Σύμφωνα πάντα με τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων και την τοποθέτησή τους στον μηχανισμό υπολογισμού και κατανομής των εδρών, συνολικά 47 έδρες σε 31 εκλογικές περιφέρειες θα αλλάξουν χέρια, ενώ 28 υποψήφιοι που εξελέγησαν για πρώτη φορά στην αναμέτρηση της 21ης Μαΐου δεν θα καταφέρουν να επανεκλεγούν και θα μείνουν με την εμπειρία της Βουλής της μιας ημέρας.

Η Ν.Δ. κερδίζει 25 έδρες σε 19 περιφέρειες της επαρχίας ενώ χάνει 9 έδρες σε Λεκανοπέδιο και Θεσσαλονίκη, που πάνε στα μικρά νεοεισερχόμενα κόμματα της Πλεύσης Ελευθερίας και της Νίκης. Μεταξύ άλλων και λόγω των παρενεργειών της ενισχυμένης αναλογικής, είναι πιθανό να καταγράψει το απόλυτο σε 6 τετραεδρικές (Καβάλα, Καρδίτσα, Κυκλάδες, Τρίκαλα, Φθιώτιδα, Χανιά).

Από την άλλη, θεωρείται πιθανό να χάσει από 2 έδρες σε Βόρειο και Νότιο Τομέα Αθήνας, Ανατολική Αττική και να μείνουν εκτός οι: Αρια Αγάτσα και Γιώργος Κουμουτσάκος, Ιωάννα Γκελεστάθη και Αναστάσιος Γαϊτάνης, Αικατερίνη Κατσανδρή και Βασιλική Κόλλια, αντίστοιχα. Πιθανό επίσης είναι να χάσει από μία έδρα σε Α’ Αθήνας (Φωτεινή Πιπιλή), Α’ Πειραιά (Νίκος Βλαχάκος) και Β’ Θεσσαλονίκης (Σάββας Αναστασιάδης).

Το ΠΑΣΟΚ χάνει 9 έδρες, το ΚΚΕ 6 και η Ελληνική Λύση 5.

Η Πλεύση Ελευθερίας συγκεντρώνει 12 έδρες εκλέγοντας βουλευτές σε σχεδόν όλες τις περιφέρειες των μεγάλων αστικών κέντρων, όπως άλλωστε συμβαίνει με τις μικρότερες Κ.Ο. Πιθανότατα η ομάδα της θα αποτελείται, μεταξύ άλλων, από την ίδια, τους ηθοποιούς Διαμαντή Καραναστάση και Σπύρο Μπιμπίλα, την τραγουδίστρια των Μπλε Τζώρτζια Κεφαλά και τον πρώην αθλητή Σπήλιο Ζαχαρόπουλο.

Τέλος, τουλάχιστον 10 βουλευτές φαίνεται ότι θα έχει η Νίκη, εφόσον μπει στη Βουλή.

Εφόσον επιβεβαιωθούν οι δημοσκοπήσεις, στον κατάλογο των ονομάτων του ΣΥΡΙΖΑ που μένουν εκτός Βουλής θα προστεθούν οι Γιάννης Δραγασάκης, Παύλος Πολάκης, Γιάννης Ραγκούσης, Γιώργος Τσίπρας, Γιάννης Αμανατίδης, Δώρα Αυγέρη κ.ά. Στο ακραίο δε σενάριο που το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης πάρει έδρες μόνο στον Δυτικό Τομέα Αθήνας και όχι σε Α’ Πειραιά και Ρέθυμνο, όπου κατεβαίνει υποψήφιος ο Αλέξης Τσίπρας, τότε θα μείνει εκτός και η Ρένα Δούρου.

Στη λίστα με τις 9 μονοεδρικές (Κεφαλονιά, Ζάκυνθος, Λευκάδα, Φλώρινα, Σάμος, Γρεβενά, Καστοριά, Θεσπρωτία, Φωκίδα) και τις 4 περιφέρειες (Λακωνία, Λασίθι, Ρέθυμνο, Χίος), όπου βγήκε 3ο κόμμα, πιθανότατα θα προστεθούν: Δωδεκάνησα, Εβρος, Ημαθία, Καβάλα, Καρδίτσα, Κυκλάδες, Πιερία, Χανιά και Δυτική Αττική.

Η αριθμητική αποτύπωση των νέων κοινοβουλευτικών σχηματισμών συνιστά τον κρίσιμο καταλύτη που θα καθορίσει και τη δυνατότητα της επόμενης Βουλής να προχωρήσει σε θεσμικές τομές που απαιτούν αυξημένη πλειοψηφία. Για παράδειγμα, η έγκριση πρότασης για αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος για να επιτραπεί η λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων απαιτεί πλειοψηφία 180 βουλευτών ώστε στη μεθεπόμενη Βουλή να αναθεωρηθεί με απλή πλειοψηφία 151. Επίσης, η τροποποίηση του νόμου για τη διευκόλυνση της ψήφου των Ελλήνων του εξωτερικού απαιτεί πλειοψηφία 200 βουλευτών.

Με βάση τη θετική στάση του ΠΑΣΟΚ και της Ελληνικής Λύσης όταν κατετέθη για πρώτη φορά το 2019 η πρόταση της Ν.Δ. για απρόσκοπτη διευκόλυνση της ψήφου όλων των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους που διαμένουν στο εξωτερικό, η επόμενη Βουλή θα έχει τη δυνατότητα να βρει τουλάχιστον 200 βουλευτές και να άρει όλα τα προσκόμματα.

Η κατάρρευση των ποσοστών του ΣΥΡΙΖΑ περιορίζει σημαντικά το κοινοβουλευτικό αντιπολιτευτικό οπλοστάσιο. Είναι πιθανό το άθροισμα των βουλευτών που τοποθετούνται αριστερότερα της Ν.Δ., δηλαδή των ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ και Πλεύσης Ελευθερίας, να μην πιάνει το όριο των 120, που επιτρέπει στην αντιπολίτευση να συγκροτεί έως δύο εξεταστικές επιτροπές ανά περίοδο ή να επιβάλλει την κλήση προσώπων στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας.

Με πληροφορίες protothema.gr

Για κάθε επιπλέον 0,5% το μπόνους αυξάνεται κατά μία έδρα (και ανάλογα μειώνονται οι έδρες των άλλων κομμάτων), με ανώτατο όριο τις 30 έδρες. ‘Αρα, το ανώτατο όριο των 50 εδρών μπόνους εξασφαλίζει το πρώτο κόμμα με ποσοστό 40%, όπως έλαβε η ΝΔ στις πρόσφατες εκλογές.

Η αυτοδυναμία δεν εξαρτάται μόνο από το ποσοστό του πρώτου κόμματος αλλά και σε συνδυασμό με το ποσοστό που θα λάβουν αθροιστικά τα κόμματα που δεν θα πιάσουν το όριο του 3%. Όσο πιο υψηλό το ποσοστό των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής τόσο χαμηλώνει ο πήχης της αυτοδυναμίας. Αντίστροφα, όσα περισσότερα κόμματα στο κοινοβούλιο (άρα μικρότερο ποσοστό για τους λοιπούς συνδυασμούς), τόσο θα ανεβαίνει το μίνιμουμ ποσοστό για τον πρώτο. Όπως ανέφεραν ειδικοί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, με πεντακομματική Βουλή η αυτοδυναμία εξασφαλίζεται με ποσοστό περί το 37,5%, με εξακομματική ο πήχης ανεβαίνει γύρω στο 38,4% και με επτακομματική στο 39,3%.

• Οι επικείμενες εκλογές διαφέρουν από αυτές της 21ης Μαΐου και στον τρόπο εκλογής των υποψηφίων. Θα πραγματοποιηθούν με δεσμευμένο συνδυασμό (λίστα), καθώς θα επαναπροκηρυχθούν σε διάστημα λιγότερο από 18 μήνες από τις προηγούμενες. Με αυτή τη διαδικασία οι βουλευτές δεν εκλέγονται με σταυρό προτίμησης αλλά κατά σειρά στο ψηφοδέλτιο κάθε εκλογικής περιφέρειας, όπως συμβαίνει με τους βουλευτές Επικρατείας.

Προφανώς, τα κομματικά επιτελεία και οι πολιτικοί αρχηγοί θα καταρτίσουν τις λίστες των ψηφοδελτίων λαμβάνοντας υπόψη τη σειρά κατάταξης των βουλευτών στις πρόσφατες εκλογές, αν και δεν δεσμεύονται για κάτι τέτοιο από την εκλογική νομοθεσία. Έχουν, δηλαδή, το δικαίωμα να συμπεριλάβουν υποψηφίους ακόμα και αν εκείνοι δεν εξελέγησαν στις εκλογές της 21ης Μαΐου και να θέσουν εκτός ψηφοδελτίων ή να κατατάξουν χαμηλότερα στη λίστα υποψηφίους, οι οποίοι εξελέγησαν στην πρόσφατη εκλογική διαδικασία.

• Οι επικείμενες βουλευτικές εκλογές θα διεξαχθούν με βάση τους εκλογικούς καταλόγους που ίσχυσαν και στις τελευταίες εκλογές, όπως αυτοί οριστικοποιήθηκαν μετά την α΄ αναθεώρηση του 2023, και περιλαμβάνουν όλες τις μεταβολές που συντελέστηκαν έως και την 28η Φεβρουαρίου 2023.

Σε ό,τι αφορά στους ετεροδημότες, αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να ψηφίσουν στον τόπο διαμονής τους στις προσεχείς εκλογές, όσοι είχαν υποβάλει ετεροχρονισμένα τη σχετική αίτηση.

Οι Έλληνες του εξωτερικού μπορούν να ψηφίσουν στον τόπο διαμονής τους εφόσον η αίτηση για εγγραφή στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους έχει εγκριθεί 12 ημέρες πριν από την προκήρυξη των εκλογών. Εάν οι νέες εκλογές προκηρυχθούν τη Δευτέρα 29 Μαΐου, τότε αυτή τη δυνατότητα θα έχουν όποιων η αίτηση εγκρίθηκε έως τις 17 Μαΐου.

• Το ΑΠΕ-ΜΠΕ παρουσιάζει τις προπαρασκευαστικές ενέργειες ενόψει των εκλογών που θα πρέπει να ακολουθηθούν από την αρχή.

Δύο ημέρες μετά την έναρξη της προεκλογικής περιόδου λήγει η προθεσμία για την υποβολή δηλώσεων από τους ένστολους στους προϊσταμένους και διοικητές τους σχετικά με την πρόθεσή τους να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα στον δήμο, στους εκλογικούς καταλόγους του οποίου είναι γραμμένοι.

Τα κόμματα εντός τριών ημερών από την έναρξη της προεκλογικής περιόδου θα πρέπει να δηλώσουν το όνομα και το έμβλημά τους στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και εντός επτά ημερών να καταρτίσουν και να υποβάλλουν τους συνδυασμούς τους στην ηλεκτρονική πύλη καταχώρησης υποψηφίων. Τρεις ημέρες μετά τη λήξη προθεσμίας υποβολής υποψηφιοτήτων, ο ‘Αρειος Πάγος ανακηρύσσει σε δημόσια συνεδρίαση τους εκλογικούς συνδυασμούς.

Εντός 10 ημερών από την έναρξη της προεκλογικής περιόδου οι αντιπεριφερειάρχες καθορίζουν τα εκλογικά τμήματα που θα συσταθούν και ακολούθως, το υπουργείο Εσωτερικών αποστέλλει τους σχετικούς πίνακες όλης της επικράτειας στην εισαγγελία του Αρείου Πάγου. Η τελευταία λαμβάνει, παράλληλα, τις ονομαστικές καταστάσεις των δικαστικών λειτουργών, δικηγόρων, ασκούμενων δικηγόρων κ.λπ. για τον διορισμό τους με κλήρωση ως εποπτών και δικαστικών αντιπροσώπων. Στα πρωτοδικεία κληρώνονται τα μέλη των εφορευτικών επιτροπών του κάθε εκλογικού τμήματος και οι αναπληρωτές τους. Στην κλήρωση περιλαμβάνονται οι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους του οικείου εκλογικού διαμερίσματος που φέρονται στους καταλόγους αυτούς ως κάτοικοι της περιοχής, έχουν τουλάχιστον απολυτήριο δημοτικού και είναι κάτω των 65 ετών.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το μπόνους αυτοδυναμίας είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο η Ν.Δ. άλλαξε τον εκλογικό νόμο της απλής αναλογικής που ψήφισε ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και γιατί ζήτησε άμεσα δεύτερες κάλπες χωρίς να επιδιώξει κυβέρνηση συνεργασίας. Με βάση τα δεδομένα των αποτελεσμάτων της 21ης Μαΐου, η Ν.Δ. θα λάμβανε το σύνολο των 50 εδρών του μπόνους και θα εξασφάλισε αυτοδυναμία 171 εδρών.

Όμως θα μπορούσε να πάρει την αυτοδυναμία ακόμα και με ποσοστά κάτω του 38%. Παράμετρος για την αυτοδυναμία είναι και το εκλογικό ποσοστό των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής. Αυτό είναι κρίσιμο γιατί είδαμε τρία κόμματα κοντά στο όριο του 3% για την είσοδο στη Βουλή (ΝΙΚΗ, Πλεύση Ελευθερίας, ΜέΡΑ25).

• Οι άμεσες δεύτερες εκλογές οδηγούν συνήθως την απόσυρση πολλών μικρών κομμάτων που δεν μπορούν να σηκώσουν το οικονομικό βάρος των διπλών εκλογών. Για παράδειγμα, στις εκλογές του Μαΐου του 2012 το ποσοστό των εκτός Βουλής κομμάτων ήταν στο 19% και στις εκλογές του Ιουνίου του 2012 αυτό έπεσε στο 6%. Στις εκλογές του Μαΐου του 2012 συμμετείχαν 31 κόμματα, ενώ στις εκλογές του Ιουνίου του 2012 μόλις 21 κόμματα.

Το μπόνους πλην της οφθαλμοφανούς αδικίας επιφέρει και σημαντικές «καραμπόλες» στην κατανομή των εδρών στις εκλογικές περιφέρειες. Ιδιαίτερα στις 20 τετραεδρικές και πενταεδρικές περιφέρειες το μπόνους αναμένεται να προκαλέσει έντονη ανισοκατανομή εδρών με πιθανές κατανομές τύπου 3-1 ή 4-0 ή 4-1 κ.λπ. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα κόμματα που δεν θα πιάσουν το εκλογικό μέτρο στις τετραεδρικές και στις πενταεδρικές περιφέρειες κινδυνεύουν να χάσουν έδρες που κανονικά θα καταλάμβαναν στη δεύτερη κατανομή. Ενδεικτική περίπτωση είναι τα Χανιά. Τον Σεπτέμβριο του 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ είχε πάρει και τις τέσσερις έδρες με 41,7%, ενώ τον Ιούλιο του 2019 είχε πάρει μόνο μία έδρα, παρότι είχε έρθει ξανά πρώτος με 37,4%.

Η ενισχυμένη αναλογική εφαρμόστηκε πρώτη φορά στις εκλογές του 1951 ως μία «γέφυρα» μεταξύ της απλής αναλογικής και του πλειοψηφικού συστήματος. Από τότε εφαρμόστηκε σε όλες τις εκλογές, εκτός από τις τρεις αναμετρήσεις του 1989 και του1990 και τις εκλογές της 21ης Μαΐου, όπου εφαρμόστηκε η απλή αναλογική, αλλά και τις εκλογές του 1952 που έγιναν με το πλειοψηφικό.

Πηγή: avgi.gr