Τα ετοιμόρροπα κτήρια, 1.600 στον αριθμό βρίσκονται σε κεντρικές οδούς και σε διάφορα στενάκια και στην Αιόλου και στη Σταδίου, γενικά στο κέντρο της Αθήνας.

Οι αιτίες που έχουν μείνει αυτά τα κτήρια, παραμελημμένα και έτοιμα για κατάρρευση είναι πολλές. Αρχικά, μπορεί να ανήκουν τα περισσότερα σε ιδιώτες ή σε ιδρύματα ενώ κάποια είναι και του Δημοσίου.

Σε αυτό παίζουν ρόλο τα οικονομικά, δηλαδή κάποιος ιδιώτης μπορεί να μην μπορεί να το συντηρήσει. Υπάρχει αδράνεια και αδιαφορία των ιδιοκτητών. Μία λύση είναι να παραχωρηθούν στον Δήμο για αξιοποίηση, προκειμένου αυτά τα κτήρια να συντηρηθούν και να μπορέσουν έτσι να έχουν μια συνέχεια, γιατί έτσι χάνεται και η πολιτιστική κληρονομιά της πόλης.

Με αυτόν τον τρόπο, όταν καταστρέφονται αυτά τα κτίρια 11.500 ιστορικά κτήρια από το 1830 έως το 1940, ένας πολύ μεγάλος αριθμός, παρ’ ότι χαρακτηρίζονται διατηρητέα, κάποια παραμένουν σε πολύ κακή κατάσταση. Σε αυτό φταίει και η καθυστέρηση που υπάρχει στο πρόγραμμα «Διατηρώ» αλλά και η χρονοβόρο διαδικασία αδειοδότησης από το Υπουργείο Πολιτισμού καθώς θέλει τρία χρόνια για να φτιαχτούν όλα αυτά τα χαρτιά προκειμένου να συντηρηθούν αυτά τα κτήρια και αυτή η αδράνεια έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια της αρχιτεκτονικής ταυτότητας της Αθήνας.

Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί

Εκτός από τα 1.600 εγκαταλελειμμένα κτίρια, υπάρχουν 3000 ακόμη διατηρητέα, μόνο στην Αθήνα και πολλά ανήκουν στο Δημόσιο.

Πανελλαδικά φτάνουν τις 20.000, με μόλις 1.000 να εποπτεύονται από το υπουργείο Πολιτισμού.

Να σημειωθεί πως χώρες όπως είναι η Ιταλία, διαθέτει 18 δισεκατομμύρια ευρώ για την αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής τους κληρονομιάς, ενώ στην Ελλάδα η γραφειοκρατία αποτελεί αγκάθι.

H κ. Καβάλα μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Ανωτάτων Σχολών μίλησε στην εκπομπή «Σαββατοκύριακο από τις 5» του ΕΡΤnews και εξήγησε τι συμβαίνει με τα ετοιμόρροπα κτίρια στην Αθήνα: «Καταρχάς βρισκόμαστε σε ένα σημείο όπου και από τις δύο πλευρές του δρόμου υπάρχουν ετοιμόρροπα κτήρια. Η διαδικασία, όπως είπατε και εσείς νωρίτερα, όντως είναι χρονοβόρα γιατί εξαρτάται και από το είδος του κτιρίου και να περάσει και από τις απαραίτητες εγκρίσεις και να έρθει κάποιος συνάδελφος για την αυτοψία ώστε να χαρακτηριστεί επικίνδυνο και επικίνδυνος ετοιμόρροπο ένα κτήριο Και εκεί θέλω να εστιάσω, να διορθώσω κάτι αυτή τη στιγμή περίπου οι αιτήσεις στην Πολεοδομία του Δήμου της Αθήνας έρχονται περίπου δέκα την ημέρα.

Έχουμε αυτή τη στιγμή σε εκκρεμότητα 1.600 με 1.800 αιτήσεις για έλεγχο. Δυστυχώς όμως οι συνάδελφοι που υπηρετούν εκεί δεν επαρκούν. Δηλαδή είναι δύο μόνιμοι μηχανικοί και μία συμβασιούχος. Ένας από τους λόγους που χαρακτηριστικά σε όλες μα όλες τις πολεοδομίες της χώρας αυτή τη στιγμή υποστελέχωση είναι τραγικό. Αυτά είναι λοιπόν κάποια αποτελέσματα γιατί οι συνάδελφοι δυστυχώς δεν προλαβαίνουν να έρθουν να κάνουν αυτοψία και προφανώς αν δεν δοθούν ισχυρά οικονομικά κίνητρα στους συναδέλφους τους νεόδιορισμένους να αποδέχονται τη θέση του διορισμού τους, γιατί με 850 και 900 ευρώ το μήνα συνάδελφοι συγγνώμη, με δύο και τρία μεταπτυχιακά δεν αποδέχονται τη θέση διορισμού τους, αυτά είναι τα αποτελέσματα, ότι χρονοτριβούμε ακόμα περισσότερο. Οπότε είναι ένα ζήτημα το οποίο πρέπει όντως να επιληφθεί, όντως πρέπει η πολιτεία. Πολύ ωραία όλα αυτά που είπατε νωρίτερα».

Όσον αφορά, την επικινδυνότητά των κτηρίων τόνισε: «Θα πρέπει οπωσδήποτε να παίρνονται τα μέτρα ασφαλείας. Υπεύθυνος σε κάθε περίπτωση είναι ο ιδιοκτήτης του εκάστοτε ακινήτου. Όντως υπάρχει ένα πρόβλημα σε αυτό. Δηλαδή οι ιδιοκτήτες δεν επιλαμβάνονται για πάρα πολλούς λόγους και εφόσον δεν αντιλαμβάνονται οι ίδιοι, τότε είναι υποχρεωμένοι οι Δήμοι να παίρνουν τουλάχιστον προσωρινά μέτρα προστασίας και εφόσον κριθεί κάποιο κτίριο κατεδαφιστεί, τότε να προχωράμε στην κατεδάφιση του. Συγκεκριμένα για τον Δήμο της Αθήνας που γνωρίζω 1000% είναι αυτή τη στιγμή περίπου 40 προς κατεδάφιση και κάπου 10 τα οποία είναι και έρημο το ένα, μεταξύ των οποίων υπάρχουν και κάποια ετοιμόρροπα.

Λοιπόν, τα μέτρα προστασίας για τη δημόσια ασφάλεια από ότι βλέπετε είναι προσωρινού τύπου. Σε άλλες περιπτώσεις μπαίνει μία σκαλωσιά με μία σκάφη ώστε οποιοδήποτε κομμάτι να μην πέσει στο δρόμο».

O υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, συγκάλεσε σήμερα σύσκεψη μέσω τηλεδιάσκεψης για την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος των ετοιμόρροπων κτιρίωνκαι γενικότερα για τον τρόπο χειρισμού του ζητήματος των κτιρίων που έχουν κατασκευαστικά προβλήματα και θεωρούνται επικίνδυνα.

Νέο νομοθετικό πλαίσιο και άμεση καταγραφή για τα ετοιμόρροπα κτίρια

Κατά την τηλεδιάσκεψη συζητήθηκαν τόσο τα προβλήματα του νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου για τα ετοιμόρροπα και εγκαταλελειμμένα κτίρια όσο και οι άμεσες δράσεις που πρέπει να αναληφθούν στο επιχειρησιακό πεδίο.

Σε αυτό το πλαίσιο ανακοινώνονται τα εξής:

1. Προχωρούσε ήδη και βρίσκεται πλέον στο τελικό στάδιο της επεξεργασίας νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την αντιμετώπιση του προβλήματος των επικίνδυνων και των εγκαταλελειμμένων κτιρίων. Με τη ρύθμιση αυτή επικαιροποιείται το θεσμικό πλαίσιο για τα ετοιμόρροπα κτίρια (που ανάγεται στο 1929) και αντιμετωπίζονται διαχρονικά κενά της νομοθεσίας ιδίως όσον αφορά στη δυνατότητα γρήγορων επεμβάσεων για την επισκευή των εγκαταλελειμμένων κτιρίων από τους δήμους ή και άλλους φορείς, χωρίς το ιδιοκτησιακό καθεστώς να λειτουργεί απαγορευτικά. Το κόστος των επεμβάσεων θα καλύπτεται άμεσα από δημόσιους πόρους και στη συνέχεια ο φορέας της επέμβασης θα μπορεί να αναλαμβάνει τη διαχείριση και εκμετάλλευση του ακινήτου μέχρι την αποπληρωμή της δαπάνης από τους ιδιοκτήτες του κτηρίου. Η ρύθμιση θα ενταχθεί στο υπό ψήφιση σχέδιο νόμου για τον εκσυγχρονισμό της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.
2. Με το ίδιο σχέδιο νόμου, ενεργοποιείται μετά από δεκαετίες άγονων προσπαθειών και δικαστικών ακυρώσεων, ο θεσμός της μεταφοράς συντελεστή δόμησης (ΜΣΔ), κυρίως με τον καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή σε κατάλληλες περιοχές της χώρας (τηρουμένων όλων των περιβαλλοντικών όρων) και με την ενεργοποίηση της Ψηφιακής Τράπεζας Γης σε συνεργασία με το ΤΕΕ. Μεταξύ άλλων, με τη μεταφορά συντελεστή δόμησης οι ιδιοκτήτες διατηρητέων κτιρίων θα μπορούν να αποζημιώνονται για την αδυναμία υλοποίησης του συνόλου του συντελεστή δόμησης που ισχύει στην περιοχή του ακινήτου. Αυτό θα τους δώσει τη χρηματική δυνατότητα να προβαίνουν στην συντήρηση και επισκευή του διατηρητέου κτιρίου. Για την επίτευξη αυτού του στόχου η μεταφορά του συντελεστή δόμησης θα συνδεθεί μέσω της Τράπεζας Γης με σχετικές χρηματικές καταβολές που θα δίνουν οι ιδιοκτήτες στις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή και θα αποδίδονται στους ιδιοκτήτες των διατηρητέων.
3. Ξεκινάει την επόμενη εβδομάδα η καταγραφή και η σήμανση των ετοιμόρροπων κτιρίων σε όλη την Ελλάδα. Η καταγραφή θα γίνει σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος που θα διαθέσει εθελοντές μηχανικούς σε όλη τη χώρα. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος θα συνεργασθεί με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έτσι ώστε οι μηχανικοί να «βγουν στον δρόμο» ξεκινώντας από περιοχές προτεραιότητας.
4. Μετά την καταγραφή των κτιρίων και την υιοθέτηση των νέων ρυθμίσεων, οι δήμοι θα αναλάβουν την επιχείρηση κατεδάφισης των ετοιμόρροπων κτιρίων. Για τον σκοπό αυτό θα εξασφαλιστεί η χρηματοδότησή τους από το Δημόσιο.
5. Ο Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) θα αναλάβει την ενημέρωση του κοινού και των μαθητών για τα ετοιμόρροπα κτίρια σε κάθε περιοχή.
6. Θα αναζητηθούν πηγές χρηματοδότησης του όλου εγχειρήματος από το Πράσινο Ταμείο, το Ταμείο Ανάκαμψης και άλλα εργαλεία του Δημοσίου.
7. Η Επιτροπή που συνεδρίασε σήμερα – διευρυμένη με εκπροσώπους του Υπουργείου Εσωτερικών και του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών – θα συνεδριάζει υπό την προεδρία του υφυπουργού, Δημήτρη Οικονόμου κάθε εβδομάδα για να παρακολουθεί την πρόοδο του όλου εγχειρήματος. Ο Κωστής Χατζηδάκης κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Η σύσκεψη αυτή για τα ετοιμόρροπα και εγκαταλελειμμένα κτίρια γίνεται υπό το βάρος της τραγωδίας στη Σάμο, την απώλεια δύο νέων παιδιών.

Οφείλουμε να αποτρέψουμε τέτοια φαινόμενα στο μέλλον. Πρέπει να δράσουμε όσο πιο γρήγορα γίνεται, να είμαστε πρακτικοί και τα αποτελέσματα να είναι απτά και ορατά.

Λίγο πριν από αυτή την τηλε-διάσκεψη μίλησα με τον κ. Κομνηνό, με τον πατέρα του ενός από τα δύο παιδιά που χάθηκαν στη Σάμο. Σας μεταφέρω την παράκλησή του -ακριβώς στη μνήμη των δυο παιδιών που χάθηκαν: Να δούμε το ζήτημα όχι γραφειοκρατικά και «πλαδαρά», αλλά γρήγορα και αποτελεσματικά. Το βάρος είναι μεγάλο στους ώμους μας. Και δεν είναι μόνον το βάρος της Δημόσιας Διοίκησης. Είναι το βάρος αυτής της εντολής: Να κάνουμε ό,τι πρέπει για τη μνήμη των παιδιών. Με κοινωνική και ανθρώπινη διάσταση».

Στην τηλεδιάσκεψη μετείχαν η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λίνα Μενδώνη, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Δημήτρης Οικονόμου, ο γενικός γραμματέας Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευθύμιος Μπακογιάννης, ο γενικός γραμματέας Πολιτισμού, Γιώργος Διδασκάλου, ο πρόεδρος της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής, Κώστας Συνολάκης, ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), καθηγητής Γεωλογίας, Ευθύμιος Λέκκας, ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), Γιώργος Στασινός και ο πρόεδρος Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ),Δημήτρης Παπαστεργίου.