Ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, κ. Σταύρος Καλαφάτης, σημείωσε: «Μόνο με επένδυση στη νέα γνώση, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τον κόσμο γύρω μας, να σχεδιάζουμε λύσεις με βάση τεκμηριωμένα δεδομένα, να δίνουμε στήριξη στην πραγματική οικονομία, τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις. Ο στόχος αυτός γίνεται πράξη σήμερα εδώ, μέσα από μια ουσιαστική πρωτοβουλία δύο σημαντικών φορέων με επιστημονικό και κοινωνικό πρόσημο. Πρωτοβουλία που αναδεικνύει τον ρόλο της επιστήμης, της καινοτομίας και των ψηφιακών τεχνολογιών στη διάχυση της γνώσης και στην ενίσχυση της κοινωνικής ανθεκτικότητας.»

Ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Ευγενίδου, κ. Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης, ο οποίος μεταξύ άλλων ανέφερε: «Η σημερινή υπογραφή σηματοδοτεί την έναρξη μιας συνεργασίας με συγκεκριμένο προσανατολισμό: την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης, της έρευνας και των ψηφιακών εργαλείων. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδουμε στη δυνατότητα κατανόησης και ορθής χρήσης επιστημονικών και ψηφιακών δεδομένων. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης πολυπλοκότητας, η πρόσβαση σε τεκμηριωμένη γνώση και η ικανότητα αξιολόγησής της αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για υπεύθυνη δημόσια συζήτηση και ορθολογικές επιλογές. Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, με τη μακρά επιστημονική του πορεία και τη συμβολή του στην τεκμηριωμένη γνώση, αποτελεί έναν ουσιαστικό εταίρο για το Ίδρυμα Ευγενίδου.»

Ο Πρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, κ. Σπύρος Βασιλάκος, τόνισε: «Μέσα από τις συνεργασίες που έχουμε αναπτύξει, το Αστεροσκοπείο Αθηνών επιδιώκει να βρίσκεται διαρκώς κοντά στον πολίτη. Στόχος μας είναι να επενδύσουμε ουσιαστικά στη διάχυση της επιστήμης προς το ευρύ κοινό και, ως φορείς, να ενισχύουμε τη σχέση εμπιστοσύνης με την κοινωνία. Μαζί με τον κορυφαίο αυτό φορέα, το Ίδρυμα Ευγενίδου, θέλουμε να δημιουργήσουμε από κοινού πρωτοβουλίες με συνολικό και διαχρονικό αποτύπωμα στη νέα γενιά και ευρύτερα. Ήδη έχουμε ξεκινήσει να σχεδιάζουμε ένα διεθνές πείραμα βασισμένο στη μέθοδο του Ερατοσθένη, σε συνεργασία με σχολεία από την Ελλάδα, την ομογένεια και ελληνόκτητα πλοία με στόχο τη μέτρηση της ακτίνας της Γης μέσα από μια βιωματική και συμμετοχική επιστημονική διαδικασία. »

Ο Διοικητής του Ιδρύματος Ευγενίδου, καθ. Ιωάννης Γκόλιας, υπογράμμισε: «Είναι μεγάλη η χαρά μου που υπογράφουμε Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του Ιδρύματος Ευγενίδου — μια συνεργασία με σαφές στρατηγικό και ουσιαστικό περιεχόμενο, που εδράζεται σε κοινές αξίες και συμπληρωματικούς ρόλους. Το Ίδρυμα Ευγενίδου, από την ίδρυσή του, υπηρετεί με συνέπεια έναν σταθερό στόχο: τη σύνδεση της επιστήμης, της τεχνολογίας και της γνώσης με την κοινωνία και την οικονομία μέσω εφαρμογών στην πράξη. Όχι ως αφηρημένες έννοιες, αλλά ως πρακτικά εργαλεία κατανόησης του κόσμου, ενδυνάμωσης των πολιτών και υποστήριξης τεκμηριωμένων αποφάσεων στην καθημερινή και δημόσια ζωή. Από την άλλη πλευρά το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, αποτελεί έναν ιστορικό και ταυτόχρονα απολύτως σύγχρονο επιστημονικό φορέα, με κρίσιμο ρόλο στην παραγωγή επιστημονικής γνώσης, στη μελέτη φυσικών φαινομένων και στην παροχή αξιόπιστων δεδομένων που αφορούν άμεσα την κοινωνία, το περιβάλλον και την πολιτική προστασία. Είμαστε πεπεισμένοι ότι η συνεργασία των δύο Οργανισμών μας μπορεί να απαντήσει σε μια βασική πρόκληση της εποχής μας: πώς η επιστημονική γνώση μπορεί να μεταφραστεί σε κατανοητή και αξιοποιήσιμη στην πράξη πληροφορία και προσφορά για το σύνολο της κοινωνίας.»

Οι τοποθετήσεις ανέδειξαν τη σημασία της σύμπραξης δύο ιστορικών και εμβληματικών φορέων της χώρας στον τομέα της επιστήμης και της εκπαίδευσης, καθώς και τον ρόλο της επιστημονικής γνώσης, της καινοτομίας και των ψηφιακών τεχνολογιών στην ενδυνάμωση της κοινωνίας και στην ενίσχυση της κοινωνικής ανθεκτικότητας.

Το Μνημόνιο Συνεργασίας θέτει το πλαίσιο για την από κοινού υλοποίηση εκπαιδευτικών, ερευνητικών και κοινωνικών δράσεων, με έμφαση:

στην εκπαίδευση μαθητών, νέων και εκπαιδευτικών σε ζητήματα επιστήμης, περιβάλλοντος και ψηφιακών τεχνολογιών, με αξιοποίηση σύγχρονων και διαδραστικών εργαλείων,
στη διάχυση έγκυρης και τεκμηριωμένης επιστημονικής γνώσης προς ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, άτομα με αναπηρία και κατοίκους απομακρυσμένων και ακριτικών περιοχών της χώρας,
στην ανάπτυξη και εφαρμογή καινοτόμων, βιωματικών και συμπεριληπτικών δράσεων συμμετοχικής επιστήμης (Citizen Science).

Η συνεργασία αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο στρατηγικό όραμα που συνδέει την επιστημονική εκπαίδευση με τις σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις και αναδεικνύει τη σημασία των θεσμικών συμπράξεων για τη βιώσιμη ανάπτυξη της γνώσης και της καινοτομίας στη χώρα.

Σήμερα, το μυστήριο των Βερμούδων δεν βρίσκεται στον ουρανό ούτε στην επιφάνεια της θάλασσας. Οι επιστήμονες στρέφουν το βλέμμα τους στα βάθη της Γης, ακριβώς κάτω από το νησιωτικό σύμπλεγμα του Βόρειου Ατλαντικού. Εκεί, μια πρόσφατη έρευνα αποκάλυψε κάτι εντελώς απροσδόκητο: μια γεωλογική δομή μοναδική στον κόσμο.

Κάτω από τον ωκεάνιο φλοιό της περιοχής εντοπίστηκε ένα παχύ στρώμα πετρώματος, με πάχος που φτάνει τα 20 χιλιόμετρα. Η ύπαρξή του προκαλεί εντύπωση, καθώς σε φυσιολογικές συνθήκες ο φλοιός της Γης ακολουθείται απευθείας από τον μανδύα. Το εύρημα αυτό ανοίγει νέους δρόμους στην κατανόηση της γεωλογικής ιστορίας της περιοχής και γεννά νέα ερωτήματα για το εσωτερικό του πλανήτη μας.

Ο γεωλόγος Γουίλιαμ Φρέιζερ από το Carnegie Science στην Ουάσινγκτον, μιλώντας στο Live Science, εξήγησε γιατί το εύρημα θεωρείται μοναδικό. Όπως ανέφερε, «κανονικά περιμένει κανείς να συναντήσει τον μανδύα ακριβώς κάτω από τον ωκεάνιο φλοιό. Στην περίπτωση των Βερμούδων, όμως, υπάρχει ένα επιπλέον στρώμα που έχει τοποθετηθεί κάτω από τον φλοιό, μέσα στην τεκτονική πλάκα πάνω στην οποία βρίσκεται το νησί».

Η προέλευση αυτού του ασυνήθιστα παχιού στρώματος πετρώματος παραμένει άγνωστη. Οι επιστήμονες εκτιμούν, ωστόσο, ότι μπορεί να συνδέεται με τον τρόπο σχηματισμού των ίδιων των Βερμούδων και με το πώς κατάφεραν να αναδυθούν πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Το αρχιπέλαγος βρίσκεται πάνω σε ένα ωκεάνιο ύψωμα, όμως η ηφαιστειακή δραστηριότητα που θα μπορούσε να το έχει δημιουργήσει παραμένει αινιγματική. Η τελευταία γνωστή ηφαιστειακή έκρηξη στην περιοχή χρονολογείται πριν από περίπου 31 εκατομμύρια χρόνια. Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι ότι εκείνη η έκρηξη ανύψωσε σημαντικά τον ωκεάνιο πυθμένα και ότι η γεωλογική ανωμαλία που εντοπίστηκε σήμερα αποτελεί αποτύπωμα αυτής της διαδικασίας.

Όπως σημειώνει ο Φρέιζερ, η μελέτη τέτοιων «ακραίων» γεωλογικών περιπτώσεων έχει ευρύτερη σημασία. «Κατανοώντας έναν τόσο ιδιαίτερο τόπο όπως οι Βερμούδες, μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα και περιοχές που δεν παρουσιάζουν τόσο έντονες ιδιαιτερότητες. Μας βοηθά να διακρίνουμε ποιες διεργασίες στη Γη είναι οι πιο συνηθισμένες και ποιες οι πραγματικά ακραίες», ανέφερε.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα βάθη των ωκεανών εξακολουθούν να κρύβουν σημαντικά μυστικά. Άλλωστε, πρόσφατα άλλη επιστημονική ομάδα αποκάλυψε την ύπαρξη μιας «χαμένης» ηπείρου, της Ζηλανδίας (Zealandia ή Te Riu-a-Māui), ηλικίας άνω του ενός δισεκατομμυρίου ετών, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας βρίσκεται κάτω από το νερό. Οι Βερμούδες έρχονται τώρα να προστεθούν στη λίστα των περιοχών που δείχνουν πόσα ακόμη έχει να αποκαλύψει ο πλανήτης κάτω από την επιφάνειά του.

«Η μηχανική και η ηλεκτρική ενέργεια συνδέονται και μπορούν να ανταλλάσσονται εμπρός και πίσω», αναφέρει ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Δρ. Μπαμπάκ Νέιζερ, αναπληρωτής καθηγητής ιατρικής σε δελτίο τύπου. «Ακριβώς όπως ο υπέρηχος μετατρέπει την ηλεκτρική τάση σε πίεση ή ήχο, μπορούμε να κατασκευάσουμε παρόμοια υλικά σε εμφυτεύσιμες ιατρικές συσκευές για να μετατρέψουμε τις φυσικές ταλαντώσεις της καρδιάς σε επιστρεφόμενη τάση για να παρατείνουμε τη διάρκεια ζωής της μπαταρίας», εξήγησε.

Οι συμβατικοί βηματοδότες αποτελούνται από τη γεννήτρια που έχει περίπου το μέγεθος ενός σπιρτόκουτου και ένα έως δύο ηλεκτρόδια που μεταφέρουν τα ηλεκτρικά ερεθίσματα στις καρδιακές κοιλότητες. Η εμφύτευση της γεννήτριας γίνεται στο θώρακα μέσω χειρουργικής τομής. Αυτές οι συσκευές χρησιμοποιούν αισθητήρες για την παρακολούθηση του καρδιακού παλμού του ασθενούς και παρέχουν βηματοδότηση όταν χρειάζεται.

Αντίθετα, οι βηματοδότες χωρίς μόλυβδο είναι συμπαγείς συσκευές και τοποθετούνται στη δεξιά κοιλία της καρδιάς. Ωστόσο, η μπαταρία τους δεν μπορεί να αντικατασταθεί εύκολα επειδή η συσκευή δεν μπορεί να αφαιρεθεί εύκολα από το εσωτερικό της καρδιάς.

Ο Δρ. Νέιζερ και η ομάδα του κατασκεύασαν τρεις πρωτότυπους βηματοδότες που σχεδιάστηκαν για να ανακτούν μέρος της ηλεκτρικής τους ενέργειας μέσω κάθε χτύπου της καρδιάς. Το καλύτερο από τα τρία πρωτότυπα ανέκτησε περίπου το 10 % της ενέργειας που απαιτείται για να επιταχύνει τον επόμενο καρδιακό χτύπο.

«Το επόμενο βήμα μας είναι να βελτιστοποιήσουμε τα υλικά και την κατασκευή ώστε να βελτιώσουμε την αποδοτικότητα της ανάκτησης ενέργειας και στη συνέχεια να δείξουμε ότι μπορούμε να το κάνουμε με συνέπεια σε μακροχρόνιες μελέτες. Όταν μπορέσουμε να βελτιώσουμε την αποδοτικότητα κατά 10%, ελπίζουμε να συνεργαστούμε με μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες βηματοδοτών για να ενσωματώσουμε το σχεδιασμό και το περίβλημά μας σε έναν υπάρχοντα βηματοδότη χωρίς μόλυβδο», εξήγησε ο Δρ. Νέιζερ.

«Ελπίζουμε να παρατείνουμε περαιτέρω τη διάρκεια ζωής της μπαταρίας και να επεκτείνουμε την πρόσβαση αυτού του προϊόντος σε νεότερους ασθενείς, οι οποίοι ελπίζουμε ότι θα χρειαστούν λιγότερα εμφυτεύματα κατά τη διάρκεια της ζωής τους», πρόσθεσε.

Ενώ η μελέτη παρέχει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τη συλλογή ενέργειας από την καρδιά για την επαναφόρτιση των μπαταριών του βηματοδότη, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η έρευνα αυτή είναι πειραματική και απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί αν τα ευρήματα μπορούν να εφαρμοστούν με ασφάλεια και στον άνθρωπο. Επιπλέον, η μελέτη επικεντρώθηκε αποκλειστικά στην ενέργεια που απαιτείται για τον επόμενο καρδιακό παλμό και δεν έλαβε υπόψη της την ενέργεια που απαιτείται για την παρακολούθηση και την επικοινωνία με τον βηματοδότη, η οποία αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό μέρος της απορρόφησης της μπαταρίας.

Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας.

Ερευνητές της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό βιοτεχνολογίας ”Nature Biotechnology”, σύμφωνα με το Live Science, μελέτησαν δείγματα πάγων από 21 παγετώνες του Οροπεδίου του Θιβέτ, μιας περιοχής μεγάλου υψομέτρου ανάμεσα στην οροσειρά των Ιμαλαΐων στα νότια και στην έρημο Τακλαμακάν στα βόρεια. Η έρευνα αποκάλυψε 968 άγνωστα μέχρι σήμερα είδη μικροβίων και η ανάλυση των γονιδιωμάτων τους έδειξε ότι μερικά τουλάχιστον από αυτά έχουν τη δυνατότητα να πυροδοτήσουν νέες πανδημίες, σε περίπτωση που ένα γρήγορο λιώσιμο των πάγων, λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, τα απελευθερώσει από την παγωμένη “φυλακή” τους.

Είναι η πρώτη φορά που αναλύεται πλήρως (γενετική αλληλούχιση) το γονιδίωμα μικροβιακών κοινοτήτων κρυμμένων μέσα σε αρχαίους παγετώνες. Τα μικρόβια που βρέθηκαν, είναι κυρίως βακτήρια, αλλά επίσης αρχαιοβακτήρια, μύκητες κ.α. Το 98% είναι τελείως άγνωστα για τους επιστήμονες, ενώ η μεγάλη μικροβιακή βιοποικιλότητα μέσα στους πάγους εξέπληξε τους ερευνητές.

Οι Κινέζοι επιστήμονες δεν είναι βέβαιοι ακριβώς πόσο παλαιά είναι μερικά από αυτά τα μικρόβια των παγετώνων. Προηγούμενες μελέτες πάντως έχουν δείξει πάντως ότι είναι δυνατό να αναζωογονηθούν μικρόβια παγιδευμένα προ τουλάχιστον 10.000 ετών. Μια προηγούμενη έρευνα του 2020 είχε αναλύσει πυρήνες πάγου από έναν μόνο θιβετανικό παγετώνα και είχε ανακαλύψει 33 διαφορετικές ομάδες ιών μέσα στους πάγους, εκ των οποίων 28 δεν είχαν ποτέ παρατηρηθεί έως τότε.

Η ποικιλία των “παγωμένων” μικροοργανισμών, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη τήξη των παγετώνων λόγω κλιματικής αλλαγής, αυξάνει τις πιθανότητες δυνητικά επικίνδυνα μικρόβια – κυρίως βακτήρια – να δραπετεύσουν και να σπείρουν άγνωστες αρρώστιες στη Γη, “οδηγώντας σε τοπικές επιδημίες ή ακόμη και πανδημίες’, σύμφωνα με τους ερευνητές. Υπάρχουν ήδη ενδείξεις πως μερικά από αυτά τα άγνωστα βακτήρια μπορεί να αποδειχθούν άκρως επικίνδυνα για τους ανθρώπους και όχι μόνο.

Ακόμη κι αν τελικά αυτά τα παθογόνα βακτήρια δεν επιβιώσουν για πολύ χρόνο μετά την απελευθέρωση τους από τους παγετώνες τους, μπορεί παρόλα αυτά να προκαλέσουν προβλήματα, σύμφωνα με τους ερευνητές, επειδή τα βακτήρια έχουν τη μοναδική ικανότητα να ανταλλάσσουν μεγάλα τμήματα του DNA τους με άλλα βακτήρια. Έτσι, ακόμη κι αν τα βακτήρια των πάγων πεθάνουν λίγο μετά τη δραπέτευση τους, μπορεί να έχουν προλάβει να περάσουν σε άλλα βακτήρια μερικούς παθογόνους παράγοντες που κρύβονται στο γενετικό υλικό τους. Αυτή η γονιδιακή αλληλεπίδραση μεταξύ των παγετωνικών αρχαίων μικροβίων και των σύγχρονων μικροβίων “μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα επικίνδυνη”, επεσήμαναν οι ερευνητές.

Το Θιβετανικό Οροπέδιο πιθανώς μελλοντικά αποδειχθεί εστία μελλοντικών επιδημιών ή πανδημιών, καθώς οι παγετώνες του – μετά την τήξη τους – τροφοδοτούν με φρέσκο νερό διάφορα μεγάλα και μικρά ποτάμια, όπως τον Γιανγκτσέ, τον Κίτρινο Ποταμό, τον Γάγγη κ.α., που παρέχουν νερό στις δύο πολυπληθέστερες χώρες του κόσμου, την Κίνα και την Ινδία. Όπως έδειξε και η Covid-19, οι πανδημίες τείνουν να ξεπηδάνε από περιοχές με μεγάλο πληθυσμό.

Όμως το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την Ασία, καθώς περισσότεροι από 20.000 παγετώνες υπάρχουν στη Γη, καλύπτοντας πάνω από το 10% της επιφάνειας της ξηράς. Κάθε παγετώνας εκτιμάται ότι έχει τις δικές του μοναδικές μικροβιακές κοινότητες. Οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι από το 2000 έως σήμερα έχει επιταχυνθεί η απώλεια πάγων από τους περισσότερους παγετώνες του πλανήτη, πράγμα που αυξάνει τον κίνδυνο για τη διαρροή μικροβίων και την πρόκληση νέων πανδημιών κάπου στη Γη.

Οι ερευνητές των πανεπιστημίων του Κέιμπριτζ και του Έξετερ, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό γενετικής και ιατρικής «Genetics in Medicine», ανέλυσαν γενετικά δεδομένα από 207.067 άνδρες ηλικίας 40 έως 70 ετών, μεταξύ των οποίων 356 που έφεραν ένα έξτρα χρωμόσωμα Χ (οι 213) ή ένα έξτρα χρωμόσωμα Υ (οι 143).

Τα χρωμοσώματα Χ και Υ προσδιορίζουν το φύλο. Οι άνδρες έχουν ένα Χ και ένα Υ, ενώ οι γυναίκες δύο Χ. Όμως μερικοί άνδρες έχουν ένα έξτρα Χ (ΧΧΥ) ή ένα έξτρα Υ (ΧΥΥ), κάτι που συνήθως αποκαλύπτεται μέσω γενετικού τεστ, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι, αφού δεν έχουν κάνει, να μην το ξέρουν. Η έρευνα βρήκε ότι το 23% των ανδρών ΧΧΥ και μόνο το 0,7% των ΧΥΥ είχαν ήδη διαγνωστεί με το έξτρα χρωμόσωμα.

Σχετίζοντας τα γενετικά δεδομένα με τα ιατρικά αρχεία καθενός ατόμου, οι ερευνητές βρήκαν ότι οι άνδρες ΧΧΥ έχουν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα αναπαραγωγικών προβλημάτων και στειρότητας, καθώς μεταξύ άλλων έχουν τριπλάσιο κίνδυνο για καθυστερημένη εφηβεία και τετραπλάσιο να έχουν μείνει άτεκνοι. Αυτοί οι άνδρες με έξτρα χρωμόσωμα Χ έχουν σημαντικά μειωμένα επίπεδα τεστοστερόνης σε σχέση με τους τυπικούς άνδρες (ΧΥ). Από την άλλη, οι άνδρες με έξτρα Υ (ΧΥΥ) έχουν φυσιολογική αναπαραγωγική λειτουργία, ενώ τείνουν να είναι ψηλότεροι ήδη από παιδιά, αλλά κατά τα άλλα δεν έχουν άλλα διακριτά χαρακτηριστικά.

Τα χρωμοσώματα Χ και Υ προσδιορίζουν το φύλο. Οι άνδρες έχουν ένα Χ και ένα Υ, ενώ οι γυναίκες δύο Χ. Όμως μερικοί άνδρες έχουν ένα έξτρα Χ (ΧΧΥ) ή ένα έξτρα Υ (ΧΥΥ), κάτι που συνήθως αποκαλύπτεται μέσω γενετικού τεστ, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι, αφού δεν έχουν κάνει, να μην το ξέρουν. Η έρευνα βρήκε ότι το 23% των ανδρών ΧΧΥ και μόνο το 0,7% των ΧΥΥ είχαν ήδη διαγνωστεί με το έξτρα χρωμόσωμα.

Σχετίζοντας τα γενετικά δεδομένα με τα ιατρικά αρχεία καθενός ατόμου, οι ερευνητές βρήκαν ότι οι άνδρες ΧΧΥ έχουν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα αναπαραγωγικών προβλημάτων και στειρότητας, καθώς μεταξύ άλλων έχουν τριπλάσιο κίνδυνο για καθυστερημένη εφηβεία και τετραπλάσιο να έχουν μείνει άτεκνοι. Αυτοί οι άνδρες με έξτρα χρωμόσωμα Χ έχουν σημαντικά μειωμένα επίπεδα τεστοστερόνης σε σχέση με τους τυπικούς άνδρες (ΧΥ). Από την άλλη, οι άνδρες με έξτρα Υ (ΧΥΥ) έχουν φυσιολογική αναπαραγωγική λειτουργία, ενώ τείνουν να είναι ψηλότεροι ήδη από παιδιά, αλλά κατά τα άλλα δεν έχουν άλλα διακριτά χαρακτηριστικά.

Το νησί της Σαντορίνης είναι ένας δημοφιλής τουριστικός προορισμός που προσελκύει εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο. Ωστόσο, λίγοι τουρίστες συνειδητοποιούν ότι το νησί οφείλει τη σημερινή ιδιαίτερη μορφολογία του στην ηφαιστειακή έκρηξη που έλαβε χώρα κατά τη Μινωική εποχή, πριν από περίπου 3.600 χρόνια. Αυτή η έκρηξη θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες των τελευταίων 12.000 ετών παγκοσμίως και πιθανώς είχε σημαντικό αντίκτυπο στην παρακμή του Μινωικού πολιτισμού.

Στην ιστορία της Σαντορίνης υπήρξαν επανειλημμένα μεγάλες εκρήξεις, καταρρεύσεις καλντέρας ή σχηματισμός εκτεταμένων σχηματισμών λάβας. Αυτή η γεωλογική ιστορία είναι καταγεγραμμένη στα τοιχώματα της καλντέρας και έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών μελετών.

Ωστόσο, σημαντικά γεγονότα κατολισθήσεων στο νησί, κατά τα οποία μεγάλες ποσότητες ιζημάτων και βράχων γλιστρούν στη θάλασσα και μπορούν να προκαλέσουν μεγάλα τσουνάμι, ήσαν σχεδόν άγνωστα μέχρι στιγμής. Ίχνη τέτοιων μεγάλων γεγονότων έχουν ανακαλυφθεί σε πολλά άλλα ηφαίστεια, για παράδειγμα στις Κανάριες Νήσους ή στις Μικρές Αντίλλες.

Η νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο διεθνές περιοδικό γεωεπιστημών “Basin Research”, από μια επιστημονική ομάδα με επικεφαλής τον Jonas Preine από το γερμανικό Ινστιτούτο Γεωφυσικής του Κέντρου Έρευνας Συστημάτων Γης και Αειφορίας του Πανεπιστημίου του Αμβούργου (και ο καθηγητής C. Hübscher), σε συνεργασία με ερευνητές από το γερμανικό ερευνητικό κέντρο GEOMAR στο Κίελο (Δρες J. Karstens, G.J. Crutchley και F. Schmid), το γαλλικό Πανεπιστήμιο Clermont Auvergne (καθηγητής T. Druitt) και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (αναπληρώτρια καθηγήτρια Παρασκευή Νομικού), μπόρεσε να εντοπίσει ίχνη μιας γιγαντιαίας κατολίσθησης που αποτέθηκε σε όλη τη Σαντορίνη. Οι ερευνητές ανίχνευσαν εξαιρετικά περίπλοκες μορφές απόθεσης, γεγονός που τους οδήγησε στο συμπέρασμα ότι μία αλληλουχία διαφορετικών κατολισθητικών γεγονότων πρέπει να συνέβη εκείνη την περίοδο.

Οι επιστήμονες εντόπισαν επίσης μία φάση πολύ ισχυρής τεκτονικής δραστηριότητας, τον λεγόμενο «τεκτονικό παλμό», κατά μήκος μιας ζώνης αδυναμίας του φλοιού που εκτείνεται από τη Σαντορίνη μέχρι την Αμοργό και λειτούργησε ως έναυσμα για τα επόμενα γεωλογικά φαινόμενα. Ως αποτέλεσμα, σημειώθηκαν καταρρεύσεις στη Σαντορίνη και στα νησιά Χριστιανά νοτιοδυτικά της Σαντορίνης, οι οποίες με τη σειρά τους οδήγησαν σε δευτερογενείς κατολισθήσεις ιζημάτων, που τελικά αποτέθηκαν μακριά στις γειτονικές ιζηματογενείς λεκάνες.

Ως αποτέλεσμα αυτών των γεγονότων, η ηφαιστειότητα γύρω από τη Σαντορίνη άλλαξε σημαντικά και πολλά ηφαίστεια σχηματίστηκαν κατά μήκος μιας γραμμικής ηφαιστειοτεκτονικής ζώνης νοτιοδυτικά προς βορειοανατολικά της Σαντορίνης, που περιελάμβανε το σχηματισμό του ηφαιστείου της Περιστέρας, οι λάβες του οποίου σώζονται ακόμη και είναι ευδιάκριτα στη ΒΑ πλευρά της Σαντορίνης.

Η νέα μελέτη καταδεικνύει μια σχέση μεταξύ τεκτονικών κινήσεων, κατολισθήσεων και ηφαιστειότητας και προτείνει μικρές ανατροφοδοτήσεις από αυτές τις διαδικασίες. Όπως δήλωσε στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ) η κυρία Νομικού, «τέτοιες διαδικασίες δεν έχουν μελετηθεί σχεδόν καθόλου μέχρι στιγμής, αλλά είναι πολύ σημαντικές για να βοηθήσουν στη βελτίωση των μελλοντικών αξιολογήσεων των γεωκινδύνων στην περιοχή αυτή του Αιγαίου. Θα μελετηθούν ωστόσο κατά τη διάρκεια των υποθαλάσσιων ερευνητικών γεωτρήσεων στα τέλη του 2022 από το ερευνητικό πλοίο RV JOIDES Resolution εντός της καλντέρας της Σαντορίνης και γύρω από το νησί από το Διεθνές Πρόγραμμα Γεώτρησης Ωκεανών (IODP)».

του ΠΑΝΤΕΛΗ ΜΠΟΥΚΑΛΑ

Η πανδημία έφερε όλες τις θρησκείες στα όριά τους: τον χριστιανισμό, τον ιουδαϊσμό, τον ισλαμισμό, τον ινδουισμό, στις ποικίλες δογματικές εκδοχές τους. Ζόρισε και τα ιερατεία και τους πιστούς. Και ίσως είναι η πρώτη φορά που καλούνται να απαντήσουν ταυτόχρονα όλες στο ίδιο ερώτημα, ελισσόμενες στις ίδιες πιεστικές συνθήκες. Το ερώτημα «υπάρχει Θεός με την πανδημία;» είναι οικουμενικό, αφού το ίδιο βάσανο απασχολεί όλους τους γήινους, η ίδια απογοήτευση τους κυρίεψε, η ίδια αίσθηση μοναξιάς.

Αντίθετα, το μεταπολεμικό ερώτημα «υπάρχει Θεός μετά το Αουσβιτς;» δεν αφορούσε την υφήλιο αλλά μόνο τον χριστιανισμό και τον ιουδαϊσμό: τους χριστιανούς, που είδαν ομόπιστούς τους να καταντούν ατιμωρητί αγκυλωτό τον σταυρό, ένα φονικότατο όπλο, και τους Εβραίους, που ένιωσαν εγκαταλειμμένοι στην τραγική μοίρα τους από τον Αδοναϊ, τον Θεό-προστάτη τους. Για τους σιντοϊστές και τους βουδιστές της Ιαπωνίας το ερώτημα διέφερε: «Υπάρχει Θεός μετά τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι;» Σ’ αυτή τη μορφή, ελάχιστους ενδιέφερε στην παράταξη των νικητών Συμμάχων.

Τον πρώτο καιρό της κοβιντικής δεσποτείας, τα καθοδηγητικά επιτελεία των θρησκειών έδειχναν να έχουν καταλήξει στην ίδια στάση, χωρίς πάντως να πιθανολογείται συνεννόησή τους: Αρνήθηκαν είτε την ύπαρξη προβλήματος είτε τη σοβαρότητά του. Και πάντως δεν φάνηκε να φοβούνται για την υγεία των ακολούθων τους, διότι την εξασφάλιζε η πίστη, ασπίδα άτρωτη.

Οταν όμως ο κορωνοϊός αποδείχτηκε εξαιρετικά απειλητικός και τα θύματά του πλήθαιναν με εφιαλτική ταχύτητα, οι πλέον πραγματιστές (ή οι πλέον φρόνιμοι) των ιερατείων συνέκλιναν σε ένα δόγμα που σίγουρα αντίστοιχό του συναντούμε σε κάθε εποχή και κάθε τόπο ή γλώσσα: «συν Αθηνά και χείρα κίνει», ή, εκσυγχρονισμένο, «Αϊ-Γιώργη, βόηθα με. – Βάλε κι εσύ το χέρι σου».

Κρίθηκε δηλαδή ότι η καταφυγή στην επιστήμη, την ιατρική, δεν συνιστά απεμπόληση της πίστης ή υπονόμευσή της. Αυτή την αναγκαστική φρονιμάδα ενός (μικρού) τμήματος του ιερατείου όμως, οι φονταμενταλιστές κάθε θρησκείας την είδαν σαν ήττα του Θεού τους. Επιπλέον εμφανίζονταν σίγουροι πως η Υπόθεση Κόβιντ ήταν μια σκευωρία των αλλοπίστων – οι μουσουλμάνοι ενοχοποιούσαν τους χριστιανούς, οι δε χριστιανοί τους Εβραίους. Τα ποικίλα ποίμνια βρέθηκαν αντιμέτωπα με το ίδιο δίλημμα: «Μάσκα ή πίστη;» «Τήρηση αποστάσεων ή πίστη;» «Αντισηπτικό ή πίστη;» Και ενόσω οι επιστήμονες μάτωναν το μυαλό τους για να βρουν όπλα εναντίον ενός ιού με εξαιρετική επιβιωτική ευστροφία, απόδειξη οι μεταλλάξεις του, οι υπερορθόδοξοι των θρησκειών, αντάρτες πια, διεύρυναν συνεχώς την επιρροή τους.

Πετούσαν επιδεικτικά τη μάσκα, συνωστίζονταν στους χώρους λατρείας, καταδίκαζαν σαν ολιγόπιστους όσους έπαιρναν στοιχειώδη μέτρα προφύλαξης και τους εκβίαζαν, λέγοντάς τους πως έτσι χάνουν τον (όποιο) παράδεισο. Οσους δε έκαναν το απονενοημένο διάβημα να δηλώνουν την απορία τους για την απουσία του Θεού και σε αυτή την τραγωδία των πλασμάτων του, τους εκσφενδόνιζαν από τώρα στη γέεννα του πυρός, να μάθουν. Διότι γι’ αυτούς ο Θεός δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο ιδρυτής και ιδιοκτήτης ενός Αχανούς Φρονηματιστηρίου, όπου ο φρονηματισμός προάγεται αποκλειστικά διά της τιμωρίας και του θανάτου, η μαζικότητα του οποίου δεν του στερεί τον εξατομικευμένο χαρακτήρα του: άνθρωποι πεθαίνουν, όχι αριθμοί.

«Γιατί πεθαίνουμε, πάτερ, ραβίνε, ιμάμη, γκουρού μου;» – «Μας τιμωρεί ο Θεός για να βάλουμε μυαλό και να πάψουμε να αμαρτάνουμε». Κάπως έτσι «εξηγούνται» τα πάντα, η άλωση της Πόλης λ.χ., οι διωγμοί κατά των Εβραίων, η μετάλλαξη δέλτα στην Ινδία κ.ο.κ.

Τα όσα έχουν συμβεί στην Ελλάδα και στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης που ασπάζονται το ορθόδοξο δόγμα, πιστοποίησαν δυστυχώς ότι η Ορθοδοξία κυριαρχείται από συντηρητικούς, αν όχι σκοταδιστές.

Ο σκληρός πυρήνας των αρνητών, της μάσκας στην αρχή, του εμβολίου κατόπιν ή και της ίδιας της ύπαρξης του ιού, επηρεάζεται από κληρικούς κάθε βαθμίδας που είναι βέβαιοι ότι, εφόσον «η πίστις σώζει», ο καλός χριστιανός οφείλει να μη φοράει μάσκα, να μη χρησιμοποιεί αντισηπτικό, να μην κάνει εμβόλιο, διότι είναι εμπλουτισμένο με τσιπάκια και ύλη νεκρών εμβρύων. Οφείλει να γίνει μάρτυρας. Το 2021.

Ο καλός χριστιανός, λοιπόν, στο χωριό ή στη γειτονιά του, δεν θέλει να εκτεθεί στα μάτια των γνωρίμων του σαν ολιγόπιστος. Δεν θέλει να ντρέπεται τον παπά του, κι ας αναθέτει αυτός στο πετραχήλι του τη φτηνή δουλειά του συναισθηματικού εκβιασμού. Αφήστε που βλέπουν όλοι στην τηλεόραση επιστήμονες ανθρώπους να λένε πως η μεταλαβιά είναι ακίνδυνη. Ή άλλα προσώπατα, κοτζάμ υπουργούς, να φιλάνε «σχολαστικά, πολύ σχολαστικά» (και κυρίως τηλεοπτικά, πολύ τηλεοπτικά) τη μια ή την άλλη δεσποτική χείρα ή να κοινωνούν με φωτογενή φαρισαϊσμό. Και βουλευτές να μην κάνουν το εμβόλιό τους «επειδή τους το απαγορεύει ο πνευματικός τους».

Γι’ αυτό και η Ελλάδα, η Ρουμανία, η Βουλγαρία, η Ρωσία, η Ουκρανία συγκαταλέγονται στις χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά εμβολιασμού. Αρνητές θρησκευτικού προσανατολισμού υπάρχουν και σε άλλες χώρες φυσικά, δυστυχώς όμως η Ορθοδοξία, τουλάχιστον στην Ευρώπη, αποδεικνύεται ανορθολογικότερη των άλλων δογμάτων και φανατικότερη. Η δε πολιτική εξουσία των χωρών αυτών έχει ήδη αποφοιτήσει με άριστα από τη Μεγάλη Σχολή του Θρησκειολαϊκισμού. Με την ελληνική κυβέρνηση ανάμεσά τους, ν’ ακούει π.χ. των Θεοφανίων την Ιερά Σύνοδο να διαλαλεί ότι «οι εκκλησίες θα είναι ανοιχτές και η κυβέρνηση ας κάνει ό,τι θέλει», κι αυτή να κάνει ότι δεν ακούει. «Από σεβασμό στην παράδοση»…

Με τραγικούς τους αριθμούς θυμάτων και κρουσμάτων, ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα, όπου το μπλοκ των αντιεμβολιαστών εμφανίζεται ισχυρότερο, σχεδόν ταυτόσημο με το μπλοκ των μακεδονομάχων, και με το ΕΣΥ εξουθενωμένο και αβοήθητο, η κυβέρνηση, εκτός που συγχωνεύει σχολικές τάξεις και συρρικνώνει την πρωτοβάθμια υγεία (βάσει του δόγματος «εμείς αποφασίζουμε, η επιτροπή απλώς προτείνει»), δεν θέτει κανέναν φραγμό στον εκκλησιασμό. Διότι η μεν πίστις σώζει, οι δε πιστοί ψηφίζουν.

Η στάση αυτή πριμοδοτεί τους αντιεμβολιαστές, αλλά αυτό δεν απασχολεί την κυβέρνηση. Ηδη άλλωστε ο μεν κ. Γεωργιάδης ανέλαβε τη θεολογική συνηγορία, δίκην τριτοκλασάτου πνευματικού, τα δε πρωθυπουργολατρικά θυμιατήρια ανέλαβαν να παραστήσουν σαν ορθολογική μιαν απόφαση ανορθολογικότατα θρησκειολαϊκιστική…

Αναδημοσίευση από την “Καθημερινή”

Φωτό: Η Αθήνα την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Από τη συλλεκτική έκδοση «Οψεις της Ελλάδος» – «Views in Greece. From Drawings by Edward Dodwell» (1821), εκδ. ΑΕΙΝ. (ΜΟΥΣΕΙΟΝ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, ΙΔΡΥΜΑ ΒΟΥΡΟΥ-ΕΥΤΑΞΙΑ)