Χαρακτηριστικά, ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρει, ότι η χώρα βγήκε από τα μνημόνια στις 20-08-18, επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ. Ο Πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, υπενθυμίζει, ότι τότε ο κ. Μητσοτάκης ζητούσε πιστοληπτική γραμμή, ενώ σήμερα πανηγυρίζει για τα πεπραγμένα άλλης κυβέρνησης. Καταλήγοντας ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρει, ότι ο πολιτικός χρόνος του Μητσοτάκη τελειώνει, καθώς τα ψέματα και το θράσος έχουν κοντά ποδάρια.

20/08/18 βγάλαμε τη χώρα από τα μνημόνια και λάβαμε 4ετή ορίζοντα εξόδου από την εποπτεία.
Τότε ο σημερινός ΠΘ έλεγε ότι υπογράψαμε 4ο και ζητούσε πιστοληπτική γραμμή.
Σήμερα, 20/08/22, πανηγυρίζει για όσα πετύχαμε.
Ψέματα & θράσος και τότε και τώρα.
Όμως ο χρόνος του τελειώνει.

— Αλέξης Τσίπρας – Alexis Tsipras (@atsipras) August 20, 2022

Έως ότου επέλθει η έξοδος από το συγκεκριμένο καθεστώς, μεσολάβησαν τρία μνημόνια και τέσσερα χρόνια μεταμνημονιακής επιτήρησης, με υποχρέωση εκπλήρωσης σειράς δεσμεύσεων.

Η παρακολούθηση της οικονομίας ήταν στενή, μέσω επισκέψεων των επικεφαλής των εκπροσώπων των θεσμών στην Αθήνα τέσσερις φορές ανά έτος, και σύνταξη των αντίστοιχων εκθέσεων, οι οποίες παρακολουθούνταν από τις αγορές και εν πολλοίς έκριναν το οικονομικό μέλλον της χώρας.

Από τις 21 Αυγούστου, η χώρα θα περάσει σε στάδιο απλής μεταπρογραμματικής παρακολούθησης, παρόμοιο με αυτό που εφαρμόζεται σήμερα σε Ιρλανδία, Ισπανία, Κύπρο και Πορτογαλία.

Η Ελλάδα θα μπορεί να ασκεί ελεύθερα την οικονομική πολιτική της, με προτεραιότητες που θα προσδιορίζονται από την κυβέρνηση και όχι από τις Βρυξέλλες, ενώ θα υπόκειται στους ίδιους κανόνες ελέγχου στους οποίους υπόκεινται και οι υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης.

• Ήτοι, εφεξής, όπως ανακοίνωσε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η παρακολούθηση της οικονομικής, δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής κατάστασης της χώρας θα συνεχιστεί στο πλαίσιο της μεταπρογραμματικής εποπτείας και του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Οι εκκρεμείς μεταρρυθμιστικές δεσμεύσεις θα παρακολουθούνται στο πλαίσιο της πρώτης έκθεσης μεταπρογραμματικής εποπτείας που θα εκδοθεί τον Νοέμβριο εφέτος, στην οποία μπορεί να βασιστεί η απόφαση του Eurogroup σχετικά με την τελική δόση των μέτρων ελάφρυνσης του χρέους που συμφωνήθηκαν τον Ιούνιο 2018. Σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις, σύμφωνα επίσης με την Κομισιόν, προβλέπονται παράλληλα στο ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Η παρακολούθηση από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς θα συνεχιστεί έως το 2059, δηλαδή έως ότου η χώρα εξοφλήσει το 75% των δανείων που έλαβε στο πλαίσιο των μνημονίων.

Ωστόσο, η χώρα θα περάσει σε στάδιο απλής μεταπρογραμματικής παρακολούθησης, ενώ θα πραγματοποιείται μία αξιολόγηση της πορείας της οικονομίας ανά εξάμηνο. Θα υπάρχει και μία αξιολόγηση από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας ανά τρίμηνο, όπως ισχύει για όλες τις χώρες που δανείστηκαν από την ESM, η οποία, όμως, δεν δημοσιοποιείται, αλλά καταγράφει την ευστάθεια των οικονομιών των κρατών- μελών.

• Όσον αφορά στις εκκρεμότητες που πρέπει να κλείσουν, είναι χαρακτηριστικό ότι η πανδημία και η ενεργειακή κρίση, σε συνδυασμό με τον πόλεμο στην Ουκρανία, άφησαν μια σειρά από προαπαιτούμενα τα οποία δεν κατέστη εφικτό να ολοκληρωθούν στο πλαίσιο της εποπτείας.

Αυτά συνδέονται και με την εκταμίευση της τελευταίας δόσης από τα κέρδη των ελληνικών ομολόγων. Ο κατάλογος περιλαμβάνει 22 προαπαιτούμενα, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Οκτώβριο (χρηματοπιστωτικός τομέας, εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων οφειλών, μείωση των εκκρεμών συντάξεων, πρωτοβάθμια περίθαλψη, Κτηματολόγιο, εργατική νομοθεσία κ.ά.).

• Για το μέλλον, η αναμενόμενη παράταση (χωρίς να είναι ακόμη γνωστοί οι ακριβείς όροι) της ρήτρας διαφυγής για ακόμη ένα έτος παρέχει δημοσιονομική ευελιξία για λήψη μέτρων ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων και το 2023.

Όμως, ο βηματισμός πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός, εξαιτίας των «πληγών» που εξακολουθούν να υπάρχουν την οικονομία, με κυριότερη το υψηλό δημόσιο χρέος, το οποίο αναμένεται να μειωθεί στο 180,2% του ΑΕΠ στο τέλος του 2022 (από το 193,3% του ΑΕΠ το 2021). Για την περίοδο μετά το 2023, οι χώρες με χρέος πάνω από 60% του ΑΕΠ θα πρέπει να ακολουθήσουν μια δημοσιονομική πολιτική με στόχο την επίτευξη της σταδιακής μείωσης του χρέους και της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, μέσω, σταδιακής μείωσης των ελλειμμάτων, των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων.

• Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην έκθεση της Κομισιόν για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, τα κράτη- μέλη με υψηλό χρέος, όπως είναι η Ελλάδα, θα πρέπει να ακολουθήσουν μια συνετή δημοσιονομική πολιτική το 2023, ιδίως περιορίζοντας την αύξηση των εθνικών τρεχουσών δαπανών κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, λαμβάνοντας υπ’ όψη τη συνεχιζόμενη, προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων που είναι πιο ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας, καθώς και τη στήριξη στους πρόσφυγες από την Ουκρανία.

Εν κατακλείδι, η χώρα θα επιζητεί τη δημιουργία δημοσιονομικού χώρου μέσω της αύξησης του ΑΕΠ και των εσόδων με μόνιμο χαρακτήρα, από τον οποίο θα χρηματοδοτούνται οι προσωρινές παρεμβάσεις (π.χ. Fuel Pass, Power Pass, αυξημένο επίδομα θέρμανσης κ.ά.), καθώς και τα μόνιμα μέτρα (π.χ. η μείωση ήδη του ΕΝΦΙΑ, ή η κατάργηση το 2023 της εισφοράς αλληλεγγύης για δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους κ.ά.). Αλλά, και να είναι έτοιμη να προσφεύγει στις αγορές (κάτι που θα καταστεί ευκολότερο με την απόκτηση της επενδυτικής βαθμίδας) όταν το επιτρέπουν οι συνθήκες, προκειμένου να αποκτά κεφάλαια για πρόσθετες παρεμβάσεις. Έχοντας φυσικά υπόψη, ότι το «άγρυπνο βλέμμα» των Βρυξελλών θα είναι πάντα εστιασμένο σε δημόσιο χρέος και πρωτογενές έλλειμμα (ή πλεόνασμα).

Με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ

Κατόπιν ανταλλαγών απόψεων με τις ελληνικές αρχές, μεταξύ άλλων στη συνεδρίαση του Eurogroup της 16ης Ιουνίου, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα έχει εκπληρώσει το μεγαλύτερο μέρος των δεσμεύσεων πολιτικής που ανέλαβε έναντι του Eurogroup κατά την έξοδό της από το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής τον Ιούνιο του 2018 και ότι έχει επιτύχει την αποτελεσματική υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων, ακόμη και υπό τις δυσχερείς συνθήκες που επέφεραν η πανδημία του κορονοϊού και, πιο πρόσφατα, η στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι, χάρη στις προσπάθειες της Ελλάδας, η ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας έχει βελτιωθεί ουσιαστικά και ότι έχουν μειωθεί σημαντικά οι κίνδυνοι δευτερογενών επιπτώσεων για την οικονομία της ευρωζώνης. Κατά συνέπεια, δεν δικαιολογείται πλέον η διατήρηση της Ελλάδας υπό ενισχυμένη εποπτεία.

Η παρακολούθηση της οικονομικής, δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής κατάστασης της χώρας θα συνεχιστεί στο πλαίσιο της μεταπρογραμματικής εποπτείας και του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Οι εκκρεμείς μεταρρυθμιστικές δεσμεύσεις θα παρακολουθούνται στο πλαίσιο της πρώτης έκθεσης μεταπρογραμματικής εποπτείας που θα εκδοθεί τον Νοέμβριο του 2022, στην οποία μπορεί να βασιστεί η απόφαση του Eurogroup σχετικά με την τελική δόση των μέτρων ελάφρυνσης του χρέους που συμφωνήθηκαν τον Ιούνιο του 2018.

• Σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις προβλέπονται επίσης στο ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τα επιτεύγματα της Ελλάδας και για τη δέσμευσή της να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις μετά το τέλος της ενισχυμένης εποπτείας. Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος αρμόδιος για μια οικονομία στην υπηρεσία των ανθρώπων κ. Βάλντις Ντομπρόβσκις και ο Επίτροπος Οικονομίας, κ. Πάολο Τζεντιλόνι έχουν ήδη ενημερώσει τις ελληνικές αρχές.

Η προδιαγεγραμμένη εξέλιξη κλείνει τον πολυετή κύκλο των τριμηνιαίων ελέγχων που επιβλήθηκαν με τα μνημόνια, δεν προσφέρεται, όμως, για πανηγυρισμούς γιατί:

α) η εποπτεία θα συνεχιστεί με τη μορφή της απλής επιτήρησης, με ελέγχους ανά εξάμηνο, τουλάχιστον έως το 2059, μέχρι η χώρα μας να αποπληρώσει το 75% του υπέρογκου χρέους της (αυξήθηκε επιπλέον κατά 50 δισ ευρώ λόγω των οριζόντιων ενισχύσεων της πανδημίας) και

β) Η Ελλάδα, όπως διαπιστώνουν όλοι οι διεθνείς οργανισμοί, αντιμετωπίζει κινδύνους λόγω του μεγάλου ελλείμματος, του υψηλού ποσοστού των κόκκινων δανείων, των υψηλών κρατικών εγγυήσεων και των οριζόντιων κρατικών ενισχύσεων. Για τους λόγους αυτούς γίνεται ακόμη πιο δύσκολη η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας.

Η ανακοίνωση Σταϊκούρα

«Η επίτευξη ενός, ακόμη, μεγάλου εθνικού στόχου είναι γεγονός.

Πριν από λίγες ημέρες, με επιστολή τους προς τον Έλληνα Υπουργό Οικονομικών, ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Valdis Dombrovskis και ο Επίτροπος Οικονομίας κ. Paolo Gentiloni επιβεβαίωσαν την έξοδο της Ελλάδας από το καθεστώς Ενισχυμένης Εποπτείας στις 20 Αυγούστου, επισημαίνοντας ότι η χώρα μας υλοποίησε τον κύριο όγκο των δεσμεύσεων πολιτικής που είχε αναλάβει έναντι του Eurogroup, ότι εφάρμοσε αποτελεσματικά μεταρρυθμίσεις – παρά τις αντίξοες συνθήκες που προκάλεσαν η υγειονομική και, πιο πρόσφατα, η γεωπολιτική κρίση – και ότι, έτσι, ενίσχυσε σημαντικά την ανθεκτικότητα της οικονομίας της.

Με την εξέλιξη αυτή, μαζί με την πρόωρη εξόφληση των δανείων από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την άρση των κεφαλαιακών περιορισμών, κλείνει – ύστερα από 12 χρόνια – ένα δύσκολο κεφάλαιο για την πατρίδα μας.

Η Ελλάδα επιστρέφει στην ευρωπαϊκή κανονικότητα και παύει να αποτελεί εξαίρεση στην Ευρωζώνη.

Το επίτευγμα αυτό αποτελεί καρπό και αναγνώριση των μεγάλων θυσιών της ελληνικής κοινωνίας, της οικονομικής πολιτικής της Κυβέρνησης αλλά και ευρύτερα του μεταρρυθμιστικού έργου της.

Η έξοδος της χώρας από την Ενισχυμένη Εποπτεία έχει πολλαπλά οφέλη:

• Ενισχύει τη θέση της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές.
• Παρέχει πρόσθετη ώθηση στην αναπτυξιακή δυναμική της και στην προσέλκυση επενδύσεων.
• Προσδίδει βαθμούς ελευθερίας στην άσκηση οικονομικής πολιτικής, στο πλαίσιο βέβαια των υφιστάμενων κανόνων που ισχύουν για όλα τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη.
• Φέρνει πιο κοντά την επίτευξη και του τελευταίου στόχου που έχουμε θέσει, αυτού της ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας.

Μέχρι σήμερα, παρά τις πρωτόγνωρες, πολυ-επίπεδες κρίσεις και τις νέες – πανευρωπαϊκές και διεθνείς – προκλήσεις, έχουμε αποδείξει, πολίτες και πολιτεία, ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε.

Θέτουμε στόχους και με σχέδιο, ενότητα, αποφασιστικότητα, εμπιστοσύνη στις δυνατότητές μας και σκληρή δουλειά, τους κατακτούμε!

Καθιστούμε την πατρίδα μας ολόπλευρα πιο ισχυρή».

Οι παρεμβάσεις της ΕΚΤ

Παράλληλα διατυπώνονται σοβαρές ανησυχίες, καθώς στο σημερινό οικονομικό περιβάλλον έντονων αναταράξεων στις αγορές το ερώτημα είναι ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις στο κόστος δανεισμού του ελληνικού δημοσίου (και άλλων χωρών του Νότου) χωρίς τις παρεμβάσεις της ΕΚΤ.

Σύμφωνα με έγκυρες πηγές, από τα 18 δις. ομολόγων του προγράμματος PEPP της πανδημίας που έληξαν τον Ιούνιο η ΕΚΤ διέθεσε τα 17 δις. ευρώ τον Ιούλιο για επαναγορές ομολόγων της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Ελλάδας και της Πορτογαλίας.

Για ομόλογα του ελληνικού δημοσίου διατέθηκαν 500-600 εκατ. ευρώ.

Η κεντρική τράπεζα δημιούργησε επίσης τον περασμένο μήνα ένα νέο μέσο προστασίας μετάδοσης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση που οι επανεπενδύσεις PEPP δεν καταφέρουν να διατηρήσουν τα spreads υπό έλεγχο. Το εργαλείο επιτρέπει στην ΕΚΤ να αγοράζει τα ομόλογα οποιασδήποτε χώρας θεωρεί ότι αντιμετωπίζει πιέσεις της αγοράς εκτός των οικονομικών προοπτικών, σε απεριόριστη κλίμακα. Οι επενδυτές παρακολουθούν προσεκτικά τα ιταλικά spread για να δουν πότε μπορεί να παρέμβει η ΕΚΤ, με πολλούς να θεωρούν ότι οι 2,5 ποσοστιαίες μονάδες αποτελούν σημαντικό δείκτη.

Ενώ η ΕΚΤ δεν έχει ακόμη χρησιμοποιήσει το νέο εργαλείο, η χρήση των επανεπενδύσεων PEPP δείχνει πόσο πρόθυμοι είναι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να κρατήσουν υπό έλεγχο τα spreads.

Την ίδια ώρα στις ΗΠΑ, στο 8,5% υποχώρησε ο πληθωρισμός τον Ιούλιο από 9,1% τον Ιούνιο, περισσότερο από τις αρχικές εκτιμήσεις, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που ανακοινώθηκαν. 

Οι αγορές εκτιμούν ότι η μείωση του πληθωρισμού, στο βαθμό που συνεχιστεί τους επόμενους μήνες θα διευκολύνει τη FED να προχωρήσει σε πιο ήπιες αυξήσεις επιτοκίων. Για ενδείξεις επιβράδυνσης του πληθωρισμού μίλησε ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν αν και προειδοποίησε για “αντίθετους ανέμους” που μπορεί να αντιμετωπίσει η οικονομία τους επόμενους μήνες λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, της πανδημίας στην Ασία και των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα.