Οι μύγες του κυνόδοντα είναι από τα παλαιότερα φτερωτά έντομα στον κόσμο, καθώς εμφανίστηκαν πριν από περίπου 300 εκατομμύρια χρόνια – πολύ πριν οι δεινόσαυροι περπατήσουν στη Γη. Ακόμη και το μεσοποταμιακό ποίημα, το Έπος του Γκιλγκαμές, ένα από τα παλαιότερα λογοτεχνικά έργα, αναφέρεται στη βραχύβια μύγα του κυνόδοντα. Με το πέρασμα των εποχών, ο βασικός σχεδιασμός του εντόμου έχει αλλάξει ελάχιστα σε σύγκριση με τα απολιθώματα των προγόνων του.

«Έχουν διατηρήσει αυτά τα περίεργα χαρακτηριστικά και πιθανώς μπορούμε να υποθέσουμε ότι κάνουν αυτόν τον [χορό] εδώ και εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια, κι όμως δεν γνωρίζουμε πραγματικά γιατί», λέει ο Samuel Fabian, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ο οποίος μελετά τις εναέριες συμπεριφορές των εντόμων.

Τώρα, ο Φάμπιαν και οι συνάδελφοί του στο Imperial College London πιστεύουν ότι επιτέλους έχουν μια απάντηση. Σε νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Experimental Biology, οι επιστήμονες ανακατασκεύασαν τη συμπεριφορά πτήσης της κοινής μύγας του Ειρηνικού, βιντεοσκοπώντας μεγάλα σμήνη στην περιοχή του Ρίτσμοντ του Λονδίνου σε 3D και αναλύοντας τις διαδρομές πτήσης των εντόμων.

Αποδεικνύεται ότι οι αρσενικές μύγες του Ειρηνικού βασίζονται σε αυτό το παράξενο μοτίβο πτήσης πάνω-κάτω για να καταλάβουν ποιος από το σμήνος είναι αρσενικός και ποιος θηλυκός. Πετώντας κάθετα, τα αρσενικά σπάνια πετούν οριζόντια πάνω από το σμήνος – η υπογραφή του θηλυκού αντίστοιχου.

Σε περαιτέρω προσομοιώσεις, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι αρσενικές μύγες του φθινοπώρου σταματούσαν την επιδίωξη οποιουδήποτε στόχου έπεφτε κάτω από τον ορίζοντα.

«Το πρόβλημα είναι ότι τα αρσενικά δεν έχουν σχεδόν κανένα φίλτρο», λέει ο Φάμπιαν. «Μπορείτε να τους δώσετε μια μπάλα θαλάσσης – η οποία, κατά τη γνώμη μου, φαίνεται αρκετά διαφορετική από μια θηλυκή μύγα του μάγισσα – και τα αρσενικά θα πλησιάσουν κατευθείαν σε αυτό το πολύ μεγαλύτερο αντικείμενο και θα προσπαθήσουν να ζευγαρώσουν μαζί του».

Τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο δύσκολα σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, καθώς τα θηλυκά μοιάζουν σχεδόν πανομοιότυπα με τα αρσενικά ακόμη και από κοντινή απόσταση. Παραμένοντας κάτω από τα θηλυκά, τα αρσενικά διασφαλίζουν ότι η ρομαντική τους ενέργεια αξιοποιείται σωστά. Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο επειδή οι μύγες του εφηβαίου δεν έχουν πολύ χρόνο, ζώντας μόνο από λίγες ώρες έως λίγες ημέρες, κατά τις οποίες πρέπει να μεταδώσουν τα γονίδιά τους.

Η επίτευξη τέτοιων αναπαραγωγικών στόχων είναι ζωτικής σημασίας για τη μακροπρόθεσμη επιβίωση του είδους. Υπάρχουν περισσότερα από 3.000 είδη μυγών που ζουν στα ρυάκια, τα ποτάμια, τις λίμνες και τα ποτάμια γλυκού νερού του κόσμου. Ωστόσο, πολλά από τα 51 είδη της Βρετανίας βρίσκονται τώρα σε κατάσταση παρακμής – ένα ακόμη θύμα αυτού που οι επιστήμονες αποκαλούν « αποκάλυψη των εντόμων ».

Μια παγκόσμια ανασκόπηση του 2019 εκτίμησε ότι το 40% των εντόμων στον κόσμο μειώνονταν, ενώ μια άλλη μελέτη υποδηλώνει ότι περισσότερα από 1 στα 10 είδη θα μπορούσαν να χαθούν μέχρι το τέλος του αιώνα .

Από το 2015 έως το 2021, η μη κερδοσκοπική ομάδα διατήρησης WildFish πραγματοποίησε μια απογραφή των ποταμομυγών στα ρέματα κιμωλίας της Βρετανίας . Αυτά τα ρέματα είναι από τα καθαρότερα υδάτινα ρεύματα , που τροφοδοτούνται από δροσερές πηγές που ρέουν από υδροφορείς μέσω της κιμωλίας, μιας μορφής ασβεστόλιθου. Τα είδη που ζουν εδώ είναι συχνά πολύ ευαίσθητα στη ρύπανση.

Η απογραφή διαπίστωσε ότι τα ρέματα κιμωλίας της Βρετανίας είχαν χάσει κατά μέσο όρο το 41% ​​των ειδών μύγας του Ειρηνικού σε σύγκριση με το 1998. «Σε πολλές λεκάνες απορροής πεδινών, οι θεαματικές εκκολάψεις που κάποτε ορίζουν τις αρχές του καλοκαιριού έχουν μειωθεί δραματικά, αντανακλώντας δεκαετίες αυξανόμενης πίεσης στα οικοσυστήματα γλυκού νερού», λέει η Janina Gray, επικεφαλής επιστήμης και πολιτικής στην WildFish. «Η ρύπανση, η απορροή ιζημάτων, η μειωμένη ροή των ποταμών και η αύξηση της θερμοκρασίας του νερού διαβρώνουν όλες τις συνθήκες από τις οποίες εξαρτώνται αυτά τα έντομα».

Άλλες έρευνες υποδεικνύουν ότι ακόμη και η μέτρια ρύπανση σε πολλά αγγλικά ποτάμια μπορεί να είναι αρκετή για να σκοτώσει έως και το 80% των αυγών της μύγας του φθινοπώρου, που γεννιούνται στις κοίτες των ποταμών.

Προς το παρόν, ο Φάμπιαν ενθαρρύνει τους Βρετανούς να απολαύσουν το αρχαίο θέαμα όσο μπορούν ακόμα.

«Αυτή η συμπεριφορά είναι κάτι που σχεδόν όλοι, σε συγκεκριμένες εποχές του χρόνου, θα πρέπει να μπορούν να δουν», λέει.

«Αυτά είναι αρκετά αστικά μέρη με πολλή κίνηση, αλλά εξακολουθούν να αντέχουν και εξακολουθούν να χορεύουν αυτόν τον χορό που πιθανότατα κάνουν από τότε που η Βρετανία χωρίστηκε από την ηπειρωτική Ευρώπη».

Τι είναι εφημερόπτερα:

“Τα mayflies, στα ελληνικά εφημερόπτερα, είναι υδρόβια έντομα που ανήκουν στην τάξη Ephemeroptera. Είναι γνωστά για τον εξαιρετικά σύντομο κύκλο ζωής τους στο ενήλικο στάδιο, ο οποίος διαρκεί συχνά μόνο μία ή δύο ημέρες, κατά τις οποίες ο μοναδικός σκοπός τους είναι η αναπαραγωγή. Ζουν εκτός νερού μόνο για λίγες μέρες για να αναπαραχθούν και μετά πεθαίνουν.
Δεν δαγκώνουν, δεν τσιμπούν και δεν μεταφέρουν ασθένειες, καθώς ως ενήλικα δεν έχουν καν στοματικά μόρια για να τραφούν. Ζουν κοντά σε νερό (λίμνες, ποτάμια) και έλκονται έντονα από τα φώτα. Έχουν λεπτά φτερά και συχνά εμφανίζονται σε τεράστια σμήνη, γεγονός που μπορεί να αποτελέσει ενόχληση σε κάποιες περιοχές. Αποτελούν σημαντική πηγή τροφής για ψάρια, βατράχους, πουλιά και ερπετά. Αν και το ενήλικο στάδιο είναι σύντομο, οι προνύμφες τους ζουν στο νερό για αρκετούς μήνες ή και χρόνια”.

Πηγή: theguardian.com

Επιμέλεια

Θεόκριτος Αργυριάδης

Ο 29χρονος Τζόσουα ΛεΜπλανκ έχασε τη ζωή του τον Ιούλιο του 2025, όταν το όχημα που οδηγούσε βγήκε εκτός δρόμου στο Χάντσβιλ, συγκρούστηκε με κιγκλίδωμα και δέντρα και στη συνέχεια τυλίχθηκε στις φλόγες. Το αυτοκίνητο εντοπίστηκε καμένο λίγες ώρες αργότερα, ενώ η οικογένειά του είχε ήδη δηλώσει την εξαφάνισή του, καθώς δεν είχε εμφανιστεί στην εργασία του.

Η σορός του βρέθηκε απανθρακωμένη και η ταυτοποίηση έγινε μέσω ιατροδικαστικής εξέτασης. Οι συγγενείς του, ωστόσο, από την πρώτη στιγμή εξέφρασαν αμφιβολίες για τις συνθήκες του δυστυχήματος, υποστηρίζοντας ότι ο νεαρός είχε αφήσει στο σπίτι το κινητό του τηλέφωνο και το πορτοφόλι του, γεγονός που –όπως ανέφεραν– δεν συνήθιζε.

Τα δεδομένα που γεννούν ερωτήματα

Οι Αρχές κατάφεραν να ανασυνθέσουν μέρος της διαδρομής του μέσω του συστήματος καταγραφής του οχήματος, διαπιστώνοντας ότι αυτό παρέμεινε για περίπου τέσσερις ώρες στο αεροδρόμιο της περιοχής πριν από το δυστύχημα. Σύμφωνα με την οικογένεια, η στάση αυτή δεν περιλαμβανόταν στο πρόγραμμά του, ενώ δεν υπήρξε καμία επικοινωνία μαζί τους εκείνη την ημέρα.

Ο ΛεΜπλανκ εργαζόταν ως ηλεκτρολόγος μηχανικός αεροδιαστημικών συστημάτων, συμμετέχοντας σε προγράμματα πυρηνικής πρόωσης. Είχε ενεργό ρόλο σε έργα όπως το πρόγραμμα Space Nuclear Propulsion (SNP), το οποίο στοχεύει στην ανάπτυξη τεχνολογιών για ταχύτερες αποστολές προς τον Άρη και το εξωτερικό ηλιακό σύστημα, καθώς και στο πρόγραμμα DRACO, που αφορά κινητήρα πυρηνικής θερμικής πρόωσης.

Ένα ευρύτερο μοτίβο που προκαλεί ανησυχία

Ο θάνατός του εντάσσεται σε μια σειρά περιστατικών που έχουν προκαλέσει έντονο προβληματισμό. Από το 2022 μέχρι σήμερα, τουλάχιστον 12 επιστήμονες, πολλοί από τους οποίους δραστηριοποιούνταν σε τομείς όπως η πυρηνική επιστήμη και η διαστημική έρευνα, έχουν είτε χάσει τη ζωή τους είτε εξαφανιστεί υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Οι επιστήμονες που έχουν εξαφανιστεί ή χάσει τη ζωή τους:

• Μόνικα Χασίντο Ρέζα 60 ετών, εξαφανίστηκε
• Μελίσα Κασιάς 53 ετών, εξαφανίστηκε
• Άντονι Τσάβες 79 ετών, εξαφανίστηκε
• Στίβεν Γκαρσία 48 ετών, εξαφανίστηκε
• Ουίλιαμ Νιλ ΜακΚάσλαντ 68 ετών, εξαφανίστηκε
• Μάικλ Ντέιβιντ Χικς 59 ετών, νεκρός
• Φρανκ Μέιγουολντ 61 ετών, νεκρός
• Νούνο Λουρέιρο 47 ετών, νεκρός
• Τζέισον Τόμας 45 ετών, νεκρός
• Καρλ Γκρίλμαϊρ 47 ετών, νεκρός
• Έιμι Εσκρίτζ 34 ετών, νεκρή

Ανάμεσά τους βρίσκονται άτομα που εργάζονταν σε κρίσιμες εγκαταστάσεις, όπως το Los Alamos National Laboratory, καθώς και επιστήμονες που συνδέονταν με προηγμένα ερευνητικά προγράμματα. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι εξαφανίσεις παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά, όπως η εγκατάλειψη προσωπικών αντικειμένων και η αιφνίδια αποχώρηση χωρίς ίχνη.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η εξαφάνιση του Ουίλιαμ Νιλ ΜακΚάσλαντ, απόστρατου υποστράτηγου της Πολεμικής Αεροπορίας, ο οποίος εθεάθη για τελευταία φορά να αποχωρεί από το σπίτι του στο Νέο Μεξικό, αφήνοντας πίσω του το κινητό και τις συσκευές του.

Σε άλλες περιπτώσεις, επιστήμονες εντοπίστηκαν νεκροί υπό βίαιες συνθήκες, όπως ο Νούνο Λουρέιρο και ο Καρλ Γκρίλμαϊρ, που δολοφονήθηκαν με πυροβολισμούς, ενώ ο ερευνητής Τζέισον Τόμας βρέθηκε νεκρός σε λίμνη, μετά από μήνες εξαφάνισης.

Οι σκιές γύρω από «ευαίσθητα» ερευνητικά πεδία

Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης έχει βρεθεί και η περίπτωση της Έιμι Εσκρίτζ, ερευνήτριας που ασχολούνταν με πειραματικές τεχνολογίες πρόωσης. Η ίδια είχε μιλήσει δημόσια για πιέσεις και απειλές που –όπως υποστήριζε– συνδέονταν με το αντικείμενο της έρευνάς της, κάνοντας λόγο για ένα περιβάλλον στο οποίο επιστήμονες που δραστηριοποιούνται σε μη συμβατικές τεχνολογίες ενδέχεται να αντιμετωπίζουν εμπόδια ή να αποσύρονται από τη δημοσιότητα.

Η Εσκρίτζ ήταν συνιδρύτρια του Institute for Exotic Science και είχε μιλήσει δημοσίως για έρευνες που, όπως έλεγε, αφορούσαν πειραματικές μορφές πρόωσης και «αντιβαρύτητας». Σε συνέντευξή της το 2020 είχε περιγράψει κλίμα παρενόχλησης, απειλών και σαμποτάζ, ενώ τοπικά δημοσιευμένα νεκρολογικά επιβεβαιώνουν τον θάνατό της την ίδια ημερομηνία. Το πώς ακριβώς πέθανε έχει αναφερθεί στον αμερικανικό Τύπο ως αυτοτραυματισμός από πυροβολισμό, όμως δεν έχουν δημοσιοποιηθεί εκτενώς όλα τα επίσημα έγγραφα της υπόθεσης.  

Στο μικροσκόπιο των Αρχών

Μέχρι στιγμής, οι αμερικανικές Αρχές δεν έχουν επιβεβαιώσει καμία σύνδεση μεταξύ των περιστατικών. Ωστόσο, το FBI έχει αναλάβει ενεργό ρόλο στην έρευνα, εξετάζοντας πιθανά κοινά στοιχεία.

Σε επίσημη δήλωσή του, το FBI ανέφερε ότι συνεργάζεται με το Υπουργείο Ενέργειας, το Υπουργείο Άμυνας και άλλες ομοσπονδιακές και τοπικές αρχές, προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχει κάποιο μοτίβο ή σύνδεση ανάμεσα στους θανάτους και τις εξαφανίσεις.

Παράλληλα, το θέμα έχει φτάσει μέχρι και τον Λευκό Οίκο, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει πως ελπίζει τα περιστατικά να είναι τυχαία, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω αποκαλύψεων.

Ο αμερικανός πρόεδρος στην πρώτη δημόσια τοποθέτηση του για το θέμα– που μέχρι τώρα περιοριζόταν σε διάφορα περίεργα δημοσιεύματα και αναρτήσεις σε social media – χαρακτήρισε τη κατάσταση ως «πολύ σοβαρή».

«Μόλις βγήκα από σύσκεψη για το θέμα», δήλωσε σε δημοσιογράφους, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «πολύ σοβαρή». «Ελπίζω να είναι τυχαίο, αλλά θα γνωρίζουμε μέσα στην επόμενη 1,5 εβδομάδα. Μερικοί από αυτούς ήταν πολύ σημαντικοί άνθρωποι και θα εξετάσουμε το θέμα στο προσεχές διάστημα».

Όταν ρωτήθηκε αν πίσω από τις εξαφανίσεις μπορεί να βρίσκεται κάποια ξένη δύναμη, ο Τραμπ επιτέθηκε στον προκάτοχό του, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «ο Μπάιντεν είχε ανοιχτά σύνορα, δεν ήταν δύσκολο να μπει κανείς στη χώρα».

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, Η διεθνής ομάδα ερευνητών μελέτησε χιλιάδες πρωτεΐνες στο ανθρώπινο αίμα, εξετάζοντας πώς αλλάζουν κατά τη διάρκεια της γήρανσης και υπό την επίδραση σοβαρών ασθενειών, όπως ο καρκίνος, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και τα αυτοάνοσα νοσήματα.

Ο χάρτης Human Disease Blood Atlas που ανέπτυξη η ομάδα, αποκαλύπτει επίσης ότι το αιματολογικό προφίλ κάθε ατόμου διαθέτει ένα μοναδικό μοριακό αποτύπωμα, το οποίο αλλάζει κατά την παιδική ηλικία και σταθεροποιείται στην ενηλικίωση. Αυτό παρέχει ένα σημείο αναφοράς που θα μπορούσαν οι γιατροί να χρησιμοποιήσουν για να εντοπίσουν πρώιμες αποκλίσεις. Οι ερευνητές αξιοποίησαν μηχανική μάθηση προκειμένου να συλλέξουν πληροφορίες κρίσιμες για τη δημιουργία αιματολογικών πάνελ που θα κατατάσσουν σωστά τους ασθενείς σε πραγματικές συνθήκες.

«Συγκρίνοντας αυτές τις ασθένειες, μπορούμε να διαχωρίσουμε τα ψευδή σήματα φλεγμονής από τα πραγματικά σήματα των νόσων», δήλωσε ο ανώτερος συγγραφέας της μελέτης, Ματίας Ούλεν, καθηγητής στο KTH Royal Institute of Technology της Στοκχόλμης και διευθυντής του έργου Human Protein Atlas.

«Η χαρτογράφηση των μοριακών αποτυπωμάτων των ασθενειών είναι ένα κρίσιμο βήμα για τη δημιουργία αιματολογικών εξετάσεων που θα λειτουργούν σε κλινικές συνθήκες», πρόσθεσε.

Για παράδειγμα, πολλές πρωτεΐνες που αυξάνονται στον καρκίνο ή στα αυτοάνοσα νοσήματα αυξάνονται επίσης σε λοιμώξεις, αντικατοπτρίζοντας κοινές φλεγμονώδεις οδούς, ενώ άλλα μοτίβα, όπως οι παθήσεις που σχετίζονται με το ήπαρ, ομαδοποιούνται ανά όργανο. Αυτή η διπλή οπτική βοηθά στο να εστιάσει κανείς σε πραγματικά ειδικούς δείκτες κάθε ασθένειας.

Ο χάρτης ανοίγει τον δρόμο για την επίλυση του προβλήματος της ταυτοποίησης αξιόπιστων και αναπαραγώγιμων βιοδεικτών για ασθένειες —μια διαδικασία που μέχρι σήμερα στηριζόταν κυρίως στη σύγκριση νέων πρωτεϊνικών δεικτών με το προφίλ υγιών ατόμων. Οι ερευνητές επισημαίνουν την επιτυχία της μελέτης στην ταυτοποίηση κοινών βιοδεικτών που μεταβάλλονται με συνέπεια σε διάφορες παθήσεις. Αυτά τα κοινά μοριακά χαρακτηριστικά θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως καθολικοί διαγνωστικοί, προγνωστικοί ή θεραπευτικοί στόχοι.

«Κάθε μέρα δημοσιεύονται περίπου 70 νέες μελέτες για βιοδείκτες παγκοσμίως, αλλά οι περισσότερες συγκρίνουν ασθενείς με υγιή άτομα που συμμετέχουν στις ομάδες ελέγχου», σημείωσε η Μαρία Μπουένο Άλβεζ, υποψήφια διδάκτορας στο KTH και πρώτη συγγραφέας της μελέτης.

«Δεδομένου ότι πολλές πρωτεΐνες παρουσιάζουν μεταβλητότητα σε διαφορετικές καταστάσεις, οι περιορισμένες αυτές συγκρίσεις συχνά οδηγούν σε αποτελέσματα που δεν μπορούν να αναπαραχθούν, συμβάλλοντας έτσι στην ευρύτερη κρίση αναπαραγωγιμότητας στη σύγχρονη επιστήμη», τόνισε.

Μεταξύ των ευρημάτων ήταν ότι ορισμένα προφίλ πρωτεϊνών μπορούν να αλλάξουν σημαντικά πριν από τη διάγνωση καρκίνου, με ορισμένες πρωτεΐνες να εμφανίζονται σε υψηλότερες συγκεντρώσεις πριν από τη διάγνωση. Αυτό υποδηλώνει ότι θα πρέπει να διεξαχθεί περαιτέρω έρευνα στη χρήση της πρωτεομικής για την πρώιμη ανίχνευση του καρκίνου.

Η μελέτη διεξήχθη σε συνεργασία με το SciLifeLab στη Στοκχόλμη και συμμετείχαν περισσότεροι από 100 ερευνητές από όλο τον κόσμο.

Εντύπωση πάντως προκαλεί η δήλωση του σεισμολόγου Κώστα Παπαζάχου ότι δεν έχει εντοπιστεί το ρήγμα. Μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, είπε: «Το εστιακό βάθος δεν ήταν πολύ μικρό. Ήταν, μάλιστα, λίγο μεγαλύτερο από το συνηθισμένο. Γύρω στα 20 χλμ., κι αυτό είναι καλό. Το πρόβλημα είναι η εγγύτητα. Αυτή τη στιγμή ο Μαραθώνας είναι στα 10-12 χλμ., τα βόρεια προάστια είναι στα 20, ο Πειραιάς είναι στα 50. Δηλαδή όλο το Λεκανοπέδιο της Αττικής είναι πολύ κοντά στο επίκεντρο».

«Οι επιταχύνσεις ήταν 1%-2% του G στο Λεκανοπέδιο. Πολύ μικρότερες από αυτές που αντέχουν τα κτίρια -δεκαπλάσιες κινήσεις αντέχουν τα σύγχρονα κτίρια- αλλά αρκετές για να ενοχλήσουν […]. Φανταστείτε έναν κώνο από πάνω που πιάνει μια τεράστια περιοχή. Και στη Θήβα έγινε αισθητός και σε όλη την Εύβοια και στη Σκύρο. Μην παρεξηγηθώ, εάν αυτός ο σεισμός είχε γίνει 20 χλμ. ανατολικά από την Κρήτη, δεν θα συζητούσαμε σήμερα γι’ αυτόν», συμπλήρωσε ο καθηγητής Σεισμολογίας του ΑΠΘ.

Σε ερώτηση που του έγινε για τα χαρακτηριστικά του ρήγματος, ο κ. Παπαζάχος απάντησε: «Δεν έχουμε την παραμικρή ιδέα για το ρήγμα, δεν ξέρουμε τις διαστάσεις. Είναι μια περιοχή μέτριας προς χαμηλή σεισμικότητας με κανονικά και πλαγιοκανονικά τμήματα που οφείλονται στο τέντωμα. Έχω την αίσθηση ότι είναι οι τυπικοί σεισμοί της Εύβοιας με 5 Ρίχτερ» ανέφερε στον ΣΚΑΪ ο κ. Παπαζάχος.

Mιλώντας υποθετικά προκειμένου να καθησυχάσει, συμπλήρωσε: «Ακόμα κι αν γινόταν ένα 5,8 στην περιοχή, δεν θα είχε επιπτώσεις στο Λεκανοπέδιο. Θα ήταν πιο ενοχλητικός, ναι, αλλά ο θαλάσσιος χώρος, το μεγάλο βάθος, η απόσταση από το Λεκανοπέδιο θα μείωνε τις επιπτώσεις».

Ο δρ. σεισμολογίας στο Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο Γεράσιμος Παπαδόπουλος προσθέτει ότι «έχουμε περίπου 25 μετασεισμούς, αλλά δεν έχουν ξεπεράσει τους 2,8 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ. Είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο για μετασεισμούς από 3,5 έως 4,5 βαθμούς».

Ο καθηγητής Παπαδόπουλος σημειώνει ότι κατά πάσα πιθανότητα ο σεισμός των 5,2 Ρίχτερ ήταν ο κύριος, αλλά χρειάζεται ακόμα λίγος χρόνος για να είμαστε απολύτως βέβαιοι. «Θα πρέπει να περιμένουμε άλλο ένα εικοσιτετράωρο για να είμαστε 100% σίγουροι» τονίζει.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι η δόνηση που αναστάτωσε την Αθήνα έγινε σε μια περιοχή γενικά χαμηλής σεισμικότητας η οποία δεν έχει ιστορικό μεγάλων σεισμών. «Αυτή η περιοχή δεν έχει το μέγεθος που θα μπορούσε να μας ανησυχήσει. Υπάρχουν πάντως άγνωστα ρήγματα» σημειώνει.

Ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος τονίζει ότι ένας μετασεισμός μεγέθους 4 ή 4,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ θα γίνει επίσης αισθητός στην Αθήνα. «Οι κάτοικοι της πρωτεύουσας θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι γι’ αυτό το ενδεχόμενο» υπογραμμίζει. 

Καβίρης στο libre: Είναι ο κύριος σεισμός

Ο κύριος σεισμός είναι αυτός που εκδηλώθηκε στο νότιο Ευβοϊκό υπό μία προϋπόθεση να μην υπάρξει μετανάστευση επικέντρων προς άλλα μεγαλύτερα ρήγματα, εξηγεί ο Γιώργος Καβύρης, καθηγητής Σεισμολογίας, διευθυντής Τομέα Γεωφυσικής και Γεωθερμίας και διευθυντής Εργαστηρίου Σεισμολογίας, Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Σε δηλώσεις του στο Libre.gr μας εξήγησε πως «ήταν ένας σεισμός που έγινε στον νότιο Ευβοϊκό κόλπο με μέγεθος 5,3, βαθμών της Κλίμακας Ρίχτερ, 41 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Αθήνας, με εστιακό βάθος στα 13 χλμ. Έγινε αισθητός κυρίως στην Αττική και στη νότιο Εύβοια».

Ο σεισμός είχε τη μεγαλύτερη ένταση στην περιοχή των Νέων Στύρων Ευβοίας, που ήταν στο 5 και στο 4 στην Αθήνα. Ο μηχανισμός γένεσης μας δείχνει, όπως λέει, πλαγιοκανονική διάρρηξη, δηλαδή στην περιοχή επικρατεί «εφελκυσμός».

Ο κ. Καβίρης εξηγεί πως υπάρχουν τρία βασικά είδη μηχανισμών γένεσης και ρηγμάτων.

«Εδώ έχουμε πλαγιοκανονικό που δείχνει ότι επικρατεί εφελκυσμός με μία σημαντική συνιστώσα οριζόντιας κίνησης, δηλαδή το πάνω τέμαχος κινείται προς τα κάτω σε σχέση με το κάτω τέμαχος.

Έγινε ένας προσεισμός μεγέθους 2,5 και δύο ακόμη μικρότεροι προσεισμοί και μέχρι τις 11 το πρωί, είχαμε 13 μετασεισμούς με μέγεθος μεγαλύτερο ή ίσο των 2 βαθμών της Κλίμακας Ρίχτερ κι αρκετούς μικρότερους. Ο μεγαλύτερος μετασεισμός μέχρι τώρα ήταν στους 2,8 βαθμούς της Κλίμακας Ρίχτερ», αναφέρει.

Επειδή τα ρήγματα της περιοχής, όπως τονίζει ο κ. Καβύρης, δεν έχουν πολύ υψηλό δυναμικό, εφόσον δεν υπάρξει μετανάστευση επικέντρων προς άλλα μεγαλύτερα ρήγματα θεωρώ ότι με υψηλή πιθανότητα ήταν ο κύριος σεισμός.

Στο επίκεντρο της απειλής βρίσκεται ο μύκητας Ceratocystis platani, υπεύθυνος για το μεταχρωματικό έλκος που έχει καταστρέψει χιλιάδες πλατάνια, αρκετά από τα οποία ήταν υπεραιωνόβια.

Η ασθένεια καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2003 στη Μεσσηνία και έκτοτε εξαπλώθηκε σε Πελοπόννησο, Ήπειρο, Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα και Εύβοια. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο άνθρωπος, μέσω μηχανημάτων και εργαλείων κοπής, αποτελεί βασικό παράγοντα διασποράς της, ενώ η κλιματική αλλαγή, με τις παρατεταμένες ξηρασίες και τις ακραίες θερμοκρασίες, ευνοεί την ανάπτυξη του παθογόνου.

Η εξάπλωση του προβλήματος δεν περιορίζεται στα πλατάνια. Σημαντικές ζημιές καταγράφονται και στα ελατοδάση, τα οποία προσβάλλονται από συνδυασμό ξυλοφάγων και φλοιοφάγων εντόμων. Το φαινόμενο πλήττει περιοχές όπως τα Τζουμέρκα, η κοιλάδα του Αχελώου, τα Άγραφα, ο Κιθαιρώνας, ο Ελικώνας, τμήματα της Ηπείρου και της Πελοποννήσου. Οι συνέπειες είναι πολλαπλές: απώλεια δασών, αλλοίωση τοπίων, αύξηση κινδύνου πυρκαγιών και αποσταθεροποίηση οικοσυστημάτων.

Μέσα σε αυτό το δυσμενές πλαίσιο, η ομάδα iGEM IOANNINA, που ιδρύθηκε το 2020 και κατέκτησε χρυσό μετάλλιο στον διεθνή διαγωνισμό συνθετικής βιολογίας IGEM 2024, εργάζεται για την ανάπτυξη μιας φιλικής προς το περιβάλλον θεραπείας. Χρησιμοποιώντας τεχνικές όπως η CRISPR-Cas, σχεδιάζει ένα εξειδικευμένο σκεύασμα που στοχεύει και καταστρέφει τα νουκλεϊκά οξέα του μύκητα, χωρίς να επηρεάζει το υπόλοιπο οικοσύστημα.

Η πρώτη παρουσίαση της μεθόδου, όπως γράφει το epiruspost.gr έγινε στο Συρράκο, όπου οι παλιοί πλάτανοι της πλατείας έχουν ήδη χαθεί, ωστόσο τα νεότερα δέντρα που φυτεύτηκαν πριν από οκτώ χρόνια δείχνουν υγιή ανάπτυξη. «Η καινοτόμα αυτή μέθοδος αναμένεται να προστατέψει πλατάνια με ιστορική και πολιτιστική αξία», τόνισε ο διδάκτωρ του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Τάσος Γάτσιος, υπογραμμίζοντας την ανάγκη άμεσης δράσης.

Η Περιφέρεια Ηπείρου στηρίζει την προσπάθεια, χρηματοδοτώντας με 20.000 ευρώ την πιλοτική εφαρμογή της θεραπείας. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πρακτικό εργαλείο που θα συμβάλει στη διάσωση της φυσικής και πολιτιστικής ταυτότητας περιοχών όπου ο πλάτανος αποτελεί σημείο αναφοράς, από τα παραποτάμια δάση της Ηπείρου μέχρι τις πλατείες των χωριών.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι περισσότερα από 52.000 δέντρα έχουν ήδη χαθεί στην Ελλάδα και χωρίς άμεση εφαρμογή μέτρων, τα πλατάνια κινδυνεύουν να εξαφανιστούν τις επόμενες δεκαετίες. Η καινοτομία που αναπτύσσεται στα Ιωάννινα μπορεί να αποτελέσει όχι μόνο σωτηρία για τα ελληνικά δάση, αλλά και διεθνές παράδειγμα για την αντιμετώπιση ασθενειών που απειλούν τη δασική βιοποικιλότητα.

Πώς ήρθε o μύκητας στην Ελλάδα

Ο μύκητας Ceratocystis platani, που προκαλεί την ασθένεια του μεταχρωματικού έλκους (προσβάλλει αποκλειστικά πλατάνια), σύμφωνα με το dasarxeio.com (ιστότοπο με θέματα δασικού και περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος), έχει εισαχθεί στην Ευρώπη από τη Βόρεια Αμερική και κατά πάσα πιθανότητα έχει μεταφερθεί με κιβώτια από ξύλο πλατάνου από τα αμερικανικά στρατεύματα, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, στην Ιταλία και τη Γαλλία.

Σύμφωνα με το Sky News, αυτοί είναι:

Χοσεΐν Σαλαμί: Ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης και ένας από τους πιο ισχυρούς ανθρώπους στο Ιράν, ο οποίος επικοινωνεί απευθείας με τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Διορίστηκε στην κεφαλή του Σώματος το 2019, επόπτευε το πρόγραμμα πυραύλων των Φρουρών και τις εξωτερικές επιχειρήσεις, ιδίως μέσω της ελίτ δύναμης Quds. Υπό την ηγεσία του, οι Φρουροί υποστήριξαν τους συμμάχους της Τεχεράνης σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, μεταξύ άλλων στη Συρία, το Λίβανο και το Ιράκ.

Γκολάμ-Αλί Ρασίντ: Ανώτερος διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, ο ισραηλινός στρατός (IDF) υποστηρίζει πως ήταν μια προσωπικότητα που έχαιρε μεγάλης εμπιστοσύνης αναφορικά με την οργάνωση του ιρανικού στρατού. Είχε υπηρετήσει προηγουμένως ως αναπληρωτής αρχηγός του επιτελείου των Ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων και πολέμησε στον πόλεμο με το Ιράκ τα χρόνια του 1980.

Φερεϊντούν Αμπάσι: Πυρηνικός επιστήμονας, ο οποίος ηγήθηκε του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του Ιράν  από το 2011 έως το 2013. Είχε δεχτεί κυρώσεις από τα Ηνωμένα Έθνη για φερόμενη συμμετοχή σε μυστική έρευνα για πυρηνικά όπλα.    Σκληροπυρηνικός, ο Αμπασί ήταν μέλος του Κοινοβουλίου από το 2020 έως το 2024.

Μοχάμεντ Μεχντί Τεχραντσί: Φυσικός στο Ισλαμικό Πανεπιστήμιο Azad, συνεισέφερε στις πυρηνικές έρευνες και εξέφρασε δημόσια τη στήριξή του στην επιστημονική ανεξαρτησία του Ιράν. Την ώρα της ισραηλινής επίθεσης βρισκόταν σπίτι του, μαζί με τη σύζυγό του και άλλους επιστημονικούς και πανεπιστημιακούς συνεργάτες. 

Μοχάμεντ Χοσεΐν Μπαγκερί: Επιτελάρχης των Ένοπλων Δυνάμεων του Ιράν, ήταν υπεύθυνος για τον συντονισμό λειτουργίας των σωμάτων ασφαλείας. Το 2019 μπήκε στο στόχαστρο και δέχτηκε κυρώσεις από το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ.  Γεννηθείς το 1960, ο Μπαγκερί εντάχθηκε στους Φρουρούς στη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ στα χρόνια του 1980.

Αμίρ Αλί Χατζιζαντέχ: Ο επικεφαλής της Αεροδιαστημικής Δύναμης των Φρουρών της Επανάστασης, επέβλεπε τις επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά του Ισραήλ το 2024. Το 2020, ο Χατζιζαντέχ ανέλαβε την ευθύνη για την κατάρριψη ουκρανικού επιβατικού αεροσκάφους, λίγο αφότου το Ιράν εξαπέλυσε πυραυλικές επιθέσεις σε αμερικανικούς στόχους στο Ιράκ σε αντίποινα για πλήγμα των ΗΠΑ με drone που σκότωσε τον Κασέμ Σολεϊμανί.

Μαρτυρίες αναφέρουν πως η σεισμική δόνηση συνοδευόταν από μεγάλο βουητό, ενώ, αρκετοί άφησαν τα σπίτια τους, για να είναι ασφαλείς.

Από την πρώτη στιγμή, δόθηκε η οδηγία από τους Δήμους του Ηρακλείου και του Λασιθίου να ελεγχθούν τα σχολεία, χωρίς να έχει διαπιστωθεί κάποιο πρόβλημα.

Μάλιστα, σε ανακοίνωση που εξέδωσε ο Δήμος Ηρακλείου, επισημάνθηκε ότι «σε ετοιμότητα βρίσκονται όλες οι Υπηρεσίες του Δήμου.

Ζημιές έχουν καταγραφεί σε επιμέρους σημεία του Ηρακλείου, με χαρακτηριστική περίπτωση την οδό 25ης Αυγούστου, όπου παρατηρήθηκε πτώση τμημάτων κτιρίου. Η Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας απέκλεισε προληπτικά το σημείο για λόγους ασφαλείας.

Ο ισχυρός σεισμός είχε επίκεντρο 57 χλμ. βόρεια της Νεάπολης Λασιθίου στην Κρήτη. Σύμφωνα με νεότερες εκτιμήσεις το εστιακό του βάθος υπολογίστηκε περίπου στα 40 χλμ.

Ο σεισμός, πάντως, έγινε αισθητός και σε αρκετές περιοχές της Αττικής.

Αναφορές από την Κρήτη κάνουν λόγο για δόνηση μεγάλης διάρκειας που προκάλεσε ανησυχία καθώς σημειώθηκε πολύ νωρίς το πρωί. Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής αναφορές για ζημιές.

Ο Επικεφαλής του ΟΑΣΠ Ευθύμιος Λέκκας μιλώντας στην ΕΡΤ είπε ότι «είχε σημαντικό βάθος και αυτό είναι σημαντικό γιατί μάλλον δεν θα έχουμε εκδήλωση τσουνάμι». Είναι σε τάφρο όχι στο ελληνικό τόξο, πρόσθεσε ο κ. Λέκκας εκτιμώντας ότι δεν θα υπάρξουν μεγάλες ζημιές στην Κρήτη.

Ο κ. Λέκκας αν και εμφανίστηκε επιφυλακτικός για το αν είναι ο κύριος σεισμός είπε ότι λόγω του μεγάλου βάθους είναι δύσκολο να μεταφερθεί στην επιφάνεια.

Καθυσυχαστικός εμφανίστηκε σε ανάρτησή του ο σεισμολόγος Άκης Τσελέντης, μετά τα 6,1 Ρίχτερ που σημειώθηκαν στις 6:19 το πρωί της Πέμπτης ανοιχτά της Κρήτης.

Όπως σημειώνει ο ίδιος, «αξιολογώντας το φαινομενικά δεν βλέπω λόγο ανησυχίας». Μάλιστα, έκανε γνωστό ότι η σεισμική δράση στην περιοχή έχει ξεκινήσει πριν από δύο χρόνια.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ:

“Ισχυρός σεισμός μεγέθους 6,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκε στις 06.19 τα ξημερώματα της Πέμπτης σε θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Κρήτης.

Σύμφωνα με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, το επίκεντρο του σεισμού εντοπίζεται 56 χιλιόμετρα βόρεια-βορειοανατολικά της Νεάπολης Λασιθίου ενώ το εστιακό βάθος υπολογίζεται στα 60,3 χιλιόμετρα.

Η Σεισμική δράση (προσεισμοί) είχε ξεκινήσει πριν δύο χρόνο

Έγινε αισθητός σε όλη σχεδόν την Ελλάδα γιατί συνέβη πάνω από τη συμπαγή βυθιζόμενη πλάκα και τα σεισμικά κύματα διαδόθηκαν χωρίς εξασθένηση.

Αξιολογόντας το φαινομενικά ΔΕΝ ΒΛΕΠΩ ΛΟΓΟ ΑΝΗΣΥΧΙΑΣ“

Η διήθηση νερού στο έδαφος φαίνεται πως αποσταθεροποίησε το υπέδαφος, οδηγώντας στην εμφάνιση των ρηγματώσεων.

Μετά την προληπτική διακοπή της υδροδότησης τις τελευταίες τρεις ημέρες, η κατάσταση δείχνει να έχει σταθεροποιηθεί. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ΕΡΤ, οι μετρήσεις από αισθητήρες που έχουν εγκατασταθεί στα σημεία των ζημιών καταγράφουν πλέον σταθερές ενδείξεις, γεγονός που ενισχύει την αισιοδοξία για έλεγχο του φαινομένου.

Οι επιστήμονες διαπιστώνουν επιβράδυνση στο φαινόμενο των ρηγματώσεων, το οποίο σχετίζεται άμεσα με την υγρασία στο υπέδαφος της περιοχής.

Η διαδικασία «αφυδάτωσης» του εδάφους έχει ήδη ξεκινήσει εδώ και εβδομάδες, με εξειδικευμένα συνεργεία να πραγματοποιούν ελέγχους σε περισσότερα από 20 υπόσκαφα πηγάδια.

Ο σεισμός πέτυχε τους πολίτες στα σπίτια τους χθες το μεσημέρι, καθώς ήταν αργία στην Τουρκία. Πολλοί έφυγαν τρέχοντας από τα σπίτια τους. Κάποιοι πήδηξαν από παράθυρα και μπαλκόνια. 150 άνθρωποι τραυματίστηκαν γιατί πήδηξαν από τα μπαλκόνια και τα παράθυρα του σπιτιού τους.

Kocaeli’nde #depremin şiddetiyle market rafları böyle sarsıldı. pic.twitter.com/gpPausSOn2

— TRT HABER (@trthaber) April 23, 2025

Την εκτίμηση ότι ο σεισμός των 6,2 Ρίχτερ στην Κωνσταντινούπολη, δεν αναμένεται να ενεργοποιήσει τεκτονικές δομές στον ελλαδικό χώρο, εξέφρασε ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμιος Λέκκας, μιλώντας στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΕΡΤNews.

«Αυτός ο σεισμός δεν αναμένεται να ενεργοποιήσει δομές τεκτονικές στον ελλαδικό χώρο, εκτός βέβαια αν πάμε σε μεγαλύτερα μεγέθη οπότε εκεί θα επανεξετάσουμε την εκτίμησή μας για να δούμε κατά πόσο επηρεάζεται ο ελληνικός χώρος».

Ο σεισμός στην Κωνσταντινούπολη ξύπνησε μνήμες του 1999, όταν προηγήθηκε εκεί μεγάλος σεισμός 7,8 Ρίχτερ και λίγες ημέρες αργότερα ταρακουνήθηκε η Αθήνα από το ρήγμα της Πάρνηθας. Ο κ. Λέκκας σημείωσε ότι το τεκτονικό ρήγμα του Μαρμαρά, από το οποίο προήλθε η χθεσινή ισχυρή δόνηση, μπορεί να δώσει σεισμούς της τάξεως των 7 Ρίχτερ και τόνισε ότι αν συνεχιστεί η έντονη δραστηριότητα υπάρχει κίνδυνος να υποστεί ζημιές και η Αγία Σοφία.

«Έσπασε ένα μικρό κομμάτι του ρήγματος και έδωσε το σεισμό των 6,2, βεβαίως υπολείπεται πολύ μεγάλη ενέργεια να εκτονωθεί. Τρία είναι τα σενάρια, το πρώτο αυτός να είναι ο κύριος σεισμός και να έχουμε πλήθος μετασεισμικών δονήσεων. Το δεύτερο σενάριο είναι να έχουμε τον 6,2 και μετά να έχουμε έναν μεγαλύτερο σεισμό μέχρι 7 της κλίμακας Ρίχτερ και το άλλο σενάριο είναι να έχουμε μια ακολουθία της τάξεως 30 περίπου σεισμών 6 βαθμών έτσι ώστε να μπορέσει να αποσβεστεί η ενέργεια. Ενδεχομένως αν συνεχιστεί αυτή η ακολουθία να έχουμε κάποιες ζημιές στην Αγία Σοφία», είπε ο κ. Λέκκας, επισημαίνοντας και τον κίνδυνο κατάρρευσης του 1/3 του κτιριακού αποθέματος της Κωνσταντινούπολης, κυρίως παλιά κτίρια 50-100 ετών.

«Το ρήγμα του Μαρμαρά είναι η απόληξη του μεγάλου Βόρειου ρήγματος της Ανατολίας, που είναι από τα πιο ενεργά ρήγματα στον κόσμο, με συνολικό μήκος 1.500 χιλιομέτρων και το οποίο έρχεται από την επαρχία Μπιγκιόλ της Ανατολικής Τουρκίας και με διακλαδώσεις φθάνει σε απόσταση 20 μόλις χιλιομέτρων από την Κωνσταντινούπολη πριν τερματίσει στο Βόρειο Αιγαίο. Είναι το κομμάτι που δεν έχει σπάσει και το οποίο αναμέναμε να σπάσει εδώ και 5 χρόνια. Όσο καθυστερούσε συσσώρευσε ενέργεια. Έχει ενεργοποιηθεί ένα μικρό κομμάτι αυτού του ρήγματος και ουσιαστικά υπολείπεται να ενεργοποιηθούν και τα υπόλοιπα κομμάτια.», σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΟΑΣΠ.

Από το 1939 το συγκεκριμένο ρήγμα έχει δώσει στην Τουρκία, 7 σεισμούς άνω των 7 Ρίχτερ, με δεκάδες χιλιάδες θύματα, καθώς πολλοί ήταν εκείνοι που κατά τη διάρκεια του σεισμού πήδηξαν από τα παράθυρα πιστεύοντας πως θα σωθούν.

Tο συγκεκριμένο ρήγμα μπορεί να δώσει σεισμό έως και 7,8 Ρίχτερ ενω οι Τούρκοι επιστήμονες διαφωνούν ως προς την εξέλιξη τ

Η Hurriyet συγκέντρωσε τις μερικές από τις δηλώσεις των σεισμολόγων και καθηγητών σεισμολογίας σχετικά με τα 6,2 Ρίχτερ.

Prof. Ziyadin Çakır (ΙΤU): «Αυτός ο σεισμός δεν ήταν ο αναμενόμενος. Τον έφερε πιο κοντά χρονικά. Περιμένουμε σεισμό 7 και Ρίχτερ στη Μαρμαρά. Η ενέργεια άδειασε κατά 10%, αλλά ο χρόνος για να πάρουμε μέτρα τελειώνει. Οι παλιοί κτιριακοί νόμοι (πριν το 2000) πρέπει να γίνουν παρελθόν. Όποιος μένει σε τέτοια κτίρια πρέπει να τα εγκαταλείψει».

Prof. Cengiz Yıldırım (ΙΤU): «Δεν ξέρουμε πόσα χλμ έσπασε το ρήγμα, το οποίο φτάνει τα 120 χλμ.. Αν απέμειναν 80-100 χλμ, μιλάμε για 7 και Ρίχτερ σίγουρα. Ο σεισμός αυτός πιθανόν φόρτωσε κι άλλο τα γειτονικά ρήγματα… Αυτό είναι το ανησυχητικό!»

Prof. Dr. Naci Görür: «Σεισμοί στη Μαρμαρά γίνονται συνέχεια, αλλά αυτός δείχνει ότι το ρήγμα “φορτώνει”. Το μεγάλο χτύπημα θα είναι πάνω από 7 Ρίχτερ. Δεν τελειώσαμε…»

Άλλοι επιστήμονες, εκτιμούν πως ίσως ήταν και ο μεγάλος σεισμός, που περίμεναν εδώ και χρόνια στην Κωνσταντινούπολη.

Prof. Süleyman Pampal: «Ίσως… ίσως αυτός ο σεισμός ήταν το μεγάλο χτύπημα που περιμέναμε. Τα μετασεισμικά φαινόμενα μάς ανακουφίζουν…»

Prof. Dr. Şener Üşümezsoy: «Ηρεμήστε, δεν θα γίνει άλλος σεισμός στη Μαρμαρά. Τελείωσε.»

Παπαζάχος: Δεν ανησυχούν μόνο οι Τούρκοι συνάδελφοι, αλλά όλη η επιστημονική κοινότητα

Την έντονη ανησυχία του εξέφρασε ο καθηγητής Σεισμολογίας του ΑΠΘ, Κώστας Παπαζάχος, για την έντονη σεισμική ακολουθία στην Τουρκία, μετά τον ισχυρό σεισμό των 6,2 Ρίχτερ που σημειώθηκε στη θάλασσα του Μαρμαρά, κοντά στην Κωνσταντινούπολη.

Μιλώντας στην ΕΡΤ τόνισε ότι «σεισμοί της τάξης των 7 -7,4 Ρίχτερ έχουν πλήξει κατ’ επανάληψη την περιοχή, με πιο γνωστό αυτόν του 1509 που είχε πολλά θύματα». Παράλληλα, προειδοποίησε ό,τι, «εφόσον σε παλιότερους σεισμούς είχαμε χιλιάδες νεκρούς, αναρωτιόμαστε τι θα συμβεί αν ένας τέτοιος σεισμός συμβεί σήμερα, σε μια πολύ πιο πυκνοκατοικημένη και δόμημένη πόλη».

Ο ίδιος, εξήγησε ότι η Κωνσταντινούπολη είναι ένα τεράστιο αστικό και βιομηχανικό κέντρο που αντιμετώπισε προβλήματα από τον χθεσινό σεισμό των 6,2 Ρίχτερ παρότι ήταν. Και όπως ανέφερε, «φανταστείτε τι θα προκαλούσε ένας σεισμός 7,2 ή 7,4 Ρίχτερ πιο κοντά στην Πόλη».

Μάλιστα, όπως επισήμανε, «το κομμάτι αυτό δεν έχει σπάσει από το 1766, όταν σημειώθηκε σεισμός 7,1 Ρίχτερ. Το ακόμα πιο δυτικό τμήμα έδωσε σεισμό 6,8 Ρίχτερ το 1648. Μιλάμε για περίπου 300 χρόνια χωρίς εκτόνωση της ενέργειας σε αυτό το τμήμα». Το γεγονός αυτό είναι επίφοβο γιατί όπως είπε ο κ. Παπαζάχος «η περιοχή χρωστάει, εντός εισαγωγικών, έναν μεγάλο σεισμό. Εφόσον σε παλιότερους σεισμούς είχαμε χιλιάδες νεκρούς, αναρωτιόμαστε τι θα συμβεί αν ένας τέτοιος σεισμός συμβεί σήμερα, σε μια πολύ πιο πυκνοκατοικημένη και δόμημένη πόλη».

Ερωτηθείς για το εάν ένας ενδεχόμενος μεγάλος σεισμός στην Πόλη μπορεί να επηρεάσει την Ελλάδα ο καθηγητής σεισμολογίας εμφανίστηκε καθησυχαστικός λέγοντας: «Το ρήγμα φτάνει μέχρι τη Λήμνο και τις Βόρειες Σποράδες, αλλά δεν σπάνε όλα μαζί. Ένας σεισμός στην Κωνσταντινούπολη δεν έχει τη δυναμική να επηρεάσει άμεσα τον ελληνικό χώρο».

Αναφερόμενος στις ανησυχίες που υπάρχουν στην επιστημονική κοινότητα που παρακολουθεί με ενδιαφέρον τη σεισμική ακολουθία στο ρήγμα των Ανατολίας επισήμανε: «Δεν ανησυχούν μόνο οι Τούρκοι συνάδελφοι, αλλά όλη η επιστημονική κοινότητα. Έχουν γίνει διεθνείς έρευνες και προσομοιώσεις, οι οποίες συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα: ότι οι επιπτώσεις στην Κωνσταντινούπολη θα είναι δυσανάλογα βαριές λόγω της αστικής δόμησης και της χαμηλής ποιότητας πολλών κτηρίων».

Αναλύοντας τα δεδομένα από τον χθεσινό σεισμό των 6,2 Ρίχτερ που εντάσσεται σε μια πλούσια μετασεισμική ακολουθία, με περισσότερους από 130 μετασεισμούς καταγεγραμμένους ο κ. Παπαζάζος ανέφερε ότι «ο μεγαλύτερος μετασεισμός έφτασε τα 5,5 Ρίχτερ. Είναι μια πλούσια ακολουθία και θα εξεταστεί περαιτέρω τις επόμενες ημέρες».

Όσον αφορά με το εάν ο σεισμός των 6,2 Ρίχτερ ήταν ο κύριος δήλωσε. «Η ακολουθία εκτείνεται σε ένα μήκος περίπου 20 χιλιομέτρων – κάτι που συνάδει με έναν κύριο σεισμό αυτού του μεγέθους – και δεν έχουμε ενεργοποίηση γειτονικών ρηγμάτων. Αυτό είναι ενθαρρυντικό, αλλά είναι ακόμα νωρίς για συμπεράσματα».

Σχετικά με το ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας επισήμανε ότι είναι «μια μεγάλη σεισμική ζώνη με ιστορικό πολύ ισχυρών σεισμών» προσθέτοντας ότι «σεισμοί της τάξης του 7 με μέγιστο τα 7,4 Ρίχτερ έχουν πλήξει κατ’ επανάληψη την περιοχή, με πιο γνωστό αυτόν του 1509 που είχε πολλά θύματα στην Κωνσταντινούπολη», υπογράμμισε.

Ο κ. Παπαζάχος στάθηκε και στη σημασία της ατομικής ευθύνης στην προετοιμασία για σεισμούς, λέγοντας πως: «Ο κάθε πολίτης πρέπει να εξετάσει την κατάσταση του σπιτιού του. Αν έχει δομικά προβλήματα, δεν προσφέρει ασφάλεια ούτε σε μικρούς σεισμούς. Επίσης, να τηρούνται βασικά μέτρα προστασίας, όπως αυτά που προτείνει ο ΟΑΣΠ».

#DEPREM
Büyüklük:6.2 (Mw)
Yer:Marmara Denizi – [23.16 km] Silivri (İstanbul)
Tarih:2025-04-23
Saat:12:49:10 TSİ
Enlem:40.86 N
Boylam:28.24444 E
Derinlik:6.92 km
Detay:https://t.co/yDybZf2bx3@afadbaskanlik @trthaber @anadoluajansi

— AFAD Deprem (@DepremDairesi) April 23, 2025

Εικόνες που μεταδίδουν τουρκικά ΜΜΕ αποτυπώνουν την ένταση του σεισμού, ο οποίος δημιούργησε και έναν έντονο κυματισμό στον Βόσπορο.

Deprem anında İstanbul Boğazı'nda dalgalar oluştu https://t.co/kIfLp82CQ5 pic.twitter.com/Cu9p0qFmX0

— CNN TÜRK (@cnnturk) April 23, 2025

Ο κόσμος άρχισε να τρέχει πανικόβλητος να βγει από τα κτίρια. Προς το παρόν δεν υπάρχουν αναφορές για σημαντικές υλικές ζημιές.

İstanbul'da6.2 büyüklüğünde deprem!

Tekirdağ'da deprem anı güvenlik kamerasına yansıdı pic.twitter.com/OUVyDTv8rA

— milliyet.com.tr (@milliyet) April 23, 2025

Η ΣΤΙΓΜΉ ΤΟΥ ΣΕIΣΜΟΥ ΣΕ ΕΚΠΟΜΠΗ LIVE:

Depremin şiddetini şöyle anlatayım #deprem

pic.twitter.com/xtN0U6mTY0

— 66enes (@trentenesarnold) April 23, 2025

Ο τηλεοπτικός σταθμός TGRT μετέδωσε ότι ένας άνθρωπος τραυματίστηκε αφού πήδηξε από ένα μπαλκόνι την ώρα του σεισμού. Το Υπουργείο Υγείας εξέδωσε ανακοίνωση όπου σημειώνει πως δεν υπάρχουν αναφορές για τραυματίες. Συγκεκριμένα, αναφέρει τα εξής: «Εκφράζουμε τις ευχές μας για περαστικά σε όλους τους συμπολίτες μας λόγω του σεισμού που σημειώθηκε στην Κωνσταντινούπολη και έγινε αισθητός και στις γύρω επαρχίες. Μέχρι στιγμής, δεν έχει αναφερθεί καμία αρνητική εξέλιξη στο Κέντρο Άμεσης Βοήθειας 112 ή στα νοσοκομεία. Ως Υπουργείο, παρακολουθούμε στενά τη διαδικασία σε πλήρη συντονισμό με όλους τους αρμόδιους φορείς. Περαστικά στη χώρα μας και στο έθνος μας.»

Deprem anında ne yapacağımızı hala öğrenemedik ne yazık ki. Çok geçmiş olsun.

pic.twitter.com/SSjPeYmzdU

— Butay Erdoğan (@ButayErdogan) April 23, 2025

Ο Υπουργός Εσωτερικών, Αλί Γερλικαγιά, είπε πως «δεν έχει αναφερθεί κατάρρευση κτιρίου στο 112 εδώ και 55 λεπτά». Σε δηλώσεις του στο CNN TÜRK, σημείωσε: «Ελέγχουμε και τις αναφορές που έχουμε λάβει. Οι δυνάμεις ασφαλείας μας, η αστυνομία, η χωροφυλακή, οι δήμοι πραγματοποιούν ελέγχους. Δεν αντιμετωπίζουμε κάποια επιβεβαιωμένη κατάσταση προς το παρόν. Οι ειδικοί μας εφιστούν την προσοχή σχετικά με την πιθανότητα συνέχισης των μετασεισμών. Σε 20 λεπτά θα επιβιβαστούμε στο αεροσκάφος μαζί με τους ειδικούς μας και θα δώσουμε περισσότερες πληροφορίες για την εξέλιξη της κατάστασης. Εύχομαι όλοι οι συμπολίτες μας να είναι προσεκτικοί και συνετοί. Περαστικά και πάλι σε όλους.»

Avcılar'da züccaciye dükkanındaki panik anları kamerada pic.twitter.com/P3hKUhexHF

— milliyet.com.tr (@milliyet) April 23, 2025

Σε ανακοίνωσή της η AFAD σημειώνει πως δεν υπάρχουν έως τώρα αναφορές για απώλειες ζωής ή καταστροφές και μεταφέρει όσα έχουν γίνει γνωστά γύρω από τον σεισμό:

«Σήμερα στις 12:49 σημειώθηκε σεισμός μεγέθους 6,2 Ρίχτερ ανοιχτά της Σηλυβρίας, στη Θάλασσα του Μαρμαρά. Ο σεισμός έγινε αισθητός έντονα στις επαρχίες Κωνσταντινούπολης, Τεκίρνταγ, Γιάλοβας, Προύσας και Μπαλικεσίρ.

Έχει ενεργοποιηθεί το Σχέδιο Αντιμετώπισης Καταστροφών της Τουρκίας (TAMP) και οι εκπρόσωποι όλων των ομάδων αντιμετώπισης καταστροφών έχουν συγκεντρωθεί στην έδρα της AFAD, στο Κέντρο Καταστροφών και Εκτάκτων Αναγκών.

Από τους επιτόπιους ελέγχους που διενεργούν οι αρμόδιοι φορείς μας και την αξιολόγηση των αναφορών που έχουν ληφθεί από το Κέντρο Άμεσης Βοήθειας 112, δεν υπάρχουν έως τώρα αναφορές για απώλειες ζωής ή καταστροφές. Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις.»

Aftermath of earthquake in Istanbul, Turkey #deprem #earthquake pic.twitter.com/RGeGCTj58m

— Doug Barnard (@doug_barnard) April 23, 2025

Στην περιοχή υπάρχει έντονη σεισμική δραστηριότητα. Μέσα σε μια ώρα, καταγράφηκαν οκτώ σεισμοί. Λίγο μετά τον σεισμό των 6,2 Ρίχτερ, ακολούθησε ένας ακόμη σεισμός, μικρότερης έντασης 4,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, στην ίδια περιοχή.

Υπενθυμίζεται ότι νωρίτερα σημειώθηκε άλλος σεισμός, μεγέθους 3,9 Ρίχτερ, σύμφωνα με την AFAD.

Η σεισμική δόνηση είχε επίκεντρο τη Θάλασσα του Μαρμαρά, ανοιχτά της περιοχής Σηλυβρίας της Κωνσταντινούπολης, στις 12:13.

Όπως διαπιστώθηκε, η δόνηση σημειώθηκε σε βάθος 6,99 χιλιομέτρων και έγινε αισθητή και σε γειτονικές επαρχίες.

Ιδιαίτερα επιφυλακτικοί οι επιστήμονες

 Ο διακεκριμένος καθηγητής γεωλογίας Dr. Naci Görür, ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο είχε επισημάνει τον κίνδυνο ενεργοποίησης του ρήγματος του Μαρμαρά. από το καλοκαίρι του 2023, ο Dr. Görür είχε εκφράσει ανοιχτά την ανησυχία του για έναν μελλοντικό ισχυρότατο σεισμό όχι μόνο στην Κωνσταντινούπολη αλλά και σε άλλες περιοχές της Τουρκίας, πρ

Σήμερα μετά το μπαράζ δονήσεων επανήλθε:Το ρήγμα Kumburgaz στη Θάλασσα του Μαρμαρά στην Κωνσταντινούπολη έχει πολλούς σεισμούς. Είναι διαφορετικών μεγεθών. Αυτοί δεν είναι οι μεγάλοι σεισμοί που περιμένουμε στον Μαρμαρά. Αυξάνουν την πίεση που συσσωρεύεται σε αυτό το ρήγμα. Με άλλα λόγια, το αναγκάζουν να σπάσει. Ο πραγματικός σεισμός εδώ θα είναι μεγαλύτερος και πάνω από 7.

Οι σεισμοί είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα για να μιλάμε για αυτούς όταν συμβαίνει ένας σεισμός. Όταν δεν υπάρχει σεισμός, πρέπει να μιλάμε γι’ αυτούς και να λαμβάνουμε προφυλάξεις. Πρώτα απ’ όλα, η κυβέρνηση, στη συνέχεια ο δήμος και οι άνθρωποι πρέπει να συνεργαστούν για να προετοιμάσουν την πόλη για έναν σεισμό. Ο αστικός μετασχηματισμός και η οικοδόμηση δεν είναι πράγματα που προετοιμάζουν την πόλη για έναν σεισμό. Μια αντισεισμική πόλη είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.

İstanbul’da Marmara Denizinde, Kumburgaz fayı üzerinde çok deprem oluyor. Değişik büyüklükte. Bunlar Marmara’da beklediğimiz büyük deprem değil. Bunlar bu fayın biriktirdiği stresi artırıyor. Yani kırılmaya zorluyor. Burada asıl deprem daha büyük ve 7’nin üzerinde olacak…

— Prof. Dr. Naci Görür (@nacigorur) April 23, 2025

Ο ειδικός επί των σεισμών Καθηγητής Δρ. Ziyadin Çakır δήλωσε ότι ο σεισμός δεν ήταν στο μέρος όπου αναμενόταν ένας μεγάλος σεισμός, αλλά η δόνηση που σημειώθηκε στο κύριο ρήγμα αύξησε την ένταση. «Ο σεισμός σημειώθηκε περίπου 30 χιλιόμετρα μακριά από το σημείο όπου αναμενόταν ο μεγάλος σεισμός», είπε ο Çakır.

Ο Σεισμολόγος Καθ. Δρ Zafer Akçığ από την πλευρά του είπε: “Ο σεισμός έγινε αισθητός και στη Σμύρνη. Είναι σημαντικό πού θα μεταφερθεί η ενέργεια από εδώ και πέρα. Τώρα, είτε θα πάει προς την Κωνσταντινούπολη είτε όχι, οι σεισμολόγοι θα εργαστούν πάνω σε αυτό. Θα εξεταστεί χρησιμοποιώντας δορυφορικά δεδομένα”

Μιλώντας στην hurriyet.com.tr σχετικά με τον αναμενόμενο σεισμό στο Μαρμαρά, το μέλος του Συμβουλίου Σεισμικής Συμβουλευτικής Επιτροπής του Επιμελητηρίου Γεωλόγων, Καθηγητής Δρ. Σουλεϊμάν Παμπάλ, είχε δηλώσει:

«Ιδιαίτερα λόγω της ημι-συστηματικής συμπεριφοράς ντόμινο που παρουσιάζει η Ζώνη Ρήγματος της Βόρειας Ανατολίας, μετά τον σεισμό του 1999, η τάση μεταφέρθηκε από τον Ανατολικό Μαρμαρά στον Κεντρικό και Δυτικό Μαρμαρά, και η αναμονή για έναν μεγάλο σεισμό στην περιοχή του Μαρμαρά έχει επιστημονικά τεκμηριωθεί.»

İstanbul'daki #deprem anı kamerada. pic.twitter.com/BNZCB5qMmC

— TRT HABER (@trthaber) April 23, 2025

Ο καθηγητής Σεισμολογίας του ΑΠΘ, Κώστας Παπαζάχος, μίλησε στην ΕΡΤ σχετικά με το ενδεχόμενο επίδρασης των σεισμών της Τουρκίας στην Ελλάδα.

«Είναι ένας τυπικός σεισμός, ισχυρός μεν αλλά όχι πολύ ανησυχητικός», αναφερόμενος στον σεισμό των 6,2 Ρίχτερ στη Θάλασσα του Μαρμαρά.

Ωστόσο, υπογράμμισε και έναν σημαντικό προβληματισμό:«Το μόνο κακό με τον συγκεκριμένο σεισμό είναι το γεγονός ότι είναι πάνω σε μία πολύ ρηξιγενή ζώνη, η οποία δίνει πολύ μεγάλους σεισμούς. Ιστορικά έχει δώσει σεισμούς πάνω από 7 Ρίχτερ με πολλά θύματα και πολύ μεγάλες βλάβες».

Συμπερασματικά, ο Παπαζάχος ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει άμεσος λόγος ανησυχίας για την Ελλάδα, αλλά η σεισμική δραστηριότητα στη συγκεκριμένη περιοχή της Τουρκίας πρέπει πάντα να παρακολουθείται με προσοχή.

Ο Κώστας Παπαζάχος λέει ότι όλα είναι πιθανά και μέσα στις επόμενες ώρες ή μέρες να γίνει ένας πολύ μεγαλύτερος σεισμός. «Ένας σεισμός 6 Ρίχτερ δεν μπορεί από μόνος του να σου πει τίποτα, γιατί η ζώνη αυτή έχει από μόνη της πολύ μεγάλη δυναμική. Οι κάτοικοι αυτών των περιοχών θα δυσκολευτούν, γιατί το επόμενο χρονικό διάστημα θα έχουν και σεισμούς. Θα χρειαστεί αρκετό διάστημα μέχρι να βεβαιωθούμε ότι πρόκειται για τον κύριο σεισμό».

Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμιος Λέκκας, μιλώντας επίσης στην ΕΡΤ είπε: «Ο πρώτος σεισμός εκδηλώθηκε γύρω στα 30 χιλιόμετρα δυτικά της Κωνσταντινούπολης. Εκείνο το οποίο θα πρέπει να τονίσουμε είναι ότι εδώ και πάρα πολλά χρόνια αναμενόταν ένας μεγάλος σεισμός στην Κωνσταντινούπολη με βάση τα δεδομένα που υπήρχαν σε παγκόσμιο επίπεδο».

«Όλες οι ερευνητικές ομάδες σε όλον τον κόσμο εκτιμούσαν ότι πρέπει να έχουμε έναν σεισμό της τάξεως των 7,5 βαθμών, έτσι ώστε να σπάσει και το τελευταίο κομμάτι του ρήγματος που δεν είχε σπάσει από το μεγάλο ρήγμα της Ανατολίας. Το τελευταίο σπάσιμο του ρήγματος, ο τελευταίος μεγάλος σεισμός ήταν το 1999 στο Ισμέτ, στη Νικομήδεια δηλαδή, όπου είχαμε τεράστιες καταστροφές και 17.000 ανθρώπους οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους. Το τελευταίο κομμάτι είναι αυτό που διέρχεται νότια της Κωνσταντινούπολης, δηλαδή είναι αυτό που ενεργοποιήθηκε πριν από μισή περίπου ώρα», τόνισε ακόμη ο κ. Λέκκας.

«Το κομμάτι αυτό του ρήγματος ουσιαστικά μπορούσε να δώσει έναν σεισμό της τάξεως των 7 – 7,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ. Αυτός ωστόσο ο σεισμός των 6 βαθμών, όπως και οι επόμενοι σεισμοί των 5 βαθμών, απέχουν πολύ ουσιαστικά από το να έχουμε τη μέγιστη ενεργοποίηση του ρήγματος. Δηλαδή ο 7,5 από τον 6 απέχει ουσιαστικά γύρω στις 40 φορές. Δηλαδή μπορεί οι 40 σεισμοί των 6 βαθμών να ισοδυναμούν με έναν σεισμό της τάξεως των 7,3 με 7,4 βαθμών. Άρα μπορούμε να αναμένουμε μια σταδιακή εκτόνωση, τις επόμενες ώρες, τις επόμενες ημέρες», σημείωσε ο ίδιος.

«Δεν ξέρουμε αν θα σπάσει κάποιο ρήγμα και θα δώσει μεγαλύτερο σεισμό ή αν θα διατηρηθεί στο επίπεδο των 6 βαθμών. Δηλαδή θα πρέπει να έχουμε πολλούς σεισμούς των 6 βαθμών και αυτό εφόσον σπάσει όλο το ρήγμα, γιατί δεν είναι απαραίτητο να σπάσει αυτό το χρονικό διάστημα όλο το ρήγμα. Πάντως, σε κάθε περίπτωση έχουμε να κάνουμε με μια πολύ πλούσια σεισμική– δεν θα την έλεγα μετασεισμική- ακολουθία. Είναι νωρίς να ξέρουμε ακόμα εάν είναι ο σεισμός ή ένας κύριος σεισμός αυτός που εκδηλώθηκε των 6,2 βαθμών. Θα έχει τρομερό ενδιαφέρον να δούμε πώς θα εξελιχθεί η σεισμικότητα στην ευρύτερη περιοχή της πόλης», κατέληξε.