Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου, με τη συγκεκριμένη τροπολογία, παρατείνεται έως τα τέλη Σεπτεμβρίου η υποχρέωση των πολιτών να καταβάλλουν τα ενοίκια μέσω τραπεζών, οπότε το μέτρο θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Οκτωβρίου.

Η παράταση που δίνεται κρίνεται αναγκαία προκειμένου να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες τεχνικές προσαρμογές και να αποφευχθούν φαινόμενα δυσλειτουργίας.

Η επιστροφή καταβάλλεται αυτόματα στον δηλωμένο IBAN, χωρίς να απαιτείται αίτηση. Όσοι δεν έχουν δηλώσει λογαριασμό μπορούν να το κάνουν άμεσα, ώστε να πραγματοποιηθούν οι συμπληρωματικές καταβολές.

Αναλυτικά με βάση την ενημέρωση του ΥΠΕΘΟ και της ΑΑΔΕ, μια από τις βασικές αιτίες για τη μη καταβολή της επιστροφής ενοικίου έχει να κάνει με το ΙΒΑΝ ή τους αριθμούς τραπεζικών λογαριασμών. Μάλιστα μς βάση την ΑΑΔΕ περίπου 30.000 ενοικιαστές δεν είχαν δηλώσει αριθμό τραπεζικού λογαριασμού, παρότι πληρούσαν τα κριτήρια για ένταξη στην “περίμετρο” των καταβολών της επιστροφής του ενοικίου.

Αναλυτικά, τα λάθη που εντοπίστηκαν είναι τα ακόλουθα:

1. Σε χιλιάδες περιπτώσεις, το μηνιαίο ενοίκιο είχε δηλωθεί ως ετήσιο στο έντυπο Ε1, με αποτέλεσμα η ΑΑΔΕ να πιστώσει μόλις 1/12 του πραγματικού ποσού. Έτσι, πολλοί δικαιούχοι έλαβαν επιστροφές μόλις 20,30,40 ευρώ, ενώ η ενίσχυση υπολογίζεται από την ετήσια δαπάνη ενοικίου του 2024, είτε για την κύρια κατοικία (κωδικοί 811–816), είτε για τη φοιτητική κατοικία τέκνων (κωδικοί 817–822).

2. Σημαντικός αριθμός όσων έλαβαν μικρά ποσά είτε μοιραζόταν το ενοίκιο με άλλους αντισυμβαλλόμενους στο μισθωτήριο, είτε είχε ενοικιάσει την κατοικία μόνο για λίγους μήνες το 2024. Υπενθυμίζεται ότι η επιδότηση σταθμίζεται με βάση την ετήσια δαπάνη. Για παράδειγμα, ένας φορολογούμενος που νοίκιασε διαμέρισμα από 1η Σεπτεμβρίου 2024 με μηνιαίο μίσθωμα 200 ευρώ είχε συνολική δαπάνη 800 ευρώ για τέσσερις μήνες, με αποτέλεσμα η ενίσχυση που αναλογεί ως 1/12 της ετήσιας δαπάνης να είναι μόλις 67 ευρώ.

3. Επίσης υπήρξε και ζήτημα με δικαιούχους με χαμηλά ενοίκια, που πήραν κατώτερα του αναμενομένου ποσά..Σύμφωνα με την ΚΥΑ, η βασική ενίσχυση για την κύρια κατοικία ανέρχεται έως 800 ευρώ ετησίως και προσαυξάνεται κατά 50 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο παιδί που δηλώνεται στο έντυπο Ε1. Σε περιπτώσεις διακοπής έγγαμης συμβίωσης η προσαύξηση ισχύει και για τους δύο γονείς, χωρίς περιορισμό σε σχέση με το 1/12 της ετήσιας δαπάνης μισθώσεως. Η διατύπωση της ΚΥΑ δημιουργεί την εντύπωση ότι το ποσό για τα παιδιά προστίθεται απευθείας στο ανώτατο όριο των 800 ευρώ. Η ΑΑΔΕ, ωστόσο αναφέρει ότι η ενίσχυση υπολογίζεται ως 1/12 της ετήσιας δαπάνης μίσθωσης, με ανώτατο ποσό 800 ευρώ προσαυξανόμενο κατά 50 ευρώ ανά παιδί, χωρίς όμως να υπερβαίνει το 1/12 της δαπάνης. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η προσαύξηση για τα παιδιά δεν ισχύει σε περιπτώσεις χαμηλότερου ενοικίου.

• Για παράδειγμα, εάν μισθωτής με δύο τέκνα καταβάλλει ετήσιο μίσθωμα 12.000 ευρώ το 1/12 της δαπάνης ανέρχεται στα 1.000 ευρώ Δικαιούται το ανώτατο ποσό ενίσχυσης ήτοι 800 ευρώ προσαυξημένο κατά 100 ευρώ για δύο παιδιά. Συνεπώς η ενίσχυση που θα λάβει είναι 900€, καθώς αυτή είναι μικρότερη του 1/12 της ετήσιας δαπάνης.
• Εάν, μισθωτής με δύο παιδιά καταβάλλει ετήσιο μίσθωμα 6.000 ευρώ τότε το ποσό της ενίσχυσης ισοδυναμεί με το 1/12 δηλαδή 500 ευρώ. Δεν υπολογίζεται προσαύξηση λόγω των δύο τέκνων, καθώς η ενίσχυση δεν μπορεί να υπερβεί το ύψος του 1/12 της ετήσιας δαπάνης.

Όπως διευκρινίζει το Υπουργείο Οικονομικών η επιστροφή ενοικίου υπολογίζεται ως το 1/12 της ετήσιας δαπάνης ενοικίου που έχει δηλωθεί στη φορολογική δήλωση (Ε1) του μισθωτή για το φορολογικό έτος 2024, δηλαδή στη δήλωση που υποβλήθηκε το 2025.

Υπάρχουν ανώτατα όρια επιστροφής:

• 800 ευρώ για μισθωτή χωρίς τέκνα
• 850 ευρώ με ένα τέκνο
• 900 ευρώ με δύο τέκνα
• και +50 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο.

Το πλαφόν ενεργοποιείται μόνο εφόσον το δηλωθέν ετήσιο ενοίκιο ξεπερνά αυτά τα ποσά, διαφορετικά εφαρμόζεται το 1/12 της πραγματικής δαπάνης. Σημειώνεται ότι σε περίπτωση ύπαρξης φοιτητικής κατοικίας λαμβάνεται επιπλέον ποσό έως 800 ευρώ ανά φοιτητική κατοικία.

Στο στεγαστικό πρόκειται για έξι στοχευμένα μέτρα, που στόχο έχουν να αυξηθεί η προσφορά ακινήτων και έρχονται να ενισχύσουν τα προγράμματα που «τρέχει» ήδη η κυβέρνηση και τις παρεμβάσεις που έχουν ανακοινωθεί, στο πλαίσιο αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης.

Τα έξι αυτά μέτρα είναι: 

1. Γενναίο πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών -θα καλύπτει έως και το 90% της δαπάνης της- 400 εκατ. για αναβάθμιση παλαιών κλειστών ακινήτων με επιδότηση έως και 36.000 ευρώ. Εισοδηματικό όριο 35.000 ευρώ για ζευγάρι με προσαύξηση 5.000 για κάθε παιδί.

2. Στους 50.000 εκπαιδευτικούς, νοσηλευτές και γιατρούς εκτός των αστικών κέντρων Αττικής και Θεσσαλονίκης θα επιστρέφονται δύο ενοίκια ετησίως, ανεξάρτητα από το εισόδημά τους.

3. Τοπικά σχέδια αναβάθμισης δημοτικών και κρατικών κτιρίων σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές για κατοικίες για δημοσίους υπαλλήλους.

4. Νέοι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση: Οι σημερινές ρυθμίσεις επεκτείνονται και στο κέντρο Θεσσαλονίκης – Επιπλέον, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη όπου απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση, όταν ένα τέτοιο ακίνητο μεταβιβάζεται, θα διαγράφεται αυτόματα από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής.

5. Νέο πλαίσιο κινήτρων για ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα της προσιτής στέγης: Οι κατασκευαστικές θα μπορούν να χτίζουν διαμερίσματα ή να μετατρέπουν σε κατοικίες υφιστάμενα κτίρια αποκλειστικά προς ενοικίαση τουλάχιστον 10 ετών. Τα μισθώματα θα εκπίπτουν απ’ τον φόρο εισοδήματος και το ανώτατο όριο ενοικίου θα καθορίζεται κεντρικά.

6. Πολεοδομική ρύθμιση από το ΥΠΕΝ για τη γρήγορη μετατροπή υφιστάμενων ακινήτων προς οικιστική χρήση. Εγκαταλελειμμένα ή ημιτελή κτίσματα θα εντάσσονται στην κατηγορία ιδιωτικών επενδύσεων με κίνητρο την έκπτωση φόρου.
Το Στεγαστικό από τις κύριες προτεραιότητες του Προϋπολογισμού, όχι μόνο ως πρόβλημα των νέων αλλά και ως τομέας που απορροφά μεγάλο μέρος του εισοδήματος των νοικοκυριών.

«Σε συνεννόηση με το υπουργείο Oικονομικών» είπε ακόμη ο κ. Μητσοτάκης, λέγοντας ότι κατατίθεται η ρύθμιση για τους δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο. «Κλείνουμε ακόμα μία εκκρεμότητα που κρατάει σε ομηρία 50.000 δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο. Οι υποχρεώσεις τους θα μετατραπούν σε ευρώ με σταθερό χαμηλό επιτόκιο, θα προβλέπεται και κούρεμα».

«Θα έρθει σύντομα η διάταξη στη Βουλή, μπας και ψηφίσετε τίποτα θετικό η αντιπολίτευση, που γκρινιάζετε μόνο» είπε ο χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.

Τα βασικά σημεία της ομιλίας Μητσοτάκη

«Μετέχουμε τις τελευταίες πέντε ημέρες σε μια συζήτηση ξεχωριστή καθώς καλούμαστε να εγκρίνουμε έναν προϋπολογισμό τον οποίο δεν κατέθεσε απλώς ο υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας αλλά για πρώτη φορά ο νέος πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης. Τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης αναγνωρίζουν στον πρόσωπό του την πρόοδο της χώρας μας. Πρόκειται για τον καλύτερο πρόλογο σε μία συζήτηση για τον οικονομικό σχεδιασμό του 2026. Πολύ περισσότερο όταν μια τέτοια εξέλιξη συμβαίνει ακριβώς 10 χρόνια από τότε που ο τόπος μας έφτασε ένα βήμα από τον γκρεμό και την έξοδο από το ευρώ», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Αν κάποτε το σύνθημα έλεγε ‘μένουμε Ευρώπη’ και αργότερα είναι ‘γινόμαστε Ευρώπη’, τώρα η Ευρώπη λέει ‘εμείς γινόμαστε Ελλάδα’ και με τον επικεφαλής ενός πανίσχυρου θεσμού να μην μας επισκέπτεται απειλητικά όπως έκανε ο κ. Ντάισελμπλουμ αλλά να είναι ένας από εμάς», συνέχισε μεταξύ άλλων ο πρωθυπουργός.

«Είναι και μια δικαίωση μιας εξαετούς πολιτικής, του σχεδίου, της δουλειάς και του αποτελέσματος. Συμπυκνώνει την πιο αποστομωτική απάντηση της καταστροφολογίας και του μηδενισμού. Έχει σημασία να μπορούμε να συμφωνήσουμε τουλάχιστον σε κάποια βασικά δεδομένα τα οποία δεν θα έπρεπε να επιδέχονται αμφισβήτησης», ανέφερε.

Ο κ. Μητσοτάκης είπε απευθυνόμενος στον κ. Ανδρουλάκη πως όταν το ποτήρι έχει μέσα νερό δεν μπορεί εκείνος να βλέπει ότι έχει πορτοκαλάδα.

Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι οι παρεμβάσεις υπέρ των πολιτών αγγίζουν τα 3 δισ. ευρώ, μίλησε για την ταχύτερη μείωση του χρέους μεταξύ όλων των χωρών του ΟΟΣΑ και είπε ότι θα πέσει το 2029 κάτω από το 120% ενώ επισήμανε και τη μείωση της ανεργίας αλλά και το γεγονός ότι ο πληθωρισμός υπολογίζεται στο 2,2% και έτσι οι αυξήσεις θα υπερκαλύπτουν τις όποιες απώλειες.

Ο κ. Μητσοτάκης είπε επίσης ότι ο ρυθμός επενδύσεων θα είναι μεγαλύτερος και πως η πλήρης απορρόφηση των πόρων του ταμείου ανάκαμψης θα δώσει στην ελληνική οικονομία πρόσθετη αναπτυξιακή δυναμική.

«Όλα αυτά χωρίς κίνδυνο για την δημοσιονομική ισορροπία. Με έσοδα και δαπάνες να αυξάνονται και τα φορολογικά βάρη να μειώνονται. Ιδίως για τη μεσαία τάξη, τους νέους και τις οικογένειες. Με αυξήσεις αποδοχών που υπερβαίνουν τον πληθωρισμό», υπογράμμισε.

Ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι δεν είναι τυχαίο ότι εκτός από τον τουρισμό αυξάνεται και μερίδιο της βιομηχανίας και της καινοτόμου τεχνολογίας.

«Είχαμε εξαγωγές το 2009 και κατά τη διάρκεια της κρίσης στο 20% του ΑΕΠ, έχουν φτάσει στο 40% του ΑΕΠ», τόνισε ενώ αναφέρθηκε και στις αλλαγές στην ενέργεια όπου το 50% του ηλεκτρισμού της χώρας παράγεται από ΑΠΕ και η χώρα είναι εξαγωγική.

«Δεν αμφισβητεί κανείς την τεράστια γεωπολιτική σημασία του κάθετου διαδρόμου», συνέχισε απευθυνόμενος σε «όσους ανησυχούσαν ότι αυτή η κυβέρνηση δεν έχει σχέση με τη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ».

Ο πρωθυπουργός μιλώντας για τη σύγκλιση με την Ευρώπη είπε πως είναι αδιαπραγμάτευτος εθνικός στόχος. Σημείωσε ότι το κατά κεφαλή ΑΕΠ ενισχύεται και η Ελλάδα συγκλίνει με την Ευρώπη. «Όταν παραλάβαμε τις επενδύσεις στο 11% και σήμερα είναι στο 17%. Όταν οι εξαγωγές έχουν βρεθεί στο 42% του ΑΕΠ. Όταν οι μισθοί κυμαίνονται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με το 2019. Όλη η φιλοσοφία μας είναι στη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος ως ανάχωμα στην ακρίβεια. Κανείς δεν πανηγυρίζει. Εμείς ξέρουμε τι σημαίνει να ψηφίζει κανείς προϋπολογισμούς λιτότητας και βλέπουμε τη μεγάλη δυσκολία που βρίσκονται άλλες κυβερνήσεις στην Ευρώπη. Εμείς δεν είμαστε σε αυτή τη θέση», ανέφερε.

Ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι αυξάνονται οι δαπάνες σε καίριους τομείς. «Υπάρχει κάποιος να αμφισβητεί ότι αυτή η κυβέρνηση αντιμετώπισε αποτελεσματικά τη μάστιγα της φοροδιαφυγής;», πρόσθεσε.

«Η φετινή υπεραπόδοση μεταφράζεται σε παρεμβάσεις που στηρίζουν το διαθέσιμο εισόδημα στο βαθμό που μας επιτρέπουν οι νέοι κανόνες τους οποίους αυτή η κυβέρνηση δεν πρόκειται να παραβεί. Όσοι αμφιβάλλουν δεν έχουν παρά να σημειώσουν με χρονολογική σειρά, τα μέτρα που θα λειτουργήσουν ως ανάχωμα απέναντι στην ακρίβεια. Ημερολόγιο με δράσεις που έχουν ξεκινήσει», συμπλήρωσε.

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην πίστωση ενός μισθώματος στους ενοικιαστές και είπε ότι το μέτρο δρα και ως παρότρυνση για την βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης.

Είπε ότι έχει καταβληθεί η τακτική ενίσχυση σε συνταξιούχους, ότι τίθεται σε ισχύ το αναβαθμισμένο μισθολόγιο στους ενστόλους και στο τέλος του μήνα περίπου 2,5 εκατ. συνταξιούχοι θα δουν αυξημένες τις συντάξεις και «ψαλιδισμένη» την προσωπική διαφορά που θα τελειώσει το 2027.

Είπε ότι από τον Ιανουάριο θα είναι ευνοημένοι οι μισθωτοί με πρώτους τους νέους. «Φορολόγηση ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών. Αύξηση αναδρομικά από τον Οκτώβριο για 75.000 στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Μείωση του ΦΠΑ για τα νησιά, κατάργηση φόρου συνδρομητικής τηλεόρασης. Τον Μάρτιο 1 εκατ κάτοικοι θα απαλλαγούν από το μισό ΕΝΦΙΑ και από του χρόνου τελείως», συμπλήρωσε μεταξύ άλλων ενώ αναφέρθηκε και σε άλλα μέτρα στην ίδια κατεύθυνση.

«Τον Απρίλιο αυξάνεται για 5η φορά ο βασικός μισθός», σημείωσε ενώ μίλησε για την εκ νέου μείωση των ασφαλιστικών εισφορών. «Τα εκκαθαριστικά θα είναι μειωμένα για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες», πρόσθεσε.

«Ο κατώτατος μισθός το 2027 θα είναι κατ’ ελάχιστο στα 950 ευρώ», συνέχισε ενώ είπε πως ξεχωριστό κεφάλαιο είναι το στεγαστικό και αναφέρθηκε στα προγράμματα και σε μέτρα που ήδη έχουν «τρέξει».

«Δεν μπορούμε να αδρανούμε. Να μιλήσω για έξι επιπλέον δράσεις με στόχο να αυξηθεί η προσφορά και να τονωθεί η ζήτηση. Το πρώτο είναι ένα γενναίο πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών που θα καλύπτει έως και το 90% της δαπάνης. 400 εκ ευρώ για την αναβάθμιση κατά προτεραιότητα παλιών ακινήτων με επιδότηση που θα φτάνει τα 36 εκ ευρώ. Τα εισοδηματικά κριτήρια θα είναι υψηλά. 35.000 για κάθε ζευγάρι και θα προσαυξάνεται για κάθε παιδί», συνέχισε.

Για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές θα επιστρέφονται δύο ενοίκια αρκεί να μισθώνουν σπίτι εκεί που υπηρετούν ενώ θα αναβαθμιστούν κτίρια και θα μπουν επιπρόσθετοι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση. Ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι οι κατασκευαστικές εταιρίες θα μπορούν να χτίσουν ακίνητα αποκλειστικά για μισθώματα αλλά και πως το υπουργείο Περιβάλλοντος θα φέρει πολεοδομική πρόβλεψη για μετατροπή ακινήτων για χρήση.

«Θα συνδυαστούν και με άλλες δράσεις όπως το οικιστικό πρόγραμμα των Ενόπλων Δυνάμεων και σημαντικές θεσμικές αλλαγές», συνέχισε.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 78,5% των δικαιούχων έλαβε ενίσχυση άνω των 100 ευρώ – ακόμη και έως 1.500 ευρώ. Ωστόσο, 4% περιορίστηκαν σε ενίσχυση έως 30 ευρώ και 17,6% εισέπραξαν από 30 έως 100 ευρώ, κυρίως επειδή μοιράζονται το ενοίκιο ή είχαν μίσθωση λίγων μηνών μέσα στο 2024.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με δήλωσή του, αποσαφήνισε ότι “η ΑΑΔΕ θα δώσει παράταση, θα δώσει μια δεύτερη ευκαιρία, μια δεύτερη δυνατότητα σε κάθε πολίτη μέχρι τις 30/12 να προβεί σε διορθωτική δήλωση και να δηλώσει το ποσό της ετήσιας δαπάνης για το 2024 στο Ε1 του.”

Τα λάθη που εντόπισε η ΑΑΔΕ ήταν τα εξής:

• Δήλωση μηνιαίου αντί ετήσιου ενοικίου. Περίπου 9.000 φορολογούμενοι δήλωσαν στο Ε1 το μηνιαίο μίσθωμα αντί της ετήσιας δαπάνης. Αποτέλεσμα ήταν η ενίσχυση να υπολογιστεί στο 1/12 του ποσού, οδηγώντας σε επιστροφές των 20–30 ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι τα στοιχεία για την ενίσχυση λαμβάνονται από τους κωδικούς 811–816 για την κύρια κατοικία και 817–822 για φοιτητική στέγη.
• Μικρή διάρκεια μίσθωσης ή μοιρασμένο ενοίκιο. Όσοι νοίκιασαν σπίτι για λίγους μήνες ή μοιράζονται το μίσθωμα λαμβάνουν μικρότερο ποσό. Για παράδειγμα, μίσθωση που ξεκινά τον Σεπτέμβριο με ενοίκιο 200 ευρώ οδηγεί σε συνολική δαπάνη 800 ευρώ για το 2024 και ενίσχυση μόλις 67 ευρώ.
• Προσαύξηση για τέκνα. Αρκετοί μπερδεύτηκαν με τις προσαυξήσεις για τα παιδιά. Η ΚΥΑ προβλέπει βασική ενίσχυση έως 800 ευρώ για την κύρια κατοικία, προσαυξημένη κατά 50 ευρώ ανά εξαρτώμενο τέκνο. Ωστόσο, η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι η ενίσχυση υπολογίζεται ως το 1/12 της ετήσιας δαπάνης και το ανώτατο όριο (με τις προσαυξήσεις) δεν μπορεί να υπερβαίνει αυτό το ποσό, ακόμη κι αν υπάρχουν τέκνα. Στις περιπτώσεις διακοπής έγγαμης συμβίωσης, η προσαύξηση ισχύει για κάθε γονέα ξεχωριστά.

Πώς γίνεται ο υπολογισμός

Η επιστροφή ενοικίου ισούται με το 1/12 της ετήσιας δαπάνης που έχει δηλωθεί για το 2024.

Υπάρχουν ανώτατα όρια που εφαρμόζονται μόνο όταν το ετήσιο ενοίκιο υπερβαίνει τα αντίστοιχα ποσά:

• 800 ευρώ για μισθωτή χωρίς τέκνα
• 850 ευρώ με ένα τέκνο
• 900 ευρώ με δύο τέκνα
• +50 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί
• Για φοιτητική κατοικία προβλέπεται επιπλέον επιστροφή έως 800 ευρώ ανά μίσθωση.

Αδήλωτο ή λανθασμένο IBAN. Όσοι δεν είχαν καταχωρίσει λογαριασμό στην ΑΑΔΕ δεν πληρώθηκαν και πρέπει να το δηλώσουν άμεσα.

Από την Τρίτη, οι πολίτες μπορούν να καλούν στο 1521 για απορίες σχετικά με τον υπολογισμό ή πιθανές ασυμφωνίες στα στοιχεία. Όσοι εντοπίζουν λάθη στο ενοίκιο ή στις δηλώσεις τους πρέπει να υποβάλουν τροποποιητική έως 30 Δεκεμβρίου 2025, ώστε να ενταχθούν στις επόμενες πληρωμές. Σε ειδικές περιπτώσεις, υπάρχει δυνατότητα υποβολής δικαιολογητικών μέσω της πλατφόρμας «Τα Αιτήματά μου» στο myAADE μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2025.

Και τα ερωτήματα που τίθενται είναι:

• Γιατί ένα σημαντικό ποσοστό δικαιούχων διαπιστώνει τεράστιες αποκλίσεις ανάμεσα στο πραγματικό μίσθωμα και στο τελικό ποσό επιστροφής που καταβάλλεται;
• Πρόκειται για εφαρμογή των κανόνων της απόφασης ή τεχνικό λάθος;
• Οφείλεται σε αστοχίες;

Πολλοί δικαιούχοι αναφέρουν ότι παρότι καταβάλλουν ενοίκιο της τάξεως των 500 ευρώ τον μήνα, η επιστροφή που έλαβαν δεν ξεπέρασε τα 40 με 50 ευρώ συνολικά για ολόκληρο το έτος, γεγονός που τους οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το σύστημα έχει υπολογίσει ελάχιστο μέρος του μισθώματος.

Δικαιούχος δηλώνει ότι ενώ το πραγματικό ενοίκιο του νοικοκυριού είναι 230 ευρώ, η ενίσχυση περιορίστηκε σε μόλις 23 ευρώ, επειδή το δηλωμένο ποσό στο συμβόλαιο ήταν χαμηλότερο λόγω αλλαγής κατοικίας προς το τέλος του 2024.

Ένοικοι που πληρώνουν 600 ευρώ για τη σημερινή τους κατοικία, καταγγέλουν πως το σύστημα υπολόγισε μόνο το μίσθωμα των πρώτων μηνών του έτους, καταλήγοντας σε επιστροφή των 25 ευρώ, παρά το υψηλό κόστος του ενοικίου.

Άτομο που κατοικεί μόνο του αναφέρει ότι πληρώνει 220 ευρώ μηνιαίως, όμως το συμβόλαιο αναγράφει 150 ευρώ και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να λάβει επιστροφή 133 ευρώ για ολόκληρο το έτος, παρότι δεν υπερβαίνει κανένα εισοδηματικό κριτήριο.

Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις οικογενειών που είχαν διαφορετικά ενοίκια μέσα στο 2024, για παράδειγμα έξι μήνες χαμηλότερο και έξι μήνες υψηλότερο. Παρά το ότι το τελικό κόστος στέγασης αυξήθηκε σημαντικά, η συνολική ενίσχυση που καταβλήθηκε δεν ξεπέρασε τα 250 ευρώ, προκαλώντας δυσφορία και εντύπωση ότι δεν αποτυπώνεται η πραγματική επιβάρυνση.

Τι αναφέρει η απόφαση

Η απόφαση για την ετήσια επιστροφή ενοικίου, όπως δημοσιεύεται στο ΦΕΚ Β’ 5018/23.09.2025 (Α.1132) , αποκαλύπτει ότι οι πολύ μικρές αποδόσεις δεν οφείλονται απαραίτητα σε τεχνικό σφάλμα, αλλά στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται η ενίσχυση.

Ο μηχανισμός δεν λειτουργεί με τη λογική ενός μηνιαίου επιδόματος, αλλά αποτελεί μια ετήσια επιστροφή ίση με το ένα δωδέκατο του μισθώματος που δηλώθηκε για το προηγούμενο έτος. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το σύστημα λαμβάνει υπόψη μόνο τα ποσά που δηλώνονται επίσημα τόσο από τον μισθωτή όσο και από τον εκμισθωτή. Εάν το δηλωμένο ενοίκιο στο συμβόλαιο ή στο έντυπο Ε2 του ιδιοκτήτη είναι μικρότερο από το πραγματικό ποσό που καταβάλλεται, ο υπολογισμός περιορίζεται σε αυτό το μικρότερο ποσό. Το ΦΕΚ είναι σαφές: η ενίσχυση δεν μπορεί να ξεπεράσει το 1/12 του ετήσιου μισθώματος όπως αυτό προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία, ακόμη κι αν ο ενοικιαστής πληρώνει διαφορετικό ποσό στην πράξη.

Ένα ακόμη σημείο που οδηγεί σε αισθητά χαμηλές καταβολές είναι οι μετακομίσεις μέσα στο 2024. Αν μέσα στο ίδιο έτος υπήρξαν δύο διαφορετικά μισθωτήρια, το σύστημα υπολογίζει αναλογικά τα ποσά ανά μήνα για κάθε κατοικία ξεχωριστά, κάτι που συχνά σημαίνει ότι για αρκετούς μήνες «πιάνεται» το μίσθωμα της προηγούμενης κατοικίας, το οποίο μπορεί να ήταν μικρότερο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται σημαντικά το συνολικό ποσό της επιστροφής.

Επιπλέον, ακόμη και αν ένας δικαιούχος έχει υψηλότερο πλαφόν λόγω εξαρτώμενων παιδιών, το τελικό ποσό εξακολουθεί να περιορίζεται από τη βασική αρχή: το ένα δωδέκατο του ετήσιου δηλωμένου μισθώματος. Έτσι εξηγείται το φαινόμενο όπου οικογένειες με δικαίωμα για εκατοντάδες ευρώ καταλήγουν να λαμβάνουν μόλις μερικές δεκάδες.

Οι χαμηλές αποδόσεις επιδεινώνονται και από τις περιπτώσεις στις οποίες ο εκμισθωτής δηλώνει μικρότερο ποσό στο Ε2 ή καταχωρεί μέρος της χρονιάς ως ανείσπρακτα. Σε αυτές τις περιπτώσεις το σύστημα αγνοεί το συμβόλαιο και λαμβάνει αποκλειστικά τα στοιχεία του ιδιοκτήτη.

Η απόφαση προβλέπει διαδικασία επανεξέτασης μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου» της ΑΑΔΕ, όπου ο μισθωτής μπορεί να καταθέσει σύμβαση, αποδείξεις πληρωμών ή άλλα στοιχεία μέχρι το τέλος του έτους, ώστε να εξεταστεί αν υπάρχει λάθος στον υπολογισμό.

Το συνολικό ποσόν το οποίο εγκρίθηκε να εισπράξουν ανέρχεται σε 199,5 εκατομμύρια ευρώ, όπως ανακοίνωσε ο κύριος Πιερρακάκης παρουσιάζοντας τα αναλυτικά στοιχεία.

Υπενθυμίζεται ότι το μέτρο είχε προϋπολογιστεί πως θα διατεθούν έως 230 εκατομμύρια ευρώ σε περίπου 900.000 δυνητικά δικαιούχους, όπως προέκυπταν από τον αριθμό των μισθωτηρίων του 2024 και τα οποία είχαν υποβληθεί στην πλατφόρμα ακινήτων myProperty της ΑΑΔΕ και στις φορολογικές δηλώσεις εισοδήματος που υπεβλήθησαν εφέτος. Ωστόσο το κονδύλι δεν θα εξαντληθεί, καθώς ο αριθμός των τελικών δικαιούχων, βάσει των δηλώσεών τους, αποδείχθηκε μικρότερος.

Με αυτά τα δεδομένα, 886.883 νοικοκυριά θα λάβουν μέση επιστροφή ενοικίου 225 ευρώ, όσο δηλαδή το μίσθωμα το οποίο δήλωσαν ότι καταβάλλουν.

Η πληρωμή τους ξεκίνησε την Παρασκευή το πρωί και θα ολοκληρωθεί έως τη Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου, με πίστωση των ποσών στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Σημειώνεται ότι τα χρήματα θα εμφανίζονται σταδιακά στους λογαριασμούς των πολιτών, ανάλογα με την τράπεζα που έχουν δηλώσει στην ΑΑΔΕ.

Το ύψος της επιστροφής αφορά στο ενοίκιο που καταβάλλεται για κύρια ή φοιτητική κατοικία, με προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο. Το ποσό φτάνει έως και στα 800 ευρώ, με αποτέλεσμα νοικοκυριά που μισθώνουν και τα δύο είδη κατοικίας να μπορούν να λάβουν έως 1.600 ευρώ συνολικά.

Η καταβολή πραγματοποιείται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται υποβολή αίτησης, μετά τη διασταύρωση των φορολογικών δηλώσεων με τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια από την ΑΑΔΕ. Η πληρωμή γίνεται εφάπαξ στον τραπεζικό λογαριασμό (IBAN) που έχει γνωστοποιηθεί στην ψηφιακή πύλη myAADE.

Η επιστροφή ενοικίου παρέχει ενίσχυση έως 800 ευρώ ανά νοικοκυριό, με επιπλέον 50 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο παιδί. Το μέτρο καλύπτει και τους φοιτητές που νοικιάζουν φοιτητική κατοικία, ενώ η πληρωμή θα γίνει χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς να απαιτείται επιπλέον ενέργεια από τους δικαιούχους.

Σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο, το μέτρο θα επαναλαμβάνεται κάθε Νοέμβριο, ενισχύοντας σταθερά τα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κάλυψη του ενοικίου τους.

Η χορήγηση της επιστροφής ενοικίου εξαρτάται από αυστηρά εισοδηματικά και περιουσιακά όρια, ως εξής:

Εισοδηματικά όρια (ετήσια):

• Άγαμος: έως 20.000 ευρώ
• Ζευγάρι χωρίς παιδιά: έως 28.000 ευρώ
• Ζευγάρι με1 παιδί: έως32.000 ευρώ
• Ζευγάρι με 2 παιδιά: έως 36.000 ευρώ
• Για κάθε επιπλέον ανήλικο παιδί προστίθενται4.000 ευρώ

Περιουσιακά όρια:

• Άγαμος: έως120.000 ευρώ σε ακίνητη περιουσία
• Ζευγάρι χωρίς παιδιά: έως140.000 ευρώ
• Οικογένεια με 1 παιδί: έως 160.000 ευρώ
• Οικογένεια με 2 παιδιά: έως 180.000 ευρώ

Η επιστροφή ενοικίου έρχεται μετά την πρόσφατη καταβολή του επιδόματος των 250 ευρώ σε συνταξιούχους και χαμηλοσυνταξιούχους, με τη δεύτερη φάση πληρωμών του ΟΠΕΚΑ να ολοκληρώνεται την Πέμπτη 27 Νοεμβρίου.

Τα χρήματα για την επιστροφή ενοικίου θα είναι διαθέσιμα στα ΑΤΜ μετά τις 14:00 της Παρασκευής.

Η ρύθμιση αφορά όσους ενοικιάζουν κύρια κατοικία, αλλά και όσους πληρώνουν για φοιτητική στέγη.

Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια καθιστούν δικαιούχους σχεδόν το 80% των ενοικιαστών της χώρας. Η επιστροφή ενοικίου δίδεται πέραν του στεγαστικού ή φοιτητικού επιδόματος που ισχύουν ήδη και λαμβάνουν δικαιούχοι από άλλους φορείς (ΟΠΕΚΑ, υπουργείο Παιδείας κλπ).

Το μέτρο έχει κόστος 230 εκατ. ευρώ. Ωστόσο δεν προβλεπόταν στον προϋπολογισμό που ψηφίστηκε πέρυσι για το 2025. Ανακοινώθηκε μεσούσης της χρονιάς, αλλά θα δοθεί ως μόνιμο μέτρο και όχι ως έκτακτο ή εφάπαξ επίδομα. Χρηματοδοτείται από έσοδα από περιορισμό της φοροδιαφυγής και θα δίδεται κάθε Νοέμβριο, φέτος και στο μέλλον. Αυτό αποτυπώνεται πρώτη φορά επισήμως, στο προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού του 2026. Καθώς το ποσό που λαμβάνει κάθε ενοικιαστής εξαρτάται από τι ενοίκιο δηλώνει ο ίδιος, η επιδότηση μπορεί να αυξάνεται τα επόμενα χρόνια, στο βαθμό που ιδιοκτήτες και ενοικιαστές θα δηλώνουν σταδιακά τα πραγματικά (και πολύ αυξημένα πλέον) καταβαλλόμενα ενοίκια.

Μετά την Επιστροφή Ενοικίου, προβλέπεται να αρχίζουν ξετυλίγονται άλλα 8 μέτρα και παρεμβάσεις που δημιουργούν νέα δεδομένα, επηρεάζοντας σχέδια, αποφάσεις και προοπτικές στην αγορά ακινήτων. Όλα στόχο το στεγαστικό ζήτημα, και οι πολίτες θα τα δουν να μπαίνουν σταδιακά στη ζωή τους από 1.1.2026.

Τα 8 μέτρα, των οποίων το συνολικό κόστος για τον προϋπολογισμό υπερβαίνει τα 200 εκατομμύρια, περιλαμβάνουν:

Φοροαπαλλαγές για να ανοίξουν «κενά» σπίτια

Όσοι κρατούσαν κλειστά τα σπίτια τους επί χρόνια χωρίς ενοικιαστές, ή τα διέθεταν αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση σε τουρίστες, θα έχουν περισσότερους λόγους να θέλουν να τα διαθέσουν προς μακροχρόνια ενοικίαση. Όσοι βάλουν πρώτη φορά ξανά ενοικιαστή μέχρι 31.12.2026, δικαιούνται πλήρη φοροαπαλλαγή διάρκειας τριών ετών. Με τους νέους όρους που θα ισχύουν από το Νοέμβριο, διασφαλίζονται περισσότεροι ιδιοκτήτες ότι δεν θα πληρώσουν ούτε ευρώ φόρο, για τα ενοίκια που θα εισπράξουν στους επόμενους 36 μήνες.

Το μέτρο ισχύει ήδη για σπίτια που δηλώνονται ως «κενά» στην εφορία. Αλλάζουν άρδην όμως οι όροι χορήγησης της φοροαπαλλαγής για τον ιδιοκτήτη.

Το καινοτόμο στοιχείο είναι η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής σε τρεις κατευθύνσεις:

• Απαλλαγή φόρου για 3 έτη θα προσφέρεται πλέον και για ιδιοκτήτες που εκμισθώνουν μεγάλα ακίνητα, άνω των 120 τμ, τα οποία ως τώρα αποκλείονται. Με το νέο σύστημα «ανοίγουν σπίτια» με φοροαπαλλαγή έως και 140 τμ αν δοθούν σε τρίτεκνους, έως 160 τμ αν δοθούν σε οικογένεια με 4 παιδιά, έως 180 τμ με 5 παιδιά, έως 200 τμ με 6 παιδιά, καθώς το όριο αυξάνεται κατά 20 τ.μ. για κάθε παιδί άνω των δύο.
• Προστατεύεται ο ιδιοκτήτης από τον κίνδυνο πρόωρης αποχώρησης, αν του φύγει πρόωρα ο ενοικιαστής πριν συμπληρωθεί η τριετία: δεν θα επιστρέφει πλέον λεφτά στην εφορία -που ήταν ο φόβος πολλών και ακύρωνε το μέτρο. Πλέον η απαλλαγή θα υπολογίζεται «με το μήνα» και όχι ως τριετία συνολικά, ενώ θα συνεχίζει να ισχύει και για το υπολειπόμενο διάστημα μέχρι να συμπληρωθούν 36 μήνες από την πρώτη μίσθωση του ακινήτου, εφόσον το ακίνητο κενωθεί άπαξ και εκμισθωθεί εκ νέου εντός τριών μηνών.
• Επιτρέπεται και μένει αφορολόγητη και η «ελαστική» ενοικίαση 6 μηνών και άνω, αντί 36 μηνών που απαιτείται μέχρι σήμερα, ειδικά για μισθώσεις σε ιατρικό ή νοσηλευτικό προσωπικό, εκπαιδευτικούς δημοσίου, καθώς και σε ένστολο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, που συχνά μετακινούνται για υπηρεσιακούς λόγους.

Όλες οι αλλαγές θα ισχύσουν μετά τη δημοσίευση του νέου φορολογικού νόμου σε ΦΕΚ, ως τις αρχές Νοεμβρίου το πιθανότερο. Με την επιφύλαξη των τελικών διατάξεων όπως θα ψηφιστούν και θα ισχύσουν, το μέτρο σχεδιάζεται να καλύπτει και τις υφιστάμενες ως τώρα μισθώσεις κατοικιών. Το μέτρο στοχεύει να φέρει προς μακροχρόνια μίσθωση χιλιάδες σπίτια που παραμένουν ακόμα κλειστά. Στην πρώτη εφαρμογή των αλλαγών, το όφελος για όσους σπεύσουν από τον Νοέμβριο εφέτος να τις εκμεταλλευτούν, θα φανεί στα εκκαθαριστικά φόρου εισοδήματος 2025 που θα εκδοθούν άνοιξη του 2026.

Μείωση τεκμηρίων 30%-35% στην κατοικία

Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν είκοσι χρόνια, μειώνεται κατά 30% ή και 35% το τεκμαρτό εισόδημα για το οποίο η εφορία φορολογεί κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες αλλά και ενοικιαστές, με βάση τα τετραγωνικά του σπιτιού όπου διαβιούν και όχι για το πραγματικό εισόδημα που δηλώνουν οι ίδιοι κάθε χρόνο.

Συνολικά 477.000 φορολογούμενοι πιάνονται κάθε χρόνο στα τεκμήρια της εφορίας. Αυτοί θα δουν για πρώτη φορά στα εκκαθαριστικά τους, το πλασματικό (τεκμαρτό) εισόδημα για το οποίο πλήρωναν φόρους να μειώνεται κατά τουλάχιστον 50 ευρώ, ή έως και 7.000 ευρώ σε περιοχές με πολύ υψηλές Τιμές Ζώνης. Η σημαντική αυτή ελάφρυνση θα φανεί στις δηλώσεις που θα υποβάλουν το 2026, με τα εισοδήματα του 2025.

Αλλαγή κλίμακας φόρου ενοικίων

Από το 2026 θεσπίζεται ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής 25% (αντί 35%) για εισόδημα από μισθώματα ύψους 12.000 έως 24.000 ευρώ.

Το μέτρο εκτιμάται ότι θα ωφελήσει περίπου 161.000 ιδιοκτήτες με ετήσιο κόστος 90 εκατομμύρια ευρώ. Η μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες αναμένεται να συμβάλει στη φορολογική συμμόρφωση και στη συγκράτηση των τιμών των ενοικίων, καθώς οι εκμισθωτές θα έχουν μικρότερο κίνητρο να αποκρύψουν εισοδήματα ή να επιβαρύνουν τους ενοικιαστές με επιπλέον κόστη.

ΕΝΦΙΑ: μείωση και κατάργηση σε 12.720 οικισμούς

Από το 2026 ο ΕΝΦΙΑ που πληρώνουν οι ιδιοκτήτες μειώνεται κατά 50%, για κύριες κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους -ενώ από το 2027 ο φόρος καταργείται πλήρως, εξαιρουμένων των οικισμών της Αττικής.

Το μέτρο αφορά περίπου 1 εκατομμύριο ακίνητα σε 12.720 οικισμούς της χώρας, με συνολικό κέρδος 225 εκατομμύρια ευρώ για τους ιδιοκτήτες σε δύο ετήσιες δόσεις (75 εκατ. το 2026 και 150 εκατ.το 202&).

Η κατάργηση συνδέεται άμεσα με την αποκέντρωση και την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Καθιστά πιο ελκυστική τη διαμονή σε μικρές κοινότητες και ανακουφίζει οικονομικά τους κατοίκους τους, ενθαρρύνοντας εμμέσως την αποσυμφόρηση των μεγάλων αστικών κέντρων.

Κοινωνική αντιπαροχή για σύγχρονες κατοικίες

Εγκαινιάζεται νέο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής σχετικά με την αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας για την κατασκευή σύγχρονων κοινωνικών κατοικιών, με στόχο την εξασφάλιση κοινωνικής μίσθωσης σε ευάλωτες ομάδες. Τα πρώτα ακίνητα έχουν ήδη επιλεγεί και το μέτρο στοχεύει να αντιμετωπίσει μακροπρόθεσμα το δομικό πρόβλημα της στέγασης των πιο αδύναμων κοινωνικών ομάδων.

Τα μέτρα αυτά ενθαρρύνουν την οικοδομική δραστηριότητα και την αναβάθμιση του υφιστάμενου κτηριακού αποθέματος, συμβάλλοντας στην αύξηση της προσφοράς περισσοτέρων και πιο προσιτών κατοικιών.

Επιπλέον όμως, στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και άλλα μέτρα που επεκτείνονται χρονικά και στο 2026, αντί να εκπνεύσουν.

• Παρατείνεται και το 2026 η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτηρίων .
• Επεκτείνεται η αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές μέχρι το τέλος του 2026,.
• Παρατείνεται και το 2026 ο περιορισμός νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας. Η παράταση στοχεύει στην επιστροφή ακινήτων στη μακροχρόνια μίσθωση, αποτρέποντας τη μετατροπή κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα σε περιοχές με έντονο πρόβλημα στέγασης.

Με απόφαση του υπουργού Οικονομικών και κατόπιν εισήγησης του Διοικητή της ΑΑΔΕ, θα προβλέπονται εξαιρέσεις από τις προϋποθέσεις καταβολής, διευκολύνοντας όσους συμμορφώθηκαν με την υποχρέωση δήλωσης μίσθωσης αλλά παρέλειψαν τη συμπλήρωση του επίμαχου κωδικού. Παρόλα αυτά, ο υφυπουργός ξεκαθαρίζει ότι για απόλυτη διασφάλιση, συνιστάται έντονα η συμπλήρωση του 081, καθώς «υπάρχει ο κίνδυνος από τον διασταυρωτικό έλεγχο να μην μπορέσει η ΑΑΔΕ να ταυτοποιήσει μία προς μία όλες τις περιπτώσεις».

Εξι στους δέκα ενοικιαστές έχουν συμπληρώσει τον κωδικό, ωστόσο εκατοντάδες χιλιάδες δηλώσεις έχουν υποβληθεί χωρίς αυτόν, καθώς –όπως επισημαίνουν οι φοροτεχνικοί– η συμπλήρωση του 081 δεν ήταν υποχρεωτική κατά την αρχική υποβολή.

• Για όσους δεν το έπραξαν, δίνονται δύο ευκαιρίες χωρίς πρόστιμο: έως 15 Ιουλίου με τροποποιητική δήλωση και δεύτερη προθεσμία έως 30 Σεπτεμβρίου 2025, οπότε και «κλειδώνει» η εικόνα της δήλωσης για την επιστροφή του επιδόματος.

Το ποσό της ενίσχυσης αντιστοιχεί σε ένα δωδέκατο του συνολικού μισθώματος που καταβλήθηκε και δηλώθηκε το προηγούμενο φορολογικό έτος, με ανώτατο ποσό τα 800 ευρώ για την κύρια κατοικία και επιπλέον 50 ευρώ ανά προστατευόμενο μέλος, καθώς και έως 800 ευρώ για φοιτητές. Η καταβολή θα γίνει έως τις 30 Νοεμβρίου, με βάση τα στοιχεία που έχουν υποβληθεί και επικυρωθεί στη φορολογική δήλωση ως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Σεπτεμβρίου.

Το μέτρο αφορά όσους πληρούν τα εξής εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια:

• Άγαμοι: έως 20.000 ευρώ
• Έγγαμοι: έως 28.000 ευρώ, με προσαύξηση ανά τέκνο
• Μονογονεϊκές οικογένειες: από 31.000 ευρώ και πάνω, ανάλογα με τα εξαρτώμενα μέλη
• Φοιτητές: μόνο εισοδηματικό κριτήριο, εφόσον το μίσθωμα δηλώνεται από τον ίδιο τον φοιτητή

Όσοι δηλώσουν ψευδή στοιχεία, είτε για κύρια είτε για φοιτητική κατοικία, θα υποχρεωθούν να επιστρέψουν ολόκληρο το ποσό εντόκως (8,76%) και θα αποκλείονται από τα προγράμματα επιδότησης για τρία χρόνια.

Ένας εποχικός πυροσβέστης αμοίβεται με περίπου 950 ευρώ, ένα μέσο ενοίκιο στα νησιά αυτά φθάνει τα 600 ευρώ. Δεν χρειάζονται περισσότερες εξηγήσεις. Οι αρμόδιοι σχεδιάζουν οργανογράμματα και προκηρύσσουν θέσεις, τα σχέδια, ωστόσο, πνίγονται στη διαδρομή προς τις Κυκλάδες ή τις Σποράδες. Ποιός εργαζόμενος με την οικογένειά του θα μπει στη δοκιμασία να ζει με 300 ευρώ μηνιαίως, όσα απομένουν από το κόστος του ενοικίου;

Το ίδιο συμβαίνει εδώ και χρόνια με τους γιατρούς, πλείστα όσα τα περιστατικά παραιτήσεων, ακριβώς για τον ίδιο λόγο. Σε ένα νησί, η γιατρός ζούσε επί μήνες στο δωμάτιο όπου κατά τη διάρκεια της ημέρας εξέταζε τους ασθενείς. Οι δάσκαλοι και οι καθηγητές βιώνουν το πρόβλημα και κάνουν ότι μπορούν για να αποφύγουν τέτοιες μεταθέσεις.

Η αντιπυρική περίοδος ξεκίνησε με δεσμεύσεις και υποσχέσεις για την ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού. Έχουμε περισσότερα ελικόπτερα και άλλα πυροσβεστικά μέσα. Ανθρώπους δεν έχουμε.

Το ζήτημα δεν είναι να αποδοθούν ευθύνες στον τάδε ή τον δείνα υπουργό, ή στους δημάρχους που πιέζουν την κυβέρνηση για περισσότερους εποχικούς πυροσβέστες, γιατρούς και δασκάλους. Η ευθύνη είναι συνολική. Η μεν κυβέρνηση πρέπει να δώσει γενναία κίνητρα και να επιβάλει προτεραιότητες, ακόμα κι αν αυτό για ορισμένα νησιά σημαίνει μερικές δεκάδες λιγότερους τουρίστες σε λιγότερα Airbnb. Και οι δήμαρχοι οφείλουν να δράσουν τοπικά και να μην τα περιμένουν όλα από την Αθήνα.

Όλα αυτά αφορούν μία “παράπλευρη” διάσταση της γενικότερης στεγαστικής κρίσης: από το νέο ζευγάρι και τον φοιτητή, μέχρι τον εποχικό πυροσβέστη και τον γιατρό, η μάστιγα της βραχυχρόνιας μίσθωσης και η “φούσκα” των ενοικίων θέτουν σε κίνδυνο, τελικά, την ίδια τη λειτουργία του κράτους και της κοινωνίας.

Τα προγράμματα που έχουν εφαρμοστεί έχουν κάποιο αποτέλεσμα, δεν αντιμετωπίζουν, ωστόσο, το πρόβλημα. Απαιτούνται σοβαρότερες παρεμβάσεις και, ως προς τα νησιά, για παράδειγμα, το μοντέλο των κοινωνικών κατοικιών είναι μία λύση.