Πλέον το μετοχικό κεφάλαιο ανέρχεται σε 1.481 εκατ. ευρώ, διαιρούμενο σε 597.396.677 κοινές, ονομαστικές, μετά ψήφου μετοχές, ονομαστικής αξίας €2,48 η κάθε μία.

Παράλληλα, η Euronext Athens ενέκρινε σήμερα την εισαγωγή των νέων μετοχών.

Ειδική αναφορά έκανε η ΔΕΗ στο πως θα αξιοποιήσει τα 4,12 δισ. ευρώ που εξασφάλισε.

Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΔΕΗ:

Η εταιρεία με την επωνυμία Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού Α.Ε. (στο εξής η «Εταιρεία» ή η «ΔΕΗ») ανακοινώνει ότι από την 26.05.2026 θα αρχίσει η διαπραγμάτευση στη Ρυθμιζόμενη Αγορά της Euronext Athens των 228.126.677 νέων κοινών ονομαστικών μετά ψήφου άυλων μετοχών της Εταιρείας, ονομαστικής αξίας €2,48 η κάθε μία (οι «Νέες Μετοχές»), που εκδόθηκαν λόγω της αύξησης του μετοχικού της κεφαλαίου που πραγματοποιήθηκε με καταβολή μετρητών και με κατάργηση του δικαιώματος προτίμησης των υφιστάμενων μετόχων της Εταιρείας μέσω α) δημόσιας προσφοράς στην Ελλάδα, σύμφωνα με το άρθρο 1.4.δβ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1129, όπως ισχύει (η «Δημόσια Προσφορά») και β) μέσω ιδιωτικής τοποθέτησης εκτός Ελλάδας, σύμφωνα με τις εφαρμοστέες εξαιρέσεις από την υποχρέωση δημοσίευσης ή χρήσης ενημερωτικού δελτίου σε διασυνοριακή βάση, όπως προβλέπονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/1129 και/ή σε άλλες διατάξεις εθνικού δικαίου των οικείων δικαιοδοσιών, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής δυνάμει του Κανόνα 144A  (η «Θεσμική Προσφορά» και μαζί με τη Δημόσια Προσφορά, η «Συνδυασμένη Προσφορά»), σύμφωνα με την από 16.05.2026 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, κατόπιν της εξουσιοδότησης που του παρασχέθηκε δυνάμει της από 14.5.2026 απόφασης της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας (η «Αύξηση»).

Κατόπιν της Αύξησης, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται στο ποσό των €1.481.543.758,96, διαιρούμενο σε 597.396.677 κοινές, ονομαστικές, μετά ψήφου μετοχές, ονομαστικής αξίας €2,48 η κάθε μία. Δυνάμει της από 25 Μαΐου 2026 απόφασής του, το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας πιστοποίησε την πλήρη καταβολή του ποσού της Αύξησης.    

Η Euronext Athens κατά τη συνεδρίαση της 25.05.2026 ενέκρινε την εισαγωγή των Νέων Μετοχών προς διαπραγμάτευση στη Ρυθμιζόμενη Αγορά της Euronext Athens.

Οι Νέες Μετοχές θα έχουν πιστωθεί στις μερίδες και τους λογαριασμούς αξιογράφων μετόχων που τηρούνται στο σύστημα άυλων τίτλων κατά την ημερομηνία έναρξης διαπραγμάτευσης τους.

Τo καθαρό ποσό κεφαλαίων που αντλήθηκαν μέσω της Αύξησης ύψους περίπου €4.122 εκ. (έναντι συνολικών αντληθέντων κεφαλαίων περίπου €4.250 εκατ. μετά την αφαίρεση των δαπανών έκδοσης, ύψους περίπου €128 εκατ.), θα χρησιμοποιηθούν, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην ενότητα VII. «Λόγοι της Έκδοσης και Χρήση των Κεφαλαίων» του από 18.05.2026  εγγράφου που περιέχει τις πληροφορίες που ορίζονται στο Παράρτημα IX του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1129 (το «Έγγραφο Παραρτήματος ΙΧ»), από τη ΔΕΗ ή/και άλλες εταιρείες του Ομίλου ή από υφιστάμενες και μελλοντικές κοινοπραξίες, από το 2026 έως το 2030, ως ακολούθως:

1. ως μέρος των κατά προσέγγιση €16,7 δις που η Εταιρεία έχει προϋπολογίσει, για κεφαλαιουχικές δαπάνες στην ενοποιημένη επιχειρηματική δραστηριότητα (συμπεριλαμβανομένων ΑΠΕ, προμήθειας, ευέλικτης παραγωγής και λοιπών δραστηριοτήτων) έως το 2030, συμπεριλαμβανομένων επενδύσεων σε ηλιακή, αιολική, υδροηλεκτρική ενέργεια, αποθήκευση και CCGT στην Ελλάδα, τη Ρουμανία και άλλες αγορές της ΝΑ Ευρώπης, με στόχο την επίτευξη συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 24,3 GW έως το 2030,
2. ως μέρος των κατά προσέγγιση €1,2 δις που η Εταιρεία έχει προϋπολογίσει, για κεφαλαιουχικές δαπάνες στη Φάση I της ανάπτυξης κέντρου δεδομένων (data center) στην Κοζάνη, με στόχο δυναμικότητα 300 MW σε λειτουργία έως το τέλος του 2028, 
3. ως μέρος των κατά προσέγγιση €1,6 δις για άλλες επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων τηλεπικοινωνιών, ηλεκτροκίνησης και ψηφιοποίησης, και
4. στον βαθμό που είναι ευλόγως αναγκαίο και μόνο έως ποσών τα οποία δεν συνιστούν σημαντικά στοιχεία ως προς την οικονομική κατάσταση του Ομίλου, για άλλους γενικούς εταιρικούς και άλλους επενδυτικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας αξιοποίησης ελκυστικών ευκαιριών στους τομείς ενέργειας και τεχνολογίας.

Οι ανωτέρω κεφαλαιουχικές δαπάνες υπό (α), (β) και (γ) προορίζονται να διατεθούν στα σχετικά έργα με τη χρονολογική σειρά που τα σχετικά έργα θα υλοποιούνται κατά την κρίση της Εταιρείας κατόπιν της ολοκλήρωσης της Αύξησης.

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην ενότητα VII. «Λόγοι της Έκδοσης και Χρήση των Κεφαλαίων» του Εγγράφου Παραρτήματος ΙΧ, σε περίπτωση που τα καθαρά έσοδα της Συνδυασμένης Προσφοράς διατεθούν στα παραπάνω μέσω εταιρείας του Ομίλου (εκτός της Εταιρείας), κοινοπραξίας ή ειδικού σκοπού εταιρείας, η σχετική διάθεση θα πραγματοποιείται μέσω εισφοράς μετοχικού κεφαλαίου ή μέσω ενδοομιλικού δανείου προς το συγκεκριμένο φορέα από τη ΔΕΗ, ή με οποιονδήποτε άλλο νόμιμο τρόπο. Εν αναμονή της τελικής αξιοποίησης των εσόδων όπως περιγράφεται παραπάνω, η Εταιρεία ενδέχεται να επιλέξει να τα διαθέσει για συνήθεις πράξεις διαχείρισης ταμειακών διαθεσίμων, αντιστάθμισης κινδύνου και διαχείρισης μετρητών στο πλαίσιο της συνήθους δραστηριότητάς της, ή να τα επενδύσει προσωρινά σε ισοδύναμα μετρητών, προθεσμιακές καταθέσεις, χρεόγραφα, κρατικά ομόλογα ή άλλα προϊόντα υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης. 

Περαιτέρω, την 25.05.2026 ολοκληρώθηκε η πώληση 13.419.217 ιδίων μετοχών, οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσοστό περίπου 3,63% του, προ της Αύξησης, καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας, σε τιμή €18,63 ανά μετοχή και συνολική αξία περίπου €250 εκατ. Η συναλλαγή εκτελέστηκε εξωχρηματιστηριακά (OTC) μέσω ιδιωτικής τοποθέτησης.  Κατόπιν της ανωτέρω συναλλαγής, η Εταιρεία κατέχει συνολικά 9.563.648 ίδιες μετοχές, ποσοστό 1,6%  του συνόλου των μετοχών της, όπως διαμορφώθηκε μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της Αύξησης.

Παράλληλα, έγιναν γνωστά τα εξής:

Η ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (η «Εταιρεία»), ο Σύμβουλος της Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς και οι Συντονιστές Τοποθέτησης της Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς (όπως ορίζονται κατωτέρω), ανακοινώνουν, σύμφωνα, μεταξύ άλλων, με την υπ’αριθμ. 23/22.06.2004 εγκύκλιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, τα ακόλουθα:

1. Σύμφωνα με την από 20.05.2026 ανακοίνωση της Εταιρείας, το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας αποφάσισε να αποδεχθεί προσφορές για Νέες Μετοχές (όπως ορίζονται κατωτέρω) συνολικού ποσού €4,25 δις μέσω της διάθεσης συνολικά 228.126.677 νέων, κοινών, ονομαστικών, άυλων, μετά ψήφου μετοχών, ονομαστικής αξίας €2,48 η κάθε μία εκδόσεως της Εταιρείας (οι «Νέες Μετοχές»), οι οποίες διατέθηκαν τελικώς μέσω της Συνδυασμένης Προσφοράς (όπως ορίζεται κατωτέρω) στην τιμή των €18,63 ανά Νέα Μετοχή (η «Τιμή Διάθεσης»), στο πλαίσιο της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας, κατά τα ειδικότερα διαλαμβανόμενα στις από 18.05.2026 ανακοινώσεις της (η «Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου»).

Η Τιμή Διάθεσης είναι ίδια στην Ελληνική Δημόσια Προσφορά και στη Θεσμική Προσφορά (όπως ορίζονται κατωτέρω).

2. Οι Νέες Μετοχές διατέθηκαν παράλληλα μέσω: (i) δημόσιας προσφοράς στην Ελλάδα σε Ιδιώτες Επενδυτές και Ειδικούς Επενδυτές, σύμφωνα με το άρθρο 1.4.δβ) του Κανονισμού (ΕΕ) 1127/2019, όπως ισχύει (ο «Κανονισμός») (η «Ελληνική Δημόσια Προσφορά») με δικαίωμα κατά προτεραιότητα κατανομής Νέων Μετοχών στους υφιστάμενους μετόχους της Εταιρείας κατά την έναρξη διαπραγμάτευσης των υφιστάμενων μετοχών της Εταιρείας στην Euronext Athens στις 18.05.2026, σύμφωνα με το μετοχολόγιο της Εταιρείας, που τηρείται ηλεκτρονικά μέσω της Euronext Securities Athens Α.Ε.(προς το σκοπό αυτό, η «Ημερομηνία Καταγραφής» και, οι εν λόγω μέτοχοι, οι «Κατά Προτεραιότητα Επενδυτές») κατά ποσοστό που δεν θα υπερβαίνει το ποσοστό συμμετοχής των υφιστάμενων μετόχων στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας κατά την Ημερομηνία Καταγραφής, έτσι ώστε να δύνανται να διατηρήσουν έως και το ίδιο ποσοστό συμμετοχής μετά την Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου (η «Κατά Προτεραιότητα Κατανομή»), εφόσον συμμετείχαν σχετικώς στην Ελληνική Δημόσια Προσφορά (το «Δικαίωμα Κατά Προτεραιότητα  Κατανομής»), και (ii) ιδιωτικής τοποθέτησης εκτός Ελλάδας, και σε κάθε περίπτωση με την επιφύλαξη των υφιστάμενων εξαιρέσεων από τις ισχύουσες απαιτήσεις κατάρτισης ενημερωτικού δελτίου (η «Θεσμική Προσφορά» και από κοινού με την Ελληνική Δημόσια Προσφορά, η «Συνδυασμένη Προσφορά»).
3. Σε σχέση με την Ελληνική Δημόσια Προσφορά, η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ενήργησε ως Σύμβουλος Έκδοσης, και η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε., η Alpha Bank Α.Ε., η Eurobank Α.Ε., η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε., η Euroxx Χρηματιστηριακή Α.Ε.Π.Ε.Υ., η AXIA Ventures Group Ltd., η Τράπεζα Optima bank Α.Ε., η Credia Bank Α.Ε., η Παντελάκης Χρηματιστηριακή Α.Ε.Π.Ε.Υ. και η Ambrosia Capital Hellas Μονοπρόσωπη Α.Ε.Π.Ε.Υ. ενήργησαν ως Συντονιστές Τοποθέτησης.

Σε σχέση με τη Θεσμική Προσφορά, η Citigroup Global Markets Europe AG, η Goldman Sachs Bank Europe SE και η J.P. Morgan SE ενήργησαν ως Από Κοινού Παγκόσμιοι Συντονιστές και Aπό Κοινού Διαχειριστές του Βιβλίου Προσφορών, η BofA Securities Europe SA, η Deutsche Bank Aktiengesellschaft, η Morgan Stanley Europe SE και η UBS Europe SE ενήργησαν ως Επικεφαλής Aπό Κοινού Διαχειριστές του Βιβλίου Προσφορών, η Barclays Bank Ireland PLC, η BNP PARIBAS, η Jefferies GmbH, η Mediobanca – Banca di Credito Finanziario S.p.A., η Société Générale και η UniCredit Bank GmbH, Υποκατάστημα Μιλάνου, ενήργησαν ως Aπό Κοινού Διαχειριστές του Βιβλίου Προσφορών, και η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε., η Alpha Bank Α.Ε., η Eurobank Α.Ε., η Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε., η Euroxx Χρηματιστηριακή Α.Ε.Π.Ε.Υ., η AXIA Ventures Group Ltd., η Optima bank Α.Ε., η Credia Bank Α.Ε., η Παντελάκης Χρηματιστηριακή Α.Ε.Π.Ε.Υ. και η Ambrosia Capital Hellas Μονοπρόσωπη Α.Ε.Π.Ε.Υ. ενήργησαν ως Συνδιαχειριστές του Βιβλίου Προσφορών.

4. Η περίοδος της Συνδυασμένης Προσφοράς ολοκληρώθηκε στις 20 Μαΐου 2026.
5. Η συνολική έγκυρη ζήτηση στην Τιμή Διάθεσης που εκδηλώθηκε από επενδυτές που συμμετείχαν στη Συνδυασμένη Προσφορά ανήλθε σε 954.304.188 μετοχές, που αντιστοιχεί σε ποσό €17,8 δις, υπερκαλύπτοντας έτσι το ποσό των περίπου €4 δις, το οποίο είχε θέσει αρχικώς ως στόχο να αντλήσει η Εταιρεία κατά περίπου 4,4 φορές.

Ειδικότερα, λαμβάνοντας υπόψιν μόνο τις έγκυρες εγγραφές της Συνδυασμένης Προσφοράς:

i) η συνολική ζήτηση που εκδηλώθηκε στην Ελληνική Δημόσια Προσφορά ανήλθε σε 58.744.161 μετοχές,  αντιστοιχεί σε ποσό €1.094,4 εκατ. και διαιρείται ως εξής:

α) 22.660.398 μετοχές ζητήθηκαν από Ιδιώτες Επενδυτές, οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσό €422,16 εκατ. (με βάση την Τιμή Διάθεσης), 

β) 36.083.763 μετοχές ζητήθηκαν από Ειδικούς Επενδυτές, οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσό €672,24 εκατ. (με βάση την Τιμή Διάθεσης),

ii) Η συνολική ζήτηση που εκδηλώθηκε στην Θεσμική Προσφορά ανήλθε σε 895.560.027 μετοχές και αντιστοιχεί σε ποσό €16,7 δις (με βάση την Τιμή Διάθεσης)

6. Στο πλαίσιο της Θεσμικής Προσφοράς, κατανεμήθηκαν (i) στο Ελληνικό Δημόσιο, νόμιμα εκπροσωπούμενο από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, 69.180.631 Νέες Μετοχές, οι οποίες αντιστοιχούν σε περίπου 30,33% των Νέων Μετοχών, στην Τιμή Διάθεσης και (ii) στην Aeolus Holdings S.à r.l., oντότητα που ανήκει σε κεφάλαια (funds) τα οποία συμβουλεύει η CVC Advisers Greece Μ.Α.Ε. και/ή συνδεδεμένες με αυτήν οντότητες, κατανεμήθηκαν 64.412.238 Νέες Μετοχές, οι οποίες αντιστοιχούν σε περίπου 28,24% των Νέων Μετοχών, στην Τιμή Διάθεσης (από κοινού, οι «Νέες Μετοχές Cornerstone», και οι Νέες Μετοχές που προσφέρθηκαν μέσω της Συνδυασμένης Προσφοράς, μετά την αφαίρεση των Νέων Μετοχών Cornerstone, οι «Νέες Μετοχές Συνδυασμένης Προσφοράς»).
7. Οι 94.533.808 Νέες Μετοχές Συνδυασμένης Προσφοράς κατανεμήθηκαν τελικώς μεταξύ της Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς και της Θεσμικής Προσφοράς ως εξής:

(i) 16.327.146 Νέες Μετοχές (που αντιστοιχούν σε περίπου 17,3% του συνόλου των Νέων Μετοχών Συνδυασμένης Προσφοράς) κατανεμήθηκαν σε Ιδιώτες Επενδυτές και Ειδικούς Επενδυτές που συμμετείχαν στην Ελληνική Δημόσια Προσφορά. Οι υφιστάμενοι μέτοχοι κατά την Ημερομηνία Καταγραφής που συμμετείχαν στη Ελληνική Δημόσια Προσφορά δικαιούνταν Κατά Προτεραιότητα Κατανομή. 

(ii) 78.206.662 Νέες Μετοχές (που αντιστοιχούν σε περίπου 82,7% του συνόλου των Νέων Μετοχών Συνδυασμένης Προσφοράς) κατανεμήθηκαν σε επενδυτές που συμμετείχαν στη Θεσμική Προσφορά. Οι υφιστάμενοι μέτοχοι που συμμετείχαν στη Θεσμική Προσφορά δεν δικαιούνταν Κατά Προτεραιότητα Κατανομή. Οι υφιστάμενοι μέτοχοι που συμμετείχαν τόσο στην Ελληνική Δημόσια Προσφορά όσο και στη Θεσμική Προσφορά δεν είχαν το Δικαίωμα Κατά Προτεραιότητα Κατανομής στην Ελληνική Δημόσια Προσφορά.

8. Οι 16.327.146 Νέες Μετοχές οι οποίες κατανεμήθηκαν τελικώς στην Ελληνική Δημόσια Προσφορά, και οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 17,3% του συνόλου των Νέων Μετοχών Συνδυασμένης Προσφοράς (οι «Νέες Μετοχές Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς»), κατανεμήθηκαν, σύμφωνα με την από 25.05.2026 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και τα σχετικώς αναφερόμενα στο από 18.05.2026 Έγγραφο του Παραρτήματος IX του Κανονισμού που συνέταξε η Εταιρεία  (το «Έγγραφο»), βάσει της έγκυρης ζήτησης που εκδηλώθηκε στην Τιμή Διάθεσης, ως εξής:

(α) 13.892.947 Νέες Μετοχές Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς, ήτοι περίπου 85,1% των Νέων Μετοχών Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς, σε Κατά Προτεραιότητα Επενδυτές.

(β) οι υπόλοιπες 2.434.199 Νέες Μετοχές Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς, ήτοι περίπου 14,9 % των Νέων Μετοχών Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς, κατανεμήθηκαν τόσο σε υφιστάμενους μετόχους που εγγράφηκαν για υπερβάλλον ποσό ή δεν είχαν το Δικαίωμα Κατά Προτεραιότητα Κατανομής επειδή συμμετείχαν τόσο στην Ελληνική Δημόσια Προσφορά όσο και στη Θεσμική Προσφορά, όσο και σε νέους επενδυτές, κατόπιν της κατ’ αναλογία κατανομής για Νέες Μετοχές Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς, οι οποίες δεν κατανεμήθηκαν επί τη βάσει της Κατά Προτεραιότητα Κατανομής,

Επιπλέον διευκρινίζεται ότι 8.940.352 Νέες Μετοχές Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς, ήτοι 54,76% των Νέων Μετοχών Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς, κατανεμήθηκαν σε Ειδικούς Επενδυτές και 7.386.794 Νέες Μετοχές Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς, ήτοι 45,24% των Νέων Μετοχών Ελληνικής Δημόσιας Προσφοράς, σε Ιδιώτες Επενδυτές.

9. Συνεπεία των ανωτέρω, με την από 25.05.2026 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας διαπιστώθηκε, σύμφωνα με τις προβλέψεις του άρθρου 20 του Ν. 4548/2018, η πιστοποίηση της εμπρόθεσμης και ολοσχερούς καταβολής του συνολικού ποσού της Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου.
10. Κατόπιν των ανωτέρω, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας αυξήθηκε κατά €565.754.158,96 με την έκδοση των Νέων Μετοχών, ενώ η διαφορά μεταξύ της ονομαστικής αξίας των Νέων Μετοχών και της Τιμής Διάθεσής τους ύψους €3.684.245.833,55 θα αχθεί σε πίστωση του λογαριασμού των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας «Διαφορά από την έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο».

Συνεπώς, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται στο ποσό των €1.481.543.758,96, διαιρούμενο σε 597.396.677 κοινές, ονομαστικές, μετά ψήφου μετοχές, ονομαστικής αξίας €2,48 η κάθε μία.

11. Οι Συντονιστές Τοποθέτησης δεν ανέλαβαν καμία δέσμευση ανάληψης τυχόν αδιάθετων Νέων Μετοχών ούτε υπέβαλαν αιτήσεις εγγραφής στην Ελληνική Δημόσια Προσφορά για ίδιο λογαριασμό, με την εξαίρεση των:

• Eurobank Α.Ε., στην οποία κατανεμήθηκαν 20.784 Νέες Μετοχές,
• Euroxx Χρηματιστηριακή Α.Ε.Π.Ε.Υ., στην οποία κατανεμήθηκαν 1.044.030 Νέες Μετοχές (εκ των οποίων 1.027.748 Νέες Μετοχές λόγω μη εκκαθαρισμένων συναλλαγών),
• Τράπεζα Optima bank A.E., στην οποία κατανεμήθηκαν 83.445 Νέες Μετοχές.

12. Τα συνολικά έσοδα της Εταιρείας που αντλήθηκαν από τη Συνδυασμένη Προσφορά, πριν αφαιρεθούν τα έξοδα της Συνδυασμένης Προσφοράς, ανέρχονται σε περίπου €4.250 εκατ. (228.126.677 Νέες Μετοχές στην Τιμή Διάθεσης).
13. Τα καθαρά αντληθέντα κεφάλαια από τη Συνδυασμένη Προσφορά, μετά την αφαίρεση των εκτιμώμενων δαπανών έκδοσης ποσού περίπου €128,00 εκατ. (προ ΦΠΑ), ανήλθαν σε περίπου €4.122,0 εκατ. και θα χρησιμοποιηθούν από την Εταιρεία για την προώθηση υλοποίησης του στρατηγικού επιχειρηματικού σχεδίου και για τη χρηματοδότηση μέρους του επενδυτικού της προγράμματος ύψους περίπου €24,2 δις.
14. Η πίστωση των Nέων Μετοχών στους λογαριασμούς αξιογράφων των δικαιούχων αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 25.05.2026 και η διαπραγμάτευσή στο Euronext Athens αναμένεται να ξεκινήσει στις 26.05.2026.

Η σημαντική αύξηση της κερδοφορίας αντανακλά την αυξανόμενη συνεισφορά των σημαντικών επενδύσεων που έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ θετικά συνέβαλαν και οι ευνοϊκές υδρολογικές και ανεμολογικές συνθήκες που επικράτησαν κατά το α’ τρίμηνο του 2026.

Οι συνολικές επενδύσεις διαμορφώθηκαν σε €0,5 δισ., εκ των οποίων το 82% κατευθύνθηκε σε έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), ευέλικτης παραγωγής και αναβάθμισης των δικτύων διανομής σε συνέχεια της υλοποίησης του Επιχειρηματικού Πλάνου του Ομίλου.

Η εγκατεστημένη ισχύς σε ΑΠΕ διαμορφώθηκε σε 7,2 GW στο τέλος του α’ τριμήνου 2026, αντιπροσωπεύοντας το 59% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος του Ομίλου. Περαιτέρω αύξηση αναμένεται στα επόμενα τρίμηνα, με έργα συνολικής ισχύος 6,7 GW να βρίσκονται υπό κατασκευή, έτοιμα προς κατασκευή ή σε διαγωνιστική διαδικασία (υποβολή προσφορών).

Οικονομικές επιδόσεις 

Τα προσαρμοσμένα κέρδη προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων (EBITDA) αυξήθηκαν σε €0,7δισ. από €0,5 δισ., ενώ τα προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη μετά την αφαίρεση των δικαιωμάτων μειοψηφίας διαμορφώθηκαν σε €0,2 δισ. από €0,1 δισ.  

Ο δείκτης Καθαρό Χρέος/EBITDA διαμορφώθηκε σε 3,0x, παρά το σημαντικό ύψος των επενδύσεων, παραμένοντας σαφώς κάτω από το όριο του 3,5x που προβλέπει η χρηματοοικονομική πολιτική του Ομίλου, ενώ ο καθαρός δανεισμός ανήλθε σε €6,9 δισ. στις 31.03.2026.

Προοπτικές για το 2026

Επιβεβαίωση των στόχων για προσαρμοσμένο EBITDA στα €2,4 δισ. και προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη μετά την αφαίρεση των δικαιωμάτων μειοψηφίας στα €0,7 δισ., και διανομή μερίσματος ύψους €0,80/μετοχή.

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα, ο Γεώργιος Στάσσης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ δήλωσε:

«Ξεκινήσαμε δυναμικά το 2026, καταγράφοντας ισχυρές οικονομικές επιδόσεις και συνεχή πρόοδο σε όλους τους πυλώνες της στρατηγικής μας. Τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου αναδεικνύουν τη δυναμική του καθετοποιημένου επιχειρηματικού μας μοντέλου, την ανθεκτικότητα των δραστηριοτήτων μας στη διανομή και τα οφέλη της συνεχιζόμενης μετάβασής μας προς ένα καθαρότερο και πιο ευέλικτο χαρτοφυλάκιο παραγωγής.

Συνεχίζουμε να υλοποιούμε με συνέπεια το επενδυτικό μας πλάνο, δίνοντας έμφαση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, την ευέλικτη παραγωγή και τα δίκτυα διανομής. Με 6,7 GW έργων ΑΠΕ ήδη υπό κατασκευή ή έτοιμων προς κατασκευή, έχουμε κάνει σημαντικά βήματα για την επίτευξη των στόχων μας για το 2030.

Παραμένουμε αισιόδοξοι για την επίτευξη των οικονομικών μας στόχων για το 2026. Όραμά μας είναι η ΔΕΗ να ηγείται της ενεργειακής μετάβασης στην Κεντρική-Νοτιοανατολική Ευρώπη. Επεκτείνουμε το αποτύπωμά μας για να γίνουμε πυλώνας ενεργειακής ασφάλειας και βιωσιμότητας για ολόκληρη την περιοχή, δημιουργώντας αξία για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τους μετόχους μας.»

Περαιτέρω ανάλυση ανά επιχειρηματική δραστηριότητα 

Εμπορία

Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, στην Ελλάδα παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη το α΄ τρίμηνο 2026 (- 0,6% σε σχέση με το α΄ τρίμηνο 2025), ενώ στη Ρουμανία καταγράφηκε αύξηση κατά 1,2%, κυρίως λόγω των ψυχρότερων καιρικών συνθηκών που επικράτησαν στη χώρα. 

Στην Ελλάδα, το μέσο μερίδιο αγοράς της ΔΕΗ στη λιανική προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας παρέμεινε στο 50%. Στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα, το μέσο μερίδιο διαμορφώθηκε στο 49% το Μάρτιο του 2026 (από 50% τον Μάρτιο του 2025). Ανά κατηγορία τάσης, το μερίδιο διαμορφώθηκε σε 16% στην Υψηλή Τάση (από 23%), σε 33% στη Μέση Τάση (από 37%) και σε 62% στη Χαμηλή Τάση (από 62%). 

Στη Ρουμανία, το μέσο μερίδιο της ΔΕΗ στις πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας μειώθηκε στο 15% από 16% το α΄ τρίμηνο 2025. 

Παραγωγή

Η παραγωγή από ΑΠΕ κατέγραψε σημαντική αύξηση κατά 141% το α’ τρίμηνο 2026 και διαμορφώθηκε στις 3,6 TWh (από 1,5 TWh το α’ τρίμηνο 2025). Η άνοδος αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ενισχυμένη συνεισφορά των μεγάλων υδροηλεκτρικών μονάδων η οποία αυξήθηκε κατά 282% ως αποτέλεσμα των έντονων βροχοπτώσεων. Επιπλέον, η αιολική παραγωγή αυξήθηκε κατά 30% έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2025, χάρη στις ευνοϊκότερες αιολικές συνθήκες, ιδιαίτερα στον ελλαδικό χώρο. Η παραγωγή από  φωτοβολταϊκά  σημείωσε επίσης αύξηση κατά 23%, υποστηριζόμενη από την προσθήκη νέας ισχύος και παρά το γεγονός ότι το α΄ τρίμηνο του 2026 χαρακτηρίστηκε από περιορισμένη ηλιοφάνεια και τοπικές χιονοπτώσεις κυρίως στην περιοχή της Ρουμανίας. Ως αποτέλεσμα, η παραγωγή από ΑΠΕ ανήλθε στο 56% της συνολικής παραγωγής της ΔΕΗ, επιβεβαιώνοντας την ενίσχυση του καθαρού ενεργειακού της μείγματος. 

Σημαντική μείωση καταγράφηκε στην θερμική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Συγκεκριμένα, η παραγωγή από φυσικό αέριο μειώθηκε στις 1,6TWh (από 2,3 TWh το α’ τρίμηνο 2025), η λιγνιτική παραγωγή στις 0,9TWh (από 1,1 TWh το α’ τρίμηνο 2025) σε συνέχεια της απολιγνιτοποίησης και η παραγωγή από πετρελαϊκές μονάδες στις 0,4TWh (από 0,7 TWh το α’ τρίμηνο 2025) λόγω της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης- Ηπειρωτικής Ελλάδας που βρίσκεται σε τελικό στάδιο διασύνδεσης.

Ως αποτέλεσμα του καθαρότερου ενεργειακού μείγματος, η ένταση των εκπομπών CO₂ από την ηλεκτροπαραγωγή, μειώθηκε σε 0,35 τόνους ανά παραγόμενη MWh το α΄ τρίμηνο 2026 από 0,55 τόνους ανά παραγόμενη MWh το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025. 

Το μέσο μερίδιο της ΔΕΗ στην Ελλάδα παρέμεινε σταθερό στο 34% το α΄ τρίμηνο του 2026. Στη Ρουμανία, το μέσο μερίδιο της ΔΕΗ στην παραγωγή από ΑΠΕ αυξήθηκε σε 29% το α΄ τρίμηνο του 2026 από 26% το α΄ τρίμηνο 2025, ως αποτέλεσμα της προσθήκης νέων φωτοβολταϊκών έργων στο χαρτοφυλάκιο των ΑΠΕ. 

Διανομή

Με επενδύσεις ύψους άνω των €0,2 δισ., το α’ τρίμηνο του 2026, ο Όμιλος συνεχίζει δυναμικά τον εκσυγχρονισμό και την ψηφιοποίηση των δικτύων Διανομής. 

Ο δείκτης SAIDI στην Ελλάδα αυξήθηκε στα 30 λεπτά (από 21 λεπτά), ενώ στη Ρουμανία μειώθηκε στα 18 λεπτά (από 19 λεπτά). Αντίστοιχα, ο δείκτης SAIFI στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 0,4 φορές (από 0,3 φορές), ενώ στη Ρουμανία μειώθηκε σε 0,4 φορές (από 0,5 φορές). Η επιδείνωση των δεικτών στην Ελλάδα οφείλεται κυρίως σε βλάβες στο δίκτυο στη Δυτική Ελλάδα, ως αποτέλεσμα των δυσμενών καιρικών φαινομένων που επικράτησαν κατά το α’ τρίμηνο του 2026. Στο πλαίσιο αυτό, οι αυξημένες επενδύσεις του Ομίλου συμβάλλουν ουσιαστικά στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του δικτύου, διασφαλίζοντας υψηλότερη επιχειρησιακή ετοιμότητα και ταχύτερη αποκατάσταση των βλαβών.

Η ΔΕΗ συνεχίζει να ενισχύει την ανάπτυξη των έξυπνων μετρητών, με τη διείσδυσή τους στην Ελλάδα να ανέρχεται σε 19% (από 14%) αντανακλώντας την πρόοδο της ευρείας εγκατάστασής τους στη χώρα, ενώ στη Ρουμανία βρίσκεται στο 62% (από 57%)⁶.

Τηλεπικοινωνίες 

Το δίκτυο της “Fibergrid” στην Ελλάδα καλύπτει πλέον 1,8 εκατ. νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καταγράφοντας αύξηση 86% σε ετήσια βάση (έναντι 948 χιλ. στο τέλος του α’ τριμήνου 2025), ενώ περισσότερα από 1 εκατ. είναι ήδη διαθέσιμα για άμεση σύνδεση. Ο Όμιλος συνεχίζει την υλοποίηση του επενδυτικού του σχεδίου, με στόχο το δίκτυο FTTH να καλύπτει 2,7 εκατ. νοικοκυριά και επιχειρήσεις έως το τέλος του 2026.

Ηλεκτροκίνηση

Η ΔΕΗ ενισχύει περαιτέρω την παρουσία της στον τομέα της ηλεκτροκίνησης, αναπτύσσοντας το μεγαλύτερο δημόσιο δίκτυο σημείων φόρτισης στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα διευρύνει τη δραστηριότητά της στη Ρουμανία, ενισχύοντας το διεθνές της αποτύπωμα. Στο τέλος του α’ τριμήνου 2026, το δίκτυο στις δύο χώρες αριθμούσε 4.359 σημεία φόρτισης, καταγράφοντας αύξηση 33% σε ετήσια βάση.

Μιλώντας στη διάρκεια της άτυπης συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ στην Κύπρο, ο Σάντσεθ πρόσθεσε ότι η Ισπανία έχει επίσης προτείνει ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες για επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Εξάλλου, απαντώντας σε ερωτήσεις ισπανών δημοσιογράφων κατά την έναρξη της συνόδου, ο ισπανός πρωθυπουργός απέρριψε πληροφορίες του Τύπου, σύμφωνα με τις οποίες οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν το ενδεχόμενο να ανασταλεί η συμμετοχή της Ισπανίας στο ΝΑΤΟ, σε αντίποινα για την αντίθεσή του στον πόλεμο εναντίον του Ιράν.

«Η Ισπανία είναι ένας αξιόπιστος εταίρος στους κόλπους του ΝΑΤΟ και εκπληρώνουμε τις υποχρεώσεις μας έναντι της Συμμαχίας», δήλωσε στα αγγλικά απευθυνόμενος στους δημοσιογράφους κατά την έναρξη της άτυπης συνόδου κορυφής, προσθέτοντας: «Συνεπώς, καμιά ανησυχία».

«Δεν εργαζόμαστε με βάση e-mails, εργαζόμαστε με βάση επίσημα έγγραφα και τις θέσεις που διατυπώνονται από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε επίσης στους δημοσιογράφους.

«Η θέση της ισπανικής κυβέρνησης είναι καθαρή: απόλυτη συνεργασία με τους συμμάχους μας, όμως πάντα στο πλαίσιο της διεθνούς νομιμότητας», συνέχισε.

Η ισπανική κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ έχει αντιταχθεί στον πόλεμο που από τα τέλη Φεβρουαρίου διεξάγεται από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Αυτή η σταθερή θέση έχει εκνευρίσει πολύ τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατηγόρησε τη Μαδρίτη ότι αρνήθηκε να αφήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν στρατιωτικές βάσεις στην Ανδαλουσία για να διεξάγουν αεροπορικές επιθέσεις, φθάνοντας μέχρι να απειλήσει «να σταματήσει κάθε εμπόριο» ανάμεσα στις δύο χώρες.

Εδώ και μήνες ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγορεί επίσης την Ισπανία ότι δεν έχει αυξήσει στο 5% του ΑΕΠ τις στρατιωτικές δαπάνες της, όπως προβλέπεται από το νέο στόχο του ΝΑΤΟ που προωθείται από την Ουάσινγκτον.

Η Επιτροπή ανέφερε ότι τα μέτρα – τα οποία ανακοινώθηκαν στο πλαίσιο του πακέτου με την ονομασία «AccelerateEU» – περιλαμβάνουν τη βελτιστοποίηση της διανομής καυσίμων αεροσκαφών μεταξύ των χωρών της ΕΕ, με στόχο την αποφυγή ελλείψεων.

«Οι επιλογές που κάνουμε σήμερα θα καθορίσουν την ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του σήμερα και τις κρίσεις του αύριο. Η στρατηγική μας AccelerateEU θα προσφέρει τόσο άμεσα όσο και πιο διαρθρωτικά μέτρα ανακούφισης στους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις», δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

«Πρέπει να επιταχύνουμε τη μετάβαση σε εγχώριες, καθαρές μορφές ενέργειας. Αυτό θα μας προσφέρει ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια, και θα σημαίνει ότι θα είμαστε σε καλύτερη θέση να αντέξουμε τις γεωπολιτικές αναταραχές», πρόσθεσε. 

Tα μέτρα που προτείνει η ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει μέτρα για τη βελτιστοποίηση της διανομής καυσίμων αεροσκαφών μεταξύ των χωρών, προς αποφυγή των ελλείψεων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την αναθεώρηση του νόμου για τα αποθέματα πετρελαίου, προκειμένου να αυξήσει την απαίτηση για τα αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών.

Η στρατηγική του Ομίλου ΔΕΗ ευθυγραμμίζεται με τους στόχους της Συμφωνίας των Παρισίων και της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως πρωτοπόρου της ενεργειακή μετάβαση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και ενισχύοντας τη δέσμευσή του για βιώσιμη ανάπτυξη και περιβαλλοντική υπευθυνότητα.

Με σύνθημα και για το 2026 «Η Δύναμή μας, ο Πλανήτης μας», η Παγκόσμια Ημέρα της Γης συνεχίζει να απευθύνει κάλεσμα για συλλογική δράση, αναδεικνύοντας την ανάγκη επιτάχυνσης της δράσης για το περιβάλλον και ενίσχυσης των βιώσιμων πρακτικών. Στο πλαίσιο αυτό, καλεί πολίτες, φορείς και εκπαιδευτικές κοινότητες να συμβάλουν ενεργά στην προστασία του περιβάλλοντος, μέσα από ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και συμμετοχή σε δράσεις που προάγουν την υπεύθυνη χρήση των φυσικών πόρων και τη στήριξη της καθαρής ενέργειας.

Πράσινες επενδύσεις με τη βιωσιμότητα στο επίκεντρο της στρατηγικής

Στο επικαιροποιημένο Στρατηγικό Σχέδιο για την περίοδο 2026–2028, η ΔΕΗ προχωρά στην περαιτέρω ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου της σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με στόχο η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ να φτάσει τα 12,7 GW έως το 2028, ενισχύοντας το πράσινο αποτύπωμά της και τη θέση της στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Παράλληλα, ο Όμιλος προχωρά με σταθερά βήματα στην πλήρη απολιγνιτοποίηση έως το τέλος του 2026, έχοντας ήδη πετύχει το 2025 μείωση κατά 58% των εκπομπών CO₂ από ηλεκτροπαραγωγή σε σχέση με το 2019  και  στοχεύοντας σε μακροπρόθεσμη επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2040, στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής για έναν πιο βιώσιμο και ανθεκτικό ενεργειακό μετασχηματισμό.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Όμιλος βρίσκεται σε σταθερή πορεία για μείωση κατά 85% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου την περίοδο 2019–2028, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή δέσμευση για μείωση του περιβαλλοντικού του αποτυπώματος.

Στόχος της ΔΕΗ είναι η δημιουργία διαμοιραζόμενης αξίας για την οικονομία και την κοινωνία, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες όλων των ενδιαφερόμενων μερών, συμβάλλοντας παράλληλα ουσιαστικά στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

Στρατηγικό όραμα για κλιματική ουδετερότητα

Ο Όμιλος ΔΕΗ έχει δεσμευτεί να μειώσει δραστικά τις άμεσες εκπομπές CO₂ από ηλεκτροπαραγωγή, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη μείωση των εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου.

Ο Όμιλος έχει θέσει πολύ υψηλά τον πήχη στα θέματα βιωσιμότητας και βρίσκεται σταθερά σε τροχιά επίτευξης των στόχων του. Η διεθνής πρωτοβουλία Science Based Targets initiative (SBTi), μετά από ενδελεχή διαδικασία αξιολόγησης, επικύρωσε την εγκυρότητα των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στόχων του Ομίλου ΔΕΗ για τη μείωση εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου. Σύμφωνα με το SBTi, οι στόχοι που υπέβαλε ο Όμιλος ευθυγραμμίζονται πλήρως με τον στόχο περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας στον 1,5°C, σύμφωνα με τη Συμφωνία των Παρισίων, καθώς και με την επίτευξη πλήρους κλιματικής ουδετερότητας σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας. Συγκεκριμένα, οι εγκεκριμένοι στόχοι, οι οποίοι έχουν ως έτος βάσης το 2021, περιλαμβάνουν:

• Μείωση 73,7% και 98,6% των Scope 1 & Scope 2 εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου ανά παραγόμενη MWh έως το 2030 και το 2040, αντίστοιχα.
• Μείωση 73,7% και 98,4% των Scope 1 & Scope 3/Κατ. 3 εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου ανά πωληθείσα MWh έως το 2030 και 2040, αντίστοιχα.
• Μείωση 42% και 90% των απόλυτων εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου σε όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες του Scope 3 έως το 2030 και 2040 αντίστοιχα.

Η επικύρωση των στόχων του από το SBTi, καθιστά τον Όμιλο ΔΕΗ τον πρώτο ελληνικό ενεργειακό Όμιλο με επιστημονικά τεκμηριωμένους στόχους μείωσης των εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή του στην πράσινη μετάβαση.

«Αν χρειαστεί, μπορεί να αναδιανείμουμε και να μοιραστούμε τα διαθέσιμα καύσιμα αεροσκαφών» είπε. 

Ο ίδιος συμπλήρωσε ότι συστήνεται προς τις κυβερνήσεις των κρατών μελών να μειώσουν τους φόρους στο ηλεκτρικό ρεύμα και να ενισχύσουν τις βιομηχανίες που επηρεάζονται από τις αυξημένες τιμές ενέργειας.

Ο Νταν Γιόργκενσεν πρόσθεσε ότι είναι αναγκαίος ο συντονισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αποθήκευση φυσικού αερίου.

Οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες έχουν προειδοποιήσει για ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών μέσα σε λίγες εβδομάδες, ως αποτέλεσμα του πολέμου στο Ιράν που έχει μπλοκάρει την κύρια διαδρομή εφοδιασμού μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Περίπου το 75% του εφοδιασμού της Ευρώπης σε καύσιμα αεροσκαφών προέρχεται από τη Μέση Ανατολή.

Του Σταύρου Παπασταύρου, Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Τα κράτη που δεν διαθέτουν επαρκή ενεργειακή θωράκιση καθίστανται ευάλωτα σε οικονομικούς κλυδωνισμούς και γεωπολιτικές πιέσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, η ενεργειακή αυτάρκεια και η διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού συνιστούν στρατηγική αναγκαιότητα, που παρέχει ανθεκτικότητα και καθορίζει το παρόν και το μέλλον κάθε χώρας. Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν με σαφήνεια την ορθότητα της στρατηγικής του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στον τομέα των υδρογονανθράκων – την ανάπτυξη, δηλαδή, στην Πατρίδα μας μίας πηγής ενέργειας που μπορεί να μας εξασφαλίσει αυτάρκεια, σημαντικούς πόρους και ενίσχυση της γεωστρατηγικής μας θέσης.

Εν μέσω αυτής της δυναμικής μεταβλητότητας, η εκπροσώπηση της χώρας μας στη διεθνή ενεργειακή συνάντηση CERAWeek στο Χιούστον, όπου συμμετείχαμε με τον Υφυπουργό, Νίκο Τσάφο, παρουσία του Διευθύνοντος Συμβούλου της ΕΔΕΥΕΠ, Άρη Στεφάτου, υπογράμμισε τον ενεργό ρόλο της Ελλάδας στον παγκόσμιο ενεργειακό διάλογο. Πρόκειται για τη σημαντικότερη διεθνή συνάντηση του ενεργειακού κλάδου, με πάνω από 10.000 εκπροσώπους κυβερνήσεων και επιχειρήσεων, από περισσότερες από 85 χώρες. Τα βασικά συμπεράσματα που προέκυψαν είναι ξεκάθαρα: η παγκόσμια ενεργειακή κρίση δεν έχει ακόμη ορατό τέλος, ενώ η ανάγκη για διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα καθίσταται επιτακτική.

Στο πλαίσιο αυτό, κατά την παραμονή μας στις ΗΠΑ, πραγματοποιήσαμε συναντήσεις με υψηλόβαθμους εκπροσώπους τόσο της Exxon Mobil όσο και της Chevron, προκειμένου να δρομολογήσουμε τα επόμενα βήματα των συμπράξεών μας. Με τον Αντιπρόεδρο της ExxonMobil, κ. John Ardill, συζητήσαμε για την -πρώτη μετά από 40 χρόνια- υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση που θα πραγματοποιήσει στο Ιόνιο η κοινοπραξία ExxonMobil-Energean-Helleniq Energy, η οποία ήδη προχώρησε σε μία προκαταρτική συμφωνία με την εταιρία Stena Drilling. Μέσα στον Απρίλιο αναμένονται οι υπογραφές για το γεωτρύπανο Stena Drill Max, ενώ στόχος είναι η γεώτρηση να ξεκινήσει τον Φεβρουάριο του 2027, σε περίπου δέκα μήνες από σήμερα, και παράλληλα ξεκίνησε ήδη το πλοίο Eco Οne τις έρευνες για τη βασική περιβαλλοντική μελέτη.

Με τους Kevin McLachlan και Gavin Lewis, Αντιπροέδρους της Chevron, συζητήσαμε για τα επόμενα βήματα των συμφωνιών που κυρώθηκαν στη Βουλή μέσα στον Μάρτιο με την κοινοπραξία Chevron-HellenniqEnergy, ώστε να πραγματοποιηθούν οι σεισμικές έρευνες πριν το τέλος του 2026 νότια της Πελοποννήσου και νότια της Κρήτης. Το μήνυμα που θέλουμε να στείλουμε ως χώρα είναι ότι «πατάμε γκάζι», προχωράμε γρήγορα, στοχευμένα και αποτελεσματικά για να εξερευνήσουμε τις δυνατότητές μας να γίνουμε παραγωγός φυσικού αερίου. Ο εντοπισμός τυχόν εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων θα αναβαθμίσει αυτομάτως τη θέση της χώρας μας στη Μεσόγειο, την Ευρώπη και τον κόσμο.

Στην Ελλάδα έχουμε καταφέρει, με τις επενδύσεις των τελευταίων 6 ετών στις υποδομές, τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου, την απομάκρυνση από τον ακριβό, ρυπογόνο λιγνίτη και την αξιοποίηση των πηγών που έχουμε σε αφθονία -ήλιο και άνεμο-, να παράγουμε πάνω από 55% της ηλεκτρικής ενέργειας από τις ανανεώσιμες πηγές. Έχουμε χτίσει, έτσι, μέσω του διαφοροποιημένου ενεργειακού μας μίγματος, ένα σημαντικό ανάχωμα στις ενεργειακές κρίσεις, γεγονός που αποτυπώνεται ήδη στη συγκρατημένη μετακύλιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους στον τελικό καταναλωτή.

Γιατί η ενεργειακή πολιτική δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι αποκομμένη από την κοινωνική πολιτική – αφορά και επηρεάζει άμεσα τους πολίτες. Έτσι, όπως έχουμε αποδείξει επανειλημμένως στις πολλαπλές κρίσεις των τελευταίων ετών, η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, λελογισμένα και στο πλαίσιο των δημοσιονομικών μας δυνατοτήτων, στηρίζει τους πολίτες ώστε να μη μένει κανείς πίσω. Η Πολιτεία παρεμβαίνει με στοχευμένα μέτρα, χωρίς όμως να διακυβεύεται η δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας. Το δημοσιονομικό πλεόνασμα και η αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας στις διεθνείς αγορές επιτρέπουν την παροχή ανακουφιστικών μέτρων με υπευθυνότητα και διάρκεια.Ήδη έχουμε αναλάβει δύο δέσμες πρωτοβουλιών για την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας και τη συγκράτηση των τιμών και συνεχίζουμε να παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις, ώστε να διατηρηθεί η κοινωνική συνοχή σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων.

Μέσα σε ένα περιβάλλον έντονων προκλήσεων, με στρατηγικό σχεδιασμό, διεθνείς συνεργασίες και αποφασιστικότητα, η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα πιο ασφαλές και ανθεκτικό ενεργειακό μέλλον. Στόχος μας, όχι μόνο η αντιμετώπιση της σημερινής κρίσης, αλλά και η οικοδόμηση γερών θεμελίων, που θα εξασφαλίζουν ευημερία και προοπτική για τις επόμενες γενιές.

Του Γιάννη Μανιάτη*

Το πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες, όπως άλλωστε και η λύση του. Η Ελλάδα χρειάζεται επειγόντως μια διευρυμένη παραγωγική βάση (αγροτικός τομέας, πρώτες ύλες, μεταποίηση, καινοτομία), η οποία βέβαια, μεταξύ άλλων προϋποθέσεων, απαιτεί πρωτίστως αδιάλειπτη και οικονομικά προσιτή ενέργεια, σημαντικό μέρος της οποίας θα παράγεται εγχώρια.

Και ενώ η χώρα μας έχει να επιδείξει διαχρονική σημαντική πρόοδο στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (το 2025 το 47% της ζήτησης ηλεκτρισμού καλύφθηκε από ΑΠΕ), καθώς ήδη από το 2014 είχε κατακτήσει την 3^η καλύτερη θέση παγκοσμίως στην κατά κεφαλήν παραγωγή από Φωτοβολταϊκά και την 7^η καλύτερη στην Ευρώπη από Αιολικά, δυστυχώς στους υδρογονάνθρακες έμεινε καθηλωμένη, εξαιτίας πολυετούς και πέρα από κάθε λογική, εχθρικής κυβερνητικής στάσης. Έτσι το 2023, η ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας από τρίτους προμηθευτές ήταν περίπου 75%, με το μ.ο. της ΕΕ-27 58%, ενώ αυτή της Δανίας, που εκτός από ΑΠΕ παράγει υδρογονάνθρακες, μόλις 40%. Υπάρχει βέβαια και η περίπτωση της Κύπρου, με βεβαιωμένα κοιτάσματα φυσικού αερίου (φ.α.), που ακόμα δεν έχει εκμεταλλευτεί και μια διφορούμενη στάση.

Αν και η κατάσταση είναι αρκετά καλύτερη στις μεγάλες διεθνείς διασυνδέσεις, οι οποίες αποτελούν τον δεύτερο πυλώνα της στρατηγικής που καθιερώσαμε στις αρχές της δεκαετίας του 2010 (οι άλλες δύο ήταν η αξιοποίηση εγχώριων πηγών ενέργειας και η δραστική βελτίωση της Ενεργειακής Απόδοσης), θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι αυτές αντιμετωπίζουν δυο σοβαρές προκλήσεις.

Α. Κάποιες δεν έχουν υλοποιηθεί, μετά από πολλά χρόνια σχεδιασμών και στήριξης από την ΕΕ, όπως ο East Med, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ και Ελλάδας – Αιγύπτου, αλλά και η αντλησιοταμίευση στην Αμφιλοχία. Αξιοσημείωτο είναι ότι, με εξαίρεση την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου που εντάχθηκε το 2024, όλες τις εντάξαμε στα έργα προτεραιότητας της ΕΕ, τα γνωστά PCIs, ήδη από το 2013, δίνοντάς τους έτσι πρόσβαση σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και ταχύτερες διασυνοριακές αδειοδοτικές διαδικασίες.

Β. Εκείνες που υλοποιήθηκαν (π.χ. ο Συμπιεστής, στο πλαίσιο του Κάθετου Διαδρόμου, για την αναστροφή ροής φ.α. προς το Βορρά στο Σιδηρόκαστρο έγινε PCI το 2013 και γρήγορα κατασκευάστηκε), είτε αντιμετωπίζουν μακροχρόνια διασυνοριακά ρυθμιστικά προβλήματα που περιορίζουν τη λειτουργία τους, όπως ο Κάθετος Διάδρομος, είτε και καθυστερήσεις στην αναγκαία αναβάθμιση της μεταφορικής τους ικανότητας, όπως ο ΤΑΡ και ο IGB, αλλά και οι αναγκαίες ενισχύσεις στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις με την Ιταλία και τους βόρειους γείτονές μας (για να αξιοποιήσουμε την υπερπαραγωγή ΑΠΕ και στο μέλλον τις εισαγωγές από Αίγυπτο).

Ευτυχώς, λόγω εξωγενών παραγόντων, όπως η όξυνση των διεθνών οικονομικών ανταγωνισμών, οι απανωτές γεωπολιτικές, που άμεσα μετατρέπονται σε ενεργειακές – οικονομικές κρίσεις, αλλά και η σημαντική στροφή των ΗΠΑ υπέρ των υδρογονανθράκων, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας άλλαξε δραστικά στάση. Έτσι, από τη δήλωση του κ. Μητσοτάκη από το βήμα της 76^ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ το 2021 ότι οι «υδρογονάνθρακες είναι ένα αγαθό που χάνει την αξία του» και την αγωνιώδη έκκλησή του να σταματήσουμε «τις διαμάχες του προηγούμενου αιώνα», φτάσαμε στους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς για την αργοπορημένη υλοποίηση εθνικών στρατηγικών του 2010-2014 (υδρογονάνθρακες, Κάθετος Διάδρομος), που βέβαια μέχρι το 2019 απολάμβαναν σημαντική διακοινοβουλευτική συναίνεση (ΠΑΣΟΚ, ΠΑΣΟΚ-ΝΔ τα χρόνια της συγκυβέρνησης, ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ μετά το 2017).

Με την ενεργοποίηση, επιτέλους, του Κάθετου Διαδρόμου η Ελλάδα θα αξιοποιήσει μια τεράστια γεωπολιτική ευκαιρία, καθώς η ενεργειακή ασφάλεια της ΝΑ Ευρώπης και η πρόσβαση αμερικανικών, κυρίως, εξαγωγών LNG στην περιοχή, θα βασίζεται σε σημαντικό βαθμό σε εμάς. Παράλληλα, η αξιοποίηση των ελληνικών υδρογονανθράκων μπορεί να μειώσει τη μεγάλη μας ενεργειακή εξάρτηση, να διευκολύνει μια ομαλότερη πράσινη μετάβαση, να βελτιώσει τον γεωπολιτικό μας ρόλο στη περιοχή και να κατοχυρώσει στη πράξη τα δικαιώματα που αναγνωρίζει το Διεθνές Δίκαιο. Τέλος, να δημιουργήσει καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας και σημαντικά έσοδα για τις Περιφέρειες και το ασφαλιστικό σύστημα, όπως ήδη έχουμε θεσμοθετήσει από το 2013 με το «Ταμείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης των Γενεών» (Ν.4162/2013).

Δυστυχώς βέβαια δεν θα επιστραφεί ποτέ το κόστος που ήδη πλήρωσαν οι Έλληνες πολίτες ή οι χαμένες ευκαιρίες για την πατρίδα μας. Εάν η κυβέρνηση είχε προχωρήσει με την παραγωγή ελληνικών υδρογονανθράκων στις αρχές της δεκαετίας μας, όπως σχεδιάζαμε το 2011, η ελληνική οικονομία θα είχε διαχειριστεί καλύτερα τις ενεργειακές κρίσεις των πολέμων, και προφανώς ήδη θα απολάμβανε, ως ασφαλής εναλλακτικός προμηθευτής, ισχυρά οικονομικά και πολιτικά οφέλη, καθώς η παγκόσμια οικονομία καταβάλει το οικονομικό κόστος εξάρτησης από τον Κόλπο (geopolitical risk premium).

Όμως, για να γίνουν πράξη όλα αυτά χρειάζεται να αξιοποιήσουμε στο έπακρο τη θετική συγκυρία (και όχι μόνο το drill baby drill των ΗΠΑ), καθώς η Ευρώπη, πέρα από την απόφαση κατάργησης του ρωσικού αερίου, αποφάσισε να συνδυάσει τους υψηλούς ρυθμούς ενεργειακής μετάβασης, με την προώθηση των άλλων δυο βασικών στόχων αειφορίας, την Ενεργειακή Ασφάλεια και Οικονομικότητα, μεταξύ άλλων δίνοντας νέα πνοή στον Κάθετο Διάδρομο και τους ελληνικούς υδρογονάνθρακες. Αυτό πρακτικά σημαίνει:

• Αξιοποίηση των πρωτοβουλιών που έχουν αναλάβει οι ΗΠΑ και η Ε. Επιτροπή για την αντιμετώπιση των τελευταίων εμποδίων λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου, πριν επιλεγεί κάποια ρυθμιστικά απλούστερη, αλλά και δυστυχώς ανταγωνιστική προς εμάς επιλογή, όπως ο TurkStream.
• Κεφαλαιοποίηση της στήριξης της ΕΕ στον Διαβαλκανικό αγωγό (μέρος του Κάθετου Διαδρόμου) και στην ηλεκτρική διασύνδεση με Κύπρο, έργα που και τα δύο πρόσφατα εντάχθηκαν, με πρωτοβουλία της Ε. Επιτροπής, στις Ενεργειακές Λεωφόρους της ΕΕ.
• Αξιοποίηση πρόσφατων νομοθετικών προτάσεων της ΕΕ και ιδίως του Πακέτου για τα Δίκτυα Ενέργειας (Grids Package), αλλά και των 30 δις για έργα ενέργειας του χρηματοδοτικού εργαλείου CEF, για το οποίο είμαι Εισηγητής των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
• Επιτάχυνση της υλοποίησης του προγράμματος υδρογονανθράκων, με πρώτο βήμα την άρση όλων εκείνων των αιτιών που στο πρόσφατο παρελθόν μας καθυστέρησαν. Γιατί υπογραφές Συμβάσεων, όπως πρόσφατα με τη Chevron, είχαμε και στο παρελθόν, όμως αυτές ακολουθήθηκαν από αποχωρήσεις ενεργειακών κολοσσών, όπως οι Total και Repsol, αλλά και η δική μας HELLENiQ  ENERGY που επέστρεψε μέρος των παραχωρήσεων, όπως στον Πατραϊκό το 2023.

Πιθανές νέες καθυστερήσεις στον Κάθετο Διάδρομο, ανάλογες εκείνων του προγράμματος υδρογονανθράκων, μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρές επιπτώσεις στην υλοποίησή του. Πιθανή σταθεροποίηση των spot market τιμών LNG σε υψηλά επίπεδα, λόγω παρατεταμένης σύρραξης στο Ιράν, καθιστά δυσκολότερη τη σύναψη μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας για τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης, ενώ υπάρχουν και εναλλακτικές διαδρομές χωρίς τα ρυθμιστικά προβλήματα του Κάθετου Διαδρόμου (τουρκικά LNG Terminals και  TurkStream).

Τέλος, είναι απαραίτητο όλες οι διαθέσιμες εναλλακτικές επιλογές να εξετάζονται με ιδιαίτερη προσοχή υπό το πρίσμα της οικονομικότητας. Η μαζική ανάπτυξη των ΑΠΕ, σε συνδυασμό με τις διορθωτικές κινήσεις στην αγορά ενέργειας, που επιδιώκουμε σε επίπεδο ΕΕ, δημιουργούν προσδοκία για σταδιακή μείωση των τιμών ηλεκτρισμού στη χώρα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, δημιουργείται προβληματισμός ως προς το πώς οι ακριβές νέες επενδύσεις στην πυρηνική ενέργεια θα μπορούσαν να είναι πραγματικά αποδοτικές για τους επενδυτές. Η οικονομική και πολιτική λογική επιβάλλει να αποφεύγεται κάθε μορφή ενίσχυσης μέσω δημόσιων πόρων προς μία τεχνολογία που είναι καινούρια και αμφιλεγόμενη για την Ελλάδα, όπως τα πυρηνικά. Παράλληλα, θα ήταν εξίσου προβληματική μια κυβερνητική ανοχή σε διατήρηση υψηλών τιμών, καθώς κάτι τέτοιο θα εξυπηρετεί τη βιωσιμότητα των πυρηνικών επενδύσεων, αλλά ταυτόχρονα θα ναρκοθετεί την ανταγωνιστικότητα και θα εγκλωβίζει τους πολίτες και τις ενεργοβόρες βιομηχανίες σε ένα καθεστώς εξάρτησης από τις εκάστοτε κυβερνητικές πολιτικές, με πρόσκαιρα επιδόματα και επιδοτήσεις.

*Καθ. Γιάννης Μανιάτης, Ευρωβουλευτής, Αντιπρόεδρος Σοσιαλιστών Δημοκρατών (S&D), πρ. Υπουργός

Toυ Αλέξη Χαρίτση, βουλευτή Μεσσηνίας της Νέας Αριστεράς

Η ελληνική ενεργειακή πολιτική τα τελευταία χρόνια χαρακτηρίζεται από μια εντυπωσιακή αστάθεια: για το ενεργειακό μείγμα που επιδιώκει η χώρα, για τους στόχους της επόμενης δεκαετίας, για τα εργαλεία υλοποίησής τους. Η ενεργειακή πολιτική μοιάζει να μεταβάλλεται κάθε φορά που αλλάζουν οι διεθνείς ισορροπίες και τα συμφέροντα που ασκούν πίεση. Από τη, χωρίς σχέδιο και κοινωνικό πρόσημο, απολιγνιτοποίηση περάσαμε στην μονομερή πριμοδότηση του φυσικού αερίου, και από τη δογματική επιβεβαίωση των επιδιώξεων του λόμπι ορυκτών καυσίμων – που αμφισβητεί ευθέως την κλιματική κρίση – στην πρόθεση για νέα εξάρτηση από την πυρηνική ενέργεια.

Αυτή η διαρκής μετατόπιση δεν συνιστά στρατηγική αλλά μια πολιτική προσαρμογής «όπου φυσάει ο άνεμος» των διεθνών συσχετισμών.

Η επαγγελία των ανεύρετων υδρογονανθράκων

Οι εξορύξεις υδρογονανθράκων επανήλθαν, μετά την επανεκλογή Τραμπ και το περίφημο «Drill, baby, drill», ως «εθνικό ενεργειακό στοίχημα». Στην ουσία πρόκειται για μια επιλογή που δεν στηρίζεται τόσο σε ενεργειακά δεδομένα όσο σε μια τριπλή πολιτική αφήγηση: γεωπολιτική, οικονομική και ιδεολογική.

Γεωπολιτικά,  οι εξορύξεις παρουσιάζονται ως εργαλείο ενίσχυσης της ελληνικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση ελπίζει ότι το ενδιαφέρον μιας αμερικανικής πετρελαϊκής πολυεθνικής θα λειτουργήσει ως έμμεση εγγύηση για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και την ΑΟΖ, η οποία αμφισβητείται ευθέως από το τουρκολιβυκό σύμφωνο. Ξένα επιχειρηματικά συμφέροντα ως υποκατάστατο εξωτερικής πολιτικής ή ως εγγύηση γεωπολιτικής ασφάλειας.

Οικονομικά, η υπόσχεση μεγάλων εσόδων για τη χώρα παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη. Ακόμη και αν βρεθούν οικονομικά αξιοποιήσιμα κοιτάσματα, τα δημόσια έσοδα καθορίζονται από το μέγεθος των κοιτασμάτων, το κόστος εξόρυξης και κυρίως τις διεθνείς τιμές ενέργειας. Δηλαδή, τα μισθώματα και οι φόροι εξαρτώνται από τη δηλούμενη κερδοφορία. Το οικονομικό όφελος είναι ασαφές, ενώ το περιβαλλοντικό ρίσκο παραμένει δημόσιο.

Η εμπειρία των τελευταίων ετών είναι ενδεικτική. Μεγάλοι διεθνείς ενεργειακοί όμιλοι – «στρατηγικοί επενδυτές» εγκατέλειψαν ελληνικά θαλάσσια οικόπεδα πριν καν ξεκινήσει ερευνητική δραστηριότητα. TotalEnergies και Repsol αποχώρησαν (2020-2022), διαψεύδοντας την αφήγηση ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο κατώφλι μιας μεγάλης ενεργειακής ανακάλυψης.

Ενεργειακά, οι εξορύξεις δεν αποτελούν λύση για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Ακόμη και αν υπάρξουν κοιτάσματα, η Ελλάδα δεν αποκτά προνομιακή πρόσβαση σε φθηνή ενέργεια αφού οι τιμές για τους καταναλωτές δεν καθορίζονται από την εθνικότητα του κοιτάσματος αλλά από τις διεθνείς ενεργειακές αγορές. Η Ελλάδα ήδη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό αέριο, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη στις διεθνείς αυξήσεις τιμών. Οι εξορύξεις δεν μειώνουν αυτή την εξάρτηση — την επεκτείνουν.

Στην ουσία, η χώρα μένει καθηλωμένη σε ένα ενεργειακό μοντέλο, εξαρτημένο από διεθνείς κρίσεις και γεωπολιτικές εντάσεις, ασύμβατο με τις δεσμεύσεις για το κλίμα. Η αναβάθμιση των εξορύξεων σε «εθνικό στοίχημα» συνδέεται λιγότερο με μια ρεαλιστική ενεργειακή στρατηγική και περισσότερο με τη μετατόπιση του διεθνούς πολιτικού κλίματος και την ενίσχυση της επιρροής των λόμπι των ορυκτών καυσίμων, που στόχο έχουν την καθυστέρηση της ενεργειακής μετάβασης ώστε η εξάρτηση από το φυσικό αέριο να καταστεί αναπόφευκτη για τις επόμενες δεκαετίες.

Ο μύθος του «ενεργειακού κόμβου»

Ο διακηρυγμένος περιορισμός της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο δεν ταυτίστηκε με τον στόχο της ενεργειακής αυτονομίας, αλλά με την υποκατάσταση της εξάρτησης από αμερικανικό LNG. Η κυβέρνηση της ΝΔ είδε έναν νέο ρόλο για τη χώρα: να γίνει πύλη αμερικανικής διείσδυσης στις αγορές της Ανατολικής Ευρώπης.

Ο λεγόμενος «Κάθετος Διάδρομος», που υποτίθεται ότι θα αναβάθμιζε τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας, δεν συγκέντρωσε εμπορικό ενδιαφέρον, γεγονός που δείχνει τα πραγματικά του όρια. Ακόμα όμως και αν υπήρχε ενδιαφέρον, «ενεργειακός κόμβος» σ’ αυτή την περίπτωση δεν θα σήμαινε ενεργειακή ισχύ αλλά διαμετακόμιση. Η Ελλάδα στοχεύει ουσιαστικά να λειτουργεί ως πέρασμα μεταφοράς φυσικού αερίου, ως μεταπράτης ενέργειας δηλαδή· ένας ενδιάμεσος κρίκος στις διεθνείς ενεργειακές ροές, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο στην παραγωγή, στις τιμές ή στην ενεργειακή της ασφάλεια.

Η κυβέρνηση αναζητώντας μάταια γεωπολιτική ορατότητα, μετατοπίζει την ενεργειακή πολιτική από το βασικό ζητούμενο: φθηνή, ασφαλή και σταθερή καθαρή ενέργεια για τη χώρα.

Η ξαφνική «επιστροφή» της πυρηνικής ενέργειας

Ξαφνικά η πυρηνική ενέργεια, μια επικίνδυνα αμφίβολη επιλογή, επανεμφανίζεται στο προσκήνιο με ένα επιχείρημα παραπλανητικό.

Ο πρωθυπουργός μιλάει για «συμπληρωματική» πηγή στα κενά του ενεργειακού συστήματος, όταν οι ανανεώσιμες πηγές δεν επαρκούν.  Οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες δεν συνιστούν κατ’ αρχάς ώριμη τεχνολογία.  Ακόμη κι αν ήταν, όμως, χρειάζονται τουλάχιστον μία δεκαετία για να σχεδιαστούν, να αδειοδοτηθούν και να κατασκευαστούν. Μια τεχνολογία μη διαθέσιμη πριν το 2035, δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως λύση για την ενεργειακή μετάβαση που εξελίσσεται σήμερα.

Επιπρόσθετα, η πυρηνική ενέργεια δεν μειώνει την ενεργειακή εξάρτηση μιας χώρας· απλώς τη μεταφέρει. Απαιτεί εξειδικευμένη τεχνολογία που ελέγχεται από περιορισμένο αριθμό κρατών και βιομηχανιών, πυρηνικά καύσιμα που εξορύσσονται σε λίγες περιοχές του κόσμου και μακροχρόνιες συμβάσεις τεχνολογικής και βιομηχανικής εξάρτησης από χώρες όπως η Γαλλία, που επιδιώκουν να δημιουργήσουν νέες αγορές για τις τεχνολογίες τους.

Γιατί, λοιπόν, μια χώρα με ένα από τα υψηλότερα επίπεδα ηλιακού και αιολικού δυναμικού στην Ευρώπη συζητά την εισαγωγή μιας από τις πιο ακριβές και τεχνολογικά εξαρτημένες μορφές ενέργειας; Η απάντηση βρίσκεται στην απουσία  ενεργειακής στρατηγικής.

Τα πραγματικά προβλήματα της ενεργειακής μετάβασης

Η μεταβλητότητα των ΑΠΕ είναι πλέον διαχειρίσιμη με έξυπνα δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας και ψηφιακά εργαλεία. Τα πραγματικά εμπόδια της ενεργειακής μετάβασης στην Ελλάδα δεν είναι τεχνολογικά, αλλά αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών:

Απαρχαιωμένο δίκτυο. Η αναβάθμιση του δικτύου δεν έγινε ποτέ επενδυτική προτεραιότητα (πχ. στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης) ενώ η υπογειοποίηση προχωρά με πολύ αργούς ρυθμούς, με  αποτέλεσμα σημαντικές ποσότητες καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας να χάνονται επειδή το δίκτυο δεν μπορεί να τις απορροφήσει ή να τις μεταφέρει εκεί όπου υπάρχει ζήτηση.

Χαμηλή έμφαση στην αποθήκευση. Η φθηνή ενέργεια που παράγεται σε περιόδους υψηλής παραγωγής δεν μπορεί να αξιοποιείται αργότερα, διατηρώντας την εξάρτηση από μονάδες φυσικού αερίου.

Απουσία σύγχρονου χωροταξικού πλαισίου για τις ΑΠΕ ώστε η ανάπτυξη έργων να μην είναι αποσπασματική, περιβαλλοντικά κακοποιητική και σε συγκρούσεις με τοπικές κοινωνίες. Η περιφέρεια πληρώνει με κατεστραμμένο τοπίο και ενεργειακή φτώχεια, ενώ τα κέρδη συγκεντρώνονται αλλού.

Η ενεργειακή παραγωγή είναι πρωτίστως ζήτημα εξουσίας: ποιος παράγει την ενέργεια και ποιος ελέγχει τα οφέλη της.

Στην εποχή της ενεργειακής πολιτειότητας (energy citizenship), που oι πολίτες δεν είναι απλώς καταναλωτές αλλά συμμετέχουν στην παραγωγή,  στην Ελλάδα η πρόσβαση των ενεργειακών κοινοτήτων στο δίκτυο και στην αγορά παραμένει περιορισμένη. Η χωρητικότητα των δικτύων δεσμεύεται από πέντε μεγάλους ενεργειακούς ομίλους. Γι’ αυτό η ενεργειακή μετάβαση παραμένει διαδικασία συγκέντρωσης ισχύος αντί για διαδικασία εκδημοκρατισμού και αποκέντρωσης της παραγωγής προς το συμφέρον της κοινωνίας.

Από τις ενεργειακές φαντασιώσεις στην ενεργειακή στρατηγική

Η στιγμή δεν είναι ουδέτερη. Βρισκόμαστε μπροστά σε επιλογές ζωτικής σημασίας για τη χώρα, τόσο στην ενέργεια όσο και στη γεωπολιτική. Και η κυβέρνηση φαίνεται να επιλέγει το πιο επικίνδυνο μονοπάτι: ενεργειακή εξάρτηση και γεωπολιτική υποτέλεια.

Καμία από αυτές τις επιλογές δεν απαντά στο βασικό πρόβλημα της χώρας, την ανάγκη για φθηνή, σταθερή και ασφαλή  καθαρή ενέργεια. Η πραγματική ενεργειακή στρατηγική, η ενεργειακή ασφάλεια και μια πραγματικά βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση βρίσκονται αλλού: στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στα σύγχρονα δίκτυα, στην αποθήκευση ενέργειας και στην ενεργειακή δημοκρατία.

 Του Σπύρου Παπαευθυμίου *

Η ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών και η ανάγκη της Ευρώπης να διαφοροποιήσει τις πηγές και τον εφοδιασμό της επιτάχυναν την υλοποίηση μεγάλων ενεργειακών συνεργασιών. Η Ελλάδα αξιοποίησε τη γεωγραφική της θέση ως πύλη εισόδου ενέργειας προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, επενδύοντας σε κρίσιμες υποδομές. Ο αγωγός TAP, η διασύνδεση Ελλάδας–Βουλγαρίας (IGB) και η ανάπτυξη νέων τερματικών σταθμών υγροποιημένου φυσικού αερίου, όπως η πλωτή μονάδα της Αλεξανδρούπολης, ενισχύουν σημαντικά τον ρόλο της χώρας ως περιφερειακού κόμβου φυσικού αερίου.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι συμφωνίες που αφορούν την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στην ελληνική επικράτεια. Η συνεργασία της Ελλάδας με μεγάλες διεθνείς ενεργειακές εταιρείες, όπως η ExxonMobil, για έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η παρουσία ενός τέτοιου ενεργειακού κολοσσού δεν αποτελεί μόνο επενδυτική ψήφο εμπιστοσύνης προς τη χώρα, αλλά ενισχύει και τη γεωστρατηγική σημασία της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου. Παρόμοια σημασία έχουν και οι συνεργασίες με ευρωπαϊκές ενεργειακές εταιρείες για την ανάπτυξη υποδομών και ενεργειακών έργων μεγάλης κλίμακας.

Τα οφέλη αυτών των συμφωνιών είναι πολλαπλά. Σε οικονομικό επίπεδο, δημιουργούν νέες επενδύσεις, ενισχύουν την εγχώρια οικονομική δραστηριότητα και δημιουργούν θέσεις εργασίας σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης. Παράλληλα, η ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών συμβάλλει στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και ολόκληρης της περιοχής, καθώς διευκολύνεται η πρόσβαση σε διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας.

Εξίσου σημαντικές είναι και οι πρωτοβουλίες για την ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και τη μεταφορά «πράσινης» ενέργειας. Έργα που αφορούν τη διασύνδεση ηλεκτρικών δικτύων με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ένα νέο ενεργειακό σύστημα στο οποίο η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταφοράς καθαρής ενέργειας προς την Ευρώπη.

Παράλληλα, το γεωπολιτικό αποτύπωμα αυτών των εξελίξεων είναι εξίσου σημαντικό. Οι ενεργειακές συμφωνίες δημιουργούν δίκτυα συνεργασίας, ενισχύουν τις στρατηγικές σχέσεις μεταξύ χωρών και συμβάλλουν στη σταθερότητα σε μια περιοχή με έντονες γεωπολιτικές εξελίξεις. Μέσα από πολυμερείς συνεργασίες και μεγάλες επενδύσεις, η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση του νέου ενεργειακού χάρτη της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.

Σε ένα ρευστό περιβάλλον όπου η ενέργεια αποτελεί βασικό παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης και γεωπολιτικής ισχύος, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να αξιοποιήσει τις μεγάλες ενεργειακές συμφωνίες ως μοχλό ανάπτυξης και στρατηγικής αναβάθμισης. Με συνεχή επένδυση σε υποδομές, τεχνολογία και διεθνείς συνεργασίες, η χώρα μπορεί να εδραιώσει τη θέση της ως αξιόπιστος ενεργειακός κόμβος και ως κρίσιμος παράγοντας σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.

*Καθηγητής Συστημάτων Ενεργειακής Διαχείρισης του Πολυτεχνείου Κρήτης – πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Ενεργειακής Οικονομίας