Μιλώντας από την πόλη Μπένι της επαρχίας Βόρειο Κίβου σε δημοσιογράφους στη Γενεύη, ο επικεφαλής της μονάδας επιδημιολογίας και ανάλυσης για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών του ΠΟΥ, Ολιβιέ λε Πολέν, δήλωσε ότι η επιδημία επεκτείνεται τόσο ως προς τον αριθμό των κρουσμάτων όσο και ως προς τη γεωγραφική της εξάπλωση.

Κρούσματα σε 34 υγειονομικές ζώνες

Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας του Κονγκό, τα περισσότερα κρούσματα έχουν καταγραφεί στην επαρχία Ιτούρι, ωστόσο μολύνσεις έχουν πλέον εντοπιστεί σε 34 υγειονομικές ζώνες στις επαρχίες Ιτούρι, Βόρειο Κίβου και Νότιο Κίβου.

«Σχεδόν κάθε ημέρα εντοπίζονται κρούσματα σε νέες υγειονομικές ζώνες», δήλωσε ο λε Πολέν, προσθέτοντας ότι ο γνωστός αριθμός κρουσμάτων πιθανότατα αντιπροσωπεύει μόνο ένα μέρος της πραγματικής έκτασης της επιδημίας.

Όπως εξήγησε, η υψηλή κινητικότητα του πληθυσμού και οι δυσκολίες στον εντοπισμό περιστατικών καθιστούν δύσκολη την πλήρη καταγραφή των λοιμώξεων.

Ανησυχία για την ασφάλεια και το αδύναμο σύστημα υγείας

Ο ΠΟΥ και οι αρχές του Κονγκό έχουν κατηγοριοποιήσει τις υγειονομικές ζώνες ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου, εντοπίζοντας 17 περιοχές υψηλού κινδύνου που απαιτούν ενισχυμένη υποστήριξη και παρακολούθηση.

Ο λε Πολέν ανέφερε ότι οι υγειονομικές αρχές γνωρίζουν τα μέτρα που απαιτούνται για τον περιορισμό της επιδημίας, όπως ασφαλείς ταφές, πρόληψη λοιμώξεων σε υγειονομικές δομές, έγκαιρη ανίχνευση κρουσμάτων, ιχνηλάτηση επαφών και ενημέρωση των τοπικών κοινοτήτων.

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η ανασφάλεια στην περιοχή, το αποδυναμωμένο σύστημα υγείας και οι μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών εξακολουθούν να δυσχεραίνουν τις προσπάθειες αντιμετώπισης της επιδημίας.

«Η πλήρης έκταση της επιδημίας δεν είναι ακόμη σαφής», υπογράμμισε, σημειώνοντας ότι οι διαδικασίες επιτήρησης, ιχνηλάτησης επαφών και διαγνωστικών ελέγχων συνεχίζουν να επεκτείνονται.

Παρά τις δυσκολίες, ο αξιωματούχος του ΠΟΥ ανέφερε ότι οι μηχανισμοί αντιμετώπισης ενισχύονται, ενώ ο Οργανισμός στηρίζει την κυβέρνηση του Κονγκό σε τομείς όπως η επιτήρηση, η εργαστηριακή ικανότητα, η εφοδιαστική υποστήριξη, η πρόληψη λοιμώξεων, η κλινική φροντίδα και η επικοινωνία κινδύνου.

Τα CDC προειδοποίησαν ότι η τρέχουσα επιδημία ενδέχεται να λάβει διαστάσεις αντίστοιχες ή ακόμη και μεγαλύτερες από εκείνες της φονικής επιδημίας που έπληξε τη δυτική Αφρική την περίοδο 2014-2016, προκαλώντας περισσότερους από 11.000 θανάτους.

Ο επικεφαλής της διεύθυνσης πρόβλεψης και ανάλυσης επιδημιών των CDC, Τζέισον Άσερ, υπογράμμισε ότι απαιτείται άμεση δράση για να επιβραδυνθεί η εξάπλωση του ιού και να αποτραπεί ένα σενάριο μεγάλης κλίμακας. Όπως ανέφερε, τα διαθέσιμα επιδημιολογικά μοντέλα δείχνουν ότι χωρίς ισχυρά μέτρα δημόσιας υγείας η επιδημία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε κρίση αντίστοιχου μεγέθους με εκείνη που σημάδεψε τη δυτική Αφρική πριν από μία δεκαετία.

Τα μοντέλα και το χειρότερο σενάριο

Στην επικαιροποιημένη ανάλυση των CDC περιλαμβάνονται προβλέψεις που βασίζονται, μεταξύ άλλων, στον εκτιμώμενο αριθμό των μολυσμένων ατόμων που εντοπίζονται και τίθενται σε απομόνωση.

Οι ειδικοί διευκρίνισαν ότι τα μοντέλα δεν αποσκοπούν στην πρόκληση πανικού, αλλά στη στήριξη των αποφάσεων των υγειονομικών αρχών. Παράλληλα, υπογράμμισαν ότι η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να προετοιμαστεί για το δυσμενέστερο ενδεχόμενο και να κινητοποιήσει πόρους αντίστοιχους με εκείνους που είχαν διατεθεί κατά την αντιμετώπιση της κρίσης του 2014-2016.

Ο Σάτις Πιλάι, επικεφαλής της επιχειρησιακής αντίδρασης των CDC στην επιδημία, σημείωσε ότι ο πραγματικός αριθμός των μολύνσεων παραμένει αβέβαιος, εκτιμώντας ωστόσο ότι η εξάπλωση βρίσκεται ακόμη σε σχετικά πρώιμο στάδιο.

Σπάνιο στέλεχος χωρίς εμβόλιο

Η επιδημία αποδίδεται στο στέλεχος Μπουντιμπουγκιό του ιού Έμπολα, μια σπανιότερη παραλλαγή για την οποία δεν υπάρχει σήμερα εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία.

Η έξαρση κηρύχθηκε επίσημα στις 15 Μαΐου στη βορειοανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και αποτελεί τη 17η επιδημία Έμπολα που καταγράφεται στη χώρα. Οι υγειονομικές αρχές εκτιμούν, ωστόσο, ότι ο ιός κυκλοφορούσε για αρκετό χρονικό διάστημα πριν από την επίσημη αναγνώριση της επιδημίας.

Εκατοντάδες κρούσματα σε Κονγκό και Ουγκάντα

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά 381 κρούσματα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, εκ των οποίων τα 64 ήταν θανατηφόρα.

Faith, fear and trust

In eastern DR Congo, @WHO and partners are battling more than Ebola – they are working to convince communities that the disease is real, while respecting deeply held beliefs.https://t.co/jnVq0xH1cO

— UN News (@UN_News_Centre) June 5, 2026

Στην γειτονική Ουγκάντα έχουν καταγραφεί 16 επιβεβαιωμένα κρούσματα και ένας θάνατος. Παράλληλα, επτά ασθενείς έχουν αναρρώσει στο Κονγκό και δύο στην Ουγκάντα.

Ένας από τους πιο θανατηφόρους ιούς

Ο ιός Έμπολα έχει προκαλέσει τουλάχιστον 15.000 θανάτους στην Αφρική κατά τις τελευταίες πέντε δεκαετίες. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η θνητότητά του κυμαίνεται από 25% έως και 90%, ανάλογα με το στέλεχος και τις συνθήκες αντιμετώπισης.

In a crucial boost to the #Ebola response in Ituri, @MONUSCO has handed over vital logistical support to @WHO.

The donation, including three armoured vehicles, an all-terrain 4×4 vehicle and two ambulances, will strengthen response operations and help ensure that lifesaving… pic.twitter.com/2WEuqlUliP

— WHO African Region (@WHOAFRO) June 5, 2026

Η πιο σοβαρή επιδημία που έχει καταγραφεί στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό σημειώθηκε την περίοδο 2018-2020, όταν σχεδόν 2.300 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε σύνολο περίπου 3.500 επιβεβαιωμένων κρουσμάτων.

Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε εργαστηριακά ότι 64 μολύνσεις και έξι θάνατοι οφείλονται πράγματι στον Έμπολα.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) είχε αναφέρει την Τετάρτη σχεδόν 600 ύποπτα κρούσματα και 130 θανάτους, επισημαίνοντας ωστόσο ότι ο πραγματικός αριθμός ενδέχεται να είναι σημαντικά μεγαλύτερος, καθώς πολλά περιστατικά δεν δηλώνονται επίσημα.

Στη γειτονική Ουγκάντα, το υπουργείο Υγείας διαβεβαίωσε ότι δεν έχουν εντοπιστεί νέα περιστατικά πέρα από δύο πολίτες της ΛΔ Κονγκό. Ο ένας ασθενής κατέληξε, ενώ ο δεύτερος βρέθηκε αρνητικός στον ιό και συνεχίζει να λαμβάνει θεραπεία.

Σύμφωνα με τα Αφρικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (ACDC), η τρέχουσα επιδημία ξεκίνησε πριν από περίπου δύο μήνες στην επαρχία Ιτουρί, στα βορειοανατολικά της χώρας, κοντά στα σύνορα με την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν. Πρόκειται για τη 17η καταγεγραμμένη επιδημία Έμπολα στη χώρα από το 1976.

Η έξαρση αποδίδεται στο σπάνιο στέλεχος Μπουντιμπουγκιό, για το οποίο δεν υπάρχουν διαθέσιμα εμβόλια ή εξειδικευμένες θεραπείες, γεγονός που δυσκολεύει σημαντικά τον περιορισμό της νόσου.

Ο Έμπολα είναι εξαιρετικά μεταδοτικός και παρουσιάζει υψηλά ποσοστά θνητότητας, ενώ μεταδίδεται μέσω στενής επαφής με μολυσμένα άτομα ή με σωματικά υγρά.

Υπενθυμίζεται ότι περισσότεροι από 11.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά τη μεγάλη επιδημία του Έμπολα στη δυτική Αφρική την περίοδο 2014-2015, σύμφωνα με συντηρητικές εκτιμήσεις.

Εν αναμονή της άφιξης ιατρικού υλικού σε απομονωμένες περιοχές της ΛΔ Κονγκό, που μαστίζονται από τη βία ένοπλων οργανώσεων, οι κάτοικοι οργανώνονται όπως μπορούν, μερικές φορές χωρίς «καμία προφύλαξη».

Ομάδα των Γιατρών χωρίς Σύνορα (MSF) στη Μπούνια, πρωτεύουσα της επαρχίας Ιτούρι που θεωρείται επίκεντρο της επιδημίας, προσπάθησε να μεταφέρει ύποπτα κρούσματα σε κοντινά νοσοκομεία, αλλά όλα απάντησαν: «Είμαστε γεμάτα από ύποπτα κρούσματα. Δεν έχουμε πλέον χώρο».

«Αυτό μας δίνει μια ιδέα της τρέχουσας χαοτικής κατάστασης», υπογράμμισε η Τρις Νιούπορτ υπεύθυνη του προγράμματος έκτακτων καταστάσεων των MSF.

Ο ιός Έμπολα προκαλεί μεταδοτικό αιμορραγικό πυρετό και έχει υψηλό ποσοστό θνησιμότητας. Ωστόσο οι ειδικοί θεωρούν μικρό τον κίνδυνο να προκαλέσει πανδημία αυτός ο ιός που έχει σκοτώσει περισσότερους από 15.000 ανθρώπους στην Αφρική τα τελευταία 50 χρόνια, καθώς είναι λιγότερο μεταδοτικός από την ιλαρά ή την covid.

Ο ΠΟΥ κήρυξε την Κυριακή υγειονομικό συναγερμό σε παγκόσμιο επίπεδο προκειμένου να αντιμετωπίσει αυτή τη νέα επιδημία.

Χθες, Τρίτη, ο υπουργός Υγείας της ΛΔ Κονγκό Σάμιουελ Ρότζερ Κάμπα έκανε λόγο για 136 θανάτους που πιστεύεται ότι συνδέονται με τον Έμπολα και περίπου 543 ύποπτα κρούσματα.

Μέχρι στιγμής πολύ λίγα δείγματα έχουν ελεγχθεί σε εργαστήρια και οι απολογισμοί στη ΛΔ Κονγκό βασίζονται κυρίως σε ύποπτα κρούσματα.

«Δεν πιστεύω ότι αυτή η επιδημία θα τελειώσει σε δύο μήνες», προειδοποίησε η Αν Άνσια εκπρόσωπος του ΠΟΥ στη ΛΔ Κονγκό, υπενθυμίζοντας ότι προηγούμενη επιδημία διήρκεσε δύο χρόνια.

«Το εύρος της επιδημίας θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα της απάντησής μας», πρόσθεσε επισημαίνοντας ότι πολλοί τόνοι υλικών έχουν σταλεί στις πληγείσες περιοχές.

Αμερικανός γιατρός

Στο μεταξύ ένας Αμερικανός πολίτης που μολύνθηκε από τον Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό βρίσκεται καθ’ οδόν προς τη Γερμανία για να λάβει θεραπεία, ανακοίνωσαν χθες τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών των ΗΠΑ (CDC).

Ο ασθενής έχει ταυτοποιηθεί από τη χριστιανική ιεραποστολή Serge ως ο γιατρός Πίτερ Στάφορντ. Ήδη οι γερμανικές αρχές έχουν επισημάνει ότι θα εισαχθεί στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο Charite του Βερολίνου.

Εξάλλου έξι άλλα πρόσωπα που θεωρούνται «επαφές υψηλού κινδύνου» οριστικοποιούν τα σχέδιά τους να ταξιδέψουν στην Ευρώπη, δήλωσε ο Σατίς Πιλάι αρμόδιος για τη διαχείριση του Έμπολα στα CDC.

«Τα πρόσωπα ταξιδεύουν προς την Ευρώπη, περιλαμβανομένης της Γερμανίας, και θα παραμείνουν σε καραντίνα για το διάστημα που θα βρίσκονται υπό παρακολούθηση», σημείωσε ο Πιλάι. Σύμφωνα με τον ίδιο, ένας από αυτούς τους ανθρώπους θα μεταφερθεί στην Τσεχία και οι υπόλοιποι στη Γερμανία.

Καμία προστασία

Στο νοσοκομείο της Ρουαμπάρα, ένα από τα επίκεντρα της επιδημίας στο Ιτούρι, τα μέτρα προστασίας είναι σχεδόν ανύπαρκτα: μια απλή λωρίδα πλαστικού σηματοδοτεί τα όρια του χώρου που έχει οριστεί για τη θεραπεία και την απομόνωση ασθενών με Έμπολα, σύμφωνα με ανταποκριτή του AFP.

«Σκάβουμε τάφους και θάβουμε τους νεκρούς χωρίς γάντια ή οποιαδήποτε προστασία. Είμαστε εντελώς εκτεθειμένοι», δήλωσε ο Σαλάμα Μπαμουνόμπα εκπρόσωπος μιας τοπικής οργάνωσης νέων.

«Μετράμε ήδη περίπου 100 κρούσματα», αλλά «δεν υπάρχει κατάλληλος χώρος για διαλογή και απομόνωση των ύποπτων κρουσμάτων», σημείωσε στέλεχος νοσοκομείου τη Δευτέρα.

«Βρισκόμαστε στη διαδικασία εκφόρτωσης» του εξοπλισμού, «έχουμε όλα όσα θα χρειαστούν οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης», διαβεβαίωσε από την πλευρά του ο υπουργός Υγείας της ΛΔ Κονγκό.

Το Ιτούρι είναι μια πλούσια σε χρυσό επαρχία στο βορειοανατολικό τμήμα της ΛΔ Κονγκό που συνορεύει με την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν και μαστίζεται από τη βία ενοπλων ομάδων οι οποίες διαπράττουν τακτικά σφαγές.

Δύο ύποπτα κρούσματα αναφέρθηκαν επίσης στο Μπουτέμπο, ένα σημαντικό εμπορικό σταυροδρόμι που βρίσκεται στην επαρχία του Βόρειου Κίβου, η οποία συνορεύει με το Ιτούρι, σύμφωνα με τον Σάμιουελ Ρότζερ Κάμπα.

Η επαρχία του Βόρειου Κίβου και η γειτονική επαρχία του Νότιου Κίβου είναι χωρισμένες σε περιοχές που ελέγχονται από τον στρατό της ΛΔ Κονγκό και άλλες που βρίσκονται υπό τον έλεγχο της ένοπλης οργάνωσης M23 η οποία υποστηρίζεται από τη Ρουάντα. Οι μάχες εκεί συνεχίζονταν ακόμη χθες, Τρίτη, σύμφωνα με τοπικές πηγές.

Ο Κονγκολέζος γιατρός και βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης Ντένις Μουκουέγκε ζήτησε χθες από τη M23 να ανοίξει ξανά το αεροδρόμιο στη Γκόμα, την πρωτεύουσα του Βόρειου Κίβου, για να διευκολυνθεί η παράδοση της βοήθειας.

Η επιδημία αυτή έρχεται σε μια εποχή που οι ΜΚΟ είναι αντιμέτωπες με μείωση της διεθνούς βοήθειας, ιδίως από τις ΗΠΑ.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε χθες ότι η Ουάσινγκτον αποδέσμευσε 13 εκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια για την καταπολέμηση του Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό, ενώ παράλληλα κατηγόρησε τον ΠΟΥ ότι ήταν «κάπως αργός» στον εντοπισμό της επιδημίας.

«Χρειαζόμαστε διεθνή βοήθεια. Ο ιός μάς αφορά όλους», δήλωσε ο Σάμιουελ Ρότζερ Κάμπα.

Εκπρόσωπος της Παγκόσμιας Τράπεζας δήλωσε στο AFP ότι «άμεση προτεραιότητα» του οργανισμού είναι «να διασφαλίσει ότι η χρηματοδότηση και η τεχνική υποστήριξη μπορούν να κινητοποιηθούν γρήγορα για να υποστηρίξουν την αντιμετώπιση της επιδημίας».

Δεν υπάρχει εμβόλιο

Για το στέλεχος του ιού που ευθύνεται για αυτή την επιδημία, το Bundibugyo, δεν υπάρχει εμβόλιο ούτε θεραπεία.

Κατά συνέπεια τα μέτρα για την προσπάθεια περιορισμού της εξάπλωσής του βασίζονται κυρίως στην τήρηση των προληπτικών μέτρων και στην ταχεία ανίχνευση κρουσμάτων για τον περιορισμό της επαφών τους.

Οι αρχές της ΛΔ Κονγκό δήλωσαν ότι έχουν εφαρμόσει ενισχυμένους ελέγχους στα σημεία εισόδου της χώρας, αν και ο ιός έχει ήδη περάσει τα σύνορα: ένας θάνατος και ένα κρούσμα έχουν καταγραφεί στην Ουγκάντα. Πρόκειται για δύο υπηκόους της ΛΔ Κονγκό, ενώ δεν έχει αναφερθεί κάποιο τοπικό κρούσμα.

Από χθες η Ουάσινγκτον «συμβουλεύει έντονα» τους πολίτες της να μην ταξιδεύουν στη ΛΔ Κονγκό, το Νότιο Σουδάν ή την Ουγκάντα και το Μπαχρέιν, ενώ ανακοίνωσε ότι για ένα μήνα θα απαγορεύσει την είσοδο σε ταξιδιώτες από αυτές τις τρεις χώρες. Οι ΗΠΑ είχαν ανακοινώσει τη Δευτέρα ότι θα ενισχύσουν τους υγειονομικούς ελέγχους στα σύνορά τους για τους ταξιδιώτες που φτάνουν αεροπορικώς από τις πληγείσες αφρικανικές χώρες.

Οκτώ επιβάτες σε ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο προσβλήθηκαν από έναν τύπο χανταϊού, έναν σπάνιο ιό που μεταδίδεται από αρουραίους. Οι τρεις από αυτούς πέθαναν. Ο συγκεκριμένος ιός έχει υψηλό ποσοστό θνησιμότητας. Ωστόσο, οι ειδικοί στη δημόσια υγεία επιμένουν ότι η κατάσταση δεν θυμίζει την αρχή της πανδημίας Covid-19 και εκτιμούν ότι η έξαρση μπορεί να περιοριστεί.

Οι χανταϊοί αποτελούν ομάδα ιών που μολύνουν κυρίως τρωκτικά, αλλά μπορούν να μεταδοθούν στους ανθρώπους μέσω επαφής με τα ζώα ή με περιττώματα, ούρα και σάλιο. Στα τρωκτικά συνήθως δεν προκαλούν νόσο, όμως στους ανθρώπους μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή ασθένεια. Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το στέλεχος του ιού. Οι παραλλαγές που εντοπίζονται στην αμερικανική ήπειρο μπορούν να προκαλέσουν καρδιοπνευμονικό σύνδρομο χανταϊού, το οποίο επηρεάζει πνεύμονες και καρδιά και έχει θνησιμότητα που μπορεί να φθάσει το 50%.

Η ασθένεια αυτή είχε απασχολήσει έντονα τη δημοσιότητα πέρυσι, όταν προκάλεσε τον θάνατο της πιανίστριας Betsy Arakawa, συζύγου του ηθοποιού Gene Hackman.

Δύο μήνες αφότου ο ηθοποιός Τζιν Χάκμαν και η σύζυγός του, Μπέτσι Αρακάουα, βρέθηκαν νεκροί στο σπίτι τους στη Σάντα Φε, δόθηκαν στη δημοσιότητα τα τελικά αποτελέσματα της νεκροψίας του ζευγαριού.

Από χανταϊό πέθανε η σύζυγος του Τζιν Χάκμαν

Αυτά ρίχνουν περαιτέρω φως στην κατάσταση της υγείας του 95χρονου Χάκμαν, τη στιγμή που τα σώματα του ίδιου και της συζύγου του, μαζί με αυτά ενός από τους σκύλους τους, βρέθηκαν από έναν εργάτη συντήρησης στις 26 Φεβρουαρίου. Πιστεύεται ότι ο Χάκμαν πέθανε περίπου μία εβδομάδα μετά τον θάνατο της συζύγου του, της οποίας η αιτία θανάτου ήταν το πνευμονικό σύνδρομο από hantavirus, μια σπάνια ασθένεια που μεταδίδεται από τρωκτικά.

Η νεκροψία του Χάκμαν «έδειξε σοβαρή αθηροσκληρωτική και υπερτασική καρδιαγγειακή νόσο με τοποθέτηση στεντ στεφανιαίας αρτηρίας και μοσχεύματος παράκαμψης, καθώς και προηγούμενη αντικατάσταση αορτικής βαλβίδας», ανέφερε η έκθεση, η οποία ελήφθη από το Fox News Digital.

Οι αρχικές υποψίες ότι πέθαναν από διαρροή αερίου ή δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα διαψεύστηκαν από τα ευρήματα ότι ο Arakawa είχε πεθάνει από τη σπάνια αναπνευστική πάθηση.

Η πνευμονοπάθεια από τον ιό Hantavirus είναι θανατηφόρα σε σχεδόν τέσσερα στα 10 άτομα που έχουν μολυνθεί, αλλά λιγότερα από 730 κρούσματα εντοπίστηκαν στις ΗΠΑ μεταξύ 1993 και 2017.

Περαιτέρω αστυνομικές έρευνες στους χώρους τους αποκάλυψαν εκτεταμένα στοιχεία για την παρουσία τρωκτικών. Εν τω μεταξύ, πρόσφατα δημοσιευμένα πλάνα από κάμερα σώματος από την πρώτη επίσκεψη του τοπικού αστυνομικού τμήματος στο ακίνητο υποδηλώνουν ότι το ζευγάρι μπορεί να δυσκολεύτηκε να κρατήσει το σπίτι του υπό έλεγχο, ενώ ένας πεταμένος γύψος έδειξε ότι η Arakawa μπορεί να είχε δαγκωθεί από τρωκτικό.

Τι είχε συμβεί στην Αργεντινή

Το ξέσπασμα στο πλοίο ξεκίνησε στις 6 Απριλίου, όταν ένας άνδρας επιβάτης του MV Hondius εμφάνισε αναπνευστικά συμπτώματα. Η κατάστασή του επιδεινώθηκε ραγδαία και πέθανε πέντε ημέρες αργότερα. Η σύζυγός του, που είχε αποβιβαστεί στο νησί της Αγίας Ελένης, εμφάνισε επίσης συμπτώματα. Η υγεία της επιδεινώθηκε κατά τη διάρκεια πτήσης προς το Γιοχάνεσμπουργκ και πέθανε την επόμενη ημέρα, στις 26 Απριλίου. Το Εθνικό Ινστιτούτο Μεταδοτικών Νοσημάτων της Νότιας Αφρικής επιβεβαίωσε μέσω εργαστηριακών εξετάσεων ότι είχε προσβληθεί από hantavirus.

Ένας τρίτος επιβάτης, που αρρώστησε στις 28 Απριλίου, πέθανε στις 2 Μαΐου. Άλλοι τέσσερις επιβάτες που εμφάνισαν συμπτώματα διακομίστηκαν εκτός πλοίου — ένας στη Νότια Αφρική και τρεις στην Ολλανδία.

Όγδοο πιθανό κρούσμα θεωρείται επιβάτης που είχε αποβιβαστεί στην Αγία Ελένη και αργότερα παρουσίασε παρόμοια συμπτώματα στη Ζυρίχη. Εξειδικευμένη ομάδα στα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία της Γενεύης επιβεβαίωσε ότι είχε προσβληθεί από τον ιό Andes, μια μορφή χανταϊού που μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, οι ειδικοί δεν θεωρούν ότι πρόκειται για απαρχή νέας πανδημίας. Υπογραμμίζουν ότι ο ιός Andes δεν είναι άγνωστος στην επιστημονική κοινότητα και ότι υπάρχουν ήδη διαγνωστικά εργαλεία, τα οποία μάλιστα η Αργεντινή έχει θέσει στη διάθεση άλλων χωρών.

Η μετάδοση του ιού διαφέρει σημαντικά από εκείνη του κορονοϊού. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τονίζει ότι απαιτείται στενή και παρατεταμένη επαφή, αντίστοιχη με αυτή που υπάρχει ανάμεσα σε συντρόφους, μέλη της ίδιας οικογένειας ή φροντιστές ασθενών.

Ο υπεύθυνος του προγράμματος έκτακτων υγειονομικών καταστάσεων του ΠΟΥ, Abdirahman Mahamud, περιέγραψε το κρουαζιερόπλοιο ως «ένα περιορισμένο περιβάλλον όπου άνθρωποι βρίσκονται σε συνεχή στενή επαφή». Όπως είπε, με βάση την εμπειρία των κρατών και τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί, δεν αναμένεται αλυσίδα ευρείας μετάδοσης.

Οι υπόλοιποι επιβάτες παραμένουν στα δωμάτιά τους, τα οποία απολυμαίνονται. Γιατροί και ειδικοί του ΠΟΥ και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Ασθενειών επιβιβάστηκαν στο πλοίο και εξετάζουν επιβάτες και πλήρωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν εμφανιστεί νέα συμπτώματα, κάτι που οι ειδικοί χαρακτηρίζουν ενθαρρυντικό. Ωστόσο, η περίοδος επώασης του ιού Andes είναι μεγάλη — περίπου έξι εβδομάδες — γεγονός που σημαίνει ότι οι υγειονομικές αρχές παραμένουν σε επιφυλακή. Στους επιβάτες έχει συστηθεί να φορούν ιατρικές μάσκες όταν βγαίνουν από τις καμπίνες τους.

Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ Tedros Adhanom Ghebreyesus βρίσκεται σε επικοινωνία με τον καπετάνιο του πλοίου, ο οποίος αναφέρει ότι το ηθικό των επιβατών έχει βελτιωθεί από τη στιγμή που το πλοίο ξεκίνησε την πορεία του προς τα Κανάρια Νησιά.

Η σπανιότητα του ιού Andes

Ο ιός Andes είναι ο μοναδικός χανταϊός που είναι γνωστό ότι μεταδίδεται μεταξύ ανθρώπων κι αυτή η μετάδοση φαίνεται να απαιτεί στενή και παρατεταμένη επαφή. Παρόμοια επιδημία είχε καταγραφεί στην Αργεντινή πριν από περίπου οκτώ χρόνια. Μεταξύ Νοεμβρίου 2018 και Φεβρουαρίου 2019 επιβεβαιώθηκαν 34 κρούσματα και 11 θάνατοι, όταν άτομο με συμπτώματα συμμετείχε σε κοινωνική εκδήλωση.

Οι ειδικοί θεωρούν ότι το γεγονός πως εκείνη η έξαρση περιορίστηκε σε σχετικά μικρό αριθμό περιστατικών αποτελεί λόγο συγκρατημένης αισιοδοξίας και για τη σημερινή κρίση.

Δεν υπάρχουν ακόμη ειδικά αντιικά φάρμακα ή εμβόλια κατά του χανταϊού. Ο ΠΟΥ συνιστά την άμεση εισαγωγή των ασθενών σε μονάδες εντατικής θεραπείας μόλις εμφανιστούν σοβαρά συμπτώματα, επισημαίνοντας ότι η έγκαιρη υποστηρικτική θεραπεία μπορεί να σώσει ζωές.

Πώς ακριβώς ξεκίνησε η μετάδοση παραμένει ασαφές. Είναι γνωστό, πάντως, ότι το ζευγάρι που πέθανε είχε προηγουμένως ταξιδέψει σε Αργεντινή, Χιλή και Ουρουγουάη για παρατήρηση πτηνών, επισκεπτόμενο περιοχές όπου ζουν τρωκτικά φορείς του ιού Andes. Ο ΠΟΥ συνεργάζεται με τις αργεντίνικες αρχές για να ανασυνθέσει τις διαδρομές του ταξιδιού.

Οι αρχές διερευνούν επίσης πιθανές ύποπτες περιπτώσεις εκτός του πλοίου, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται με επιβάτες του MV Hondius.

Παράλληλα, επιστήμονες αναλύουν πλήρως το γονιδίωμα του ιού από δείγματα ασθενών, προσπαθώντας να διαπιστώσουν αν υπάρχουν μεταλλάξεις ή διαφορές σε σχέση με προηγούμενες εξάρσεις. Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, δεν έχει εντοπιστεί κάτι ασυνήθιστο.

Παράλληλα, πέντε αμερικανικές πολιτείες παρακολουθούν Αμερικανούς πολίτες που έχουν ήδη αποβιβαστεί. Ο ΠΟΥ υπογραμμίζει ότι εξακολουθεί να ανταλλάσσει τεχνικές πληροφορίες με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών των ΗΠΑ, παρά την αποχώρηση της Ουάσιγκτον από τον οργανισμό.

Οι περικοπές της κυβέρνησης Τραμπ σε υπηρεσίες δημόσιας υγείας προκαλούν ανησυχία για την ετοιμότητα των ΗΠΑ απέναντι σε μελλοντικές υγειονομικές κρίσεις. Πέρυσι απολύθηκαν όλοι οι μόνιμοι εργαζόμενοι του προγράμματος Vessel Sanitation του CDC, το οποίο είχε ως αποστολή την πρόληψη και διαχείριση επιδημιών σε κρουαζιερόπλοια.

Το Γαλλικό Πρακτορείο επικοινώνησε με δύο από τους Γάλλους που βρίσκονται πάνω στο κρουαζιερόπλοιο. Η Τζούλια κι ο Ρολάντ περιέγραψαν τη ζωή τους στο πλοίο ως σχεδόν φυσιολογική. «Μας συμβουλεύουν να μένουμε στις καμπίνες μας όσο το δυνατόν περισσότερο, να αποφεύγουμε τις μεγάλες συγκεντρώσεις. Μπορούμε να συνομιλούμε μεταξύ μας σε μικρές ομάδες και από απόσταση», είπαν.

Σήμερα (09/05) έγινε γνωστό ότι και τρίτος Βρετανός θεωρείται ότι μπορεί να έχει τον ιό και αυτή την ώρα βρίσκεται στο απομακρυσμένο νησί Τριστάν ντα Κούνια, όπου είχε κάνει στάση το πλοίο στα μέσα Απριλίου.

Πάντως, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αξιολογεί τον κίνδυνο για τον γενικό πληθυσμό ως χαμηλό. «Αυτή δεν είναι η αρχή μιας επιδημίας. Δεν είναι αρχή μιας πανδημίας», είπε η Αμερικανίδα επιδημιολόγος Μαρία Βαν Κέρκοβ.

Καθησυχαστικός εμφανίστηκε και ο Αμερικανός πρόεδρος. «Eίναι όλα, ελπίζουμε, υπό έλεγχο. Έχουμε πολλούς πολλούς ανθρώπους που δουλεύουν πάνω σε αυτό. Θα είναι όλα καλά, ελπίζουμε», είπε ο Τραμπ.

Την κατάσταση στην Ελλάδα παρακολουθούν στενά το υπουργείο Υγείας και ο ΕΟΔΥ. «Δεν έχει καμία σχέση ο ιός με τον κορωνοϊό. Δεν υπάρχει κίνδυνος παγκόσμιας πανδημίας. Δεν μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο. Μεταδίδεται πολύ δύσκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο. Δεν υπάρχει τίποτα που να μας φοβίζει για να μπούμε σε έναν τόσο μεγάλο συναγερμό», σημείωσε ο Άδωνις Γεωργιάδης, ενώ ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ Θεόδωρος Βασιλακόπουλος τόνισε πως τα μέτρα που λαμβάνονται είναι αυστηρότατα.

Ενόψει της τουριστικής περιόδου, το υπουργείο Υγείας εξέδωσε εγκύκλιο με αναλυτικές οδηγίες για μέτρα προστασίας σε κρουαζιερόπλοια.

Έρευνα σε 12 χώρες

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ενεργοποιήσει επιχείρηση εντοπισμού και παρακολούθησης επιβατών που αποβιβάστηκαν από το πλοίο σε διάφορα λιμάνια, καθώς εκτιμάται ότι ενδέχεται να έχουν μεταφέρει τον ιό σε Ευρώπη, Αμερική, Ασία και Ωκεανία.

Οι υγειονομικές αρχές σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να εντοπίσουν 29 επιβάτες 12 διαφορετικών εθνικοτήτων που αποβιβάστηκαν από το κρουαζιερόπλοιο στη Σάντα Ελένα μετά το πρώτο σκέλος του ταξιδιού του, στις 24 Απριλίου. Οι αρχές εκφράζουν φόβους ότι οι επιβάτες αυτοί ενδέχεται, χωρίς να το γνωρίζουν, να μετέφεραν τον θανατηφόρο ιό στις χώρες τους.

Παγκόσμια ανησυχία για τον χανταϊό στο κρουαζιερόπλοιο -Σε ποιες χώρες βρίσκονται οι επιβάτες υπό παρακολούθηση, ποιους ψάχνουν

Μέχρι στιγμής έχουν επιβεβαιωθεί πέντε κρούσματα, μεταξύ των οποίων τρεις θάνατοι: ένα ζευγάρι από την Ολλανδία και ένας Γερμανός επιβάτης, ενώ αρκετοί ακόμη αναφέρουν συμπτώματα της νόσου.

Μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν στην ιχνηλάτηση βρίσκονται το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Ολλανδία, ο Καναδάς, η Σουηδία, η Ελβετία, η Σιγκαπούρη και άλλες.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι η περίοδος επώασης του ιού, η οποία μπορεί να φτάσει έως και έξι εβδομάδες, γεγονός που καθιστά δύσκολη την άμεση ανίχνευση νέων περιστατικών.

Ογκολόγος ανέλαβε τους ασθενείς όταν ο γιατρός του πλοίου νόσησε

Ένας γιατρός που ταξίδευε ως επιβάτης στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius ανέλαβε να περιθάλψει ασθενείς με χανταϊό, γιατί ο γιατρός του πλοίου ήταν από τους πρώτους που προσβλήθηκαν.

«Κατά κάποιον τρόπο βρέθηκα να αναλαμβάνω τον ρόλο του γιατρού του πλοίου» αποκάλυψε στο CNN ο Στίβεν Κόρνφελντ, όπως αναφέρει η New York Post, αναφερόμενος στον ρόλο που κλήθηκε να αναλάβει όταν ασθένησε ο γιατρός του κρουαζιερόπλοιου.

«Ήξερα ότι ένας από τους επιβάτες αρρώσταινε. Αυτό συνέβη στα τέλη Απριλίου και απλώς προσφέρθηκα να βοηθήσω τον γιατρό, για να βεβαιωθώ ότι θα ένιωθε ότι είχε επαρκή κάλυψη» είπε για τα αρχικά στάδια, πριν γίνει γνωστό ότι είχαν να κάνουν με έναν θανατηφόρο ιό. Πρόσθεσε ότι «μου είπαν ότι ο γιατρός ήταν και αυτός άρρωστος. Έτσι, μέσα σε 12 με 24 ώρες, έγινε σαφές ότι υπήρχαν αρκετοί άνθρωποι άρρωστοι και ότι η κατάστασή τους επιδεινωνόταν».

Όπως εξήγησε ο Κόρνφελντ, που είναι ογκολόγος από το Όρεγκον, τρία άτομα αρρώστησαν περίπου την ίδια περίοδο, αλλά δεν συνειδητοποίησαν ότι η ασθένειά τους ήταν ο χανταϊός μέχρι την περασμένη εβδομάδα, πολλές ημέρες μετά τον πρώτο θάνατο στις 11 Απριλίου, ο οποίος τότε θεωρήθηκε ότι οφειλόταν σε φυσικά αίτια». Μόλις στις 2 με 3 Μαΐου, έγινε γνωστό περί τίνος πρόκειται.

Ένας Ολλανδός, 70 ετών, πέθανε στο πλοίο στις 11 Απριλίου και η σύζυγός του, 69 ετών, πέθανε δύο εβδομάδες αργότερα, αφού αποχώρησε από την κρουαζιέρα και προσπάθησε να πετάξει από τη Νότια Αφρική. Πριν φύγει από τη ζωή η γυναίκα, έδειχνε «μεγάλη σύγχυση, μεγάλη αδυναμία», αλλά τα συμπτώματά της ήταν «ασαφή», είπε ο Κόρνφελντ. Από την πλευρά του ο γιατρός, που πλέον νοσηλεύεται στην εντατική στο Γιοχάνεσμπουργκ, είχε πυρετό και κόπωση.

Ο Κόρνφελντ είπε ότι κανένας δεν φαινόταν σε πολύ κρίσιμη κατάσταση, το πρόβλημα με τον χανταϊό είναι όμως ότι η κατάσταση των ασθενών επιδεινώνεται ραγδαία πολύ γρήγορα.

Έτσι, αναγκάστηκε ο Κόρνφελντ να εργάζεται 18 ώρες την ημέρα για την περίθαλψη των ασθενών του πλοίου με πολύ περιορισμένα μέσα.

«Βρήκα κατάλληλα προστατευτικά, έκαναν μπάνια και έπλενα συχνά τα ρούχα μου. Ένιωθα ευάλωτος, αλλά όχι εξαιρετικά ευάλωτος», εξήγησε.

Πώς ξεκίνησε η διασπορά

Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι η αρχική μόλυνση πιθανόν να συνδέεται με έκθεση σε περιβάλλον με τρωκτικά, πιθανώς σε ταξίδι παρατήρησης άγριας ζωής στη Νότια Αμερική.

Οι αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο μετάδοσης του ιού Andes, μιας σπάνιας μορφής χανταϊού που, σε αντίθεση με άλλες παραλλαγές, μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Πότε έχουμε επιδημία και πότε πανδημία

Η επιστημονική κοινότητα ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται ούτε για επιδημία και ασφαλώς ούτε για πανδημία. Τα κριτήρια για την ανακήρυξη μιας επιδημίας βασίζονται στην ξαφνική και απροσδόκητη αύξηση των κρουσμάτων μιας νόσου.

Πρώτον, η εμφάνιση κρουσμάτων σε αριθμό που υπερβαίνει κατά πολύ αυτό που θα αναμενόταν, για παράδειγμα σε μια συγκεκριμένη εποχή. Δεύτερο κριτήριο ο γεωγραφικός περιορισμός, η νόσος δηλαδή εντοπίζεται σε συγκεκριμένη περιοχή, για παράδειγμα σε μια πόλη, σε μια περιφέρεια ή σε μια χώρα.

Επίσης, χαρακτηριστικό της επιδημίας, η ταχεία μετάδοση. Εξαπλώνεται πάρα πολύ γρήγορα στους ανθρώπους και μάλιστα συχνά. Τα κρούσματα συνδέονται με μια κοινή πηγή μόλυνσης ή έναν κοινό παράγοντα εξάπλωσης.

Τέλος, η χρονική διάρκεια, δηλαδή πρόκειται για ένα φαινόμενο το οποίο δεν είναι μόνιμο, αλλά εκδηλώνεται σε ορισμένες χρονικές περιόδους.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μια επιδημία μετατρέπεται σε πανδημία όταν η νόσος εξαπλώνεται παγκοσμίως. Η βασική διαφορά δεν είναι η σοβαρότητα της νόσου, δηλαδή πόσο θανατηφόρα είναι, αλλά ο βαθμός της γεωγραφικής εξάπλωσης του.

Ρούλα Σκουρογιάννη

 Ενώ παραδοσιακά ο καρκίνος θεωρούνταν νόσος της τρίτης ηλικίας, τα νέα δεδομένα ανατρέπουν τα δεδομένα, φέρνοντας στο επίκεντρο τους λεγόμενους καρκίνους πρώιμης έναρξης.

Αν και ο καρκίνος του παχέος εντέρου υπήρξε η πρώτη ένδειξη αυτής της τάσης, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το πρόβλημα επεκτείνεται πλέον σε όλο το φάσμα του γαστρεντερικού: από το στομάχι και το πάγκρεας, μέχρι τον οισοφάγο, τα χοληφόρα, τη σκωληκοειδή απόφυση και τους νευροενδοκρινείς όγκους.

Τα ανησυχητικά δεδομένα της περιόδου 2010–2019

Με βάση τα πρόσφατα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στο ASCO Post (Ιανουάριος 2026), η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, και η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου, αναλύουν την κρισιμότητα της κατάστασης.

Σύμφωνα με τις μελέτες τους, η συχνότητα των γαστρεντερικών καρκίνων πρώιμης έναρξης σημείωσε άνοδο σχεδόν 15% μέσα σε μία μόλις δεκαετία (2010–2019). Η ταχύτητα αυτής της αύξησης ξεπερνά ακόμη και εκείνη άλλων συχνών καρκίνων, όπως του μαστού, ενώ πλήττει δυσανάλογα τις γυναίκες, καθώς και πληθυσμιακές ομάδες μαύρης, ισπανικής και αυτόχθονης καταγωγής.

Το «χάσμα των γενεών»: Γιατί κινδυνεύουν περισσότερο όσοι γεννήθηκαν μετά το 1990;

Το φαινόμενο δεν είναι τυχαίο, αλλά φαίνεται να έχει ρίζες που εκτείνονται δεκαετίες πίσω. Η αύξηση στον καρκίνο του παχέος εντέρου σε νεαρούς ενήλικες καταγράφεται ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’90, με ετήσιο ρυθμό 1–2%.

Σήμερα, οι αριθμοί προκαλούν δέος:

·         Τα άτομα που γεννήθηκαν μετά το 1990 διατρέχουν διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.

·         Ο κίνδυνος για καρκίνο του ορθού είναι τετραπλάσιος σε σχέση με όσους γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1950.

·         Αν και οι περισσότερες διαγνώσεις αφορούν την ηλικιακή ομάδα 40–49, η πιο απότομη άνοδος παρατηρείται στις ηλικίες των 20 και 30 ετών.

Πέρα από τα γονίδια: Το αίνιγμα των περιβαλλοντικών παραγόντων

Εύλογα γεννάται το ερώτημα: Φταίνε τα γονίδια ή ο τρόπος ζωής μας; Η απάντηση είναι σύνθετη. Αν και το 15–30% των περιπτώσεων οφείλεται σε κληρονομικές μεταλλάξεις (όπως το σύνδρομο Lynch), αυτό το ποσοστό δεν επαρκεί για να εξηγήσει τη μαζική αύξηση των κρουσμάτων.

Παραδόξως, ούτε οι κλασικοί παράγοντες κινδύνου (παχυσαρκία, κάπνισμα, αλκοόλ, καθιστική ζωή) δίνουν την πλήρη εικόνα. Πολλοί νέοι ασθενείς είναι άτομα με φυσιολογικό βάρος, αθλητικά και με προσεγμένη διατροφή. Αυτό οδηγεί τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι «κάτι άλλο» στο σύγχρονο περιβάλλον λειτουργεί ως καταλύτης.

Το μικροβίωμα και ο ρόλος του βακτηρίου E. coli

Μια από τις πιο υποσχόμενες έρευνες εστιάζει στο εντερικό μικροβίωμα. Φαίνεται πως η ισορροπία των βακτηρίων στο έντερό μας παίζει καθοριστικό ρόλο. Συγκεκριμένα, το βακτήριο E. coli που παράγει την τοξίνη colibactin εντοπίζεται τρεις φορές συχνότερα σε ασθενείς κάτω των 40 ετών.

Η colibactin είναι μια επικίνδυνη γονιδιοτοξική ουσία που «επιτίθεται» στο DNA των κυττάρων του εντέρου, προκαλώντας μεταλλάξεις. Το πιο ανησυχητικό; Το βακτήριο αυτό φαίνεται να εγκαθίσταται στον οργανισμό ήδη από την παιδική ηλικία, πιθανώς λόγω της δυτικού τύπου διατροφής που είναι φτωχή σε φυτικές ίνες.

Η «σιωπηλή» άνοδος του καρκίνου του παγκρέατος στις γυναίκες

Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στον καρκίνο του παγκρέατος, ο οποίος αποτελεί πλέον τον τέταρτο συχνότερο καρκίνο πρώιμης έναρξης παγκοσμίως. Η αύξηση είναι ιδιαίτερα έντονη στις νεαρές γυναίκες, και η διάγνωση σε ηλικίες 30 ή 40 ετών είναι συχνά μεταστατική, προκαλώντας τεράστιο κοινωνικό και ψυχολογικό σοκ, καθώς η πρόγνωση παραμένει δύσκολη.

Έγκαιρη διάγνωση: Η μόνη ασπίδα προστασίας

Η νεαρή ηλικία δεν εγγυάται καλύτερη επιβίωση. Αντιθέτως, σε ασθενείς κάτω των 35 ετών, η νόσος είναι συχνά πιο επιθετική.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

1.      Προσυμπτωματικός έλεγχος: Η σύσταση για κολονοσκόπηση έχει ήδη κατέβει στα 45 έτη για τον γενικό πληθυσμό.

2.      Επαγρύπνηση για συμπτώματα: Αλλαγές στις κενώσεις, αίμα, ανεξήγητος πόνος ή απώλεια βάρους δεν πρέπει να αγνοούνται, ανεξαρτήτως ηλικίας.

3.      Νέες τεχνολογίες: Αναμένονται με ενδιαφέρον οι εξετάσεις αίματος πολλαπλής ανίχνευσης καρκίνου (MCED), αν και δεν είναι ακόμη διαθέσιμες για ευρεία χρήση.

Με μια ματιά: Τι πρέπει να γνωρίζετε

·         Η ηλικία δεν είναι ασπίδα: Οι καρκίνοι του γαστρεντερικού (παχύ έντερο, πάγκρεας, στόμαχος κ.ά.) αυξάνονται ραγδαία σε άτομα κάτω των 50 ετών, με την ηλικιακή ομάδα των 20 και 30 να εμφανίζει την πιο απότομη άνοδο.

·         Πέρα από τα γονίδια: Μόνο το 15-30% των περιπτώσεων οφείλεται σε κληρονομικότητα. Το υπόλοιπο ποσοστό φαίνεται να συνδέεται με περιβαλλοντικούς παράγοντες και το σύγχρονο τρόπο ζωής.

·         Ο ρόλος του μικροβιώματος: Η έκθεση στο τοξικό βακτήριο E. coli (colibactin) από την παιδική ηλικία, λόγω διατροφής φτωχής σε φυτικές ίνες, φαίνεται να προκαλεί μεταλλάξεις στο DNA του εντέρου.

·         Ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες: Παρατηρείται ανησυχητική αύξηση του καρκίνου του παγκρέατος σε νεαρές γυναίκες, συχνά με διάγνωση σε προχωρημένο στάδιο.

·         Η πρόληψη σώζει ζωές: Ο προσυμπτωματικός έλεγχος (κολονοσκόπηση) προτείνεται πλέον από τα 45 έτη. Μην αγνοείτε συμπτώματα όπως επίμονο πόνο, αίμα ή αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου, όποια και αν είναι η ηλικία σας.

 Αλλάζοντας την αντίληψη για τον καρκίνο

Είναι επιτακτική ανάγκη να καταρριφθεί ο μύθος ότι ο καρκίνος του γαστρεντερικού αφορά μόνο τους ηλικιωμένους. Η ενημέρωση του κοινού, η επένδυση στην έρευνα για νέους βιοδείκτες και η υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών από την παιδική ηλικία είναι τα μοναδικά όπλα μας απέναντι σε αυτή τη νέα υγειονομική πρόκληση.

Σε ένα εκτενές άρθρο στο περιοδικό ο Thompson ξεκινά με ένα περιστατικό που θεωρεί ενδεικτικό της εποχής: στο μεξικανικό μπαρ στη Βόρεια Καρολίνα όπου σύχναζε για χρόνια, πλέον ελάχιστοι κάθονται για μια μπύρα και κουβέντα. Η δουλειά φαίνεται καλύτερη από ποτέ, αλλά το μαγαζί έχει μετατραπεί σε ταχυφαγείο έτοιμου φαγητού που εκτελεί δεκάδες παραγγελίες το λεπτό. Οι πελάτες παραγγέλνουν μέσω εφαρμογής, παραλαμβάνουν από τον πάγκο δίπλα στην κουζίνα, πληρώνουν και φεύγουν. Μια χορογραφία κατανάλωσης που ολοκληρώνεται μέσα σε δευτερόλεπτα — χωρίς καν να ανταλλάσσονται κουβέντες.

Το κατάστημα που άλλοτε άνθιζε από αυθόρμητη κοινωνική επαφή έχει γίνει πλέον ήσυχο σημείο ανταλλαγής δίσκων φαγητού με χρήματα. Οι σερβιτόροι δεν λειτουργούν πια ως «ψυχολόγοι»· τα τραπέζια σπάνια χρησιμοποιούνται ως χώροι κοινωνικής συνεύρεσης ή άτυπα γραφεία. Η Αμερική του Frasier, του Norm και του Sam Malone φαίνεται να χάνεται.

Αλλαγή συνηθειών και η νέα κοινωνική απομόνωση

Τι συνέβη; Ο Thompson μίλησε με τον Rae Mosher, διευθυντή του μετασχηματισμένου μεξικανικού μπαρ, ο οποίος ερμηνεύει τις νέες συνήθειες των πελατών: δεν επιθυμούν αλληλεπίδραση· προτιμούν μια απλή, αποστειρωμένη πράξη κατανάλωσης στη ρουτίνα τους. Γιατί να τους βγάλεις από τη ζώνη άνεσής τους, από τις «φούσκες» κοινωνικής φοβίας και υπερσύνδεσης; Ας τους προσφέρουμε αυτό που θέλουν.

Ο Thompson διατυπώνει μια θεωρία: ένας αόρατος εχθρός —συνδυασμός πανδημίας, κινητών τηλεφώνων και γενικών τάσεων— μας ωθεί να περνάμε όλο και περισσότερο χρόνο στα σπίτια μας, τα οποία έχουν γίνει καταφύγια άνεσης και ψυχαγωγίας. Έτσι ενισχύονται δύο τύποι σχέσεων: οι πολύ κοντινές (οικογένεια, στενοί φίλοι) και οι πολύ μακρινές (δεκάδες ή χιλιάδες διαδικτυακές επαφές). Αυτό που θυσιάζουμε είναι το ενδιάμεσο φάσμα των σχέσεων — γείτονες, συναδέλφους, σερβιτόρους, ανθρώπους που συναντάμε συχνά αλλά δεν ανήκουν στον στενό μας κύκλο.

Η σταδιακή διάβρωση αυτών των «ενδιάμεσων» σχέσεων εξηγεί γιατί πλέον ανταλλάσσουμε απλώς τυπικούς χαιρετισμούς με γνωστά πρόσωπα και γιατί όλο και περισσότεροι παίρνουμε τα γεύματα ή τα ποτά μας μόνοι — συντροφιά με το κινητό ή τον υπολογιστή. Αυτοί οι επιφανειακοί δεσμοί όμως είναι σημαντικοί για τη συνοχή της κοινωνίας. Σε χώρους όπως τα μπαρ γεννήθηκαν πολιτικά κόμματα, δημιουργήθηκαν φιλίες ή ρομαντικές σχέσεις — όλα αντίδοτα στη μοναξιά.

Η μοναξιά στις ΗΠΑ: Στατιστικά-σοκ

Για την Allie Volpe, ειδικό στην κοινωνική υγεία στο περιοδικό Vox, καμία γενιά Αμερικανών δεν έχει περάσει τόσο χρόνο μόνη της όσο η σημερινή. Κομβικό στοιχείο είναι ότι ένας στους τέσσερις Αμερικανούς τρώει μόνος κάθε μέρα ή σχεδόν κάθε μέρα — αύξηση 53% από το 2003.

Η τάση αυτή είναι τόσο έντονη ώστε η Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας του ΟΗΕ αφιέρωσε ειδικό κεφάλαιο στο φαινόμενο. Συχνά τρώμε μόνοι επειδή το επιλέγουμε — ακόμη κι αν βρισκόμαστε στη «μοναχική πολυκοσμία» της ψηφιακής επικοινωνίας.

Αυτή η επιλογή έχει συνέπειες. Ο Jan-Emmanuel De Neve, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και συντάκτης του δείκτη ευτυχίας, σημειώνει ότι υπάρχει «άμεση συσχέτιση ανάμεσα στη μοναξιά και τη δυστυχία». Η αυτοεπιβαλλόμενη μοναξιά μπορεί να φαίνεται βραχυπρόθεσμα ικανοποιητική αλλά τελικά οδηγεί σε συναισθηματική ανισορροπία.

Οι πιο ευτυχισμένες χώρες παγκοσμίως παραμένουν η Φινλανδία, η Δανία, η Ισλανδία και η Σουηδία — εκεί όπου η επιδημία μοναξιάς έχει προχωρήσει λιγότερο. Σύμφωνα με τον John Helliwell (έτερο συντάκτη του δείκτη), το ποσοστό των Φινλανδών που τρώνε σε παρέα αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια.

Ευτυχισμένες χώρες & ο ρόλος της κοινότητας

Η Φινλανδία ξεχωρίζει επίσης ως η χώρα όπου είναι πιο πιθανό να βρεις κάποιον να σου επιστρέψει το χαμένο πορτοφόλι σου. Όπως λέει ο Helliwell, ένα ισχυρό κράτος πρόνοιας κάνει τους πολίτες πιο ευτυχισμένους αλλά δεν εγγυάται ότι θα δειπνήσεις μαζί με συναδέλφους ή ότι ένας άγνωστος θα σου επιστρέψει κάτι χαμένο· αυτά εξαρτώνται από την ύπαρξη ατόμων με αίσθημα κοινότητας.

Αυτό το στοιχείο —ο πλούτος και η συχνότητα των κοινωνικών επαφών— εξηγεί γιατί χώρες όπως η Costa Rica και το Μεξικό βρίσκονται για πρώτη φορά στην κορυφαία δεκάδα της ευτυχίας. Αντίθετα, οι ΗΠΑ έπεσαν στην 24η θέση κυρίως επειδή οι κάτω των 30 ετών (όσοι περνούν περισσότερο χρόνο στα social media) δηλώνουν λιγότερο ευτυχισμένοι από ποτέ.

Είναι δελεαστικό να πιστέψουμε ότι οι Κοσταρικανοί και οι Μεξικανοί είναι πιο ευτυχισμένοι επειδή τρώνε μαζί. Ωστόσο ο De Neve τονίζει πως η ευτυχία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες — οι απλοϊκές ερμηνείες δεν αρκούν.

Η μοναξιά στην Ιβηρική: Τι συμβαίνει στην Ισπανία;

Πώς μεταφράζεται αυτή η παγκόσμια τάση στην Ισπανία; Σε μια χώρα με 277.000 μπαρ, όπου κανείς δεν μένει μακριά από μια κρύα μπύρα, θα περίμενε κανείς περισσότερη κοινωνικότητα.

Όμως πρόσφατα δεδομένα (μελέτη της HSBC για το 2024) δείχνουν ότι οι Ισπανοί αισθάνονται σήμερα πιο μόνοι από ποτέ — κυρίως οι άνω των 65 ετών, κάτι που αποδίδεται στη μακροζωία της ισπανικής κοινωνίας. Το νέο στοιχείο είναι ότι πλέον ένας στους τέσσερις νέους αισθάνεται μοναξιά ή έντονη μοναξιά· τρεις στους τέσσερις δηλώνουν ότι γνωρίζουν κάποιον συνομήλικό τους που υποφέρει από ανεπιθύμητη μοναξιά.

Το φαινόμενο σχετίζεται συχνά με εμπειρίες διάκρισης ή bullying στο σχολείο· επίσης όσοι χρησιμοποιούν περισσότερο διαδίκτυο ή social media έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να νιώσουν μόνοι και να παραπονιούνται για έλλειψη «πραγματικών» σχέσεων.

Άλλα στοιχεία επιβεβαιώνουν την ίδια τάση: στην Ισπανία οι ενήλικοι χωρίς σύντροφο (20,68 εκατ.) ξεπερνούν πλέον τους παντρεμένους (20,1 εκατ.). Παρότι πολλοί βρίσκονται σε άτυπες σχέσεις, τα στοιχεία δείχνουν σαφή στροφή προς λιγότερες σταθερές συμβιώσεις.

Η διαρκής έρευνα νοικοκυριών της ισπανικής στατιστικής υπηρεσίας δείχνει ότι πάνω από 4.584.200 Ισπανοί ζουν μόνοι τους — κυρίως άνω των 65 ετών (25%), αλλά τα ποσοστά αυξάνονται σε όλες τις ηλικίες. Πολλοί δηλώνουν ότι έχουν περάσει σχεδόν όλη την ενήλικη ζωή τους μόνοι.

Mια νέα πραγματικότητα μοναξιάς;

Το καθοριστικό ίσως στοιχείο είναι το ποσοστό όσων τρώνε τακτικά μόνοι: πλέον ξεπερνά το 20%, πλησιάζοντας τα αμερικανικά επίπεδα (25%). Μπορεί να έχουν περάσει 43 χρόνια από την έκδοση του The Invention of Solitude του Paul Auster, όμως στη σημερινή υπερσυνδεδεμένη πραγματικότητα επανακαθορίζουμε τη μοναξιά — ακόμη κι εκεί όπου υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες μπαρ.

Πηγή: elpais.com

Δεν πρέπει να υπάρχει ανησυχία για τη γενικότερη υγεία μας από ενδεχόμενο τσίμπημα κοριού, αφού σε μεμονωμένες περιπτώσεις μπορεί να αναπτυχθεί κάποιο μικρόβιο και να προκαλέσει νόσημα, ωστόσο, σε περίπτωση που δεν αντιμετωπίσουμε με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή την κοκκινίλα, τον κνησμό που αναπτύσσεται στο σημείο που το έντομο έρχεται σε επαφή με το δέρμα μας, μπορεί να μετατραπεί σε σκληρό οίδημα, το οποίο να παραμείνει και να είναι ενοχλητικό για αρκετούς μήνες.

Τα παραπάνω ανέφερε στο ethnos.gr ο καθηγητής Δερματολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Ιωαννίδης, σημειώνοντας ότι αυτήν την στιγμή στη Γαλλία τα τσιμπήματα από κοριούς έχουν λάβει διαστάσεις επιδημικής εμφάνισης. Στη χώρα μας σήμερα δεν υφίσταται κάτι τέτοιο, ωστόσο, δεν αποκλείεται το πρόβλημα να αποκτήσει και εδώ διστάσεις επιδημίας.

«Πρέπει να υπάρχει μία μικρή ανησυχία για τους κοριούς, όχι γιατί το τσίμπημά τους μπορεί να μεταδώσει κάποιο νόσημα, κάτι που έχει καταγραφεί σε σπάνιες και μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά διότι στο σημείο που τσιμπάνε, μπορεί να προκληθεί ένα οίδημα, μία κοκκινίλα, ένας κνησμός, το οποίο μπορεί να γίνει σκληρό και να παραμείνει για μήνες», τονίζει ο κ. Ιωαννίδης.

Κατά τον ίδιο, κοριοί πάντοτε υπήρχαν στο φυσικό περιβάλλον, ωστόσο, η μεγαλύτερη εμφάνισή τους το τελευταίο διάστημα είναι πολύ πιθανό να οφείλεται στην κλιματική αλλαγή και στις αρκετά υψηλές θερμοκρασίες από το καλοκαίρι μέχρι σήμερα. Άλλωστε, ο πολλαπλασιασμός των κοριών γίνεται κατά τους θερινούς μήνες, όταν η ζέστη είναι υψηλή.

Τσιμπούν τον άνθρωπο, όταν κοιμάται

Όπως λέει ο κ. Ιωαννίδης, οι κοριοί τσιμπούν τον άνθρωπο, όταν κοιμάται και παραμένει ακίνητος. Μάλιστα, έχουν την ικανότητα να αναγνωρίσουν ότι ο άνθρωπος βρίσκεται σε κατάσταση ύπνου.

Αναπτύσσονται κυρίως στις σχισμές των ξύλινων επιφανειών, οι οποίες θα πρέπει να ψεκαστούν αρκετές φορές, σε περίπτωση που εντοπίσουμε την παρουσία κοριών.

«Τα συγκεκριμένα έντομα είναι ευμεγέθη και φαίνονται με το μάτι. Σε περίπτωση που τα εντοπίσουμε στο σπίτι μας, πρέπει να ψεκάσουμε σε όλες τις ξύλινες επιφάνειες, όπως στα πατώματα, στα περβάζια των παραθύρων, στις ντουλάπες, στα κρεβάτια και αλλού. Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι τρεις ώρες μετά τη χρήση εντομοκτόνου η θνησιμότητα των κοριών φτάνει στο 65% και γι’ αυτό πρέπει να ψεκάσουμε αρκετές φορές. Το καλύτερο είναι να ψεκάσουμε δύο φορές μέσα σε διάστημα λίγων λεπτών στην αρχή και μετά από δύο – τρεις ώρες να ψεκάσουμε ξανά. Αν αυτήν τη στιγμή πήγαινα σε έναν ξενώνα, στον οποίο υπάρχουν αρκετές ξύλινες επιφάνειες, όσο καθαρός κι αν ήταν, θα έψαχνα για κοριούς σε διάφορα σημεία και κυρίως θα σήκωνα το στρώμα του κρεβατιού, για να ελέγξω. Επίσης, θα ψέκαζα προληπτικά τις ξύλινες επιφάνειες του εξοχικού μου, αν το επισκεπτόμουν τώρα μετά από αρκετούς μήνες. Μπορεί να μην υπάρχει πρόβλημα για τη γενικότερη υγεία μας από το τσίμπημα του κοριού, όμως, είναι ενοχλητικό. Δεν είναι ευχάριστο και για την ψυχολογία μας να σκεφτόμαστε ότι μπορεί να μας τσιμπήσουν, όταν κοιμόμαστε», αναφέρει ο κ. Ιωαννίδης.

Δεν αποκλείεται επιδημία και στην Ελλάδα

Ο καθηγητής Δερματολογίας του ΑΠΘ αναφέρει ακόμα ότι το τσίμπημα του κοριού αντιμετωπίζεται με μία ισχυρή φαρμακευτική κρέμα, την οποία πρέπει να αλείφουμε στο σημείο 2-3 φορές την ημέρα, ώστε να αποφύγουμε το ενδεχόμενο το οίδημα να γίνει σκληρό. Αυτή η κρέμα μπορεί να χορηγηθεί και από φαρμακείο, ώστε να μη χαθεί χρόνος, αν δεν έχουμε εύκολη πρόσβαση σε γιατρό.

«Κοριοί υπήρχαν πάντοτε, όμως, εδώ και πολλά χρόνια ήταν λιγότερο συχνή η εμφάνισή τους. Σήμερα φαίνεται ότι είναι επιδημική η εμφάνισή τους στη Γαλλία και κυρίως στο Παρίσι. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή επιδημία, αφού και τα νοσοκομεία δεν έχουν καταγράψει ακόμα κάποιο κρούσμα. Όμως, δεν αποκλείεται να αποκτήσει και σε εμάς διαστάσεις επιδημίας. Η κλιματική αλλαγή και η συνεχιζόμενη ζέστη μπορούν να αποτελούν αιτίες εμφάνισής τους. Συνήθως ο πολλαπλασιασμός των κοριών γίνεται τη θερμή περίοδο», σημειώνει ο καθηγητής δερματολογίας του ΑΠΘ.

«Μέσα από το βιβλίο μου προσπαθώ να βοηθήσω τον κόσμο να καταλάβει τι ήταν αυτό που περάσαμε, γιατί νομίζω ότι ο κόσμος δεν έχει απόλυτα καταλάβει ότι πρόκειται για κάτι που συμβαίνει εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Θα συνεχίσει να συμβαίνει και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για την επόμενη πανδημία, η οποία μπορεί να είναι, είτε δύο δευτερόλεπτα, είτε 50 χρόνια από τώρα», λέει χαρακτηριστικά ο Γκίκας Μαγιορκίνης.

Όσον αφορά την ενδημικότητα του ιού, που είχε επί της ουσίας προβλέψει ένα χρόνο πριν, μέσα από την ίδια εκπομπή, και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας μόλις πριν λίγες μέρες ήρε το ύψιστο επίπεδο υγειονομικού συναγερμού, ο κ. Μαγιορκίνης αναφέρει: «Αυτή η ενδημικότητα έχει ένα βαρύ αποτύπωμα, το οποίο αντιμετωπίζουμε και στα νοσοκομεία, και το φέρουν κυρίως οι ευάλωτες ομάδες, οι οποίες εξακολουθούν να είναι εκτεθειμένες έναντι του ιού. Αυτό που συνέβη είναι ότι ο ιός ήρθε και προσέθεσε ένα επιπλέον βάρος στο σύστημα υγείας και θα πρέπει να βρούμε τρόπο να το αντιμετωπίσουμε, για τις επόμενες δεκαετίες».

Δραματική έως απρόβλεπτη η πίεση στα συστήματα υγείας από τις επόμενες πανδημίες

Όπως γράφει στο βιβλίο του ο καθηγητής «η πιθανή έλευση νέων ιών και νέων πανδημιών θα δημιουργεί ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στα συστήματα υγείας. Το υγειονομικό και δημοσιονομικό βάρος των ιογενών λοιμώξεων θα αυξηθεί στα χρόνια που έρχονται. Θα ζήσουμε κύματα νέων ιογενών πανδημιών, όπως συμβαίνει στον πλανήτη εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Δεν υπάρχει κάποιος λόγος να πιστεύουμε ότι θα σταματήσει αυτό. Αντιθέτως, υπάρχει πιθανότητα να αυξηθεί η συχνότητά τους. Όσες από αυτές επιτύχουν να εγκατασταθούν μόνιμα στον ανθρώπινο πληθυσμό θα προστεθούν στις ήδη υπάρχουσες ιογενείς λοιμώξεις και θα συνεχίσουν να ταλανίζουν τους ευάλωτους και ευπαθείς ανθρώπους, που και αυτοί συνεχώς θα αυξάνονται με τη γήρανση του πληθυσμού. Η τεχνολογία θα μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε καλύτερα τις επιπτώσεις τους, αλλά κατά καιρούς η πίεση που θα προκαλούν θα είναι σημαντική έως δραματική και κατά καιρούς απρόβλεπτη».

Επιτακτική ανάγκη να επενδύσουμε σε προσωπικό εξειδικευμένο σε ιογενείς λοιμώξεις, αναπνευστικά νοσήματα, και εντατικολογία

Και για αυτόν ακριβώς τον λόγο, εξηγεί ο κ. Μαγιορκίνης στο Πρακτορείο Fm, «θα πρέπει να επενδύσουμε και σε τεχνολογία και σε ανθρώπινο δυναμικό, εξειδικευμένο σε ιογενείς λοιμώξεις, αναπνευστικά νοσήματα και στην εντατικολογία, ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά αυτό το μακροχρόνιο βάρος και τις πιθανές επόμενες πανδημίες. Αυτή η επένδυση, όμως, είναι χρονοβόρα. Χρειάζεται πάνω από 11-12 χρόνια για να εξειδικευτεί κάθε άνθρωπος, και ως εκ τούτου τα όποια κενά προκύπτουν είναι αδύνατο να καλυφθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα, ή σε επείγουσες συνθήκες. Το είδαμε άλλωστε σε αυτή την πανδημία, όταν στην Κίνα έφτιαχναν μέσα σε δέκα μέρες νοσοκομείο, και μετακινούσαν προσωπικό από άλλα μέρη για να το στελεχώσουν. Προσωπικό μέσα σε δέκα μέρες δεν φτιάχνεις. Αν δεν υπάρχει ένα μακροχρόνιο σχέδιο, όχι μόνο να εκπαιδεύσουμε ανθρώπους, αλλά να τους δώσουμε και κίνητρα για να πάνε προς αυτή την κατεύθυνση, τότε θα βρεθούμε προ εκπλήξεων. Αν δεν κάνουμε αυτή την επένδυση, θα αντιμετωπίσουμε πολύ μεγάλες δυσκολίες μέσα στα επόμενα εκατό χρόνια».

Υπάρχουν ιοί που προκάλεσαν επιδημίες από τις οποίες πέθανε το 60 με 70% του πληθυσμού

Ερ.: Με βάση τα ιστορικά στοιχεία των πανδημιών που παραθέτετε στο βιβλίο σας πόσο σοβαρή θεωρείτε την πανδημία του SARS-CoV-2, προκύπτει εύλογα το ερώτημα.

Απ.: «Από τις πανδημίες που έχουμε δει ιστορικά, η συγκεκριμένη ήταν ελαφράς μορφής. Πιθανώς αν δεν ήμασταν σε αυτή την εποχή που υπάρχει μεγάλο ποσοστό ευάλωτων, να πέρναγε και υποτονικά. Οι πανδημίες που έχουν εμφανιστεί στον πλανήτη είναι πολύ πιο θανατηφόρες. Δηλαδή υπάρχουν ιοί που προκάλεσαν επιδημίες από τις οποίες πέθανε το 60% με 70% του πληθυσμού, όπως πχ στη Νότιο Αμερική τον 16ο και 17ο αιώνα. Και δεν ξέρουμε ποιοι ιοί είναι. Αυτό είναι ένα φοβερά γκρίζο και τρομακτικό κομμάτι της ιολογίας, το οποίο εμένα προσωπικά με κάνει και αισθάνομαι λιγάκι περίεργα, γιατί ενώ για παράδειγμα για την ευλογιά ξέραμε το προφίλ της (σσ: ποιος ιός την προκαλεί και πώς μεταδίδεται) και ότι υπάρχει εμβόλιο, για αυτούς τους ιούς, ούτε καν ξέραμε τι προφίλ είχαν και ούτε υπάρχει εμβόλιο. Και αν συμβεί το κακό σενάριο και επανέλθουν, δεν γνωρίζουμε πόσο εύκολα θα αντιμετωπιστούν».

Οι επιδημίες είναι ένα αέναο κομμάτι του οικοσυστήματος- Δεν υπάρχει τρόπος να τις αποφύγουμε

Ερ.: Η ιστορία μέχρι σήμερα μας έχει διδάξει ότι οι επιδημίες ιών είναι σταθερές αξίες, θα συμβούν ξανά και ξανά. Το ερώτημα δεν είναι αν θα ξαναδούμε πανδημία. Το ερώτημα είναι πότε, με ποια συχνότητα και με ποιες συνέπειες, γράφετε στο βιβλίο σας. Έχει εκλείψει ο κίνδυνος μέγα-πανδημιών; Γνωρίζουμε τι μπορούμε να κάνουμε για να τις αποφύγουμε;

Απ.: «Όχι ο κίνδυνος των μέγα- πανδημιών, δηλαδή πανδημιών που μπορούν να σκοτώσουν πάνω από το 10% των κρουσμάτων που μολύνονται, δεν έχει εκλείψει. Και δεν έχει εκλείψει γιατί δεν μπορούμε να ελέγξουμε ποιο επόμενο παθογόνο θα περάσει από τα ζώα στον άνθρωπο. Φοβάμαι ότι επειδή ο πλανήτης έχει μεγάλη πυκνότητα, και πολλές επικοινωνίες, με το που θα ξεκινήσει μία πανδημία σε ένα μικρό χωριό στην Αφρική ή στην Κίνα, μπορεί να είναι πρόβλημα την επόμενη μέρα στον Καναδά. Και αυτό θα είναι δύσκολο να ελεγχθεί, οπότε όπως είπα θα πρέπει να επενδύσουμε στρατηγικά και μακροχρόνια, για να αντιμετωπίσουμε την επόμενη πανδημία. Θεωρώ ότι θα είναι χειρότερη, γιατί το προφίλ της τωρινής, ήταν σχετικά ελαφρύ σε σχέση με τις άλλες πανδημίες που έχει περάσει ο πλανήτης και φοβάμαι ότι θα μας πιάσει εξ απήνης. Μπορεί πχ πολύ εύκολα να εξαπλωθεί ένας αιμορραγικός πυρετός, ο οποίος θα δημιουργούσε τεράστια προβλήματα, τα οποία είναι και δύσκολα αντιμετωπίσιμα. Δεν υπάρχει τρόπος να αποφύγουμε τις επιδημίες. Είναι ένα αέναο παιχνίδι του οικοσυστήματος. Οι ιοί είναι κομμάτι των γονιδιωμάτων των ζώων και των ανθρώπων και αυτό συνέβαινε πάντα, δεν θα σταματήσει και δεν έχουμε τρόπο να τους σταματήσουμε. Το μόνο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε είναι να ελέγξουμε τις επιπτώσεις και να αντιμετωπίσουμε καλύτερα την οξεία φάση».