Στην ίδια συνέντευξη στον ΣΚΑΪ, ο πρωθυπουργός ανέδειξε ως μοναδική «μεγάλη διαφορά» με την Τουρκία την ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα, προανήγγειλε επίσκεψή του στην Άγκυρα πριν τις 15 Φεβρουαρίου και ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν συζητά ζητήματα όπως «γκρίζες ζώνες» και αποστρατιωτικοποίηση νησιών.

Για πιθανό ταξίδι Τραμπ στην Ελλάδα

Απαντώντας σε ερώτηση για το αν επίκειται επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ στη χώρα μας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε:

«Δεν έχω κάποια επίσημη ενημέρωση αν επίκειται κάποιο ταξίδι του Προέδρου Τραμπ στην πατρίδα μας, κ. Παπαχελά. Αυτά είναι ζητήματα τα οποία συζητιούνται πάντα, αλλά δεν έχω να σας πω κάτι περισσότερο επ’ αυτού. Αυτό το οποίο μπορώ να σας πω είναι ότι σε αυτόν τον κόσμο, γεμάτο αβεβαιότητες, είναι απολύτως κατανοητό και η ελληνική κοινωνία να ανησυχεί για το πού πηγαίνουμε συνολικά ως χώρα, πού πηγαίνει η Ευρώπη, πώς διαμορφώνονται οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών».

Σε ό,τι αφορά τους προβληματισμούς περί αμερικανικής μεσολάβησης, με δεδομένη τη συχνή επικοινωνία Τραμπ–Ερντογάν, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι δεν συμμερίζεται αυτές τις ανησυχίες, επιμένοντας πως η Ελλάδα διαθέτει στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ και ότι γνωρίζει τον Ντόναλντ Τραμπ από την πρώτη θητεία του.

Όπως είπε: «Οι στρατηγικές σχέσεις Ελλάδος και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στο καλύτερο σημείο που ήταν ποτέ. Και πρέπει κάποιος να αντιληφθεί ότι όταν μιλάμε για στρατηγικές σχέσεις της Ελλάδος με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αναφερόμαστε μόνο στις σχέσεις που έχουμε με τον Πρόεδρο Τραμπ και το Γραφείο του, αναφερόμαστε και σε διαχρονικές και σταθερές σχέσεις που έχουμε με το Κογκρέσο και με τους υπόλοιπους πόλους εξουσίας στις Ηνωμένες Πολιτείες».

«Δεν χρειαζόμαστε επιδιαιτητή» – Επίσκεψη στην Άγκυρα πριν τις 15 Φεβρουαρίου

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι οι σχέσεις Ελλάδας–Τουρκίας είναι αυτοτελείς και πως η επικοινωνία με την Άγκυρα πρέπει να γίνεται απευθείας, χωρίς τρίτους. Όπως σημείωσε:
«Θα έχω την ευκαιρία να βρεθώ στην ‘Αγκυρα τις επόμενες εβδομάδες και σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ -και νομίζω ότι αυτή την άποψη συμμερίζεται και η Τουρκία- ότι χρειαζόμαστε κάποιον επιδιαιτητή ή κάποιον διαμεσολαβητή για να συζητήσουμε ζητήματα τα οποία αφορούν τις δύο χώρες».

Παράλληλα επανέλαβε: «Η σχέση με Τουρκία είναι αυτοτελής. Θα πάω Άγκυρα τις επόμενες μέρες, δεν θεωρώ ότι χρειαζόμαστε επιδιαιτητή για να συζητήσουμε τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες», διευκρινίζοντας ότι η συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα γίνει πριν τις 15 Φεβρουαρίου.

Μείωση εντάσεων και «κεκτημένα» από τη Διακήρυξη των Αθηνών

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η ύπαρξη ανοιχτών διαύλων με την Τουρκία είναι απαραίτητη, κάνοντας λόγο για χειροπιαστά αποτελέσματα μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών: «Από τότε που υπογράψαμε τη διακήρυξη των Αθηνών έχουμε σημαντικά κεκτημένα που δεν πρέπει να αμελούμε. Υπάρχει σημαντική μείωση εντάσεων στον αέρα. Έχουμε καλή συνεργασία στο μεταναστευτικό, γρήγορη βίζα στα νησιά και οικοδομήσαμε ανοιχτούς διαύλους ώστε να εκτονώνουμε την ένταση αν προκύψει. Δεν τρέφω αυταπάτες».

«Η μεγάλη διαφορά είναι μία και μόνη» – ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέμεινε ότι ο πυρήνας της ελληνοτουρκικής διαφοράς παραμένει συγκεκριμένος: «Το μείζον ζήτημα, η μεγάλη διαφορά είναι μία και μόνη. ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα. Όσο η Τουρκία προσθέτει στο μενού και άλλα θέματα, το να προχωρήσουμε περαιτέρω σε αυτή την κατεύθυνση είναι δύσκολο σε αυτή τη συγκυρία».

Παράλληλα, ανέφερε ότι κρατά ως θετική τη δήλωση Φιντάν, σημειώνοντας ωστόσο ότι ακολούθησαν τοποθετήσεις του τουρκικού ΥΠΑΜ με πάγιες θέσεις, οι οποίες –όπως είπε– δεν τον αιφνιδιάζουν.

Και πρόσθεσε: «Το γεγονός ότι συνομιλώ απευθείας με Ερντογάν είναι καλό, δεν συζητάμε μόνο τα ελληνοτουρκικά. Θα μπορούσαμε να δούμε το ζήτημα μιας ευρύτερης περιφερειακής διάσκεψης με Τουρκία, πρέπει να υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας».

«Δεν υφίστανται για την Ελλάδα» γκρίζες ζώνες και αποστρατιωτικοποίηση

Σε ερώτηση για τις τουρκικές απαιτήσεις περί γκρίζων ζωνών και αποστρατιωτικοποίησης, ο πρωθυπουργός ήταν κατηγορηματικός: «Για την Ελλάδα είναι θέματα που δεν υφίστανται. Δεν θα μπούμε σε τέτοια συζήτηση. Η Τουρκία θα πρέπει να το καταλάβει».

Παράλληλα, συνέδεσε μια πιθανή επίλυση με ευρύτερα οφέλη, επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων, και το πλαίσιο των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, ενώ επανέλαβε ότι όσο υπάρχει το casus belli η Τουρκία δεν μπορεί να αξιοποιήσει ευρωπαϊκούς πόρους.

Για την επ’ αόριστον τουρκική NAVTEX και την ηλεκτρική διασύνδεση

Αναφερόμενος στις τουρκικές NAVTEX, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε: «Έχουμε την πάγια θέση μας για τον παράνομο νομικό χαρακτήρα τους. Η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί να πάρει άδεια από κανέναν αν θέλει να κάνει έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης στο Αιγαίο».

Και συμπλήρωσε ότι «μερικές φορές επαναλαμβάνονται λίγο αυτιστικά» πάγιες θέσεις από τη γραφειοκρατία, ενώ για την Κάσο σημείωσε: «Δεν υπήρξε κάποια εκκρεμότητα στην Κάσο, ούτε κάποιο τετελεσμένο».

«Αναφαίρετο» το δικαίωμα επέκτασης στα 12 μίλια

Για το ζήτημα των χωρικών υδάτων, ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι το δικαίωμα επέκτασης στα 12 ν.μ. είναι κυριαρχικό και μονομερές: «Η Ελλάδα έχει ήδη επεκτείνει στο Ιόνιο. Μεγάλωσε η Ελλάδα. Το δικαίωμα στα 12νμ είναι αναφαίρετο, θα ασκηθεί όταν κρίνουμε ότι είναι κατάλληλες οι συνθήκες… Να επαναλάβω ότι είναι μονομερές δικαίωμα και σίγουρα δεν απαιτεί έγκριση κανενός άλλου προκειμένου να ασκηθεί».

Ουκρανία, ενέργεια και «γέφυρα» προς την Ευρώπη

Για τη στήριξη της Ουκρανίας, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε: «Η στήριξη της Ουκρανίας υποδείχθηκε όχι μόνο από την προσήλωση στο ΔΔ αλλά και από τα εθνικά συμφέροντα. Αλίμονο αν η Ελλάδα δεν στήριζε τον αμυνομενο απέναντι στον επιτιθέμενο που έχει διεκδικήσεις…».

Παράλληλα, στάθηκε στη γεωπολιτική αξία του ενεργειακού ρόλου της Ελλάδας, σημειώνοντας:
«Η ανάδειξη της Ελλάδας ως κρίσιμου παίκτη στο ενεργειακό γήπεδο έχει πολύ μεγάλη γεωπολιτική αξία… Θέλουμε να απεξαρτηθούμε από ρωσικό φυσικό αέριο». Και πρόσθεσε: «ΟΙ ΗΠΑ θέλουν να πουλήσουν αέριο και εμείς μπορούμε να είμαστε γέφυρα ώστε το στρατηγικό σχέδιο να γίνει πράξη…».

Μεταρρυθμίσεις, «βαθύ κράτος» και Συνταγματική Αναθεώρηση

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε προτεραιότητα τη σύγκρουση με το βαθύ κράτος, αναδεικνύοντας ως τομή τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου: «Η σύγκρουση με το βαθύ κράτος είναι προτεραιότητα. Η σημαντικότερη μεταρρύθμιση είναι το gov που βοήθησε τους πολίτες και απομάκρυνε τη διαφθορά».

Στο πεδίο της Συνταγματικής Αναθεώρησης, μίλησε για ανάγκη ουσιαστικής συζήτησης, θέτοντας ερωτήματα για τη μονιμότητα, την αξιολόγηση και το άρθρο 86.

Για το άρθρο 86, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Ζήτημα παραγραφής δεν υφίσταται πια… Η άποψη μου είναι σαφής ότι η δίωξη δεν μπορεί να ασκείται από τη Βουλή…». «Ζήτημα παραγραφής δεν υφίσταται πια. Καλό είναι όσοι μας ασκούν κριτική να το θυμούνται. Το βασικό πρόβλημα είναι η ίδια η λειτουργία της προανακριτικής επιτροπή. Δεν μπορούμε να έχουμε την απαίτηση από τη Βουλή να κάνει τη δουλειά του εισαγγελέα, ειδικά όταν μπαίνουν κομματικές παράμετροι. Αναπόφευκτες. Δεν θέλω να μιλήσω με λεπτομέρεια. Η άποψη μου είναι σαφής ότι η δίωξη δεν μπορεί να ασκείται από τη Βουλή, από μια προανακριτική πρέπει ναασκειται από εισαγγελείς πρέπει να υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας δεν μπορεί η βουλή να τεκμηριώνει την άσκηση δίωξης».

Εκλογικός νόμος

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν σαφής ότι δεν προτίθεται να αλλάξει ο εκλογικός νόμος: «Δεν θα αλλάξει ο εκλογικός νόμος… Δεν θα πειράξω τους κανόνες του παιχνιδιού για να γίνει το δικό μου. Αυτό θα ήταν αντιθεσμικό».

Εφικτός στόχος η αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές

Αναφορικά για τις δημοσκοπήσεις και το στόχο της αυτοδυναμίας στις επόμενες εκλογές ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε:

«Θέλω να θυμίσω ότι όλες οι δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές του 2023 μας τοποθετούσαν στη ζώνη του 33%, 34% και πήραμε 41%. Εξίσου έξω έπεσαν και στις εκλογές του 2019.

Θεωρώ ότι είναι ένας στόχος εφικτός. Σίγουρα είναι πιο εφικτός αυτός ο στόχος από το να ισχυρίζεται το ΠΑΣΟΚ ότι θα είναι πρώτο κόμμα -το λέω σε αντιδιαστολή.

Το έχουμε κάνει δύο φορές, μπορούμε να το κάνουμε. Χρειάζεται πολλή δουλειά; Χρειάζεται πολλή δουλειά. Πρέπει να θέσουμε με σαφήνεια τα διλήμματα, πρέπει να εξηγήσουμε καταρχάς γιατί θέλουμε τρίτη τετραετία».

Η σταθερότητα δεν σημαίνει στασιμότητα. Σταθερότητα σημαίνει, ναι, σταθερότητα στα γεωπολιτικά, αλλά σημαίνει και σταθερές αυξήσεις μισθών και εισοδημάτων, σταθερή βελτίωση στην παιδεία, στην υγεία.

Άρα για εμάς είναι απολύτως κρίσιμο να εξηγήσουμε, αυτή την τρίτη θητεία δεν την επιδιώκουμε γιατί θέλουμε ντε και καλά να καθόμαστε σε αυτή την καρέκλα, αλλά γιατί έχουμε σχέδιο, πρόγραμμα. Κάνουμε την Ελλάδα πιο ισχυρή, έχουμε δώσει τεκμήρια συνέπειας».

Το δίλημμα δεν είναι «Μητσοτάκης ή χάος»

Σε ερώτηση αν το δίλημμα είναι «Μητσοτάκης ή χάος», απάντησε:

«Όχι, δεν συμφωνώ. Το δίλημμα είναι «Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης ή Κωνσταντοπούλου ή Βελόπουλος». Όχι, δεν είναι «Μητσοτάκης ή χάος». Είναι λάθος να το λέτε. Αυτό είναι το δίλημμα.

Τώρα το τι θα προέλθει από την κάλπη και πώς θα μπορέσει να σχηματιστεί κυβέρνηση, νομίζω ότι πρέπει να απασχολήσει τους πολίτες.

Αλλά όχι, εγώ δεν συγκρίνομαι με το χάος. Συγκρίνομαι με τους πολιτικούς μου αντιπάλους. Βλέπω, ας πούμε, αρκετούς συμπολίτες μας που αυτή τη στιγμή μπορεί να στηρίζουν το ΠΑΣΟΚ, που σε έναν βαθμό μπορεί να συμφωνούν με τις πολιτικές μας και που αιφνιδιάζονται όταν το ΠΑΣΟΚ γίνεται «ουρά» της κας Κωνσταντοπούλου και όταν ταυτίζεται με έναν πιο ακραίο λόγο χωρίς προτάσεις, γιατί δεν έχουν συνηθίσει αυτό από το ΠΑΣΟΚ.

Άρα, για εμένα αυτό το δίλημμα είναι ένα ψεύτικο δίλημμα. Έχω συγκεκριμένους αντιπάλους, όλους τους σέβομαι. Δυσκολεύομαι μερικές φορές, δεν σας κρύβω, ως παλαιότερος κοινοβουλευτικός, σε μια Βουλή όπου πια όλα φαίνεται να παίζουν για την ατάκα του TikTok των 10 δευτερολέπτων και δυσκολευόμαστε να κάνουμε μία ουσιαστική συζήτηση σε βάθος.

Εγώ δεν είμαι «πολιτικός της ατάκας». Θα χρησιμοποιήσω και την ατάκα όταν χρειάζεται, αλλά δεν είναι αυτό το χαρακτηριστικό μου.

Τα θέματα τα οποία συζητάμε σήμερα είναι σύνθετα. Πρέπει να τα εξηγήσουμε με απλά λόγια στον ελληνικό λαό. Ειδικά τα θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Για το αν θα κυβερνούσε με κάποιον άλλο κόμμα σημείωσε ότι «το Σύνταγμα είναι απολύτως σαφές: εάν δεν υπάρχει πλειοψηφία, το πρώτο κόμμα οφείλει να διερευνήσει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης. Δεν μπορώ να σας πω τίποτα παραπάνω από αυτό. Θα σεβαστώ το Σύνταγμα.

Έμμεση πίεση στην Ελλάδα για τα χωρικά ύδατα νοτίως της Κρήτης

Η Ελλάδα μπορεί να μην επηρεάζεται άμεσα, όμως όπως είπε στο OPEN ο διεθνολόγος Πέτρος Λιάκουρας, η Λιβύη ναρκοθετεί μία μελλοντική διευθέτηση για οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ελλάδα.

«Η Ελλάδα πρέπει να διαμαρτυρηθεί. Έχει ιδιαίτερο λόγο να διαμαρτυρηθεί ατομικώς. Μεμονωμένα. Με αυτό τον τρόπο θίγονται τα μελλοντικά δυνητικά κυριαρχικά της δικαιώματα της Ελλάδος νοτίως της Κρήτης και δεύτερον διότι λαμβάνοντας υπόψη η Λιβύη ως σημείο έναρξης όλων των θαλασσίων ζωνών το κλείσιμο του κόλπου της Σύρτης σημαίνει ότι οι γραμμές οι οποίες θα χαραχθούν ανάμεσα στις δύο χώρες θα είναι πολύ εγγύτερα τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ιταλία», υπογραμμίζει ο κ. Λιάκουρας.

«Η Λιβύη στηρίζεται στους ώμους της Τουρκίας»

Η Λιβύη έχει θεσπίσει ήδη ΑΟΖ αυτό το οποίο μένει είναι η οριοθέτηση. Όπως σημειώνει ο διεθνολόγος «η Λιβύη ξέρει πολύ καλά ότι στηρίζεται στους ώμους της Τουρκίας. Η Ελλάδα να βρει λύση με την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Διαφορετικά η Λιβύη μπορεί να προχωρήσει τεχνηέντως και να δημιουργήσει τετελεσμένα τα οποία τετελεσμένα πρέπει να πω μετά λύπης μου ότι ποτέ δεν έχουν ανατραπεί».

Όλες οι τελευταίες εξελίξεις επαναφέρουν στο τραπέζι το ερώτημα εάν τελικά η Ελλάδα θα προχωρήσει στην επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ν.μ. νοτίου της Κρήτης.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Ευρωπαϊκής και Συγκριτικής Πολιτικής Κώστα Λάβδα, ο οποίος μίλησε στον ΣΚΑΪ «η Τουρκία μετά και από την εξέλιξη αυτή που θα δημιουργήσει ένταση στη σχέση Λιβύης και Αιγύπτου θα κρατήσει μια ήπια στάση εάν και η Ελλάδα προχωρήσει σε μία αντίστοιχη κίνηση».

Το τουρκικό casus belli

Η Ελλάδα είχε επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια στη θαλάσσια περιοχή του Ιονίου αλλά δεν είχε συμπεριλάβει την Κρήτη κάτι το οποίο θα μπορούσε να θεωρηθεί casus belli από την Τουρκία.

Όπως ανέφερε το Mega, βρίσκεται στο «τραπέζι» το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων νότια και δυτικά της Κρήτης στα 12 ναυτικά μίλια, ενώ δεν αποκλείεται να εφαρμοστεί και σύντομα εάν χρειαστεί.

Ελλάδα και Αίγυπτος έχουν συμφωνήσει αυτή τη στιγμή για μερική ΑΟΖ. «Η Αίγυπτος έχει αυτή τη στιγμή θέμα σε ό,τι αφορά τα ανατολικά της Κρήτης» τόνισε χαρακτηριστικά η δημοσιογράφος.

Επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης νότια της Κρήτης στα 12 ναυτικά μίλια

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας τα «ΝΕΑ», η επέκταση των χωρικών υδάτων μπαίνει επιτακτικά στο τραπέζι ως μία κίνηση που η Αθήνα οφείλει να κάνει προτού στραφεί στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, το θέμα έχει αρχίσει να συζητείται από το 2020. Υπενθυμίζεται ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο ολοκληρώθηκε με την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου λίγο μετά τα μέσα Ιανουαρίου του 2021. Ωστόσο η απόφαση για την ΑΟΖ νότια και δυτικά της Κρήτης ήταν και παραμένει μία σαφώς πιο δύσκολη απόφαση διπλωματικά. Για κάποιους είναι επιβεβλημένη ενώ για κάποιους άλλους ριψοκίνδυνη μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου το 2019.

Το δεύτερο σύμφωνο Άγκυρας – Τρίπολης που υπεγράφη τη Δευτέρα και αφορά έρευνες για υδρογονάνθρακες από την Τουρκία σε περιοχές κυριαρχικών δικαιωμάτων της Λιβύης, αμφισβητούμενες και μη, φέρνει ένα βήμα πιο κοντά στην εν λόγω περιοχή τα τουρκικά ερευνητικά, σεισμογραφικά και γεωτρύπανα. Η νέα συμφωνία έρχεται επί της ουσίας να υλοποιήσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 και να σφραγίσει κατ’ επέκταση με νέα τετελεσμένα το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Η επέκταση των χωρικών υδάτων νότια της Κρήτης μπαίνει επιτακτικά στο τραπέζι, ως μια κίνηση που πλέον – σύμφωνα με ορισμένες απόψεις – οφείλει να κάνει άμεσα η Αθήνα και μετά να στραφεί στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Ένα βήμα που το ΥΠΕΞ, υπό την ηγεσία του Νίκου Δένδια, επεξεργάζεται εδώ και δύο χρόνια, αλλά η Αθήνα δεν έχει τολμήσει να το κάνει ακόμα.

Υπενθυμίζεται ότι ο Δένδιας στην ομιλία του στη Βουλή, στις 19 Ιανουαρίου 2021, τις ημέρες κύρωσης των 12 μιλίων στο Ιόνιο είχε αποκαλύψει ότι οι μελέτες για την επέκταση των χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης είχαν ήδη ξεκινήσει, υπογραμμίζοντας ότι στον σχεδιασμό «φυσικά περιλαμβάνεται και το ανατολικό κομμάτι της Κρήτης». Τέλη του 2020, πηγές του ΥΠΕΞ έλεγαν ότι τα τοπογραφικά ήταν ήδη υπό επεξεργασία από τις αρμόδιες υπηρεσίες, σημειώνοντας ότι το πρώτο βήμα θα ήταν το κλείσιμο των κόλπων και η χάραξη των γραμμών βάσης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα η διαδικασία δεν έχει παγώσει, ωστόσο το πότε θα προχωρήσει είναι καθαρά πολιτική απόφαση. Οι αρμόδιες αρχές τονίζουν ότι οι υπηρεσίες του ΥΠΕΞ δεν έχουν κατεβάσει τα μολύβια, αντίθετα επεξεργάζονται το ζήτημα ώστε να είναι έτοιμες όταν τους ζητηθεί.