Μιλώντας στο Axios, αξιωματούχοι και πηγές με γνώση της κατάστασης περιγράφουν τις τέσσερις επιλογές του Τραμπ για το ενδεχόμενο «τελικό χτύπημα»:

• Εισβολή ή επιβολή ναυτικού αποκλεισμού στο νησί Kharg, τον κύριο κόμβο εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν.
• Εισβολή στο Larak, νησί που συμβάλλει στην εδραίωση του ιρανικού ελέγχου επί των Στενών του Ορμούζ. Το στρατηγικό αυτό προγεφύρωμα φιλοξενεί ιρανικά οχυρωμένα καταφύγια, ταχύπλοα επιθετικά σκάφη ικανά να πλήξουν εμπορικά πλοία, καθώς και ραντάρ που παρακολουθούν τις κινήσεις στα στενά.
• Κατάληψη του στρατηγικής σημασίας νησιού Αμπου Μούσα και δύο μικρότερων νησιών, που βρίσκονται κοντά στη δυτική είσοδο των στενών και τελούν υπό ιρανικό έλεγχο, αλλά διεκδικούνται επίσης από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
• Παρεμπόδιση ή κατάσχεση πλοίων που εξάγουν ιρανικό πετρέλαιο στην ανατολική πλευρά των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ έχουν επίσης καταρτίσει σχέδια για χερσαίες επιχειρήσεις βαθιά στο εσωτερικό του Ιράν, με στόχο την εξασφάλιση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που βρίσκεται αποθηκευμένο σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Ωστόσο, αντί να προχωρήσουν σε μία τόσο σύνθετη και υψηλού ρίσκου επιχείρηση, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν εκτεταμένα αεροπορικά πλήγματα στις εγκαταστάσεις, με στόχο να αποτρέψουν την πρόσβαση του Ιράν.

Ενώ όμως ο Τραμπ δεν φαίνεται να έχει καταλήξει σε κάποια απόφαση σχετικά με τα σενάρια αυτά και αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου τα χαρακτηρίζουν «υποθετικά», ο πρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να είναι έτοιμος για κλιμάκωση αν οι συνομιλίες με το Ιράν δεν αποδώσουν μετρήσιμα αποτελέσματα σύντομα.

Αρχικά, αναφέρει το δημοσίευμα, θα μπορούσε να πραγματοποιήσει την απειλή του για βομβαρδισμό ενεργειακών εγκαταστάσεων, πιθανότητα για την οποία η Τεχεράνη έχει απειλήσει με αντίποινα σε χώρες του Κόλπου .

«Ο Πρόεδρος δεν μπλοφάρει και είναι έτοιμος να εξαπολύσει κόλαση. Το Ιράν δεν θα πρέπει να υπολογίσει λανθασμένα ξανά… οποιαδήποτε βία από αυτό το σημείο και πέρα θα οφείλεται στο ότι το ιρανικό καθεστώς αρνείται να καταλήξει σε συμφωνία», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ.

Πρόσθετες ενισχύσεις, συμπεριλαμβανομένων αρκετών μοιρών μαχητικών αεροσκαφών και χιλιάδων στρατιωτών, αναμένεται να φτάσουν στη Μέση Ανατολή τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες. Μία εκστρατευτική μονάδα Πεζοναυτών αναμένεται να αφιχθεί αυτή την εβδομάδα, ενώ μία ακόμη βρίσκεται ήδη σε ανάπτυξη.

Παράλληλα, δόθηκε εντολή στην 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία να αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή, μαζί με μία ταξιαρχία πεζικού η οποία αριθμεί αρκετές χιλιάδες στρατιώτες.

Ιρανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι δεν εμπιστεύονται τις πρωτοβουλίες διαπραγμάτευσης του Τραμπ και τις θεωρούν πρόσχημα για την εξαπόλυση αιφνιδιαστικών επιθέσεων.

Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, έγραψε την Τετάρτη στο X ότι οι ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν πως «οι εχθροί του Ιράν, με την υποστήριξη χώρας της περιοχής, προετοιμάζουν επιχείρηση για την κατάληψη ενός από τα νησιά του Ιράν».

Ο Γκαλιμπάφ πιθανότατα αναφερόταν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τις διεκδικήσεις τους επί της νήσου Αμπου Μούσα.

«Όλες οι κινήσεις του εχθρού τελούν υπό την επιτήρηση των ενόπλων δυνάμεών μας. Εάν προβούν σε οποιαδήποτε ενέργεια, όλες οι ζωτικής σημασίας υποδομές αυτής της περιφερειακής χώρας θα αποτελέσουν στόχο χωρίς περιορισμούς, μέσω αμείλικτων επιθέσεων», πρόσθεσε.

Πηγή που εμπλέκεται στις προσπάθειες έναρξης διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ανέφερε ότι το Πακιστάν, η Αίγυπτος και η Τουρκία εξακολουθούν να επιχειρούν να οργανώσουν συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, αν και το Ιράν απέρριψε τον αρχικό κατάλογο αμερικανικών απαιτήσεων, δεν απέκλεισε πλήρως το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων.

«Όμως η δυσπιστία αποτελεί το βασικό πρόβλημα. Οι διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί», ανέφερε η πηγή, αναφερόμενη στην ισχυρή ιρανική στρατιωτική δύναμη. «Ωστόσο, οι μεσολαβητές δεν έχουν εγκαταλείψει τις προσπάθειες».

Ο Robert Sapolsky, νευροεπιστήμονας του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ και πρόσφατος προσκεκλημένος στο podcast «Lives Well Lived», είναι ένας από αυτούς τους ντετερμινιστές που βασίζονται στην επιστήμη.

Στο βιβλίο του Determined: A Science of Life Without Free Will, ο Sapolsky υποστηρίζει ότι η ελεύθερη βούληση είναι μια ψευδαίσθηση. Σκεφτείτε τον Τζο, ο οποίος αποφασίζει ότι πρέπει να ακολουθεί μια υγιεινή διατροφή. Συναντά έναν φίλο σε ένα καφέ και ο φίλος παραγγέλνει μια ιδιαίτερα δελεαστική φέτα κέικ και παροτρύνει τον Τζο να παραγγείλει κι αυτός ένα. Αλλά ο Τζο αντιστέκεται. Μπορεί να πιστεύει ότι άσκησε την ελεύθερη βούλησή του και του αξίζουν κάποια εύσημα. Όχι, θα έλεγε ο Σαπόλσκι: μπόρεσε να επιλέξει να μην παραγγείλει το κέικ λόγω των γονιδίων του ή ίσως λόγω του τρόπου με τον οποίο ανατράφηκε – σε κάθε περίπτωση, λόγω παραγόντων που δεν είχε κανέναν έλεγχο.

Επειδή οι ενέργειές μας είναι αποφασισμένες, λέει ο Sapolsky, δεν είμαστε ηθικά υπεύθυνοι για αυτές και δεν αξίζουμε επαίνους ή κατηγορίες για αυτό που κάνουμε. Εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι σε όλο τον κόσμο, στην καθημερινή ζωή, από τις αίθουσες δικαστηρίων έως τις αίθουσες διδασκαλίας, στις τελετές απονομής βραβείων και στους εγκώμιους, προσκολλούμαστε, με «άγρια ​​επιμονή» στην πίστη μας στην ελεύθερη βούληση.

Το μεγάλο λάθος

Αυτό που είναι λάθος με αυτό το επιχείρημα δεν είναι ο ισχυρισμός ότι όλα έχουν μια αιτία, ούτε η πεποίθηση ότι τα πάντα στο σύμπαν, συμπεριλαμβανομένης της συμπεριφοράς μας, είναι καθορισμένα. Μπορούμε να πούμε ότι αν κάποιος γνώριζε τα πάντα για τα γονίδιά μας και το περιβάλλον μας, θα μπορούσε να προβλέψει τη συμπεριφορά μας.

Το ελάττωμα στο επιχείρημα του Sapolsky, και σε αυτό πολλών άλλων πριν από αυτόν, είναι ότι αποτυγχάνει να αναγνωρίσει τη διάκριση μεταξύ συμπεριφοράς που προκύπτει από μια επιλογή που κάνουμε και συμπεριφοράς που δεν το κάνει.

Σκεφτείτε τον Γιώργο και τη Μαίρη. Ο Γιώργος αναπτύσσει μνησικακία στον γείτονά του, ο οποίος συχνά τον αγνοεί όταν προσπερνούν ο ένας τον άλλον στο δρόμο. Ο Τζορτζ ξέρει ότι κάθε πρωί ο εχθρικός γείτονας πηγαίνει σε έναν κοντινό σταθμό για να πάρει ένα τρένο στη δουλειά και ο Τζορτζ αποφασίζει ότι αυτό δημιουργεί μια ευκαιρία να τον ξεφορτωθεί.

Ο Τζορτζ ακολουθεί τον γείτονά του στην αποβάθρα, περιμένοντας την ευκαιρία να τον σπρώξει μπροστά στο τρένο καθώς φτάνει. Για αρκετές μέρες, ο γείτονας στέκεται πολύ πίσω από την άκρη και ο Τζορτζ δεν μπορεί να πραγματοποιήσει το σχέδιό του. Αλλά επιμένει, μέχρι που μια μέρα ο γείτονας στέκεται αρκετά κοντά στην άκρη για να τον σπρώξει ο Τζορτζ. Ο γείτονας πέφτει μπροστά στο τρένο και σκοτώνεται.

Η Μαίρη παίρνει το ίδιο τρένο για να δουλέψει. Ένα πρωί βιάζεται να το πιάσει καθώς τραβάει μέσα και δεν παρατηρεί ότι κάποιος έχει αφήσει μια τσάντα στην πλατφόρμα. Σκοντάφτει πάνω του, πέφτοντας στην πλάτη του γείτονά της, που στέκεται κοντά στην άκρη της πλατφόρμας. Πέφτει μπροστά στο τρένο και σκοτώνεται.

Είναι λογικό να πούμε ότι ο Τζορτζ επέλεξε ελεύθερα να σκοτώσει τον γείτονά του και είναι ηθικά υπεύθυνος για το θάνατο αυτού του ατόμου. Δεν είναι λογικό να το λέμε αυτό για τη Μαίρη.

Θα ήταν καλύτερα αν δεν πιστεύαμε ότι ο Γιώργος έπρεπε να θεωρηθεί υπεύθυνος, να κατηγορηθεί και να τιμωρηθεί, για το θάνατο του γείτονά του; Ή αν κατά κάποιον τρόπο πιστεύαμε ότι ο Γιώργος και η Μαίρη ήταν εξίσου υπεύθυνοι για τους θανάτους των γειτόνων τους;

Οι πίθηκοι και οι χιμπατζήδες

Σίγουρα όχι. Οι άνθρωποι παντού κάνουν τέτοιες διακρίσεις. Ο ίδιος ο Sapolsky σημειώνει μάλιστα ότι κάποια ζώα το κάνουν. Περιγράφει μια μελέτη που δείχνει ότι οι πίθηκοι και οι χιμπατζήδες αντιδρούν διαφορετικά σε ένα άτομο που δεν μπορεί να τους δώσει τροφή, σε σύγκριση με κάποιον που θα μπορούσε να τους δώσει φαγητό, αλλά δεν το κάνει. Προτιμούν να είναι κοντά στον πρώτο.

Η απάντηση του Σαπόλσκι σε αυτό είναι: «Διάολε, ακόμα και οι χιμπατζήδες πιστεύουν στην ελεύθερη βούληση». Αλλά η μελέτη δεν δείχνει ότι οι χιμπατζήδες πιστεύουν στο είδος της ελεύθερης βούλησης που είναι ασυμβίβαστο με την αλήθεια του ντετερμινισμού. Αν πιστεύουν καθόλου στην ελεύθερη βούληση, είναι ένα είδος που είναι συμβατό με τον προσδιορισμό των πράξεών μας, όπως ακριβώς η διαφορά στις απαντήσεις μας στον Γιώργο και τη Μαρία είναι συμβατή με τη συμπεριφορά τους που καθορίζεται.

Όσον αφορά το έγκλημα, ο Sapolsky απορρίπτει τις ανταποδοτικές θεωρίες της τιμωρίας και πιστεύει ότι πρέπει να επιδιώξουμε να μειώσουμε τις κοινωνικές ανομίες που καθιστούν πιο πιθανό ορισμένους ανθρώπους να εμπλακούν σε αντικοινωνική συμπεριφορά.

Της Αλεξάνδρας Μιχαηλίδου

Μπορεί να ήταν ακριβό, αλλά το κρύο στις πόλεις διαρκεί λίγο, άρα κατέληγε φθηνότερη λύση από το πετρέλαιο. Αυτό έχει αλλάξει πλέον.

Μελέτη του Εργαστηρίου Ατμοκινητήρων και Λεβήτων σε συνεργασία με το Εργαστήριο Θερμικών Διεργασιών της Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου δίνει την απάντηση στα ελληνικά νοικοκυριά, προβαίνοντας σε σύγκριση του κόστους θέρμανσης από διάφορες τεχνολογίες για τον χειμώνα 2023 -2024.

Η θέρμανση με φυσικό αέριο αποδεικνύεται η οικονομικότερη επιλογή, με το πετρέλαιο να ακολουθεί.

Όπως σημειώνεται στην μελέτη, η μικρή αύξηση της τάξης του 10-15% που παρατηρείται -σε σχέση με πέρυσι- στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης έχει ως αποτέλεσμα το κόστος θέρμανσης μέσω συστημάτων φυσικού αερίου να είναι φθηνότερο από εκείνο που χαρακτηρίζει τα συστήματα πετρελαίου.

Συμφέρει το φυσικό αέριο

Μάλιστα, οι ερευνητές σημειώνουν πως οι λέβητες φυσικού αερίου – τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο- θεωρούνται ως η πιο οικονομικά αποδοτική επένδυση προς αντικατάσταση των συμβατικών συστημάτων θέρμανσης με λέβητα πετρελαίου, ανεξαρτήτως του ύψους των ετήσιων θερμικών αναγκών ενός μέσου νοικοκυριού. Υπογραμμίζουν, ωστόσο, πως  η ευρεία διακύμανση που παρατηρείται, από το 2021 και έπειτα, στις τιμές του φυσικού αερίου μπορεί να ανατρέψει ανά πάσα στιγμή τα δεδομένα.

• Παρά τη διατήρηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας σε υψηλά επίπεδα, τα συστήματα θέρμανσης με αντλίες θερμότητας τεχνολογίας μεσαίων και υψηλών θερμοκρασιών φαίνεται να είναι μια εξίσου οικονομικά αποδοτική πρόταση, προς αντικατάσταση του υφιστάμενου λέβητα πετρελαίου, η οποία ανταγωνίζεται επάξια τα αντίστοιχα συστήματα φυσικού αερίου ως προς τα έτη απόσβεσης.

Σε ό,τι αφορά στις αντλίες θερμότητας υψηλών θερμοκρασιών, εμφανίζονται ως οικονομικά συμφέρουσες λύσεις κυρίως για ετήσιες θερμικές ανάγκες που ξεπερνούν τις 9.000 kWhth.

Απλησίαστα τα τζάκια, απαγορευτικό το ρεύμα

Το ηλεκτρικό ρεύμα (με σόμπες ή air condition) είναι εξαιρετικά κοστοβόρα επιλογή θέρμανσης. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το στοιχείο του ρίσκου είναι υπαρκτό, καθώς από 01/01/2024 αναμένονται τα νέα τιμολόγια ρεύματος (μπλε, πράσινου και πορτοκαλί χρώματος) μαζί με την επαναφορά της ρήτρας αναπροσαρμογής η οποία πλέον θα ονομάζεται «Μηχανισμός Διακύμανσης».

• Σε ό,τι αφορά στα συμβατικά στερεά καύσιμα, όπως είναι τα καυσόξυλα και τα πέλλετ ξύλου, οι τιμές πώλησής τους μπορεί να παρουσιάζουν μια μείωση της τάξης του 10% και 25%, συγκριτικά με τη σεζόν 2022-2023, ωστόσο παραμένουν σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με τις τιμές που ίσχυαν πριν ξεσπάσει η ενεργειακή κρίση.

Στον παρακάτω πίνακα, μπορείτε να δείτε την σύγκριση ανάμεσα στα μοναδιαία κόστη θερμικής ενέργειας (ευρώ ανά κιλοβατώρα) που έχουν υπολογιστεί για τις χειμερινές σεζόν 2022-2023 & 2023-2024, αντίστοιχα:

Στον παρακάτω πίνακα, μπορείτε να δείτε το κόστος ωφέλιμης θερμικής ενέργειας ανά είδος θερμικού συγκροτήματος για ένα μέσο νοικοκυριό με θερμικές ανάγκες περί τις 3.000 κιλοβατώρες ανά 4μηνο:

Η θέρμανση γίνεται επένδυση

Από την πλευρά του, ο Βασίλης Λύκος,  δρ. Ολοκληρωμένης Περιβαλλοντικής Διαχείρισης του Πανεπιστημίου Κρήτης, εξηγεί πως η θέρμανση εξελίσσεται πλέον σε επένδυση και ως τέτοια θα πρέπει να λάβει την αντίστοιχη κρατική επιδότηση.

«Το κόστος της θέρμανσης εξαρτάται από το πού ζεις: πόλη ή επαρχία. Θεωρώ πως η καλύτερη λύση από όλες – και εκεί θα έπρεπε να μπει και το «Εξοικονομώ»- είναι τα ενεργειακά τζάκια και οι ενεργειακές σόμπες (…) το συμβατικό τζάκι σού δίνει απόδοση 20%, το ενεργειακό τζάκι σού δίνει 80%, εάν είναι καλό. Για να εγκαταστήσεις, όμως, το ενεργειακό τζάκι, θέλεις 3.000-3.500 ευρώ. Σε  αυτό το σημείο μπορεί να μπει το «Εξοικονομώ», όπως μπορεί να μπει και στην τοποθέτήση φωτοβολταϊκών στις στέγες», σημειώνει ο κ. Λύκος και προσθέτει:

«Το θέμα είναι να μπορείς εσύ ο ίδιος να είσαι κατά ένα 50% ή 60% παραγωγός της κατανάλωσής σου. Αυτό, όμως, δεν το επιτρέπουν οι μεγάλες εταιρείες, δεδομένου πως δεν υπάρχουν δίκτυα χαμηλής τάσης. Αυτή την επένδυση πρέπει να στην δώσει το κράτος. Γι’ αυτό πρέπει το «Εξοικονομώ» να διπλασιαστεί και να υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες. Όχι όποιος πρόλαβε, τον Κύριο οίδε».