Του Νίκου Παπαθανάση, Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Όπως έχουν κατ’ επανάληψη αναγνωρίσει οι ευρωπαίοι εταίροι μας, διεθνείς οίκοι αξιολόγησης αλλά και έγκριτα διεθνή ΜΜΕ, οι κυβερνήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη υλοποιούν, με συνέπεια, ταχύτητα και αποφασιστικότητα, τις προεκλογικές δεσμεύσεις και το μεταρρυθμιστικό σχέδιο τετραετίας για τα οποία τις εμπιστεύτηκαν οι πολίτες.

Η χώρα μετατρέπεται από ουραγό σε πρωταγωνιστή, χάρη στη δημοσιονομική πειθαρχία, τις μειώσεις ή και τις καταργήσεις φόρων, αλλά και νομοθετικές πρωτοβουλίες για αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, με κάλυψη του επενδυτικού κενού, αύξηση των επενδύσεων και των αποκρατικοποιήσεων, ενθάρρυνση της εξωστρέφειας και της καινοτομίας, έμπρακτη ενίσχυση της επιχειρηματικότητας – πρωτίστως των ΜμΕ- κυρίως όμως, με μόνιμες αυξήσεις στους μισθούς και στις συντάξεις, που βελτιώνουν την αγοραστική δύναμη και το εισόδημα των συμπολιτών μας.

Το αποτέλεσμα αυτής της στρατηγικής είναι μετρήσιμο: κατά πολύ μεγαλύτεροι ρυθμοί ανάπτυξης σε σχέση με τα υπόλοιπα κράτη- μέλη της Ευρωζώνης, πρωτογενή πλεονάσματα και σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας μετά από 14 χρόνια, δραστηριοποίηση στη χώρα παγκόσμιων πρωταθλητών, όπως η Microsoft, η Pfizer, η Cisco. Κυρίως όμως, μείωση της ανεργίας σε χαμηλό 15ετίας- σχεδόν κατά 8,5% από το 2019- και δημιουργία πάνω από 400.000 νέων θέσεων εργασίας μέσα σε πέντε χρόνια.

Ταυτόχρονα, η πολιτική που εφαρμόζεται εξασφαλίζει περισσότερους πόρους για την Υγεία και την Παιδεία, αύξηση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, «αναχώματα» στη συνεχή μάχη κατά της εισαγόμενης ακρίβειας και στις επιπτώσεις της κλιματικής και της ενεργειακής κρίσης, μέτρα για την αντιμετώπιση του στεγαστικού- ειδικά των νέων- στήριξη της οικογένειας, της κοινωνικής συνοχής και της αλληλεγγύης.

Καταλυτικό ρόλο στην ανάπτυξη, και το 2024, μάλιστα σε ποσοστό πάνω από 65%, διαδραματίζουν οι εθνικοί και οι ευρωπαϊκοί πόροι, που εξασφαλίσαμε μετά από αποτελεσματική διαπραγμάτευση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τους εταίρους μας στην Ε.Ε..

Έτσι, φέτος, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη το μεγαλύτερο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων των τελευταίων 14 ετών, ύψους 12,2 δισ. ευρώ, με τους πόρους που προέρχονται από το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας να αντιστοιχούν στο 80% των δημοσίων επενδύσεων. Μάλιστα, η ετήσια αύξηση των πόρων για τις δημόσιες επενδύσεις ανέρχεται στο 9%-12% για τη διετία 2024-2026.

Σημειώνεται ότι, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027, ύψους 26, 2 δισ. ευρώ- μετά από την πλήρη απορρόφηση των κονδυλίων του ΕΣΠΑ 2014-2020– ήδη, οι προσκλήσεις υπερβαίνουν τα 15 δισ. ευρώ και οι εντάξεις έργων τα 10,3 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της σχετικής ευρωπαϊκής κατάταξης, πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ανάλογη είναι η εικόνα στην πορεία υλοποίησης του Εθνικού Σχεδίου «Ελλάδα 2.0» με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Στο τέλος Ιουλίου, εκταμιεύθηκαν τα 2,3 δισ. ευρώ από το 4ο αίτημα πληρωμής στο σκέλος των δανείων, ενώ μετά από το τέταρτο αίτημα πληρωμής για επιχορηγήσεις, ύψους 1 δισ. ευρώ, οι εκταμιεύσεις προς την Ελλάδα θα ξεπεράσουν το 50% του συνολικού προϋπολογισμού, όταν ο μέσος όρος της υπόλοιπης Ευρώπης δεν ξεπερνά το 33%. Ειδικότερα, στο σκέλος των επιδοτήσεων έχουν ενταχθεί πλέον 794 έργα και δέσμες έργων, ενώ στο σκέλος των δανείων έχουν συναφθεί 339 δανειακές συμβάσεις που αντιστοιχούν σε ιδιωτικές επενδύσεις συνολικού ύψους 12,4 δισ. ευρώ, από τις οποίες το 50% προέρχεται από μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Παράλληλα, βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη: Η υλοποίηση δράσεων μέσω των Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, όπου 65 συμβάσεις συνολικού κόστους επένδυσης άνω των 9,5 δις ευρώ έχουν εγκριθεί από την αρμόδια Διυπουργική Επιτροπή, καθιστώντας το Ελληνικό Πρόγραμμα ΣΔΙΤ ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα προγράμματα υλοποίησης έργων στην Ευρώπη. Από το σύνολο των εγκεκριμένων συμπράξεων, 22 εξ αυτών έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί και βρίσκονται σε φάση κατασκευής/λειτουργίας με κόστος επένδυσης 2,5 δις ευρώ.

Το συγχρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, ύψους 1,6 δισ. ευρώ, όπου οι προσκλήσεις χρηματοδότησης έργων και επενδυτικών σχεδίων αντιστοιχούν στο 46% του συνολικού προϋπολογισμού, με τις αιτήσεις για ενίσχυση υφιστάμενων και νέων μικρομεσαίων επιχειρήσεων να ανέρχονται στα 393 εκ. ευρώ.

Τα προγράμματα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, συνολικού προϋπολογισμού 4,7 δις. ευρώ, όπου μόνο από το Ταμείο Επιχειρηματικότητας ΙΙΙ αναμένεται ότι θα διατεθούν στις επιχειρήσεις –στη συντριπτική τους πλειονότητα ΜμΕ- δάνεια ύψους 2,2 δισ. ευρώ.

Τα προγράμματα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων, που  διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους 2,1 δισ. ευρώ, με στόχο την ανάπτυξη του ελληνικού οικοσυστήματος κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών (Venture Capital/ Private Equity) για περισσότερες επενδύσεις σε ελληνικές επιχειρήσεις με χαρακτηριστικά καινοτομίας και εξωστρέφειας.

Τα ανωτέρω ενδεικτικά παραδείγματα, ως μετρήσιμο αποτέλεσμα ασκούμενης πολιτικής, έχουν ένα κοινό παρονομαστή ανάπτυξης: Τη διπλή σύγκλιση αφενός με την υπόλοιπη Ευρώπη, αφετέρου μεταξύ των Περιφερειών της χώρας.

Η Κυβέρνηση Μητσοτάκη, παρά τους αντίθετους γεωπολιτικούς ανέμους διεθνώς, και απέναντι στον τοξικό, ισοπεδωτικό λαϊκισμό που εκπέμπουν τα πολιτικά αδιέξοδα κάποιων στο εσωτερικό, προωθεί απαρέγκλιτα τις μεταρρυθμίσεις που χρειάζεται ο τόπος.

Χωρίς να εφησυχάζουμε, διατηρούμε στην κορυφή των προτεραιοτήτων μας τη δέσμευση να μην χαθεί ούτε ένα ευρώ από τους διαθέσιμους πόρους. Χωρίς να χρονοτριβούμε, απαντούμε στα ανέξοδα συνθήματα με χειροπιαστό έργο και λογοδοσία, με συνέπεια λόγων και έργων. Με τον τρόπο αυτό, ενισχύουμε τη διεθνή αξιοπιστία της χώρας, κυρίως όμως, τη σχέση εμπιστοσύνης με τους πολίτες, τις ελπίδες των οποίων είναι καθήκον μας να συνεχίσουμε να κάνουμε πράξη, στα προβλήματα της καθημερινότητας των οποίων οφείλουμε να δώσουμε βιώσιμη και μόνιμη λύση.  

Την ερχόμενη Τρίτη σε ειδική εκδήλωση που θα γίνει στα κεντρικά γραφεία της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας παρουσία των υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ‘Αδωνι Γεωργιάδη και Γιώργου Γεωργαντά αντίστοιχα με την Διευθύνουσα Σύμβουλο της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ), Αθηνά Χατζηπέτρου θα «πέσουν» και επίσημα οι υπογραφές για την έναρξη της λειτουργία του.

Οι συνολικοί πόροι που θα διατεθούν για τη χρηματοδότηση και τη λειτουργία του Ταμείου φτάνουν τα 21.500.000 ευρώ προερχόμενοι από το Μέσο Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από αυτά τα 15 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την παροχή χρηματοδοτήσεων για τη δράση που αφορά σε επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις (Δράση 4.1.4) και τα υπόλοιπα 6,5 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση δράσεων για επενδύσεις σε μεταποίηση και εμπορία γεωργικών προϊόντων με τελικό προϊόν επίσης γεωργικό (Δράση 4.2.4.)

Το συνολικό ποσό θα διατεθεί στο λογαριασμό του Ταμείου σε 4 ισόποσες δόσεις, εφόσον έχει επιτευχθεί η δέσμευση συγκεκριμένων προκαθορισμένων ποσοστών για τη χορήγηση δανείων.

Πηγές της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων έκαναν λόγο «για ένα πρόγραμμα που είναι πολύ καλά επεξεργασμένο» ενώ όπως είπαν «θα υπάρχει η δυνατότητα για μηδενική επιτοκιακή επιβάρυνση για τα δυο πρώτα χρόνια».

Η ΕΑΤ έχει εκδώσει ήδη την Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος προς τους Χρηματοπιστωτικούς Οργανισμών που επιθυμούν θα συμμετέχουν στο Ταμείο, με την τελική επιλογή να αναμένεται να γνωστοποιηθεί στις 2 Δεκεμβρίου.

Τα συγχρηματοδοτούμενα δάνεια θα χορηγηθούν μέσω επιλεγμένων Πιστωτικών Ιδρυμάτων, τα οποία θα λειτουργήσουν ως Ενδιάμεσοι Χρηματοπιστωτικοί Οργανισμοί (ΕΧΟ). Ο καθένας από αυτούς θα αναλάβει να δημιουργήσει ένα νέο χαρτοφυλάκιο δανείων προς επιχειρήσεις, με τα κεφάλαια του Ταμείου και τα προσφερόμενα προς συνεπένδυση κεφάλαια του ιδίου του ΕΧΟ.

Η υποδοχή των αιτήσεων χρηματοδότησης, η πιστοληπτική αξιολόγηση των δανείων και ο έλεγχος της κατ΄ αρχήν επιλεξιμότητας, η σύναψη δανείων και η παρακολούθησή τους θα υλοποιηθούν από τον ΕΧΟ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Επιχειρησιακή Συμφωνία και τις εσωτερικές διαδικασίες του τελευταίου.

Η χρηματοδότηση

Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν μέσω του νέου «Ταμείου Μικρών Δανείων Αγροτικής Επιχειρηματικότητας» θα λάβουν μικρά δάνεια επιμερισμένου κινδύνου με ελάχιστο ύψος χρηματοδότησης τα 3.000 ευρώ και μέγιστο ύψος χρηματοδότησης τα 25.000 ευρώ.

Συγκεκριμένα, οι πόροι του Ταμείου θα διατεθούν:

– για τη χρηματοδότηση κατά 50% κάθε δανείου (η οποία και θα είναι άτοκη),

– την κάλυψη του κόστους διαχείρισης του Ταμείου εκ μέρους της ΕΑΤ,

– την επιδότηση επιτοκίου που χρεώνει ο ΕΧΟ για τα πρώτα 2 χρόνια, εφόσον ο τελικός αποδέκτης δεν παρουσιάζει ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 90 ημερών,

– καθώς και τη δυνατότητα επιχορήγησης έως 300Euro για την παροχή συμβουλευτικής και τεχνικής υποστήριξης.

Η διάρκεια της χρηματοδότησης ανέρχεται από 24 έως και 60 μήνες (συμπεριλαμβανομένης της περιόδου χάριτος), με την περίοδο χάριτος έως και 24 μήνες. Προβλέπεται παράλληλα η δυνατότητα ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα πρόωρης αποπληρωμής. Καταληκτική ημερομηνία εκταμίευσης της τελευταίας δόσης δανείου είναι η 31η Δεκεμβρίου 2025.

Οι δικαιούχοι

Ο εν δυνάμει υποψήφιος θα πρέπει να υποβάλλει αρχικά το αίτημα χρηματοδότησης στο πληροφοριακό σύστημα των κρατικών ενισχύσεων (ΠΣΚΕ) και στη συνέχεια αίτημα χρηματοδότησης στον ΕΧΟ της επιλογής του.

Για τη δράση που αφορά σε επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις (Δράση 4.1.4) οι τελικοί αποδέκτες πρέπει να είναι είτε επαγγελματίες αγρότες (για τα φυσικά πρόσωπα να είναι επικεφαλής της αγροτικής εκμετάλλευσης ενώ για τα νομικά πρόσωπα να έχουν ως κύρια δραστηριότητα τη γεωργία), είτε νέοι αγρότες, είτε οντότητες που χαρακτηρίζονται ως Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρησης, είτε τέλος συλλογικοί αγροτικοί φορείς (γεωργικοί συνεταιρισμοί, ομάδες και οργανισμοί παραγωγών καθώς και ενώσεις οργανισμών παραγωγών).

Με εξαίρεση τις ΚοινΣΕπ και τους συλλογικούς αγροτικούς φορείς, οι υποψήφιοι τελικοί αποδέκτες θα πρέπει να έχουν υποβάλει αίτηση για καταβολή άμεσων ενισχύσεων από το ΕΓΤΕ, σύμφωνα με τον Καν. (ΕΕ) 1307/2013, ενώ ακόμη θα πρέπει το οικονομικό μέγεθος της εκμετάλλευσής τους να είναι μεγαλύτερο των 8.000 ευρώ.

Τέλος, οι συμβάσεις τελικού αποδέκτη μπορούν να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις/δαπάνες, οι οποίες είναι επιλέξιμες σύμφωνα με τον Κανονισμού ΕΓΤΑΑ και τις εκτελεστικές πράξεις αυτού.

Σύμφωνα με την κατάταξη του EIU η χώρα μας είναι στην πρώτη θέση των χωρών με ανοδική πορεία με 16 μονάδες, ενώ η δεύτερη χώρα είναι το Κατάρ με 11 μονάδες.

Ο πρωθυπουργός σε ανάρτηση του στα αγγλικά στο Twitter ανέφερε: «Είναι πολύ ενθαρρυντικό να βλέπουμε να αναγνωρίζονται οι προσπάθειές μας για τη μεταρρύθμιση της οικονομίας. Πιστεύουμε στη μετατροπή της Ελλάδας σε μια φιλική προς τις επιχειρήσεις χώρα που θα προσελκύσει περαιτέρω ξένες επενδύσεις. Αν και πρέπει να γίνουν περισσότερα, η Ελλάδα βρίσκεται στο σωστό δρόμο».

Very encouraging to see our efforts to reform the economy being recognized. We believe in turning Greece into a business-friendly country attracting further foreign investment. Though there is more to be done, Greece is on the right path. https://t.co/OeMfoi32a8 pic.twitter.com/DhtpYP7ZRX

— Prime Minister GR (@PrimeministerGR) October 31, 2022

Σε άρθρο του στο libre προσθέτει ότι «οτιδήποτε κάνουμε για το επιχειρείν θα πρέπει να έχει ένα σημαντικό κομμάτι «πράσινο ή ψηφιακό», απαλλαγμένο όμως από «περίπλοκα ή και δυσνόητα διαδικαστικά», τα οποία οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις αδυνατούν να αντιμετωπίσουν». 

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η ελληνική επιχειρηματικότητα εν μέσω ενεργειακής κρίσης έχει ανάγκη από εμβληματικές δράσεις. Ο στόχος του επιχειρείν είναι διπλός. Αφενός η χρηματοδοτική στήριξη του και, αφετέρου, η καλλιέργεια κλίματος δυναμικής και αισιοδοξίας. Είναι γεγονός ότι τα κονδύλια του ΕΣΠΑ στήριξαν τα τελευταία δύσκολα χρόνια την ελληνική οικονομία και θα συνεχίσουν να στηρίζουν την επιχειρηματικότητα συμβάλλοντας καθοριστικά στην αύξηση της παρεχόμενης ρευστότητας, που τόσο έχει ανάγκη το επιχειρείν.

Η ευρωπαϊκή πολιτική, για την παρούσα προγραμματική περίοδο, έχει δύο βασικούς πυλώνες σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, τον«ψηφιακό»και τον «πράσινο».

Και, εδώ ακριβώς, είναι η ευκαιρία της επόμενης μέρας. Υπό άλλες συνθήκες, θα λέγαμε ότι αυτούς τους πυλώνες πρέπει να ακολουθήσουμε και εμείς σαν χώρα. Η ειδοποιός διαφορά, στην παρούσα χρονική συγκυρία, είναι ότι δεν πρέπει απλά να ακολουθήσουμε, αλλά να ηγηθούμε. Η ανταγωνιστικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων θα «κριθεί», επί της ουσίας, από τους στόχους που θα επιτευχθούν χρονικά και αποτελεσματικά, ούτως ώστε να μην χαθεί χρόνος σε γνωστές μη αρεστές, ατέρμονες διαδικασίες γραφειοκρατικού χαρακτήρα.

Η βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος δεν θα έχει την ζητούμενη επιτυχία αν δεν ελαχιστοποιηθούν στο μέγιστο δυνατό οι γραφειοκρατικές «αγκυλώσεις», οι αλληλεπικαλύψεις φορέων του Δημοσίου, και όχι μόνο, αλλά και οι διαδικασίες που προηγούνται της αδειοδότησης και σχετίζονται με τις περιβαλλοντικές και άλλες συναφείς προδιαγραφές.

Σήμερα η οικονομία χρειάζεται μια διαδικασίαμε πλήρη ψηφιακή υποστήριξη για να «τραβήξει» επενδύσεις, αλλά και να δώσει ώθηση στα εδώ ευρισκόμενα κεφάλαια των επιχειρήσεων να αξιοποιηθούν. Δεν φτάνει λοιπόν να αντλούμε κεφάλαια, αλλά θα πρέπει και να είμαστε έτοιμοι να τα αξιοποιήσουμε, ώστε να αυξήσουμε τις επενδύσεις υψηλότερα του σημερινού 12,7%. Ο όρος «ωριμότητα» επίσης είναι ένας παρεξηγημένος όρος. Πότε ένα έργο είναι ώριμο, πότε μία επιχειρηματική διαδικασία πληροί τις προδιαγραφές των συναρμοδίων υπουργείων.

Πρέπει να κατανοήσουμε ότι πλέον δεν υπάρχει η πολυτέλεια του χρόνου άλλων περασμένων προ πανδημίας εποχών. Οι πάντες ανασυντάσσονται και ανασυντάσσονται γρήγορα στο πεδίο της ανταγωνιστικότητας, στο πεδίο του ποιος είναι πιο ικανός να αξιοποιήσει προς όφελος της εθνικής οικονομίας του τα διατιθέμενα ευρωπαϊκά κονδύλια.

Όσον αφορά στον «πράσινο πυλώνα», το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς έχει ήδη προτείνει στην κυβέρνηση την Αυτοπαραγωγή, Αποθήκευση, Αυτοκατανάλωση ενέργειας για τις επιχειρήσεις με χρηματοδότηση, μέσω κονδυλίων της πράσινης μετάβασης, αλλά και επιδότηση των υποδομών αποθήκευσης, που είναι το ακριβότερο σκέλος μιας επένδυσης «3Α». Με δεδομένο ότι το ενεργειακό κόστος, που έχει «εξακοντιστεί στην στρατόσφαιρα», επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα, η ανάπτυξη εργαλείων για υλοποίηση της εν λόγω πρότασης πρέπει να απασχολήσει τα συναρμόδια υπουργεία, το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, ούτως ώστε, από τον Ιούνιο και έπειτα, να «κλειδώσουν δράσεις» με διττό όφελος για τις επιχειρήσεις και το περιβάλλον.

Το σύνολο των περιβαλλοντικών μέτρων πρέπει μεταξύ άλλων να διασφαλίζει ότι οι επιχειρήσεις στην ΕΕ-27 θα είναι σε θέση να παρακολουθήσουν την εφαρμογή του νόμου για το κλίμα. Το ευρωπαϊκό πακέτο «Fit for 55» ή «Έτοιμοι για το 55» πρέπει να γίνει κατάλληλο, τόσο για τις πολύ μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όσο και τις μεγάλες, ώστε να σημειωθεί ταχεία πρόοδος στην απαλλαγή της ΕΕ από τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, έως το 2030.

Ο «οικολογικός διακόπτης» είναι πολύ ακριβός για τις ελληνικές επιχειρήσεις και θα πρέπει να εξασφαλίζει μόνιμη και προσιτή παροχή φθηνής ενέργειας στις επιχειρήσεις για να παραμείνουν ανταγωνιστικές. Όπως σε κάθε προηγούμενη κλιματική νομοθεσία, έτσι και τώρα, η επιχειρηματικότητα, κάθε δραστηριότητας, είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που θα πρέπει να λάβει υπόψη η ΕΕ. Επιπλέον το σύνταγμα της ΕΕ λέει «πρώτα η ενεργειακή απόδοση» και αυτό έχει νόημα, γιατί η χρήση λιγότερης ενέργειας μας εξοικονομεί χρήματα, βοηθά όσους αγωνίζονται να θερμάνουν τα σπίτια τους, δεν προσθέτει στις ανάγκες υποδομής δικτύου και αποφεύγει την καύση ορυκτών καυσίμων. Για να σημειωθεί όμως γρήγορη πρόοδο στην απαλλαγή της ΕΕ από τη καύση του άνθρακα, θα πρέπει τα επόμενα χρηματοοικονομικά και κανονιστικά μέτρα να είναι πραγματικά κατάλληλα για την «πολυδέξια και πολυάριθμη» σε απασχόληση μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.

• Όσον αφορά στον άλλο πυλώνα, τον «ψηφιακό», η μεγάλη πρόκληση για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι η ψηφιακή τους αναβάθμιση. Το πρώτο crash test συντελέστηκε κατά την περίοδο των lockdown και εξήχθησαν πολύτιμα συμπεράσματα που πρέπει να αξιοποιηθούν, ώστε να σχηματοποιηθεί μια εντελώς διαφορετική δράση απ’ ό,τι συνήθως έχουμε δει, με δύο κύρια χαρακτηριστικά: την ταχύτητα, αλλά και την «μετεκπαίδευση» του ανθρώπινου δυναμικού στις νέες τεχνολογίες.

Η επιτυχία της «ψηφιακής μετάβασης» των μικρομεσαίων επιχειρήσεων δεν θα κριθεί στο πεδίο της χρηματοδότησης, αλλά της μετεκπαίδευσης του ανθρώπινου δυναμικού σε μία νέα φιλοσοφία η οποία, ούτως ή άλλως, αναδιαμορφώνει με μεγάλη ταχύτητα το μέλλον του λιανικού εμπορίου. Το ηλεκτρονικό κατάστημα δεν θα καταφέρει να αντικαταστήσει το φυσικό, αλλά θα το βοηθήσει να βελτιωθεί, να μειώσει τα κόστη να κάνει οικονομία κλίμακας και, τελικά, αν συνδυαστούν οι δυο πλευρές, να αναπτυχθεί περισσότερο. Προσαρμογή λοιπόν των δεξιοτήτων ανθρώπινου δυναμικού στο πλαίσιο της Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης και των «Soft Skills and Human Well-being».

Το ΕΣΠΑ 2021-2027 μπορεί να αποτελέσει βασικό πυλώνα του αναπτυξιακού σχεδιασμού για την προσεχή 6ετία και, προς τούτο, απαιτείται η επίδειξη ιδιαίτερης προσοχής στα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα μοχλεύσουν τις όποιες δράσεις. Να θυμίσω ότι, στο παρελθόν, κονδύλια της ΕΕ για τις συνδυασμένες μεταφορές, λιμενικές και μεταφορικές υποδομές αξιοποιήθηκαν πλημμελώς, εν αντιθέσει με άλλες χώρες-μέλη της ΕΕ, οι οποίες σήμερα στηρίζουν την περαιτέρω ανάπτυξή τους στις βάσεις που τέθηκαν τότε, προβάλλοντας ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.

Οφείλουμε να θέσουμε προτεραιότητες για επενδύσεις στα ευφυή συστήματα μεταφορών, αλλά και για την αποτελεσματική και οικονομικά αποδοτική σύνδεση σιδηροδρομικών κόμβων με δίκτυα μεταφορών δεδομένου του ρόλου που διαδραματίζουν οι «έξυπνες» μεταφορές, τα logistics ως υπηρεσία παρεχόμενη από ΜμΕ.

Πρέπει να σταθούμε και στο στόχο που αναφέρεται στην διασυνδεδεμένη Ευρώπη, στον οποίο θα διατεθεί το 8% των συνολικών πόρων μέσα από έργα οδικών, σιδηροδρομικών, θαλάσσιων μεταφορών και επενδύσεων σε συστήματα διαχείρισης ασφάλειας της εναέριας κυκλοφορίας, με τις «πολυτροπικές μεταφορές» να ενισχύονται με 2,22 δις ευρώ, καθώς η Ελλάδα χρειάζεται αναβαθμισμένες υποδομές για να στηρίξουν την αντίστοιχη προσδοκώμενη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.

• Ως γνωστό, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν το 98,9% των επιχειρήσεων της ΕΕ που απασχολούν το 66% των εργαζομένων και στην Ελλάδα είναι το 99,9% με το 88% των εργαζομένων. Είναι σημαντικό όμως το «ευρωπαικό πακέτο» να παρέχει σε όλο το φάσμα της επιχειρηματικότητας ένα μακροπρόθεσμο σταθερό πλαίσιο πολιτικής, με προβλεψιμότητα.

Οι επιχειρήσεις πρέπει να γνωρίζουν ότι οι επενδύσεις που πρόκειται να πραγματοποιήσουν σε εξοπλισμό, θα τροφοδοτούνται ψηφιακά και με συγκεκριμένο είδος ανανεώσιμης ενέργειας, ώστε να μην απαξιωθούν μετά από λίγα χρόνια. Το νέο ΕΣΠΑ πρέπει να δώσει την απαραίτητη ρευστότητα, αφού η επενδυτική ικανότητα των περισσότερων επιχειρήσεων ανεξαρτήτως μεγέθους είναι μειωμένη, λόγω της 12ετους δημοσιονομικής και υγειονομικής περιπέτειας.Το ζητούμενο είναι οι 678.206 πολύ μικρές ελληνικές επιχειρήσεις, να εξελιχθούν σε μικρές και να οργανωθούν σαν μικρομεσαίες, ώστε τα μεγέθη απασχόλησης και κύκλου εργασιών να πλησιάσουν στη «μέση» ευρωπαϊκή μικρομεσαία επιχείρηση, σύμφωνα με τον ορισμό της.

Οτιδήποτε κάνουμε για το επιχειρείν θα πρέπει να έχει ένα σημαντικό κομμάτι «πράσινο ή ψηφιακό», απαλλαγμένο όμως από «περίπλοκα ή και δυσνόητα διαδικαστικά», τα οποία οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις αδυνατούν να αντιμετωπίσουν. Μην ξεχνάμε και τον κίνδυνο που ενέχει η ανάθεση σε ένα κακό σύμβουλο ο οποίος φέρνει ένα φάκελο με ελλείψεις και, τελικά, αυτή η επιχείρηση δεν μπαίνει στη δράση. Η δημιουργία υποδομών και μηχανισμών στήριξης της καινοτομίας στην επιχειρηματικότητα «Innovation Agency» αποτελεί αδήριτη ανάγκη, καθώς η καινοτομία συνδέεται με την ανταγωνιστικότητα που είναι και το ζητούμενο.

Τέλος, αν προσθέσουμε στα 26 δις ευρώ του νέου ΕΣΠΑ, τα 18 δις ευρώ των επιχορηγήσεων, τα 13 δις ευρώ των δανείων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τις ενισχύσεις της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, καθώς επίσης το ενεργειακό πακέτο REPowerEU, τότε θα έχουμε άνω των 77 δις ευρώ διαθέσιμα για την ενίσχυση της ταχείας ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας. Η επόμενη μέρα του ελληνικού επιχειρείν, απαιτεί την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων με ανοικτούς ορίζοντες, ώστε να είμαστε η χώρα που θα απορροφήσει πρώτη τους πόρους που της αναλογούν και θα τους διοχετεύσει «χωρίς παρωπίδες» στις επιχειρήσεις, αρχής γενομένης τον Σεπτέμβριο.