Όπως είπε, η παραγωγικότητα της Ευρώπης συνολικά είναι χαμηλότερη από την αμερικανική. Ενώ στην Ελλάδα, παρότι έχουν επιτευχθεί πάρα πολλά στην οικονομία τα τελευταία χρόνια (κατάκτηση πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας, κοντά σε ιστορικό χαμηλό στην ανεργία, διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό, ταχεία αποκλιμάκωση χρέους, βελτίωση επενδύσεων, διπλασιασμός εξαγωγών), σε ό,τι αφορά στην καινοτομία και στην παραγωγικότητα ακόμα υπάρχουν πολλά να γίνουν.

Αναφερόμενος στο έργο των ελεγκτικών εταιρειών, είπε ότι η ΕΛΤΕ εκφράζει και συγκεντρώνει τους φρουρούς της αξιοπιστίας στις οικονομίες και στις οικονομικές αποφάσεις. Και η συμβολή τους κρίνεται απολύτως απαραίτητη για να διατηρηθεί ακέραιη η πυξίδα, για να διασωθεί η εμπιστοσύνη σε μια εποχή όντως ραγδαίου ψηφιακού μετασχηματισμού, αλλά και για να υποστηριχθεί η συμφωνία όλων των παικτών σε μια κοινή επενδυτική και οικονομική γραμματική.

Σύμφωνα με τον υπουργό, «αυτή η εμπιστοσύνη συνιστά βάση για κάθε φορολογική απόφαση, ειδικά στο σημερινό κόσμο. Και αυξάνεται ταυτόχρονα, στην εποχή που βρισκόμαστε, τόσο ο όγκος όσο και η συνθετότητα των γνήσιων και αξιόπιστων στοιχείων. Μια συνθετότητα την οποία οφείλουμε να μπορούμε και να κατανοούμε και να αποκωδικοποιούμε».

Όπως επεσήμανε, παράλληλα, από την υψηλή ποιότητα του ελεγκτικού έργου, άλλωστε, θα εξαρτηθεί -ανάμεσα σε άλλα- το πλαίσιο της ανάπτυξης και η καλή φήμη της χώρας για να εδραιωθεί ο σύγχρονος τρόπος προσέλκυσης βιώσιμων επενδύσεων. Ιδιαίτερα τώρα, όταν η ταχύτητα των μεγάλων αλλαγών και των νέων πληροφοριών καθιστά πιεστική την ανάγκη για επικύρωση και αξιοπιστία με επάρκεια και με ταχύτητα.

Αναλυτικά, ο κ. Πιερρακάκης είπε τα εξής:

«Είναι ιδιαίτερη χαρά που βρίσκομαι στην ημερίδα σας η οποία διοργανώνεται με αυτούς τους προωθημένους προβληματισμούς που ο τίτλος της και μόνο μας καλεί να κάνουμε.

Κυρίως, όμως, χαίρομαι που βρίσκομαι ανάμεσα σε πρόσωπα που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στις οικονομικές εξελίξεις αλλά και στη δημόσια πολιτική, στο πεδίο της οικονομίας. Και νομίζω, απαντώντας σε όσα αναφέρατε πριν, ότι η ΕΛΤΕ δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι εκφράζει και συγκεντρώνει τους φρουρούς της αξιοπιστίας στις οικονομίες και στις οικονομικές αποφάσεις. Και η συμβολή σας, εκτιμώ, ότι κρίνεται απολύτως απαραίτητη για να διατηρηθεί ακέραιη η πυξίδα, για να διασωθεί η εμπιστοσύνη σε μια εποχή όντως ραγδαίου ψηφιακού μετασχηματισμού αλλά και για να υποστηριχθεί η συμφωνία όλων των παικτών σε μια κοινή επενδυτική και οικονομική γραμματική.

Αυτή η εμπιστοσύνη συνιστά βάση για κάθε φορολογική απόφαση, ειδικά στο σημερινό κόσμο. Και αυξάνεται ταυτόχρονα, στην εποχή που βρισκόμαστε, τόσο ο όγκος όσο και η συνθετότητα των γνήσιων και αξιόπιστων στοιχείων. Μια συνθετότητα την οποία οφείλουμε να μπορούμε και να κατανοούμε και να αποκωδικοποιούμε.

Επομένως, πρέπει να έχουμε διαρκώς τεταμένες τις κεραίες της επαγρύπνησης και της οξυδέρκειας και για να το πετύχουμε, οι ελεγκτές μας βοηθούν πολύ με τη δουλειά τους. Σε αυτή τη συγκυρία, η τεχνολογική καινοτομία και πιο συγκεκριμένα η Τεχνητή Νοημοσύνη έρχεται να ενισχύσει, αν εφαρμοστεί σωστά, την προσπάθεια για διαφύλαξη της αξιοπιστίας των στοιχείων και γενικότερα των οικονομικών θεσμών. Η πρωτοβουλία σας, συνεπώς, είναι απολύτως επίκαιρη γιατί αυτή τη στιγμή, και επιτρέψτε μου να κάνω αυτή τη σύνδεση, σε όλο τον κόσμο, και σίγουρα στην Ευρώπη, συζητάμε για το πώς τα νέα LLMs, ειδικά το Mythos της Anthropic, συνιστούν μια πραγματική αλλαγή γενιάς στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Αναφερθήκατε πριν στην ψηφιοποίηση.

Η ψηφιοποίηση ήταν μια ιστορική εκκρεμότητα για την Ελλάδα από την εποχή που ήμουν μαθητής. Θυμάμαι τα βιβλία της πληροφορικής και θυμάμαι πώς μιλάγαμε για τη μηχανογράφηση τότε και πώς η μηχανογράφηση δεν είχε εφαρμοστεί στη χώρα μας. Την δεκαετία του 1980, όμως, με ελάχιστα συστήματα είχαμε καταφέρει να εφαρμόσουμε οριζόντια στο ελληνικό κράτος και με πολλά χρόνια καθυστέρηση υλοποιήσαμε την ιστορική εκκρεμότητα της τρίτης Βιομηχανικής Επανάστασης, όχι της τέταρτης.

Δηλαδή, ξεκινήσαμε να ψηφιοποιούμε το χαρτί, ξεκινήσαμε να δημιουργούμε συστήματα και να αποκωδικοποιούμε τις εκκρεμότητες γραφειοκρατίας, να σκεφτόμαστε νόμους απλούστευσης, ξεκινήσαμε από την καταγραφή ότι το κράτος δεν είχε σχεδιαστεί ποτέ στην Ελλάδα -είχε προκύψει από άθροισμα πολλών αποφάσεων εδώ και δεκαετίες- και όλα αυτά μαζί, μας ώθησαν ετεροχρονισμένα να κάνουμε μια πολύ μεγάλη αλλαγή, με κέντρο βάρους το gov.gr. Και το Ταμείο Ανάκαμψης μας επέτρεψε να χρηματοδοτήσουμε το σύνολο της φιλοδοξίας μας, για να μπορέσουμε να κάνουμε αυτή τη μετάβαση. Το gov.gr είχε 2.257 ψηφιακές υπηρεσίες την προηγούμενη εβδομάδα.

Ξέρουμε, επίσης, σαν χώρα πόσες είναι περίπου οι διαδικασίες που πρέπει να ψηφιοποιήσουμε. Είναι κάπου 5.500 υπηρεσίες, οι εξωστρεφείς προς επιχειρήσεις και προς πολίτες. ‘Αρα, είμαστε σε μια πολύ μεγάλη πορεία. Έχουμε ψηφιοποιήσει τις υπηρεσίες εκείνες οι οποίες παράγουν την περισσότερη γραφειοκρατία και την μεγαλύτερη ταλαιπωρία για τον πολίτη.

Έχουμε ψηφιακό σύστημα φορολογίας, άυλη συνταγογράφηση, ψηφιοποιούμε το κομμάτι που αφορά το κτηματολόγιο. Πολλά συστήματα, πλέον, λόγω του Ταμείου Ανάκαμψης θα μας παραδοθούν μέσα στα επόμενα χρόνια. Το Δημόσιο αποκτά ERP, για πρώτη φορά σε τέτοιο βάθος. Όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά. Αλλά η επανάσταση η οποία είναι ήδη εδώ και που συζητάμε αφορά την τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση, δηλαδή τη σύγκληση της ψηφιακής με τη φυσική και τη βιολογική σφαίρα, και είναι συστήματα τα οποία εκ των πραγμάτων είναι τελείως διαφορετικά από αυτά τα οποία παρήχθησαν στις προηγούμενες δεκαετίες. Γιατί είναι σκεπτόμενα.

Το LLM της Anthropic πρακτικά είναι ένα σύστημα το οποίο μπορούμε να «χακάρει» οποιοδήποτε άλλο. Και αυτό παράγει πάρα πολλά ερωτήματα σε σχέση με την παγκόσμια διακυβέρνηση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Και παράγει πάρα πολλά ερωτήματα σε σχέση με το πώς εμείς πρέπει να ενσωματώσουμε αυτές τις τεχνολογίες σε κάθε χώρα.

Υπάρχει μια διάσταση απολύτως θετική και αφορά την παραγωγικότητα, αφορά το επάγγελμά σας, αφορά το τι μπορούμε να πετύχουμε, το τι μπορούμε να κατακτήσουμε. Σε κάθε χώρα θα σας πω. Όταν ήμουν υπουργός Παιδείας, το θεμελιώδες ερώτημα ήταν «πώς θα εντάξουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Παιδεία;».

Και μπορείς να το κάνεις αυτό. Καταρχήν τα ψηφιακά μέσα, βήμα ένα. Τότε είχαμε σκεφτεί για παράδειγμα το «Ψηφιακό Φροντιστήριο». Είχαμε σκεφτεί το πώς μπορούμε να ψηφιοποιήσουμε γενικά την ύλη του σχολείου. Και έρχεται η Τεχνητή Νοημοσύνη και σου λέει στον χώρο της Παιδείας: «πώς μπορώ να βοηθήσω τον κάθε μαθητή να κάνει καλύτερα το κομμάτι το οποίο αφορά τη στοχευμένη εκπαίδευση που θα ήθελε να λάβει και, άρα, να επικουρήσει τον ρόλο του δασκάλου;».

Αντιστοίχως, εγώ θα έλεγα ότι η σωστή εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης, σε κάθε κλάδο και σε κάθε επάγγελμα και προφανώς στο δικό σας, μπορεί να γίνει και μπορεί να γίνει και πάρα πολύ καλά. Αυτή είναι η μια διάσταση του θέματος. Η άλλη διάσταση του θέματος όμως είναι ότι η τεχνολογία οφείλει να έχει το σωστό σύστημα διακυβέρνησης. Και σε παγκόσμιο επίπεδο, αυτή τη στιγμή, αυτό που συζητάμε είναι ακριβώς αυτό: «πώς θα κάνουν και το ένα και το άλλο». Γιατί τόσο η Ελλάδα, όσο και η Ευρώπη χρειάζονται μια επανάσταση παραγωγικότητας. Η παραγωγικότητα της Ευρώπης συνολικά είναι χαμηλότερη από την αμερικανική.

Και η παραγωγικότητα της Ελλάδας: έχουμε πετύχει πάρα πολλά στην ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια, θα το επαναλάβω με πιο προφανές το ότι κατακτήσαμε την πολιτική και οικονομική σταθερότητα. Είμαστε έτοιμοι να αποκτήσουμε το ιστορικό χαμηλό στην ανεργία. Έχουμε διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό. Και το ελληνικό χρέος έχει πάψει να είναι πρόβλημα. Αποκλιμακώνεται πιο γρήγορα από οποιοδήποτε άλλο χρέος στον πλανήτη. ‘Αρα, όλα αυτά είναι κεκτημένα.

Αλλά ακόμα έχουμε και εκκρεμότητες. Οι επενδύσεις διαρκώς βελτιώνονται ως προς το ΑΕΠ, όταν αναλάβαμε ήταν 11% με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να είναι 21% και τώρα η πρόβλεψη είναι ότι σύντομα θα είμαστε στο 17% με 18%. Οι εξαγωγές διπλασιάστηκαν από την Ελλάδα το 2009 που μπήκε στην κρίση από 20% στο 42% με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να είναι 51%. ‘Αρα και εκεί έχουμε διαδρομή να καλύψουμε. Αλλά σίγουρα σε ό,τι αφορά την καινοτομία και την παραγωγικότητα ακόμα έχουμε πολλά να κάνουμε. Και ως χώρα έχουμε πολλά να κάνουμε.

Συνεπώς το να μπορέσουμε να εισάγουμε σωστά την Τεχνητή Νοημοσύνη σε κάθε κλάδο, σε κάθε χώρα και σε κάθε επάγγελμα θα σας έλεγα ότι είναι απολύτως υπαρξιακό για εμάς. Είναι μια συζήτηση που πρέπει να ανοίξει. Υπάρχει, λοιπόν, η διάσταση της απειλής και η διάσταση της ευκαιρίας. Εγώ θα πω έτσι είναι στα πάντα, έτσι είναι σε όλα. Και το καλό είναι το ότι εδώ, ως χώρα, έχουμε καταφέρει να αποδείξουμε, το αναφέρατε πριν, σε σχέση με το κομμάτι που αφορά την ψηφιακή διακυβέρνηση, έχουμε καταφέρει να κάνουμε πάρα πολλά, πάρα πολύ γρήγορα.

‘Αρα, έχουμε κάθε λόγο να πιστεύουμε ότι μπορεί αυτή την εισαγωγή να την κάνουμε πάρα πολύ γρήγορα. Να αναφέρω μια ευρύτερη απειλή, φιλοσοφικά μιλώντας. Η ευρύτερη απειλή είναι το ότι γενικώς εδώ πρέπει να είμαστε λίγο πιο γρήγοροι από ό,τι έχουμε συνηθίσει, με την εξής έννοια: μια κλασική τεχνολογική αλλαγή των προηγούμενων δεκαετιών. Πάντα είχαμε τεχνολογικές αλλαγές. Ο αγαπημένος μου οικονομολόγος ήταν ο Σουμπέτερ, ο οποίος εισήγαγε την έννοια της δημιουργικής καταστροφής. Και έλεγε ότι η καινοτομία είναι η κινητήριος δύναμη του καπιταλισμού. Κάτι έρχεται, κάτι δημιουργείται και κάτι αντικαθιστά.

Το αμάξι αντικαθιστά την άμαξα. Δημιουργούνται επαγγέλματα γύρω από το αυτοκίνητο, χάνονται επαγγέλματα γύρω από την άμαξα. Και αυτή η διαδικασία είναι η κινητήριος δύναμη της οικονομίας.

Το θέμα ποιο ήταν όμως; Οι μεταβάσεις αυτές είτε μιλάμε για την πρώτη Βιομηχανική Επανάσταση είτε για τη δεύτερη είτε για την τρίτη έπαιρναν κάποιο χρόνο, έπαιρναν μία δεκαετία, μία δεκαπενταετία να πω μία τεχνολογική αλλαγή της γενιάς μου: κάποτε η Αθήνα ήταν γεμάτη με βίντεο- κλαμπ. Στις τελευταίες εκλογές που ήμουν υποψήφιος στην Α’ Αθήνας βρήκα ένα βίντεο- κλαμπ στον Κολωνό και προσπάθησα να φωτογραφηθώ εκεί γιατί πρέπει να ήταν το τελευταίο της Αθήνας. Το αναφέρω γιατί; Γιατί η μετάβαση από το βίντεο- κλαμπ στο Netflix και στις πλατφόρμες πήρε κάπου δέκα- δεκαπέντε χρόνια

Η διαφορά της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι το ότι η εισαγωγή και η ταχύτητά της είναι τέτοια όπου θα μιλάμε σε όρους μηνών, όχι ετών. Και θα πρέπει οι επιχειρήσεις να ανταποκριθούν στην ενσωμάτωση και στην αλλαγή πάρα πολύ γρήγορα και θα πρέπει το ίδιο να κάνουν και τα πολιτικά συστήματα χρόνο με το χρόνο. Είτε αφορά την προσαρμογή τους στο ασφαλιστικό σύστημα, είτε αφορά το πώς θα γίνει εισαγωγή στην Παιδεία είτε αφορά την οικονομία και το καταλυτικό ρόλο που έχετε να παίξετε εσείς, είτε αφορά στη Δικαιοσύνη και το πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να παίξει ρόλο σε αυτήν.

Πολλά επαγγέλματα θα δημιουργηθούν, πολλά επαγγέλματα θα απειληθούν από αυτήν τη μετάβαση και από αυτήν την εξίσωση. ‘Αρα, θα σας έλεγα ότι αυτό είναι και το λεξιλόγιο της εποχής.

Συζητάγαμε στην τελευταία συνάντηση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, πριν από λίγες εβδομάδες, για δύο θέματα: για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και για το LLM της Anthropic που σας ανέφερα για το τι ρόλο μπορεί να παίξει στην οικονομία. Και παρατηρούσε ένας πολύ έμπειρος συνάδελφός μου ότι ο ιστορικός του μέλλοντος θα φωτίσει και θα καταγράψει το δεύτερο, την Τεχνητή Νοημοσύνη ως πολύ μεγαλύτερο θέμα από το άλλο που κυριαρχεί στο «εδώ» και στο «τώρα». Προφανώς είναι μεγάλο, αλλά οι αλλαγές που η Τεχνητή Νοημοσύνη θα κάνει στα πάντα είναι τέτοιες που βιώνουμε μία ιστορική αλλαγή την οποία δεν μεταβολίζουμε πλήρως. Εγώ θα σας έλεγα ότι αυτό είναι και το λεξιλόγιο όχι μόνο της οικονομίας, που με ρωτήσατε και που αναφερθήκατε πριν. Αυτό οφείλει να είναι και το λεξιλόγιο της πολιτικής. Εμείς, ως πολιτικοί ταγοί, οι υπουργοί, οι κυβερνήσεις, τα πολιτικά κόμματα. Ο δημόσιος διάλογος πρέπει να γίνει με κέντρο βάρος το μέλλον και όχι με κέντρο βάρος το παρελθόν. Και σίγουρα όχι με κέντρο βάρος τον πολιτικό ανταγωνισμό…το ίδιο αφορά και στα επαγγέλματα όπως το δικό σας.

Και εγώ θα έλεγα ότι γενικότερα ο ελεγκτής λογοδοτεί και ο ελεγκτής ελέγχεται και ο ίδιος. ‘Αρα, δεν υπάρχει θέμα απειλής του επαγγέλματός σας και αυτό το στοιχείο σας καθιστά αναντικατάστατους στην αλυσίδα της ευθύνης. Δεν θα ζητηθούν ποτέ εξηγήσεις από ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο, από ένα LLM αν παρασυρθεί σε ανορθογραφίες επαγγελματικού τύπου. Θα ζητηθούν από εσάς, από τον ελεγκτή. Αυτό είναι και το αποφασιστικό σας πλεονέκτημα. Έχετε την ηθική και τη νομική υπόσταση ως φυσικά πρόσωπα. Εκτίθεστε και ελέγχεστε.

Και, άρα, ακριβώς επειδή γνωρίζετε ότι ελέγχεστε και ότι λογοδοτείτε, μπορείτε να διατηρήσετε στο ακέραιο και αναφαίρετο -με την αρωγή της τεχνολογίας, με την αρωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης- το κύρος, την ευθύνη, την ανεξαρτησία και την ισχύ της απόφασης και της υπογραφής σας. Ακόμα και σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία. Εγώ θα έλεγα πόσο μάλλον σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία. Θέλω να προσθέσω επίσης ότι ευρύτερα στην Ελλάδα της ανάπτυξης, γιατί αυτή είναι η πραγματικότητα, έχουμε διπλό ρυθμό ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, παρά τις διεθνείς προκλήσεις και παρά τα προβλήματα, τα οποία είναι προφανώς εκεί και εκκρεμούν να επιλυθούν.

Υπάρχουν και πληθαίνουν οι ανάγκες και οι ευκαιρίες για ελεγκτικά έργα. Επιζητούμε και στηρίζουμε το έργο των ελεγκτικών εταιρειών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για υψηλή ποιότητα. Από αυτή την υψηλή ποιότητα του ελεγκτικού έργου, άλλωστε, θα εξαρτηθεί -ανάμεσα σε άλλα- το πλαίσιο της ανάπτυξης και η καλή φήμη της χώρας για να εδραιωθεί ο σύγχρονος τρόπος προσέλκυσης βιώσιμων επενδύσεων. Η ελληνική επενδυτική ταυτότητα εξαρτάται σε πολύ σημαντικό βαθμό από τη δική σας δουλειά. Θέλω λοιπόν να συγχαρώ την ΕΛΤΕ για αυτή την πρωτοβουλία. Η σημερινή συζήτηση πέρα από το μέλλον ενός επαγγέλματος κρίσιμου για την οικονομία αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο συνδυάζουμε την ανάπτυξη με την αξιοπιστία, την καινοτομία με την ευθύνη και την τεχνολογική πρόοδο με την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Ιδιαίτερα τώρα, όταν η ταχύτητα των μεγάλων αλλαγών και των νέων πληροφοριών καθιστά πιεστική την ανάγκη για επικύρωση και αξιοπιστία με επάρκεια και με ταχύτητα. Ο πήχης ανεβαίνει για όλους μας σε όλα τα πεδία δράσης.

Το δικό σας πεδίο δεν θα μπορούσε εκ των πραγμάτων να μείνει ανεπηρέαστο. Είναι ευθύνη, είναι πρόκληση και είναι ευκαιρία που είμαι βέβαιος ότι οι Έλληνες ελεγκτές θα αξιοποιήσετε στο έπακρο. Και με αυτόν τον τρόπο θα συνδεθείτε ακόμα πιο οργανικά με τα επόμενα βήματα της ανάπτυξης και της προόδου στον τόπο μας».

Ανδρέας Μαραθιάς

Με το νέο πόθεν έσχες, 2025-χρήση 2024, ο πρώην βουλευτής της Ελληνικής Λύσης και νυν ανεξάρτητος φαίνεται πως προχώρησε σε επενδύσεις ακινήτων, αφού εμφανίζει την δημιουργία της εταιρείας MEL SYL Επενδύσεις Ακινήτων Μονοπρόσωπη Α.Ε. με αρχικό κεφάλαιο εισφοράς 6.000.000 ευρώ, που έφτασε έως το τέλος του 2024 σε 10.000.000 ευρώ.

Επίσης τα εισοδήματα του για το 2024 ανήλθαν σε 697.125 ευρώ, ενώ παράλληλα εντός του 2024 άνοιξε θυρίδα στην Ελβετία και σε τράπεζα της Ελβετίας έχει αποταμιευμένες καταθέσεις 6,1 εκατ. δολαρίων.

Η επιχείρηση, που διήρκεσε περισσότερα από δύο χρόνια, αποκάλυψε ένα εκτεταμένο δίκτυο διαδικτυακής απάτης με βάση κυρίως τα Τίρανα, το οποίο φέρεται να προκάλεσε οικονομικές απώλειες που ξεπερνούν τα 50 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τις Αρχές, η οργάνωση λειτουργούσε τηλεφωνικά κέντρα με δομή που προσομοίαζε νόμιμες επιχειρήσεις, με σαφή κατανομή ρόλων και ιεραρχική διοίκηση.

Οι δράστες προσέλκυαν τα θύματά τους μέσω παραπλανητικών διαφημίσεων σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στο διαδίκτυο, προωθώντας δήθεν επενδυτικές ευκαιρίες με υψηλές αποδόσεις. Μετά την εγγραφή σε πλαστές πλατφόρμες, τα θύματα αναλάμβαναν «σύμβουλοι επενδύσεων», οι οποίοι στην πραγματικότητα ήταν μέλη του κυκλώματος και διαχειρίζονταν τους λογαριασμούς τους για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι απατεώνες αποκτούσαν πλήρη πρόσβαση στις συσκευές των θυμάτων μέσω ειδικού λογισμικού απομακρυσμένης σύνδεσης, ενισχύοντας την αξιοπιστία τους και ασκώντας ψυχολογική πίεση για νέες καταθέσεις. Τα χρήματα δεν επενδύονταν ποτέ, αλλά διοχετεύονταν σε σύνθετα δίκτυα ξεπλύματος χρήματος, καταλήγοντας τελικά στα μέλη της οργάνωσης.

Πώς δρούσαν

Τα τηλεφωνικά κέντρα λειτουργούσαν με ομάδες έξι έως οκτώ ατόμων, με εξειδίκευση σε διαφορετικές γλώσσες – μεταξύ άλλων γερμανικά, αγγλικά, ιταλικά, ελληνικά και ισπανικά – ώστε να στοχεύονται συγκεκριμένες αγορές και να ενισχύεται η εμπιστοσύνη των θυμάτων. Συνολικά, το δίκτυο απασχολούσε έως και 450 άτομα σε διάφορα τμήματα, όπως προσέλκυση πελατών, εξυπηρέτηση, διαχείριση, οικονομικά, πληροφορική και διοικητική υποστήριξη.

Οι εργαζόμενοι λάμβαναν μηνιαίες αποδοχές περίπου 800 ευρώ, ενώ υπήρχε και σύστημα προμηθειών ανάλογα με τις επιτυχείς «συμβάσεις», με πληρωμές τόσο σε μετρητά όσο και μέσω τραπεζικών μεταφορών.

Πέρα από την αρχική απάτη, τα μέλη της οργάνωσης επαναπροσέγγιζαν θύματα που είχαν ήδη χάσει χρήματα, προτείνοντας δήθεν υπηρεσίες ανάκτησης κεφαλαίων. Στο πλαίσιο αυτό, ζητούσαν από τα θύματα να ανοίξουν λογαριασμούς σε πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων και να καταθέσουν αρχικά ποσά περίπου 500 ευρώ, επιχειρώντας να τα εξαπατήσουν εκ νέου.

Η έρευνα ξεκίνησε από τις αυστριακές Αρχές το καλοκαίρι του 2023, μετά τον εντοπισμό μεγάλου αριθμού θυμάτων στη Βιέννη. Μέσω της Europol, ζητήθηκε συνδρομή από τις αλβανικές Αρχές για τον εντοπισμό ψηφιακών στοιχείων που συνδέονταν με τη δράση της οργάνωσης, οδηγώντας στην έναρξη ποινικής έρευνας στην Αλβανία.

Η κοινή επιχείρηση κορυφώθηκε στις 17 Απριλίου 2026 με συντονισμένες εφόδους στα Τίρανα, όπου συνελήφθησαν δέκα άτομα. Οι Αρχές πραγματοποίησαν έρευνες σε τρία τηλεφωνικά κέντρα και εννέα κατοικίες, ενώ παράλληλα κατέσχεσαν 891.735 ευρώ σε μετρητά, 443 υπολογιστές, 238 κινητά τηλέφωνα, έξι φορητούς υπολογιστές και μεγάλο όγκο αποθηκευτικών μέσων.

Θύματα της απάτης εντοπίστηκαν σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ιταλία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ισπανία, ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Οι Αρχές συνεχίζουν την ανάλυση των δεδομένων, εκτιμώντας ότι θα προκύψουν νέα στοιχεία για το εύρος της δράσης του κυκλώματος.

Ξεκινώντας, έκανε σαφή αναφορά στη διεθνή συγκυρία, επισημαίνοντας ότι «διανύουμε μία παγκόσμια φάση πολύ μεγάλων αλλαγών» και ότι «ζούμε σε ένα διεθνές περιβάλλον τεράστιας αβεβαιότητας που δεν έχει ξαναυπάρξει όλες τις δεκαετίες από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι τις ημέρες μας». Όπως τόνισε, οι πολεμικές συγκρούσεις «στη Μέση Ανατολή αλλά και στην Ουκρανία» έχουν οδηγήσει σε «μεγάλη γεωπολιτική αστάθεια», η οποία μεταφράζεται σε «πολύ σημαντικές πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες, ιδιαίτερα στο ενεργειακό κόστος», δημιουργώντας ένα «σύνθετο και σκληρό περιβάλλον για κάθε ευρωπαϊκή οικονομία».

Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός συνέδεσε άμεσα την ανθεκτικότητα των οικονομιών με τη δομή τους, τονίζοντας ότι «οι οικονομίες που αντέχουν και οι κοινωνίες που διατηρούν τη συνοχή τους, είναι εκείνες που διαθέτουν μία πιο ισχυρή παραγωγική βάση, ιδιαίτερα με σύγχρονη και ισχυρή βιομηχανία». Υπογράμμισε μάλιστα ότι «η ελληνική οικονομία βασίζεται μέχρι σήμερα σε πολύ μεγάλο βαθμό στον τουρισμό και στο real estate», ξεκαθαρίζοντας ότι αυτοί οι τομείς θα παραμείνουν σημαντικοί, αλλά «έχουμε ανάγκη από ακόμη ισχυρότερη σύγχρονη βιομηχανία και ακόμη περισσότερο σύγχρονο πρωτογενή τομέα», ο οποίος θα στηρίζει τη μεταποίηση και τις εξαγωγές.

Στο σημείο αυτό, είπε ότι «ο αναπτυξιακός νόμος είναι η αιχμή του δόρατος» και σημείωσε ότι «αλλάξαμε πλήρως τη φιλοσοφία του και την πρακτική του, ώστε να γίνει ένα πραγματικό εργαλείο παραγωγικής ανασυγκρότησης και να κατευθύνει τους πόρους εκεί που δημιουργείται μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για την οικονομία μας με προτεραιότητα την μεταποίηση, τις μεγάλες επενδύσεις και την Περιφέρεια».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διαφάνεια και την επιτάχυνση των διαδικασιών, επισημαίνοντας ότι «στο παρελθόν οι αξιολογήσεις γίνονταν σε δύο χρόνια», ενώ πλέον «νομοθετήσαμε και υλοποιούμε τις 90 ημέρες αξιολόγησης».

Παράλληλα, ανέφερε ότι μέσα από τον έλεγχο παλαιών επενδυτικών σχεδίων «έχουν επιστρέψει στα ταμεία του ελληνικού δημοσίου 120 εκατομμύρια ευρώ», προσθέτοντας ότι «θα κυνηγήσουμε και το τελευταίο ευρώ» που δεν αξιοποιήθηκε σύμφωνα με τους όρους.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στη Θεσσαλία, την οποία χαρακτήρισε χαρακτηριστικό παράδειγμα των προκλήσεων αλλά και των δυνατοτήτων της χώρας. «Αν υπάρχει μία Περιφέρεια της χώρας που συμπυκνώνει όλες τις προκλήσεις, αυτή είναι η Θεσσαλία», σημείωσε, τονίζοντας ότι βρίσκεται «στην καρδιά της πολιτικής μας για τον παραγωγικό μετασχηματισμό».

Όπως ανέφερε, η περιοχή συνδυάζει «πολύ σημαντικό πρωτογενή τομέα» με «σημαντική βιομηχανική και μεταποιητική βάση», ενώ μπορεί να εξελιχθεί και σε «σημαντικό κέντρο logistics».

Παρουσιάζοντας συγκεκριμένα στοιχεία, ανέφερε ότι «χρηματοδοτούνται και υλοποιούνται 152 επενδυτικά σχέδια στη Θεσσαλία τα οποία δημιουργούν πάνω από 1.600 θέσεις εργασίας», ενώ «το σύνολο των επενδύσεων ξεπερνά τα 350 εκατομμύρια ευρώ».

Για τη Λάρισα ειδικότερα σημείωσε ότι «γίνονται 63 επενδυτικά σχέδια», με επενδύσεις ύψους 160 εκατ. ευρώ και ενίσχυση περίπου 80 εκατ., προσθέτοντας ότι «34 επιχειρήσεις αφορούν μόνο τον τομέα της μεταποίησης».

Αναφέρθηκε επίσης στην απόφαση ένταξης της Θεσσαλίας σε ειδικό καθεστώς ενίσχυσης, παρότι δεν πληρούσε τα τυπικά κριτήρια, επισημαίνοντας ότι αυτό έγινε επειδή «έχει πληγεί από τα γνωστά φαινόμενα της κλιματικής κρίσης», τα οποία «προκάλεσαν πολύ σοβαρές ζημιές στον παραγωγικό ιστό».

Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε στον πρωτογενή τομέα και τη σύνδεσή του με την καινοτομία. Ο υπουργός τόνισε ότι «κινητήρια δύναμη στη Θεσσαλία παραμένει ο πρωτογενής τομέας», ενώ «ο εκσυγχρονισμός του είναι απολύτως κρίσιμος». Σε αυτό το πλαίσιο, έκανε αναφορά στο αγροτικό βιωματικό εργαστήριο που εγκαινιάστηκε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, με τη συμμετοχή παραγωγών και επιστημόνων.

Παράλληλα, επεσήμανε ότι η περιοχή αποκτά ρόλο και στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, σημειώνοντας ότι «η Θεσσαλία έχει μπει και στο χάρτη των αμυντικών επενδύσεων» αναφερόμενος σε στρατηγική επένδυση στον Βόλο. Όπως υπογράμμισε, «η πατρίδα μας για να είναι ασφαλής, θα πρέπει να έχει αληθινή ισχυρή παραγωγική βάση και στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας. Δεν φτάνει να αγοράζουμε, θέλουμε να δημιουργήσουμε αξία για την ελληνική οικονομία» και στον συγκεκριμένο τομέα.

Κλείνοντας, ο κ. Θεοδωρικάκος χαρακτήρισε τον παραγωγικό μετασχηματισμό «βαθιά εθνική ανάγκη», τονίζοντας ότι «είναι ο μόνος δρόμος για να διασφαλίσουμε την κοινωνική συνοχή και την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος». Εξέφρασε την πεποίθηση ότι «η Θεσσαλία μπορεί να βρεθεί στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας», υπογραμμίζοντας ότι η πολιτεία «θα συνεχίσει να τη στηρίζει με πράξεις», ώστε να περάσει «από την αποκατάσταση των ζημιών στη νέα αναπτυξιακή δυναμική».

Ο  πρωθυπουργός αναφερόμενος στην πολιτική που ακολούθησε η κυβέρνηση για το «Σύγχρονο Κράτος», τόνισε ότι αυτά τα οποία ξεκίνησαν να γίνονται το 2019 είχαν σχεδιαστεί πριν τις εκλογές. «Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ σοβαρών κομμάτων και σοβαρών κυβερνήσεων και όσων σκέφτονται μόνο την Κυριακή των εκλογών και όχι τη Δευτέρα μετά από αυτές. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός απεδείχθη μια τεράστια επιτυχία με την οποία αντιμετωπίσαμε μια σειρά από μεγάλα γραφειοκρατικά προβλήματα» σημείωσε ο  Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο πρωθυπουργός είπε ακόμα ότι ότι όλα ξεκινούν από μια κεντρική προσέγγιση: Το κράτος στην υπηρεσία του πολίτη, να ακούει τους πολίτες και αναφέρθηκε στην αξιολόγηση του ΕΣΥ από τους πολίτες.

«Τις τελευταίες 10 μέρες ήρθα σε στενότερη επαφή με το ΕΣΥ. Αυτό που αναφέρθηκε, η αξιολόγηση που γίνεται από τους πολίτες περιγράφει μια διαφορετική εικόνα, διαφορετική από αυτή που περιγράφεται στα ΜΜΕ. Προφανώς υπάρχουν προβλήματα. Η εικόνα του ΕΣΥ είναι ότι αλλάζει» είπε ο κ. Μητσοτάκης και αμέσως μετά αναφέρθηκε στο επιτελικό κράτος λέγοντας: «Πήραμε 36 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης που αξιοποιούμε επ’ ωφελεία των πολιτών. Αν πιστεύει κάποιος ότι αυτά τα λεφτά θα μπορούσαν είχαν χρησιμοποιηθεί, επενδυθεί χωρίς επιτελικό κράτος και χωρίς σφιχτό συντονισμό, ας έρθει να μου το πει».

«Πολλοί δεν θυμόμαστε πώς ήταν το κράτος πριν το 2019. Γιατί θεωρούμε αυτό που πετύχαμε κεκτημένο. Δεν ήταν καθόλου αυτονόητη η διαδρομή. Αυτή η προσήλωση στον στόχο μας υποχρεώνει να θέτουμε πιο φιλόδοξους στόχους. Για παράδειγμα, η πρόκληση της τεχνητής νοημοσύνης» είπε επίσης ο κ. Μητσοτάκης και πρόσθεσε: «Δεν γίνεται πολιτική στα κουτουρού. Δεν γίνεται πολιτική χωρίς δεδομένα, με διαίσθηση. Πρέπει να σκάψεις στο πρόβλημα. Αυτό σημαίνει πολιτική για τον πολίτη. Τα υπόλοιπα τα αφήνω στην αντιπολίτευση…».

Ο πρωθυπουργός έκανε επίσης μνεία στην πολιτική της κυβέρνησης για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής η οποία όπως είπε «μας επέτρεψε μεγάλα πλεονάσματα για να συζητούμε πόσα χρήματα θα επιστρέψουμε στην κοινωνία και ταυτόχρονα να μπορούμε να μειώνουμε το δημόσιο χρέος της χώρας, το βάρος που καλούμαστε να πληρώσουμε εμείς και τα παιδιά μας, με τον ταχύτερο ρυθμό στην ιστορία της οποιασδήποτε οικονομίας στον κόσμο – στο τέλος αυτού του χρόνου η Ελλάδα δεν θα έχει το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Με το νέο στρατηγικό πλάνο, η ΔΕΗ αλλάζει ταχύτητα και επίπεδο, μπαίνοντας στο club των μεγάλων ενεργειακών εταιρειών της Ευρώπης. Το νέο business plan επιταχύνει την αναπτυξιακή προοπτική της ΔΕΗ ώστε να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που υπάρχουν σε τρεις τομείς: επιτάχυνση ανάπτυξης ΑΠΕ και ευέλικτης παραγωγής σε Ελλάδα και Ρουμανία, επέκταση σε νέες χώρες καλύπτοντας την ανάγκη της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης για ενέργεια και ανάπτυξη μεγάλων Data Centers στην περιοχή.

Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη (CSEE) αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά την επόμενη δεκαετία, την ώρα που ο εκτεταμένος παροπλισμός μονάδων ορυκτών καυσίμων και οι περιορισμένες διασυνδέσεις ασκούν ήδη έντονη πίεση στο σύστημα. Η συνθήκη αυτή δημιουργεί ένα περιβάλλον ενεργειακής στενότητας, που οδηγεί σε αυξημένες αποδόσεις και ευνοεί την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).

Ταυτόχρονα, οι επενδύσεις σε Data Centers αναδεικνύονται σε στρατηγικό μοχλό ανάπτυξης. Η ΔΕΗ βρίσκεται ήδη σε διαπραγματεύσεις με hyperscalers για την ανάπτυξη ενός μεγάλου Data Center στην Κοζάνη. Η πρώτη φάση του έργου, ισχύος 300 MW, αναμένεται να λειτουργήσει έως το 2028, ενώ η συνολική ισχύς μπορεί να φτάσει τα 1.000 MW.

Χτίζοντας πάνω σε μια ισχυρή βάση

Η ΔΕΗ από το 2019 βρίσκεται σε συνεχή μετασχηματισμό και σήμερα αποτελεί έναν σύγχρονο, πλήρως καθετοποιημένο Powertech Όμιλο με 8,6 εκατ. πελάτες. Ο μετασχηματισμός βασίζεται σε επενδύσεις σε ΑΠΕ, απολιγνιτοποίηση έως το 2026 και εκσυγχρονισμό δικτύων.

Σήμερα, η ΔΕΗ είναι κορυφαίος ενεργειακός πάροχος σε Ελλάδα και Ρουμανία, με παρουσία σε χώρες όπως Βουλγαρία, Βόρεια Μακεδονία, Ιταλία και Κροατία. Το παραγωγικό δυναμικό ανέρχεται σε 12,4 GW, ενώ το 2025 η ισχύς από ΑΠΕ έφτασε τα 7,2 GW.

Το 2025 κατέγραψε ισχυρές επιδόσεις, με EBITDA €2 δισ. και καθαρά κέρδη €0,45 δισ., ενώ οι επενδύσεις έφτασαν τα €2,8 δισ., εκ των οποίων το 87% κατευθύνθηκε σε ΑΠΕ και δίκτυα.

Νέες σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης

Ο Όμιλος αναβαθμίζει τους στόχους του, εντοπίζοντας σημαντικές ευκαιρίες στην περιοχή:

• Περιορισμένη προσφορά ενέργειας στην Ανατολική Ευρώπη
• Παροπλισμός 69 GW θερμικών μονάδων έως το 2035
• Έλλειψη διασυνδέσεων που διατηρεί υψηλές τιμές
• Αύξηση ζήτησης λόγω ανάπτυξης, εξηλεκτρισμού και Data Centers

Γεωστρατηγική ανάγκη οι ΑΠΕ

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει αυξανόμενη ανάγκη για ενεργειακή ανεξαρτησία. Η μετάβαση δεν αφορά μόνο την αποανθρακοποίηση αλλά και την ενεργειακή ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα. Οι κρίσεις λόγω Ουκρανίας και Ιράν ανέδειξαν την ευπάθεια από την εξάρτηση σε εισαγόμενα καύσιμα.

Ταχύτερη επέκταση στην Ευρώπη

Ο Όμιλος στοχεύει σε διπλασιασμό ισχύος στα 24,3 GW έως το 2030:

• Ελλάδα: +5 GW, συνολικά 13,3 GW
• Ρουμανία: 5,3 GW
• Άλλες χώρες: 3,5 GW
• Νέες αγορές (Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία): 2,2 GW

Το 2030, το 45% της ισχύος θα είναι εκτός Ελλάδας.

Data Center στη Δυτική Μακεδονία

Η ΔΕΗ προχωρά στην ανάπτυξη Mega Data Center 300 MW στην Κοζάνη, επένδυση περίπου €1,2 δισ., με δυνατότητα επέκτασης σε 1 GW. Το έργο θα εξυπηρετεί ανάγκες AI και cloud, χωρίς επιβάρυνση του εθνικού συστήματος.

Επιτάχυνση οικονομικής ανάπτυξης

Το νέο πλάνο 2026-2030 προβλέπει:

• EBITDA €4,6 δισ. το 2030
• Καθαρά κέρδη €1,5 δισ.
• Μέρισμα €1,4/μετοχή

Η χρηματοδότηση θα προέλθει:

• 54% από ταμειακές ροές
• 31% από δανεισμό
• 15% από ΑΜΚ €4 δισ.

Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου

Η ΔΕΗ θα προχωρήσει σε ΑΜΚ €4 δισ., ενισχύοντας τον ισολογισμό και διατηρώντας τον δείκτη Καθαρό Χρέος/EBITDA κάτω από 3,5x.

Ο εθνικός επενδυτής

Η ΔΕΗ αποτελεί πυλώνα ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και προσφέροντας ανταγωνιστικές τιμές ενέργειας. Οι επενδύσεις άνω των €24 δισ., εκ των οποίων το 52% στην Ελλάδα, λειτουργούν ως ισχυρός αναπτυξιακός μοχλός.

Ευρωπαϊκός πυλώνας σταθερότητας

Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης ζήτησης και γεωπολιτικών κινδύνων, η ΔΕΗ εξελίσσεται σε πυλώνα σταθερότητας για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, επενδύοντας σε:

• ΑΠΕ και αποθήκευση
• έξυπνα δίκτυα
• διασυνδέσεις
• τεχνητή νοημοσύνη

Με ισχυρό ισολογισμό και στρατηγική, ο Όμιλος ΔΕΗ καθιερώνεται ως βασικός παράγοντας ενεργειακής ασφάλειας και ανάπτυξης στην Ευρώπη.

Μέσα στον τρέχοντα μήνα, οι τιμές του χρυσού έχουν υποχωρήσει κατά 15%, δοκιμάζοντας την εμπιστοσύνη όσων ποντάρουν στην άνοδό του. Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει ορισμένους επενδυτές να αμφισβητούν τον ρόλο του ως ασφαλές καταφύγιο, τη στιγμή που η σύγκρουση με το Ιράν δημιουργεί κινδύνους για την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα.

Η πτώση σημειώθηκε στο πλαίσιο μιας γενικευμένης αποεπένδυσης από μετοχές, ομόλογα και νομίσματα, η οποία ανάγκασε πολλούς επενδυτές να ρευστοποιήσουν θέσεις σε χρυσό ώστε να καλύψουν ζημιές σε άλλες αγορές. Παράλληλα, η Τουρκία προχώρησε σε μείωση των αποθεμάτων της για να στηρίξει το νόμισμά της. Αν και οι κινήσεις αυτές δεν αποτελούν τη μοναδική αιτία της πτώσης, εντείνεται η ανησυχία ότι, σε περίπτωση κλιμάκωσης της σύγκρουσης, περισσότερες κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να προχωρήσουν σε αντίστοιχες πωλήσεις.

Η μεγαλύτερη πτώση των τελευταίων επτά ετών

Η αξία του χρυσού κατέγραψε μείωση της τάξης του 19% από το υψηλό κλείσιμο του Ιανουαρίου έως το τέλος των συναλλαγών της Πέμπτης, πλησιάζοντας το όριο του 20%. Ωστόσο, την Παρασκευή παρατηρήθηκε επιστροφή των επενδυτών, με αποτέλεσμα οι τιμές να ενισχυθούν περίπου κατά 3%. Αυτό συνέβη καθώς ορισμένα επενδυτικά κεφάλαια και τραπεζικοί οργανισμοί εκτιμούν ότι οι βασικοί παράγοντες —όπως τα διογκωμένα δημόσια χρέη και η γεωπολιτική αστάθεια— εξακολουθούν να υφίστανται.

Σύμφωνα με τον διαχειριστή κεφαλαίων της Fidelity International, Γιώργο Ευσταθόπουλο, η πρόσφατη διόρθωση μπορεί να αποτελέσει «ευκαιρία τοποθέτησης», μόλις μειωθεί η ένταση στη Μέση Ανατολή. Όπως σημείωσε, οι πληθωριστικές πιέσεις, τα δημοσιονομικά προβλήματα και η αμφισβήτηση της αξιοπιστίας των ομολόγων συνεχίζουν να λειτουργούν ως βασικοί υποστηρικτικοί παράγοντες για τον χρυσό.

Η εντυπωσιακή άνοδος του χρυσού, που αγγίζει σχεδόν το 150% από τις αρχές του 2023, ξεκίνησε από τις κεντρικές τράπεζες. Εκείνες αύξησαν τις αγορές τους μετά το πάγωμα των ρωσικών συναλλαγματικών αποθεμάτων, γεγονός που ανέδειξε τους κινδύνους της υπερβολικής εξάρτησης από το δολάριο. Στη συνέχεια, ακολούθησαν τα hedge funds και αργότερα ένα ευρύ κύμα ιδιωτών επενδυτών.

«Η Κούβα έχει μια οικονομία που δεν λειτουργεί και το πολιτικό και κυβερνητικό σύστημα είναι ανίκανο να δώσει λύσεις. Πρέπει επομένως να προχωρήσουν σε ριζική αλλαγή», είπε ο Ρούμπιο, που είναι και ο ίδιος κουβανικής καταγωγής και διαπρύσιος αντίπαλος του κομμουνιστικού καθεστώτος της Αβάνας.

«Αυτό που ανακοίνωσαν χθες είναι ανεπαρκές. Δεν θα λύσει το πρόλημα. Πρέπει επομένως να λάβουν σοβαρές αποφάσεις», πρόσθεσε.

«Μιλούν με τον Μάρκο και σύντομα θα κάνουμε κάτι για την Κούβα» είπε από την πλευρά του ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Τη Δευτέρα ο Αμερικανός πρόεδρος είπε ότι «πιστεύει» πως «θα έχει την τιμή να πάρει την Κούβα» χωρίς να διευκρινίσει τι ακριβώς εννοούσε.

Χθες, η κυβέρνηση της Κούβας ανακοίνωσε ότι η κουβανική διασπορά θα μπορεί στο εξής να επενδύει και να ιδρύει εταιρείες στην Κούβα, σε διάφορους τομείς, κυρίως στον τραπεζικό και τη γεωργία.

Η ανακοίνωση αυτή γίνεται σε μια περίοδο που η οικονομία του νησιού, ήδη αποδυναμωμένη από την εξαετή κρίση που διανύει, έχει παραλύσει λόγω του πετρελαϊκού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ. Τη Δευτέρα σημειώθηκε άλλο ένα γενικό μπλακάουτ, το έκτο μέσα σε ενάμιση χρόνο.

Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η εκδήλωση πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονης διεθνούς αβεβαιότητας, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται και επηρεάζει κρίσιμους τομείς της παγκόσμιας οικονομίας.

Όπως τόνισε, οι εξελίξεις αυτές έχουν αντίκτυπο στη ναυτιλία, στις μεταφορές, στις εφοδιαστικές αλυσίδες αλλά και στο επενδυτικό κλίμα διεθνώς.

«Η Ελλάδα είναι λιμάνι σταθερότητας»

Παρά το ασταθές διεθνές περιβάλλον, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί «λιμάνι σταθερότητας και πολιτικής ομαλότητας».

Όπως ανέφερε, η οικονομία συνεχίζει να καταγράφει θετικές επιδόσεις, με την ανεργία να έχει υποχωρήσει κάτω από το 8%, ενώ έχουν μειωθεί οι φόροι και η γραφειοκρατία.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η χώρα βρίσκεται σε θέση να προσελκύσει ένα νέο κύμα επενδύσεων, το οποίο –όπως είπε– μπορεί να οδηγήσει σε συλλογική πρόοδο, με καλύτερους μισθούς για τους εργαζόμενους και ισχυρότερα δημόσια οικονομικά.

Έμφαση στη βιομηχανία και την καινοτομία

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στον μετασχηματισμό του παραγωγικού μοντέλου της χώρας, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη βιομηχανία, τη μεταποίηση και την καινοτομία.

Όπως σημείωσε, οι επενδύσεις έχουν πλέον ξεπεράσει το 17% του ΑΕΠ, αν και –όπως παραδέχθηκε– υπάρχει ακόμη δρόμος για να συγκλίνουν με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Στήριξη στις ενεργοβόρες επιχειρήσεις

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη στήριξη της βιομηχανίας, ειδικά των ενεργοβόρων επιχειρήσεων.

Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η Ελλάδα διαμορφώνει νέα «αναπτυξιακά αντίβαρα», επισημαίνοντας ότι μετά τα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και αγρότες, έρχεται η ώρα να ενισχυθεί και η ενεργοβόρος βιομηχανία.

Μάλιστα, αποκάλυψε ότι η σχετική διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ολοκληρωθεί, ενώ οι σχετικές ανακοινώσεις αναμένεται να γίνουν εντός των επόμενων 15 ημερών.

Προετοιμασία για παρατεταμένη κρίση

Κλείνοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη οφείλει να είναι προετοιμασμένη για το ενδεχόμενο η τρέχουσα κρίση να διαρκέσει.

Όπως είπε, είναι απαραίτητο να αξιοποιηθούν τα διδάγματα της ενεργειακής κρίσης του 2022, ώστε να υπάρχουν τα κατάλληλα εργαλεία στήριξης για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο.

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας απαιτεί επενδύσεις τεράστιας κλίμακας. Υπολογίζεται ότι έως το 2030 θα χρειάζονται περίπου 660 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ την επόμενη δεκαετία το ποσό αυτό θα φτάσει τα 695 δισ. ευρώ τον χρόνο.

Παρότι η δημόσια χρηματοδότηση θεωρείται κρίσιμη για την εκκίνηση των έργων, οι Βρυξέλλες επισημαίνουν ότι δεν επαρκεί από μόνη της για την κάλυψη των αναγκών. Έτσι, η στρατηγική βασίζεται και στη σημαντική κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, καθώς οι θεσμικοί επενδυτές διαχειρίζονται στην Ευρώπη περιουσιακά στοιχεία που ξεπερνούν τα 12 τρισεκατομμύρια ευρώ.

Στο πλαίσιο αυτό, σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσει και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία σχεδιάζει να διαθέσει πάνω από 75 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη τριετία, αξιοποιώντας χρηματοδοτικά εργαλεία και συμβουλευτικές υπηρεσίες για ενεργειακά έργα.

Οι μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες στο επίκεντρο της στρατηγικής

Κομβικό στοιχείο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα αποτελεί η ανάπτυξη των Μικρών Αρθρωτών Πυρηνικών Αντιδραστήρων (SMR), μια τεχνολογία στην οποία αναφέρθηκε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύνοδο για την πυρηνική ενέργεια.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Κομισιόν, η ανάπτυξη αυτής της τεχνολογίας θα μπορούσε μέχρι το 2050 να εξοικονομήσει ποσότητες ενέργειας που αντιστοιχούν σε 60 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ποσότητα που ισοδυναμεί με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας χωρών όπως η Ιρλανδία, η Ολλανδία, η Πολωνία και η Ελλάδα.

Οι SMR είναι μικρότεροι σε μέγεθος από τους συμβατικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες και μπορούν είτε να κατασκευαστούν εξ ολοκλήρου σε εργοστάσια είτε να συναρμολογηθούν στο σημείο εγκατάστασης. Χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες:

• Αντιδραστήρες ελαφρού ύδατος, που βασίζονται σε υπάρχουσα πυρηνική τεχνολογία.
• Προηγμένοι αρθρωτοί αντιδραστήρες (AMR), που αξιοποιούν τεχνολογίες επόμενης γενιάς.
• Μικροαντιδραστήρες, οι οποίοι παράγουν συνήθως λιγότερο από 10 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας.

Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της τεχνολογίας είναι ότι οι αρχικές επενδύσεις είναι χαμηλότερες σε σχέση με τους μεγάλους πυρηνικούς σταθμούς, ενώ οι μονάδες μπορούν να επεκτείνονται σταδιακά ανάλογα με τη ζήτηση.

Πώς θα συμβάλουν στην ενεργειακή μετάβαση

Οι μικροί αντιδραστήρες μπορούν να αποτελέσουν σταθερή πηγή καθαρής ενέργειας, συμπληρώνοντας τις ανανεώσιμες πηγές όπως η αιολική και η ηλιακή. Παράλληλα, μπορούν να παρέχουν θερμότητα χαμηλών εκπομπών άνθρακα για βιομηχανίες υψηλής ενεργειακής κατανάλωσης, όπως:

• οι χημικές βιομηχανίες
• η παραγωγή χάλυβα
• τα διυλιστήρια
• οι θαλάσσιες μεταφορές
• τα δίκτυα τηλεθέρμανσης

Επιπλέον, μπορούν να στηρίξουν τη παραγωγή υδρογόνου χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να καλύψουν αυξημένες ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας, όπως αυτές των κέντρων δεδομένων.

Τα πρώτα έργα SMR στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται ήδη σε προπαρασκευαστικό στάδιο και εκτιμάται ότι οι πρώτοι αντιδραστήρες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν στις αρχές της δεκαετίας του 2030.

Χρηματοδότηση και ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει πρόσθετη χρηματοδότηση 200 εκατ. ευρώ μέσω του InvestEU έως το 2028, προκειμένου να στηριχθεί η ανάπτυξη των πρώτων εμπορικών μονάδων SMR.

Παράλληλα, μέσω του προγράμματος Ευρατόμ, έχουν ήδη δρομολογηθεί ερευνητικά έργα για την ασφάλεια των αντιδραστήρων, συνολικού ύψους 30 εκατ. ευρώ, ενώ νέα κονδύλια αναμένεται να διατεθούν την περίοδο 2026–2027.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημιούργησε επίσης την Ευρωπαϊκή Βιομηχανική Συμμαχία για τους SMR, στην οποία συμμετέχουν περίπου 400 οργανισμοί, με στόχο την ανάπτυξη έργων και τη δημιουργία μιας ισχυρής ευρωπαϊκής αλυσίδας εφοδιασμού.

Μητσοτάκης: «Η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει»

Στη Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η Ευρώπη έκανε στρατηγικό λάθος απομακρυνόμενη από την πυρηνική ενέργεια τα προηγούμενα χρόνια.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η Ευρώπη, δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια απομακρύνθηκε από την πυρηνική ενέργεια. Ήταν ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά μας λάθη».

Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα εξετάζει πλέον την πιθανότητα αξιοποίησης μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων, τονίζοντας ότι θα συσταθεί υπουργική επιτροπή υψηλού επιπέδου για να καταθέσει προτάσεις σχετικά με τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα.

«Ήρθε η ώρα να διερευνήσουμε αν η πυρηνική ενέργεια, και συγκεκριμένα οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες, μπορούν να έχουν έναν ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα», σημείωσε.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας θα συνεχίσει να αυξάνεται, επισημαίνοντας πως καμία άλλη τεχνολογία δεν προσφέρει τόσο σταθερή παραγωγή βασικού φορτίου όσο η πυρηνική ενέργεια.

Τόνισε, ωστόσο, ότι το ζήτημα απαιτεί ανοιχτό δημόσιο διάλογο, καθώς η κοινή γνώμη παραμένει διχασμένη, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.