Αρχικά, για την επιστροφή ενοικίου και τα παράπονα που εκφράζουν πολίτες για τα ποσά που έλαβαν, η υπουργός ανέφερε πως «είναι λογικό να έχουν γίνει λάθη με 900.000 δικαιούχους και όλα αυτά θα διορθωθούν. Στο portal της ΑΑΔΕ, στα αιτήματά μου, μπορεί να μπει κανείς και να καταθέσει τα αντίστοιχα δικαιολογητικά. Και η ίδια η ΑΑΔΕ κοιτάει τι έχει γίνει. Είχαμε επίσης 30.000 ανθρώπους που δεν είχαν δηλώσει iban». 

Παράλληλα, για την προσαύξηση για τα παιδιά, η υπουργός εξηγεί πως αφορά το ταβάνι των 800 ευρώ. Δηλαδή αν κάποιος πληρώνει ενοίκιο 900 ευρώ, με ένα παιδί το ποσό θα ανέλθει στα 850. Αν κάποιος έχει ενοίκιο 400 ευρώ, τότε το ποσό θα δοθεί εξολοκλήρου, δεν θα ανέλθει στα 450 ευρώ.

Στη συνέχεια η υπουργός αναφέρθηκε και στις κοινωνικές κατοικίες σε δημοσίους υπαλλήλους, κάνοντας λόγο για «μια μεγάλη νίκη». «Μέχρι πρότινος το ΕΣΠΑ δεν κάλυπτε στεγαστικές ανάγκες και καταφέραμε και πείσαμε τους Ευρωπαίους».

Όπως εξήγησε, η προσφορά κατοικίας αφορά τους δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν μακριά από το σπίτι τους, όπως δασκάλους ή στρατιωτικούς. 

«Μπορέσαμε και εντάξαμε στις δαπάνες που αποζημιώνονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ακίνητα της τοπικής αυτοδιοίκησης. Είτε κτίρια των περιφερειών, είτε κτίρια των δήμων θα μπορέσουν να δοθούν ευρωπαϊκά χρήματα ώστε να φτιαχτούν και να πάνε επιτέλους εκεί οι δημόσιοι υπάλληλοι για να μένουν», εξήγησε η υπουργός. 

Το νέο ΈΣΠΑ ξεκινάει το 2026, οπότε εντός του έτους θα αποδεσμευτούν οι πόροι και θα ανοίξουν οι υποδομές, σε όλη την Ελλάδα, τόνισε. 

Επίσης, η κ. Μιχαηλίδου υπενθύμισε και το δεύτερο μέτρο που αφορά τους δημόσιους υπαλλήλους, λέγοντας πως θα δίνεται επίδομα έως 250 ευρώ το μήνα από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο για λειτουργούς που πηγαίνουν είτε σε ορεινές μειονεκτικές περιοχές είτε σε νησιά. 

Για το επίδομα μητρότητας που κόπηκε σε πολλές νέες μαμάδες, η υπουργός εξήγησε πως έγινε λάθος από τη ΔΥΠΑ και διορθώνεται. «Από την αίτησή τους αναδρομικά και όσο καιρό το έχουν χάσει, οι μητέρες θα πάρουν τα χρήματα αυτά» τόνισε. 

Τέλος, η υπουργός αναφέρθηκε και στην κλήρωση των 1.000 ευρώ που γίνεται σε δικαιούχους επιδομάτων.8.500 συμπολίτες μας κληρώθηκαν την Πέμπτη και 2 του μηνός θα μάθουν εάν είναι δικαιούχοι», εξηγώντας πως είναι ένα πρόγραμμα όπως η φορολοταρία. 

Νίκος Γιαννόπουλος

Εν προκειμένω μας ενδιαφέρουν τα σπίτια μέχρι 60 τετραγωνικά μέτρα τα οποία βρίσκονται στις “συνήθειες” περιοχές που επιλέγουν φοιτητές, δηλαδή, στου Ζωγράφου, στα Ιλίσια, στο Γουδη, στο Παγκράτι, στην Κυψέλη και στα Πατήσια.

Η μέση τιμή στην Αττική για σπίτια (γκαρσονιέριες ή δυάρια) μέχρι 60 τετραγωνικά διαμορφώνεται στα 13,84 ευρώ.

Για να μην σας μπερδέψουμε με μαθηματικές πράξεις εφόσον επιθυμεί να νοικιάσετε μία γκαρσονιέρα από 30 τετραγωνικά και πάνω στις περιοχές στις οποίες συνήθως διαμένουν φοιτητές, πρέπει να είστε προετοιμασμένοι να πληρώσετε ενοίκιο από 400 ευρώ και πάνω. 

Ας δώσουμε εδώ ένα παράδειγμα βασισμένοι στα στατιστικά στοιχεία που έχει ανεβάσει ο Σύλλογος Μεσιτών Αθήνας (με πηγή το e-akinita.gr).

Στου Ζωγράφου η μέση τιμή για ακίνητα μέχρι 60 τετραγωνικά διαμορφώνεται στα 11,14 ανά τετραγωνικό μέτρο. Τουτέστιν το ενοίκιο για μία γκαρσονιέρα 35 τετραγωνικων θα ανέρχεται στα 390 ευρώ.

Στα Ιλίσια σπίτι ακριβώς σ’ αυτά τα τετραγωνικά θα στοιχίζει 410 ευρώ καθώς η τιμή ανά τετραγωνικό στο συγκεκριμένο προάστιο είναι 11,72 το τετραγωνικό. Γενικά οι αποκλίσεις στις τιμές στις περιοχές οι οποίες προτιμώνται από φοιτητές είναι πολύ μικρές.

Υπό αυτά τα δεδομένα αν επιθυμείτε να νοικιάσετε ένα μεγαλύτερο σπίτι, από 40 τετραγωνικά και πάνω, πρέπει να είστε προετοιμασμένοι να πληρώσετε από 450 ευρώ το μήνα και πάνω.

Στην τιμή, πρέπει να τονίσουμε, ότι συνήθως δεν συμπεριλαμβάνονται τα κοινόχρηστα και οι λογαριασμοί με ότι αυτό συνεπάγεται για το τελικό κόστος.

Αν επίσης αναρωτιέστε μήπως θα ήταν καλύτερη λύση να νοικιάσετε ένα σπίτι πιο μακριά με στόχο να εντοπίσετε καλύτερες τιμές, μάλλον θα χάσετε τζάμπα χρόνο. Οι τιμές είναι υψηλές σχεδόν παντού. Στα Εξάρχεια το τετραγωνικό στοιχίζει 12,36 και στο Γκύζη 10,91. Ομοίως και στην Κυψέλη (11,26 το τετραγωνικό).

Η πιο φθηνή περιοχή είναι με διαφορά τα Σεπόλια και ο Λόφος Σκουζέ όπου τα σπίτια τιμολογούνται στα 8,71 ευρώ το τετραγωνικό.

Πρέπει επίσης να έχετε πάντα στα υπόψιν ότι το 80% των ακινήτων στο ευρύτερο κέντρο της Αθήνας (στις περιοχές που προαναφέρθησαν δηλαδή) είναι κτισμένα μέχρι τη δεκαετία του 80. Κατά πάσα πιθανότητα δηλαδή θα νοικιάσετε οικία τουλάχιστον 40 ετών.

Πολλά από αυτά βέβαια είναι ανακαινισμένα, υπάρχουν όμως και διαμερίσματα που δεν έχουν ανακαινιστεί ποτέ ή στα οποία έχουν γίνει οι ελάχιστες δυνατές επεμβάσεις.

Παράγοντας της αγοράς με βαθιά γνώση του real estate στην Αθήνα έλεγε στο Libre ότι βρισκόμαστε στην εξισορρόπηση των τιμών υπό το δεδομένο ότι οι τιμές έχουν πιάσει ταβάνι.

“Δεν αντέχει άλλο η αγορά και το πράγμα κάπου θα ισορροπήσει. Προσοχή, δεν μιλώ για αποσυμπίεση των τιμών αλλά για συγκράτηση στα υψηλά επίπεδα που ήδη βρίσκονται. Η αποσυμπίεση για να συμβεί χρειάζεται στοχευμένες πολιτικές και χρόνο” τονίζει επίσης ο συνομιλητής μας.

Όσοι πρέπει να εμπλακείτε σ’ αυτό το ομολογουμένως ψυχοφθόρο παιχνίδι της αναζήτησης στέγης, θα πρέπει να είστε προσεκτικοί. Θα τσεκάρετε προσεκτικά το σπίτι που τελικά θα επιλέξετε, θα ελέγξετε αν όλα λειτουργούν όπως πρέπει και θα ζητήσετε να σας εμφανίσουν όλα τα έξτρα που πιθανώς υπόσχονται στην αγγελία (έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές κτλ).

Τις ισχύουσες τιμές μπορείτε να τις τσεκάρετε εδώ. (https://admin.e-akinita.gr/reports/enoikiasi-katoikion.php).  

Στοιχεία του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής, δείχνουν πως έως το τέλος Ιουνίου είχαν εγκριθεί 8.092 αιτήσεις στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», με ποσοστό απορρόφησης μόλις 50,1% έναντι 42,7% τον Μάιο 2025. Το πρόγραμμα «Αναβαθμίζω το σπίτι μου» με προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ και άτοκα δάνεια δεν κέντρισε το ενδιαφέρον. Υπήρξαν μόνο 2.670 αιτήσεις, δείχνοντας ξεκάθαρα ότι η κοινωνία με τα όσα είδε στην οικονομική κρίση φοβάται τον τραπεζικό δανεισμό.

Αντίθετα, τα προγράμματα άμεσης επιδότησης, όπως το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», γνωρίζουν τεράστια επιτυχία. Σε λίγους μήνες υπήρξαν πάνω από 6.000 αιτήσεις και απορρόφηση σχεδόν του 100% του προϋπολογισμού.

Καθώς τα μέτρα για τη στέγη δεν έχουν δώσει λύση στις μεγάλες ανατιμήσεις στα ενοίκια και επιπλέον πολλά ακίνητα του Δημοσίου είναι σε κακή κατάσταση και δεν απαιτούν μόνο ένα μικρό λίφτινγκ για να φτιαχτούν, η κυβέρνηση αναζητά εφικτές λύσεις, ώστε να διευκολύνει ιδίως τα νεαρά ζευγάρια. Εξάλλου, σε πολλές περιπτώσεις το προηγούμενο διάστημα οι τράπεζες δεν έδωσαν το πράσινο φως για δάνεια.

Σύμφωνα με πληροφορίες εξετάζονται ακόμη και οι σχολάζουσες κληρονομιές, που έχουν μείνει και λιμνάζουν στα δικαστικά συρτάρια έως ακίνητα που είναι δεσμευμένα από τράπεζες.

Παρότι υπήρχαν σκέψεις και μέχρι τώρα για την απαράδεκτη κατάσταση που επικρατεί στα δικαστήρια άνθρωποι που δεν έχουν καμία σχέση με συγγενείς τους επί χρόνια να φορτώνονται χρέη που δεν γνώριζαν, η πρώτη κίνηση που φαίνεται να κάνει η κυβέρνηση είναι να δώσει λύση σε περίπου 6.500 εκκρεμείς υποθέσεις.

Εξ αυτών δεν είναι σίγουρο ότι όλα τα ακίνητα είναι σε καλή κατάσταση, αφού λόγω των πολύπλοκων διαδικασιών, έχουν μείνει καιρό κλειστά. Άλλο πρόβλημα που καλείται να λύσει είναι το θέμα των εγκαταλειμμένων κτηρίων, εξαιτίας των πολλών κληρονόμων.

Στο πλαίσιο αυτό ετοιμάζεται ένα νέο νομοσχέδιο το φθινόπωρο, που προβλέπει τη δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας όπου θα συγκεντρωθούν όλες αυτές οι περιπτώσεις.

Με το νέο νομοσχέδιο, τονίζουν κυβερνητικοί παράγοντες, θα υπάρξει Εθνικό Μητρώο Πολιτών για άμεση ενημέρωση σε περίπτωση θανάτου χωρίς κληρονόμους, την υποχρεωτική γνωστοποίηση από δικαστήρια και συμβολαιογράφους όταν το Δημόσιο εμφανίζεται ως κληρονόμος και νέο μητρώο εκκαθαριστών ώστε οι διαδικασίες να τρέχουν ταχύτατα.

Με το νέο νομοσχέδιο αναμένεται να υπάρξει ρύθμιση και για τις μικρές κληρονομιές έως 20.000 ευρώ από τις αποκεντρωμένες διοικήσεις ενώ για μεγαλύτερα ποσά αναμένεται να λαμβάνουν γνώση δικηγόροι ή ακόμη κι ελεγκτικές εταιρείες.

Σε ό, τι αφορά τις τράπεζες και τους servicers η κυβέρνηση πιέζει να βγουν ακίνητα στην αγορά, για να συγκρατηθούν τα ενοίκια. Όμως, αυτό το σενάριο φαίνεται λίγο αδύναμο διότι ούτε οι τράπεζες θέλουν να πέσει η αξία των ακινήτων που διαθέτουν ούτε οι servicers.

Σε κάθε περίπτωση το κυβερνητικό επιτελείο εκτιμά πως υπάρχουν 600.000 κενά ακίνητα σε όλη τη χώρα, που μένουν κλειστά για πολλούς λόγους αλλά κυρίως εξαιτίας του φόβου των κακοπληρωτών ή της κακής συντήρησης. Ετοιμάζονται επιπλέον αλλαγές ώστε οι ιδιοκτήτες να έχουν κίνητρα όχι πλέον για βραχυπρόθεσμες αλλά για μακροχρόνιες μισθώσεις με ενδιάμεσο φορολογικό συντελεστή μεταξύ 15% και 46%.

Ο πληθωρισμός σκαρφάλωσε στο 3,1% τον Ιούλιο από 2,8% τον Ιούνιο σύμφωνα με τον εθνικό δείκτη, και στο 3,7% από 3,6% σύμφωνα με τον εναρμονισμένο ευρωπαϊκό. Ξεχώρισαν οι ανατιμήσεις που επιβαρύνουν τα πιο αδύναμα νοικοκυριά περισσότερο, μεταξύ αυτών οι ανατιμήσεις στα νοίκια 11,3% στο ηλεκτρικό ρεύμα 18,9%, σε ρούχα-παπούτσι 8,4%, στην εστίαση 6%,

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η εξέλιξη του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) του μηνός Ιουλίου 2025 (έτος αναφοράς 2015=100,0) έχει ως εξής:
Ο ΕνΔΤΚ του μηνός Ιουλίου 2025, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Ιουλίου 2024, παρουσίασε αύξηση 3,7% έναντι αύξησης 3,0%
που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2024 με το 2023 (Πίνακες 1,2).

Ο ΕνΔΤΚ κατά τον μήνα Ιούλιο 2025, σε σύγκριση με τον Ιούνιο 2025 παρουσίασε μείωση 0,3% έναντι μείωσης 0,5% που σημειώθηκε κατά
την αντίστοιχη σύγκριση του προηγούμενου έτους (Πίνακας 2).
Ο μέσος ΕνΔΤΚ του δωδεκαμήνου Αυγούστου 2024 – Ιουλίου 2025, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του δωδεκαμήνου Αυγούστου
2023 – Ιουλίου 2024, παρουσίασε αύξηση 3,2% έναντι αύξησης 3,1% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του δωδεκαμήνου
Αυγούστου 2023 – Ιουλίου 2024 με το δωδεκάμηνο Αυγούστου 2022 – Ιουλίου 2023 (Πίνακες 2, 3).

Ποιά προϊόντα και υπηρεσίες είναι οι πρωταγωνιστές των ανατιμήσεων

Ομάδες αγαθών και υπηρεσιών 2025 Ιούλιος- Ιούλιος
2025 2024 2023 2025/2024 2024/2023

1. Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά 186,12 137,66 132,77 130,81 3,7 1,5
2. Αλκοολούχα ποτά και καπνός 43,17 118,30 116,27 115,54 1,7 0,6
3. Ένδυση και υπόδηση 45,98 99,94 92,04 88,27 8,6 4,3
4. Στέγαση 117,05 123,61 114,36 111,65 8,1 2,4
5. Διαρκή αγαθά-Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες 31,56 103,16 103,34 103,44 -0,2 -0,1
6. Υγεία 52,20 113,58 111,39 109,28 2,0 1,9
7. Μεταφορές 147,13 124,18 124,31 121,43 -0,1 2,4
8. Επικοινωνίες 41,16 101,59 99,50 99,88 2,1 -0,4
9. Αναψυχή-Πολιτιστικές δραστηριότητες 52,23 105,83 103,81 101,14 1,9 2,6
10. Εκπαίδευση 24,34 108,09 105,34 101,78 2,6 3,5
11. Ξενοδοχεία-Καφέ-Εστιατόρια 200,98 143,06 134,46 124,64 6,4 7,9
12. Άλλα αγαθά και υπηρεσίες 58,09 101,38 100,48 99,32 0,9 1,2
    Γενικός Δείκτης 1000,00 124,02 119,55 116,08 3,7 3,

Με τα νέα μέτρα, μπαίνει τέλος στα μετρητά για ενοίκια. Από το φορολογικό έτος 2026, όλα τα ενοίκια θα καταβάλλονται αποκλειστικά μέσω τραπεζικών λογαριασμών. Οι εκμισθωτές θα πρέπει να δηλώσουν τους λογαριασμούς τους στην ΑΑΔΕ, ενώ όσοι δεν συμμορφωθούν θα αντιμετωπίσουν σοβαρές κυρώσεις, σύμφωνα με το newmoney.gr.

Για τους ιδιοκτήτες που δε συμμορφώνονται, δεν θα εκπίπτουν οι δαπάνες (5% στο εισόδημά τους). Ενώ για τους ενοικιαστές προβλέπεται αποκλεισμός από επιδόματα στέγασης και μη αναγνώριση του ενοικίου ως εκπιπτόμενης δαπάνης για επιχειρήσεις.

Το μέτρο συνδέεται με το «1 ενοίκιο δώρο» που θα δίδεται από φέτος σαν κίνητρο για να δηλώνονται τα πραγματικά ποσά στην εφορία. Και οι αλλαγές ολοκληρώνονται με την σύσταση του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) που θα συγκεντρώνει όλες τις πληροφορίες για ιδιοκτησίες, τα δικαιώματα και τις χρήσεις ακινήτων, καταγράφοντας τις συναλλαγές που εκτελούνται -και σε πραγματικό χρόνο- με διασύνδεση με άλλες δημόσιες και ιδιωτικές βάσεις δεδομένων.

Η αγορά ενοικίασης αντιμετωπίζει διπλό πρόβλημα: χαμηλή προσφορά και αυξημένη ζήτηση. Συγκεκριμένα, η ζήτηση είναι πέντε φορές μεγαλύτερη από την προσφορά, γεγονός που επιτείνει την κρίση στην αγορά. Επιπλέον, το διαθέσιμο απόθεμα ακινήτων χαρακτηρίζεται από χαμηλή ποιότητα, καθώς οι τιμές συχνά δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική κατάσταση των ακινήτων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα ακίνητα να παραμένουν για μεγαλύτερο διάστημα στις πλατφόρμες αγγελιών. Οι μεν ιδιοκτήτες, βλέποντας τη μεγάλη ζήτηση, δεν προχωρούν σε μερική ή ολική αναβάθμιση του ακινήτου τους, προτιμώντας να περιμένουν μήνες για έναν ενοικιαστή που θα δεχτεί την αρχική τους τιμή, ακόμη και αν αυτό σημαίνει πως θα χάσουν μερικά μισθώματα. Οι δε ενοικιαστές κάνουν υπομονή, αναμένοντας να βρουν ένα ακίνητο που να καλύπτει τις ανάγκες τους και να είναι πιο κοντά στα χαρακτηριστικά της ζήτησής τους.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα δεδομένα της Prosperty, το σύνολο διαθέσιμων ακινήτων προς ενοικίαση σήμερα προσεγγίζει τις 25.000 (24.972), με μέσο χρόνο παραμονής στις αγγελίες περίπου 120 ημέρες (4 μήνες). Η μέση τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο διαμορφώνεται από 7 ευρώ έως 23 ευρώ. Αναφορικά με την κατανομή παλαιότητας των 24.972 διαθέσιμων ακινήτων προς ενοικίαση, το 26,32% είναι από το 1974 μέχρι το 1984. Πριν το 1973 είναι 6.922 ακίνητα (20,33%), από 1985-1994 είναι 3.323 ακίνητα (14,70%), από 1995-2004 είναι 3.319 ακίνητα (17,35%), από 2005-2014 είναι 3.271 ακίνητα (13,99%) και από 2015-2025 είναι 1.814 ακίνητα (7,31%).

Οι πιο ακριβές περιοχές για ενοικίαση στην Ελλάδα διαφοροποιούνται ανάλογα με τη δεκαετία κατασκευής των ακινήτων. Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται τα Νότια Προάστια της Αθήνας με ακίνητα κατασκευής από το 2015 έως το 2025, όπου η τιμή ενοικίου φτάνει τα 23 ευρώ/τ.μ. Ακολουθεί το Κέντρο της Αθήνας για την ίδια περίοδο, με 19 ευρώ/τ.μ., και στη συνέχεια τα Νότια Προάστια με ακίνητα από το 2005 έως το 2014, όπου το κόστος ανέρχεται στα 18 ευρώ/τ.μ. Στην ίδια περιοχή, ακίνητα των δεκαετιών 1995-2004 και 1985-1994 καταγράφουν τιμές 17 και 16 ευρώ/τ.μ. αντίστοιχα. Η Θεσσαλονίκη εμφανίζεται στη λίστα με ακίνητα από το 2015-2025, στα οποία η μέση τιμή ενοικίου είναι 16 ευρώ/τ.μ., ενώ τα Βόρεια Προάστια της Αθήνας για την ίδια χρονική περίοδο έχουν ενοίκιο 15 ευρώ/τ.μ. Το ίδιο ποσό ισχύει για ακίνητα στα Νότια Προάστια που χρονολογούνται μεταξύ 1965-1975, καθώς και για τον Πειραιά στα νεότερα ακίνητα του 2015-2025. Τέλος, το Κέντρο της Αθήνας με ακίνητα κατασκευής 1963-1973 παρουσιάζει μέση τιμή ενοικίου 14 ευρώ/τ.μ.

Όσον αφορά τη συνολική διαθεσιμότητα ακινήτων προς ενοικίαση και τη μέση τιμή ενοικίου ανά τετραγωνικό μέτρο, τα Νότια Προάστια διαθέτουν 6.922 ακίνητα με τιμές που κυμαίνονται από 15 έως 23 ευρώ/τ.μ., ενώ στο Κέντρο της Αθήνας υπάρχουν 3.704 διαθέσιμα ακίνητα με τιμές από 12 έως 19 ευρώ/τ.μ. Στα Βόρεια Προάστια, η διαθεσιμότητα ανέρχεται σε 3.323 ακίνητα και η τιμή ενοικίασης κυμαίνεται μεταξύ 12 και 15 ευρώ/τ.μ. Στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν 3.319 ακίνητα με τιμές από 10 έως 16 ευρώ/τ.μ., ενώ στην Αχαΐα καταγράφονται 3.271 ακίνητα με μέση τιμή ενοικίου 8-11 ευρώ/τ.μ. Στα προάστια της Θεσσαλονίκης εντοπίζονται 1.814 ακίνητα με τιμές από 7 έως 11 ευρώ/τ.μ., ενώ στον Πειραιά είναι διαθέσιμα 906 ακίνητα με κόστος 12-15 ευρώ/τ.μ. Στο Ηράκλειο της Κρήτης υπάρχουν 728 ακίνητα με τιμές από 7 έως 12 ευρώ/τ.μ., στα Ανατολικά Προάστια της Αθήνας 522 ακίνητα με ενοίκιο 9-12 ευρώ/τ.μ., ενώ στα Δυτικά Προάστια εντοπίζονται 463 ακίνητα με τιμές από 8 έως 11 ευρώ/τ.μ. Συνολικά, παρατηρείται ότι τα Νότια Προάστια και το Κέντρο της Αθήνας καταγράφουν τις υψηλότερες τιμές ενοικίασης, ενώ περιοχές όπως η Αχαΐα, τα προάστια της Θεσσαλονίκης και το Ηράκλειο προσφέρουν πιο οικονομικές επιλογές.

Πώληση ακινήτων: Υψηλή προσφορά, προκλήσεις στη ζήτηση

Στην πώληση των ακινήτων, τα δεδομένα δείχνουν πως υπάρχουν συνολικά 176.634  διαθέσιμα ακίνητα προς πώληση στις πιο βασικές περιοχές της Ελλάδας.  Παρόλο που η προσφορά είναι υψηλή, δύο βασικοί παράγοντες όπως εκτιμά η Prosperty, επηρεάζουν τη ζήτηση:

1) Δυσκολία πρόσβασης σε στεγαστικά δάνεια: Τα τελευταία χρόνια, η τραπεζική χρηματοδότηση για αγορά ακινήτων παραμένει περιορισμένη. Πλέον, μέσω προγραμμάτων όπως το “Σπίτι μου 2”, που στοχεύουν στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε προσιτά στεγαστικά δάνεια, χιλιάδες αγοραστές έχουν ήδη καταφέρει να εξασφαλίσουν το απαραίτητο χρηματοδοτικό στήριγμα για την απόκτηση κατοικίας.

 2) Μη ρεαλιστική – λανθασμένη τιμολόγηση ακινήτων από τους ιδιοκτήτες: Πολλοί ιδιοκτήτες καθορίζουν τις τιμές των ακινήτων τους με βάση τις αγγελίες που βλέπουν στις πλατφόρμες, παρασυρόμενοι από τις ζητούμενες τιμές παρόμοιων ακινήτων. Συχνά, προσθέτουν ένα επιπλέον ποσό, θεωρώντας ότι αυτή είναι η πραγματική αξία του ακινήτου τους. Ωστόσο, η τελική τιμή κλεισίματος-ιδιαίτερα για παλαιότερα ακίνητα-είναι συνήθως 10-25% χαμηλότερη από τις αρχικές ζητούμενες τιμές στις αγγελίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα ακίνητα να παραμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα στις πλατφόρμες, δυσχεραίνοντας τη διαδικασία μετέπειτα ενοικίασης.

 3) Οι ζητούμενες τιμές συχνά δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική κατάσταση των ακινήτων, επιβραδύνοντας ακόμη περισσότερο τη διαδικασία πώλησης. Ειδικά τα παλαιότερης κατασκευής ακίνητα απαιτούν σημαντικές ανακαινίσεις για να γίνουν ελκυστικά στους αγοραστές, κάτι που δεν λαμβάνεται υπόψη στην τιμολόγησή τους. Η υπερεκτίμηση της αξίας τους οδηγεί σε μειωμένο ενδιαφέρον και παρατεταμένους χρόνους παραμονής στις πλατφόρμες αγγελιών.

Η πλειονότητα των ακινήτων συγκεντρώνεται σε περιοχές της Αττικής, με τα Νότια Προάστια να ηγούνται της αγοράς. (21,3% του συνολικού όγκου) και ακολουθεί το κέντρο της Αθήνας που αποτελείτο  17,4% της συνολικής αγοράς.

Ειδικότερα σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ο συνολικός αριθμός των διαθέσιμων ακινήτων προς πώληση στις κύριες περιοχές της Ελλάδας ανέρχεται σε 176.634. Συγκεκριμένα, στην Αθήνα – Νότια Προάστια υπάρχουν 37.579 ακίνητα, στο Κέντρο της Αθήνας 30.732, στη Λοιπή Ελλάδα 21.759, στη Θεσσαλονίκη 20.046, στα Βόρεια Προάστια της Αθήνας 19.481, στα Προάστια της Θεσσαλονίκης 14.765, στα Δυτικά Προάστια της Αθήνας 11.704, στον Πειραιά 7.017, στα Ανατολικά Προάστια της Αθήνας 5.156, στην Πάτρα 4.419, στα Χανιά της Κρήτης 1.558, στο Ηράκλειο της Κρήτης 1.435, στο Ρέθυμνο της Κρήτης 539 και στο Υπόλοιπο Νομού 

Τα περισσότερα ακίνητα προς πώληση ανήκουν στην κατηγορία των νεόδμητων (2020 και μετά), αποτελώντας το 24,3% του συνόλου, με 42.935 διαθέσιμα ακίνητα. Ακολουθούν τα ακίνητα κατασκευής 1970-1979, που ανέρχονται σε 39.730 και αντιστοιχούν στο 22,5% του συνόλου. Τα ακίνητα της δεκαετίας 1960-1969 αντιπροσωπεύουν το 14,7% με 26.013 ακίνητα, ενώ εκείνα της δεκαετίας 2000-2009 καλύπτουν το 15,4% με 27.171 ακίνητα. Οι κατοικίες που χτίστηκαν τη δεκαετία 1980-1989 φτάνουν τις 20.882, αποτελώντας το 11,8% του συνόλου, ενώ τα ακίνητα της δεκαετίας 1990-1999 είναι 13.534, καλύπτοντας το 7,7%. Τέλος, τα ακίνητα της περιόδου 2010-2019 είναι τα λιγότερα, μόλις 6.369, αποτελώντας το 3,6% του συνόλου.

Όσον αφορά την κατανομή των ακινήτων προς πώληση ανά όροφο, τα περισσότερα ακίνητα βρίσκονται στο ισόγειο, με 42.343 ακίνητα που αντιπροσωπεύουν το 23,9% του συνόλου. Ο πρώτος όροφος ακολουθεί με 40.092 ακίνητα, που αποτελούν το 22,7%, ενώ ο δεύτερος όροφος έχει 29.699 ακίνητα, δηλαδή το 16,8% του συνόλου. Ο τρίτος όροφος διαθέτει 23.434 ακίνητα (13,2%), ο τέταρτος 16.775 (9,5%), ο πέμπτος 11.435 (6,6%) και ο έκτος 8.350 (4,7%). Στην κατηγορία των ημιυπογείων καταγράφονται 4.348 ακίνητα, που αντιστοιχούν στο 2,4% του συνολικού αποθέματος.

Οι 5 πιο ακριβές περιοχές για αγορά ακινήτου στην Αττική, με βάση τη μέση τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο, είναι τα Νότια Προάστια της Αθήνας, όπου οι νεόδμητες κατοικίες (κατασκευής 2020 και μετά) φτάνουν τα 5.168 ευρώ/τ.μ., ενώ τα ακίνητα της περιόδου 2010-2019 κοστίζουν κατά μέσο όρο 5.028 ευρώ/τ.μ. Στα Βόρεια Προάστια, οι κατοικίες που κατασκευάστηκαν μεταξύ 1960-1970 έχουν μέση τιμή 4.309 ευρώ/τ.μ. Στο κέντρο της Αθήνας, οι νεόδμητες κατασκευές (2020+) αγγίζουν τα 4.254 ευρώ/τ.μ., ενώ στον Πειραιά τα νεότερα ακίνητα (2020+) διατίθενται προς 4.065 ευρώ/τ.μ. κατά μέσο όρο.

Αντίθετα, οι 5 πιο οικονομικές περιοχές για αγορά ακινήτου εντοπίζονται στη Θεσσαλονίκη και στην Κρήτη. Στα προάστια της Θεσσαλονίκης, οι κατοικίες που κατασκευάστηκαν μεταξύ 1970-1979 έχουν τη χαμηλότερη μέση τιμή, μόλις 547 ευρώ/τ.μ. Στον υπόλοιπο Νομό Θεσσαλονίκης, οι κατοικίες της περιόδου 1960-1970 διατίθενται προς 808 ευρώ/τ.μ., ενώ τα ακίνητα της δεκαετίας 1970-1979 φτάνουν τα 890 ευρώ/τ.μ. Στην Κρήτη, ο Νομός Ηρακλείου έχει μέση τιμή 901 ευρώ/τ.μ. για ακίνητα της περιόδου 1960-1970, ενώ στον Νομό Χανίων η τιμή για ακίνητα της ίδιας περιόδου διαμορφώνεται στα 962 ευρώ/τ.μ.

Ο Αντώνης Μαρκόπουλος, Ιδρυτής & Διευθύνων Σύμβουλος της Prosperty, επισημαίνει: “Με τα δεδομένα που συλλέγουμε και αναλύουμε, κατανοούμε ότι η αγορά ακινήτων σήμερα αντιμετωπίζει προκλήσεις όχι μόνο λόγω έλλειψης προσφοράς, αλλά λόγω ακανόνιστης τιμολόγησης και της αργής προσαρμογής στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς. Η Prosperty φιλοδοξεί να γεφυρώνει αυτό το χάσμα, προσφέροντας λύσεις που θα επιτρέψουν τη διαμόρφωση ενός πιο διαφανούς και υγιούς περιβάλλοντος για την αγορά ακινήτων.”

Με βάση τα στοιχεία που επεξεργάστηκε Cushman & Wakefield Proprius (παρουσίαση από το Euro2day), η οδός Ερμού παραμένει ο εμπορικός άξονας με την υψηλότερη ζήτηση (εξάλλου αποδεικνύεται και από την άμεση αντικατάσταση μισθωτών) και ασφαλώς ο ακριβότερος της χώρας.Unmute

Το ενοίκιο εμπορικών χώρων διαμορφώνεται κατά μέσο όρο στα 290 ευρώ ανά τ.μ. – σταθερό σε σχέση με πέρυσι- καθώς ως γνωστόν διατηρείται και το πλαφόν του 3% όσον αφορά τις αναπροσαρμογές ενοικίων. Το μέσο yield διαμορφώθηκε σε 5,25%.

Αντίθετα, η γειτονική αγορά του Κολωνακίου κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα, όπου κατά μέσο όρο τα ενοίκια διαμορφώνονται σε 110 ευρώ ανά τ.μ. ενώ οι αποδόσεις διαμορφώνονται σε 6,2%.

Στη Γλυφάδα τα ενοίκια ανήλθαν κατά μέσο όρο στα 150 ευρώ ανά τ.μ. το μήνα, ενώ το prime yield σε 6%. Στην Κηφισιά τα ενοίκια ανήλθαν κατά μέσο όρο στα 110 ευρώ ανά τ.μ. το μήνα, ενώ το yield σε 6,5%. Στον Πειραιά τα ενοίκια ανήλθαν κατά μέσο όρο στα 100 ευρώ ανά τ.μ. όταν πέρυσι είχαν σταθμιστεί στα 95 ευρώ ανά τ.μ.

Η Θεσσαλονίκη

Στον πλέον εμπορικό δρόμο της Θεσσαλονίκης, την οδό Τσιμισκή, τα ενοίκια διαμορφώνεται στα 150 ευρώ ανά τ.μ. έναντι 145 ευρώ ανά τ.μ. στο γ’ τρίμηνο του 2023 και η απόδοση κυμαίνεται στο 6%.

Στο επίκεντρο των συναλλαγών μπήκε το περασμένο φθινόπωρο και η Πάτρα με την έναρξη του εμπορικού πόλου Top Parks της Trade Estates. Σύμφωνα με την έρευνα της Cushman & Wakefield Proprius στην Πάτρα τα ενοίκια για εμπορικά καταστήματα διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 88 ευρώ ανά τ.μ. στο γ’ τρίμηνο του 2024.

Η έρευνα κατέγραψε επίσης τα σημαντικότερα νέα ανοίγματα του φθινοπώρου, όπως κατάστημα του ομίλου Inditex (Zara) 450 τ.μ. στο The Mall Athens, το νέο κατάστημα της αλυσίδας iStorm στην Κηφισιά, το κατάστημα της φίρμας Michael Kors 250 τ.μ. στο City Link.

Επίσης, εκτός Αθηνών, στη Θεσσαλονίκη άνοιξε το τέταρτο κατάστημα στο κέντρο η Hondos Center, ενώ η discount φίρμα Mere άνοιξε το πρώτο της κατάστημα στα δυτικά της Θεσσαλονίκης, επίσης η αλυσίδα Πλαίσιο άνοιξε κατάστημα στα Ιωάννινα.

Από την πλευρά της, η αλυσίδα JD Sports εγκαινίασε νέο flagship store στην Ερμού, ενώ ο όμιλος Φουρλή απέκτησε τα τρία καταστήματα της αλυσίδας αθλητικών Foot Locker (ένα εκ των οποίων στην Ερμού), μέσω της συμφωνίας franchise και περαιτέρω ανάπτυξης της λιανικής φίρμας αθλητικών.

Σε ότι αφορά στα ώριμα projects που ωστόσο συμπεριλαμβάνονται στο δ’ τρίμηνο της χρονιάς αυτό αφορά τους μισθωτές του Top Parks στην Πάτρα (Κωτσόβολος, η γαλλική Kiabi, Adidas και ασφαλώς ΙΚΕΑ), καθώς και το νέο μεγάλο κατάστημα Πλαίσιο στο Αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος (στο ακίνητο της ΙΚΕΑ).

Επίσης, σημαντικές συναλλαγές της τελευταίας περιόδου είναι η εξαγορά από την Σκλαβενίτης τριών super markets (Πέτρου Ράλλη, Χειμάρρας, Κατερίνη), έναντι συνολικού ποσού 24,5 εκατ. ευρώ, τα οποία ανήκαν στο χαρτοφυλάκιο της Prodea Investments.

Τέλος, δεδομένης της χωροταξίας των ελληνικών πόλεων, το retail στρέφεται σε μεγάλους εμπορικούς πόλους, οι σημαντικότεροι εκ των οποίων θα δημιουργηθούν από την Lamda DevelopmentΛΑΜΔΑ +0,98% στο Ελληνικό, αλλά και από την Trade Estates στην Κρήτη και στο Ελληνικό.

Πηγή: Euro2day.gr

Νίκος Γιαννόπουλος

Στο νομό Χανίων να ξέρετε ότι η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη, οριακή θα την χαρακτήριζε κανείς. Η αύξηση του τουρισμού τα τελευταία χρόνια, σε συνδυασμό με την άνοδο του ποσοστό της βραχυχρόνιας μίσθωσης που μειώνει το διαθέσιμο αριθμό των ακινήτων έχει δημιουργήσει ένα εκρηκτικό κοκτέιλ αφού οι τιμές έχουν οδηγηθεί στα ύψη.

“Το πρόβλημα εδώ μπορεί να είναι και μεγαλύτερο απ’ ότι στην Αττική. Η διαθεσιμότητα πλέον των ακινήτων είναι πολύ μικρή και η ζήτηση τεράστια” σημειώνει μιλώντας στο Libre η πρόεδρος του συλλόγου Μεσιτών νομού Χανίων Λουκία Καλλιγιάννη.

“Εχουμε πελάτες φοιτητές, εκπαιδευτικούς και στρατιωτικούς αλλά και άλλους που έρχονται να δουλέψουν σε μόνιμη βάση πλέον στα Χανιά. Οι τιμές ποικίλλουν ανάλογα την περιοχή αλλά είναι σταθερά υψηλές σε όλη την πόλη. Σπίτια όμως που βρίσκονται στην περιοχή των δικαστηρίων ας πούμε, με άμεση πρόσβαση στο κεντρο, νοικιάζουνται ακόμα ακριβότερα” σημειώνει.

Μιλώντας για τις τιμές, καλέσαμε την κα Καλλιγιάννη να γίνει περισσότερο συγκεκριμένη: “Ενα τριάρι σπίτι για μία μέση οικογένεια μέτριας παλαιότητας θα νοικιαστεί σίγουρα, τις περισσότερες φορές, τουλάχιστον, πάνω από 600 ευρώ. Αλλά πλέον οι ιδιοκτήτες που θέλουν να “μετακινήσουν” τα ακίνητά τους από τη μακροχρόνια στη βραχυχρόνια είναι πολύ περισσότεροι και ο λόγος είναι απλός. Βγάζουν πολύ περισσότερα χρήματα” τονίζει χαρακτηριστικά.

“Η κατάσταση” συνεχίζει “είναι το δίχως άλλο αδιέξοδη. Τα ύψη των ενοικίων δεν μπορούν να καλυφθούν εύκολα από τα εισοδήματα μίας μέσης ελληνικής οικογένειας. Παράλληλα, οι γονείς των φοιτητών αντιμετωπίζουν επίσης τεράστιο πρόβλημα. Τα παιδιά τους αναγκάζονται να εγκαταλείψουν το σπίτι το Μάιο και έτσι να μην προλαβαίνουν την εξεταστική. Εχω ακούσει γονείς να λένε ότι αν γνώριζαν ότι το πρόβλημα με τα διάθεσιμα σπίτια θα ήταν τόσο οξύ, δεν θα έστελναν τα παιδιά τους για σπουδές στα Χανιά”.

Λύση όμως υπάρχει στον ορίζοντα ή το ράλι των τιμών θα συνεχιστεί και τα επόμενα δημιουργώντας μία ντε φάκτο στεγαστική κρίση στην πόλη; “Προσωπικά θεωρώ ότι το ζήτημα της βραχυχρόνιας μίσθωσης θα πρέπει να το ξανακοιτάξουμε. Το φαινόμενο έχει προκαλέσει πολύ μεγάλα προβλήματα. Προφανώς το πρόβλημα δεν είναι μόνο των Χανίων, ή μόνο ελληνικό. Είδαμε, ας πούμε, ότι υπήρξαν τεράστιες αντιδράσεις στην Ισπανία” απαντά με ειλικρίνεια η κα Καλλιγιάννη για να συμπληρώσει ωστόσο: “Εφέτος παρατήρησα ότι κάποιοι ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν βρίσκονται στις περιοχές με τη μεγάλη ζήτηση επέστρεψαν στη μακροχρόνια μίσθωση. Ομως και πάλι αξιώνουν πολύ υψηλά ενοίκια και το λόγο ότι διαθέτουν σπίτια επιπλωμένα”.

Στα Χανιά τέλος υπάρχει και μία κατηγορία ενοικιαστών (με γερά, συνήθως, πορτοφόλια) που ίσως δεν συναντάμε σε πολλά μέρη της υπόλοιπης Ελλάδας. Αλλοδαποί επαγγελματίες που εργάζονται όμως εξ αποστάσεως χάριν της τεχνολογίας επιθυμούν να νοικιάσουν σπίτια στη μακροχρόνια μίσθωση για μόνιμη παραμονή στην πόλη για τουλάχιστον δύο χρόνια. Το ίδιο συμβαίνει και αλλοδαπούς συνταξιούχους οι οποίοι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα Χανιά είναι το ιδανικό μέρος για να περάσουν το υπόλοιπο της ζωής του (ή κάποιο αυτό). Αυτή η κατηγορία ανθρώπων, άθελά της φυσικά, ανεβάζει ακόμα περισσότερο τις τιμές γιατί μπορεί να πληρώσει αρκετά περισσότερα από τους γηγενείς.

Συμπέρασμα: Τα Χανιά, ίσως η πιο τουριστική πόλη της Κρήτης και μία από τις πιο τουριστικές της Ελλάδας είναι τόπος στον οποίο εκτυλίσσεται σε όλη της τη “μεγαλοπρέπεια” η στεγαστική δυστοπία που καταγράφεται και στην υπόλοιπη χώρα αλλά με μεγαλύτερη ένταση και λιγοστές ελπίδες αποκλιμάκωσης της έντασης του φαινομένου. Η κρατική παρέμβαση μοιάζει πλέον πιο απαραίτητη από ποτέ.

Η εικόνα του περιορισμένου αποθέματος ακινήτων στην καρδιά της πόλης, στον πιο δημοφιλή, διαχρονικό προορισμό, για διαμονή, έχει αλλάξει άρδην τα τελευταία χρόνια και ιδίως μετά την επικράτηση της τάσης που ακούει στο όνομα Airbnb, ή, κατά το ελληνικότερο, βραχυχρόνια μίσθωση, όποτε οι ιδιοκτήτες παλιών ακινήτων μπήκαν στη διαδικασία της ανακαίνισης, αλλάζοντας την εικόνα γερασμένων διαμερισμάτων που ήταν στα αζήτητα.

Τους έδωσαν νέα μορφή, επενδύοντας σε κάποιες περιπτώσεις αρκετές χιλιάδες ευρώ για την ανακαίνιση, τα έριξαν στη μάχη του Airbnb, είδαν πως την… έχαναν και έτσι επέστρεψαν τα ακίνητά τους στην παραδοσιακή, μακροχρόνια μίσθωση, συχνά, μάλιστα, αιτούμενοι υψηλά μισθώματα. Τα εν λόγω διαμερίσματα απευθύνονται, κυρίως, σε φοιτητές, νεαρά ζευγάρια, εργαζόμενους που έρχονται στην πόλη για ορισμένο χρονικό διάστημα και για συγκεκριμένο project.

Παράλληλα η ολοκλήρωση και η λειτουργία του μετρό έδωσε ώθηση στις τιμές των μισθωμάτων σε διαμερίσματα που βρίσκονται πλησίον των σταθμών του, κατά μήκος της Εγνατίας, ενώ το επόμενο διάστημα, όπως λένε άνθρωποι της αγοράς ακινήτων, δεν αποκλείεται οι τιμές των εν λόγω διαμερισμάτων να μοιάζουν με ασανσέρ.

Πώς διαμορφώνονται οι τιμές

Κάνοντας η voria.gr αναζήτηση σε ιστοσελίδες εύρεσης διαμερισμάτων, στο ιστορικό κέντρο τα 214 από τα περίπου 400 που εμφανίζονται διαθέσιμα προς ενοικίαση, είναι ανακαινισμένα, συχνά δε, με ιδιαίτερη αισθητική, επιπλωμένα και τα περισσότερα λιλιπούτεια. Η πλειονότητα των προς μίσθωση διαμερισμάτων που είναι ανακαινισμένα και επιπλωμένα, είναι από 30 έως 70 τμ. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως δεν υπάρχουν προς ενοικίαση ακίνητα περισσότερων τμ.

Όσο για τις τιμές, ανάλογα με τη θέση, τον όροφο, τις όποιες επιπλέον παροχές προσφέρει, δεν αποκλείεται για διαμέρισμα 45 τμ να αγγίξουν τα 1.000 ευρώ ή για ένα μεγαλύτερο, 70 τμ, τα 1.700 ευρώ. Αν, δε, πρόκειται για διαμέρισμα αρκετών τμ, όπως για παράδειγμα για κατοικία 135 τμ στη λεωφόρο Νίκης, το ύψος του αιτούμενου μισθώματος μπορεί να φτάσει τις 4.000 ευρώ, ενώ ένα διαμέρισμα μόλις 50 τμ, στην Αριστοτέλους, με θέα στο απέραντο γαλάζιο του Θερμαϊκού, τις 1.800 ευρώ.

Σημαντική είναι η επίδραση της λειτουργίας του μετρό στην οδό Εγνατία, η οποία έχει επηρεάσει τις τιμές των ακινήτων, με πρώτες και καλύτερες αυτές των καταστημάτων, χωρίς να έχει αφήσει ανεπηρέαστα τα μισθώματα των κατοικιών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι διαμέρισμα 45 τμ πλησίον του σταθμού Αγίας Σοφίας, όπως αναφέρεται στη σχετική αγγελία, που μισθώνεται αντί του ποσού των 1.200 ευρώ. Αντίστοιχη είναι η τιμή ενοικίασης διαμερίσματος, ανακαινισμένου αλλά όχι επιπλωμένου, 70 τμ, που βρίσκεται επίσης κοντά στον ίδιο σταθμό.

Στα 1.200 ευρώ νοικιάζεται διαμέρισμα 104 τμ ανακαινισμένο, όχι επιπλωμένο, πλησίον του σταθμού Βενιζέλου, όπως αναφέρεται στη σχετική αγγελία.

Σημειώνεται πως τα παραδείγματα είναι ενδεικτικά, γεγονός που σημαίνει πως υπάρχουν διαμερίσματα με σαφώς χαμηλότερες τιμές, τα οποία είναι μεταχειρισμένα, παλιάς κατασκευής και δεν έχουν ανακαινιστεί. Ενδεικτικά στα 700 ευρώ νοικιάζεται μεταχειρισμένο διαμέρισμα 100 τμ -η πολυκατοικία είναι του 1970-, κοντά στον σταθμό Αγίας Σοφίας.

H Βασιλική Βλαχοστεργίου, Deputy Head of Real Estate Analysis Section στην Τράπεζα της Ελλάδος, ανέφερε ότι το ποσοστό της ιδιοκατοίκησης έχει μειωθεί σημαντικά και βρίσκεται πλέον στο 69,6% στη χώρας μας γενικότερα βάσει των στοιχείων της Eurostat, ενώ για την Αθήνα το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί στο 64%.

Τα βασικά προβλήματα που οδηγούν σε αυτή τη μείωση είναι το γεγονός ότι οι αξίες των οικιστικών ακινήτων αυξάνεται με διψήφια ποσοστά τη τελευταία διετία, ενώ από το 2017, που ήταν το χαμηλότερο σημείο για την αξία των ακινήτων έως το Β Τρίμηνο του 2024 η αύξηση της αξίας των ακινήτων στην Αθήνα ανέρχεται στο 90%. Σε σχέση με την καλύτερη χρονιά που ήταν το 2008 η αύξηση κινείται στο 4%. Επιπλέον, το απόθεμα των ακινήτων προς πώληση είναι ποιοτικά υποδεέστερο καθώς είναι «γηρασμένο» αφού ξεπερνά τα 40 έτη.

Ένα ακόμα ζήτημα είναι ότι οι αξίες έχουν αυξηθεί σε μεγάλο βαθμό με την άνοδο να κινείται στο 100% γενικά και στο 70% στο Κέντρο της  Αθήνας. Προβληματικό, επίσης, είναι και το γεγονός ότι το διαθέσιμο εισόδημα έχει μειωθεί κατά 20% σε σχέση με το 2008, ενώ δεν εκδίδονται πλέον νέες οικοδομικές άδειες με αποτέλεσμα να υπάρχει έλλειμμα νέων ακινήτων. Η κ. Βλαχοστεργίου τόνισε ότι οι οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν από το 2011 έως και το 2024 είναι αθροιστικά οι ίδιες στο σύνολο με αυτές που εκδόθηκαν το 2005.

Σχετικά με τη νοοτροπία για την ιδιοκατοίκηση πρόσθεσε ότι αυτή δεν μπορεί να αλλάξει και η ενοικίαση αποτελεί μία προσωρινή λύση, ενώ για την Αθήνα ανέφερε ότι «χωράει» πια τον μισό πληθυσμό στην Ελλάδα, καθώς υπάρχει σημαντική επιβάρυνση από την άνοδο του τουρισμού.

Ο Πάνος Λολώνης, Head of the Geospatial Information Department, Ελληνικό Κτηματολόγιο δήλωσε ότι οι πωλήσεις έχουν αυξηθεί σε σχέση με τις υπόλοιπες συναλλαγές και χαρακτήρισε το 2005 ως το peak της αγοράς. Για την ιδιοκατοίκηση ανέφερε ότι δεν είναι στα ίδια ποσοστά με το παρελθόν, καθώς η κατοχή ακινήτου δεν είναι πλέον προσοδοφόρα, ενώ γίνεται επαχθής λόγω του ΕΝΦΙΑ, της έλλειψης χρηματοδότησης, της συντήρησης και της δυσκολίας της διαδικασίας μεταβίβασης.

Επιπλέον αυξημένη είναι η κινητικότητα των νέων κυρίως προς το εξωτερικό, καθώς δεν επενδύουν πλέον σε σταθερά assets όπως ένα οικιστικό ακίνητο. Εκτός όμως από τα παραπάνω προβλήματα ο κ. Λολόνης σχολίασε ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα ακίνητα προς αγορά και για αυτό το λόγο υπάρχει μεγάλη στροφή προς την ενοικίαση.

Ο Κοσμάς Θεοδωρίδης, VP of the Real Estate Association of Athens – President of PAC / CEPI, τόνισε ότι το στεγαστικό πρόβλημα υπάρχει σε όλο το δυτικό κόσμο και την Ευρώπη, ενώ στη χώρα μας εξειδικεύεται.

Σχετικά με τα παγκόσμια δεδομένα ανέφερε ότι το να χτίσεις είναι «πολύ ακριβό σπόρ», ενώ υπάρχει έλλειμμα οικοπέδων. Στη χώρα μας το πρόβλημα έγκειται σύμφωνα με τον κ. Θεοδωρίδη ότι η γενιά του Πολυτεχνείου έχει δανειστεί σε μεγάλο βαθμό και έχει επιβαρύνει τις επόμενες γενιές όσον αφορά την ιδιοκατοίκηση. Επιπλέον, υπάρχουν περίπου 2 εκατομμύρια κενές κατοικίες, αλλά αυτές βρίσκονται στην επαρχία και έχουν εγκαταληφθεί. Το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι ο πληθυσμός συγκεντρώνεται στην Αθήνα και ότι οι νέοι φεύγουν στο εξωτερικό.

Για την επαρχία, τόνισε ότι τα ενοίκια παραμένουν χαμηλά, αλλά δεν υπάρχει καμία επιθυμία για διαμονή καθώς δεν υπάρχει για παράδειγμα ανεπτυγμένο δίκτυο μεταφορών, δηλαδή τρένα. Σχετικά με το τι χρειάζεται να γίνει, ανέφερε ότι η πολιτεία πρέπει καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τους ανθρώπους της αγοράς και να συζητήσει ώστε να λυθούν τα προβλήματα πάντοτε με τα διαθέσιμα κεφάλαια.

Ο Νίκος Τσάτσης, Chief Development Officer, Plasis Real Estate + Development, δήλωσε ότι υπάρχουν αρκετά προβλήματα όσον αφορά την ιδιοκατοίκηση. Αρχικά, αυξάνονται οι τιμές των ακινήτων χωρίς να υπάρχει η αντίστοιχη αύξηση στους μισθούς, ενώ τα δάνεια δε φτάνουν για την αγορά σύγχρονων σπιτιών.

Πρόσθεσε, ότι στο παρελθόν η αγορά ενός ακινήτου συνδεόταν με τη βοήθεια από την οικογένεια. Πλέον αυτό δεν ισχύει καθώς τα οικογενειακά αποθέματα χρημάτων έχουν μειωθεί και επίσης έχουν κατασχεθεί οικογενειακά ακίνητα λόγω των δανείων. Από την άλλη πλευρά, οι νέοι έχουν φύγει στο εξωτερικό, όπου η ενοικίαση είναι κάτι πολύ σύνηθες, ενώ αρκετοί είναι αυτοί που προτιμούν να νοικιάσουν ένα ακίνητο με παροχές παρά να αγοράσουν κάτι παλιό.

Η Μαρί Δελλή, Partner, LCI Law επισήμανε ότι δεν υπάρχουν μεγάλα συγκροτήματα που να παρέχουν υπηρεσίες και να ανήκουν σε έναν ιδιοκτήτη που θα τα διαχειρίζεται. Αντιθέτως, η αγορά έχει εστιάσει σε γραφεία, ξενοδοχεία και logistics με σημαντικά κενά στην κατοικία. Επιπλέον, αναφέρθηκε ότι υπάρχουν νομικά θέματα που θέτουν εμπόδια. Ένα εξ’ αυτών είναι το γεγονός ότι ο συντελεστής δόμησης είναι σε αδράνεια, καθώς δεν έχει μπει ακόμα σε λειτουργία η τράπεζα γης. Επίσης, χρειάζεται απλούστευση σε αδειοδοτικές διαδικασίες όπως αυτές για την κατεδάφιση, την αναπαλαίωση διατηρητέων κτιρίων, την ανακαίνιση, και τις αλλαγές σε χρήσης γης.

Κλείνοντας ανέφερε ότι πρέπει να γίνει δημόσιος διάλογος για το δίκαιο της μίσθωσης της κατοικίας και θα πρέπει να καταργηθεί η προστασία της ελάχιστης διάρκειας μίσθωσης που θέτει ο νόμος και κάθε συμβόλαιο να είναι αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης μεταξύ εκμισθωτή και ενοικιαστή.