Ο κ. Τσίπρας επισημαίνει ότι η απάντηση είναι “η θέσπιση Ελάχιστης Εγγυημένης Ποσότητας Ηλεκτρικής Ενέργειας για όλα τα νοικοκυριά με στόχος τη μείωση του τελικού λογαριασμού 30%-40%”.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ:

Πολλοί Έλληνες αδυνατούν να ζεστάνουν επαρκώς το σπίτι τους τον χειμώνα, ειδικά στην επαρχία.

Ελλάδα και Βουλγαρία καταλαμβάνουν τις πρώτες θέσεις στην ΕΕ στην Ενεργειακή Φτώχεια.

Τον Απρίλιο η Αθήνα με +7% στην λιανική τιμή ρεύματος κατακτά ακομη μια «πρωτιά» στην Ε.Ε.

Η απάντηση είναι η Θέσπιση Ελάχιστης Εγγυημένης Ποσότητας Ηλεκτρικής Ενέργειας για όλα τα νοικοκυριά.

Στόχος είναι η μείωση του τελικού λογαριασμού 30%-40%.

Τα εργαλεία υπάρχουν, αρκεί να υπάρξει πολιτική βούληση.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη INAT (@in_at.gr)

Toυ Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Ένα νοικοκυριό θεωρείται ενεργειακά φτωχό όταν οι δαπάνες για βασικές ενεργειακές ανάγκες, όπως η θέρμανση, η ψύξη, ο φωτισμός και η χρήση ηλεκτρικών συσκευών, υπερβαίνουν ένα σημαντικό ποσοστό του εισοδήματός του, το οποίο συχνά ορίζεται στο 10%.

Η πιο διαδεδομένη μέθοδος υπολογισμού είναι ο δείκτης δαπανών (High Energy Cost / Low Income), σύμφωνα με τον οποίο εξετάζεται αν οι ενεργειακές δαπάνες ξεπερνούν το συγκεκριμένο όριο.

Παράλληλα, χρησιμοποιούνται και στατιστικοί δείκτες που δεν περιορίζονται μόνο σε αριθμητικά δεδομένα, αλλά εξάγονται από ερωτηματολόγια και αποτυπώνουν την καθημερινή εμπειρία των πολιτών. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η αδυναμία διατήρησης επαρκούς θέρμανσης στην κατοικία, οι καθυστερήσεις στην πληρωμή λογαριασμών κοινής ωφέλειας και η κακή ποιότητα των κτιρίων, όπως η ύπαρξη υγρασίας, διαρροών ή φθαρμένων κουφωμάτων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2024, η ενεργειακή φτώχεια εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνολικά, το 9,2% του πληθυσμού της ΕΕ δήλωσε ότι δεν ήταν σε θέση να διατηρήσει επαρκή θερμοκρασία στην κατοικία του. Αν και το ποσοστό αυτό εμφανίζεται μειωμένο κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2023, γεγονός που υποδηλώνει μια σχετική αποκλιμάκωση της πίεσης στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά, οι ανισότητες μεταξύ των κρατών-μελών παραμένουν έντονες.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται και το 2024 στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά ενεργειακής φτώχειας. Περίπου το 19% του πληθυσμού, δηλαδή σχεδόν ένας στους πέντε κατοίκους, δήλωσε ότι δεν μπορεί να διατηρήσει το σπίτι του επαρκώς ζεστό. Το ποσοστό αυτό κατατάσσει τη χώρα στην πρώτη θέση μαζί με τη Βουλγαρία και είναι υπερτριπλάσιο σε σύγκριση με χώρες όπως η Γερμανία, όπου το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 6,3%. Παράλληλα, παραμένει σημαντικά υψηλότερο από εκείνο της Γαλλίας, που φτάνει το 11,8%.

Οι μεγαλύτερες δυσκολίες εντοπίζονται κυρίως στη νοτιοανατολική και νότια Ευρώπη. Εκτός από την Ελλάδα και τη Βουλγαρία, υψηλά ποσοστά καταγράφονται στη Λιθουανία (18%) και στην Ισπανία (17,5%). Αντίθετα, οι χαμηλότερες τιμές εμφανίζονται σε χώρες του βορρά και της κεντρικής Ευρώπης, όπως η Φινλανδία με 2,7%, καθώς και η Πολωνία και η Σλοβενία με 3,3%.

Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι η ενεργειακή φτώχεια δεν είναι απλώς ένα τεχνικό ή οικονομικό ζήτημα, αλλά ένα βαθιά κοινωνικό πρόβλημα. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο συνδυασμός χαμηλών εισοδημάτων, υψηλού ενεργειακού κόστους και ενεργειακά ανεπαρκών κατοικιών συνεχίζει να επιβαρύνει μεγάλο μέρος του πληθυσμού, καθιστώντας αναγκαία την υιοθέτηση στοχευμένων πολιτικών για τη μείωση των ανισοτήτων και τη διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης για όλους.

Δυστυχώς, τα ευρωπαϊκά κονδύλια που διατίθενται για την ενεργειακή θωράκιση των ενεργοβόρων κατοικιών στην Ελλάδα  μέσω των προγραμμάτων εξοικονομώ παραμένουν ακόμα σε χαμηλά επίπεδα, σε αντίθεση με αυτά που επιδοτούν μεγάλα πράσινα πάρκα που όμως δεν μειώνουν  το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών,  αλλά μόνο αυξάνουν τα έσοδα των ωφελούμενων επενδυτών.  

*Διπλ Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Επιθεωρητής

Νίκος Γιαννόπουλος

• Ο ορισμός της είναι ο εξής: Η ενεργειακή φτώχεια περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία ένα νοικοκυριό δεν μπορεί να καλύψει επαρκώς τις βασικές ενεργειακές του ανάγκες (θέρμανση, ψύξη, ζεστό νερό, ηλεκτρισμό),χωρίς να θυσιάζει άλλες βασικές ανάγκες (τροφή, υγεία, στέγαση).
• Πρακτικά συμβαίνει το εξής: Άνθρωποι που προφανώς δεν διαθέτουν χρήματα για τη θέρμανσή τους επιχειρούν να ζεσταθούν με “εναλλακτικά” μέσα όπως τα περιβόητα μαγκάλια ή και άλλα. Τα μέσα αυτά εγκυμονούν κινδύνους δηλητηρίασης ή πυρκαγιάς . Και συχνά γίνεται το μοιραίο. Το οίκημα παίρνει φωτιά, ο ένοικος δεν προλαβαίνει να αντιδράσει και χάνει τη ζωή του.

Ολα αυτά τα “εναλλακτικά” μέσα θέρμανσης είναι καλό να αποφεύγονται. Τα θερμαντικά σώματα χαμηλής ποιότητας μπορεί να προκαλέσουν ανάφλεξη, οι παλιές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, βραχυκυκλώματα. Για άτομο το οποίο κατοικεί στο σπίτι μόνο, ο κίνδυνος, όπως καταλαβαίνει κανείς, γίνεται μεγαλύτερος.

Το προφίλ των ανθρώπων που πεθαίνουν κατ’ αυτόν τον τρόπο είναι συνήθως συγκεκριμένο. Ανθρωποι μεγάλης ηλικίας, που ζουν μόνοι τους, συνήθως σε παλιά σπίτια. Συνήθως χωρίς οικονομική άνεση, όπως μπορεί εύκολα να γίνει αντιληπτό.

Η Ελλάδα φαίνεται ότι επηρεάζεται πολύ περισσότερο από την ενεργειακή φτώχεια σε σχέση με το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Σε στοιχεία που παρουσίασε η ΕΛΣΤΑΤ το 43,6% των ελληνικών νοικοκυριών δηλώνουν ότι δεν μπορούν να ζεστάνουν επαρκώς το σπίτι τους.

Στην ίδια έρευνα το 33% του συνολικού πληθυσμού δηλώνει ότι αδυνατεί να πληρώσει εγκαίρως τους λογαριασμούς ενέργειας. Σε νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα εκτοξεύεται στο 67,3%.

Ο μέσος όρος των νοικοκυριών που δεν μπορεί να θερμάνει επαρκώς το σπίτι του, σύμφωνα με την Eurostat, δεν ξεπερνάει το 11%. Όλα τα παραπάνω στοιχεία μαρτυρούν ότι το πρόγραμμα είναι πολύ σοβαρό και πρέπει να αντιμετωπιστεί, έστω και αν παρατηρείται μία σχετική αποκλιμάκωση σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία (κατά την οποία η χώρα δοκιμάστηκε από την οικονομική κρίση).

Εχει παρατηρηθεί ότι οι πιο ευάλωτες ομάδες στην ενεργειακή φτώχεια είναι τα μονογονεϊκά νοικοκυριά, οι μόνες ηλικιωμένες γυναίκες και ηλικιωμένοι άνδρες και τα νοικοκυριά με περιορισμένα εισοδήματα και χαμηλή δυνατότητα αποταμίευσης (πρακτικά νοικοκυριά που δεν μπορούν να αποταμιεύσουν).  

Στην Ελλάδα, δε, η ενεργειακή φτώχεια χωρίζεται επίσης σε χειμερινή και θερινή.

Σύμφωνα με την Eurostat το 19,2% των ελληνικών νοικοκυριών αδυνατούν να ζεσταθούν επαρκώς τον χειμώνα και το 34% δεν μπορούν να διατηρήσουν επαρκώς δροσερό το σπίτι τους το καλοκαίρι, ποσοστό επίσης από τα υψηλότερα στην ΕΕ.

Τόσο σωματικά όσο και ψυχικά οι συνέπειες του φαινομένου της ενεργειακής φτώχεια δεν είναι δυνατόν να αγνοηθούν.

• Στα νοικοκυριά που βιώνουν ενεργειακή φτώχεια ο πολλαπλασιασμός χρόνιων παθήσεων είναι υψηλότερος. Ο κίνδυνος για να προκύψουν ή να επιδεινωθούν αναπνευστικά προβλήματα και καρδιαγγειακές παθήσεις είναι σαφώς μεγαλύρερος.
• Σε ότι αφορά την ψυχική υγεία η ενεργειακή φτώχεια αυξάνει τις πιθανότητες για άγχος και στρες καθώς και την κατάθλιψη. Τα μέλη αυτών των νοικοκυριών βιώνουν, όπως έχει καταγραφεί, κοινωνική απομόνωση.

Την ίδια ώρα η έλλειψη επαρκούς θέρμανσης ή δροσιάς επιβαρύνει τα συστήματα υγείας με αυξημένες εισαγωγές στα νοσοκομεία λόγω προβλημάτων αναπνοής, καρδιάς και τραυματισμών από πτώσεις ή θερμικά στρες. Και η αλήθεια είναι ότι το ελληνικό σύστημα υγείας δεν έχει πολλά περιθώρια επιβάρυνσης.

Πάνω απ’ όλα όμως είναι η ανθρώπινη ζωή. Και πραγματικά είναι κρίμα εν έτει 2026 ζωές να χάνονται λόγω χαμηλής δυνατότητα για θέρμανση ή για ψύξη το καλοκαίρι.

Θυμίζουμε εδώ ότι στόχος της χώρας για το 2030 είναι να μειώσει τα νοικοκυριά που βιώνουν ενεργειακή φτώχεια στο 4%. Με την εικόνα που καταγράφεται σήμερα ο στόχος μοιάζει πολύ δύσκολα εφικτός. 

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Στο παρακάτω χάρτη βλέπουμε ότι στην  Ελλάδα κοντά στο 19,6% των νοικοκυριών έχουν περιορισμένη ή και καθόλου χρήση σε πηγές ενέργειας για την θέρμανση τους. Είμαστε στην τρίτη από το τέλος χειρότερη θέση, συγκεκριμένα, είμαστε λίγο καλύτεροι από την Βουλγαρία και την Λιθουανία.  Ο μέσος ευρωπαϊκός όρος είναι στο 9,2% , ενώ στις Σκανδιναβικές χώρες ο δείκτης ενεργειακός φτώχειας είναι κάτω από 3,4%.  

Χάρτης Δεικτών Ενεργειακής φτώχειας Νοικοκυριών Ε.Ε (2023)

Επίσης η ΕΕ είναι καθαρός εισαγωγέας ενέργειας. Το 58 % της διαθέσιμης ενέργειας στην ΕΕ παράχθηκε εκτός των κρατών μελών της ΕΕ.

Στο γράφημα απεικονίζεται το «ποσοστό ενεργειακής εξάρτησης» κάθε κράτους μέλους της ΕΕ, καθώς και ο μέσος όρος της ΕΕ, και φανερώνεται ο βαθμός στον οποίο οι επιμέρους χώρες και η ΕΕ στο σύνολό της εξαρτώνται από τις εισαγωγές για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών.

Το ποσοστό εξάρτησης της ΕΕ την τελευταία τετραετία στο σύνολό της ανήλθε σε 57,5 %. Μεταξύ των κρατών μελών υπήρχαν σημαντικές διαφορές: η Εσθονία είχε ποσοστό εξάρτησης 10,5 %, η Γερμανία 63,7 %, η Ελλάδα 81,4 % και η Μάλτα άνω του 97 %.

Ειδικότερα αυτό που αξίζει να επισημανθεί είναι πως η Γερμανία κατάφερε με ποσοστό άνθρακα κοντά στο 23% (2024) στο μείγμα της ηλεκτροπαραγωγής, να έχει τα ίδια ποσοστά εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα με την  Ελλάδα που είχε ποσοστό 6,6%.  Η Ελλάδα είχε εκπομπές 64,78%, ενώ η Γερμανία 65,11%. Το χειρότερο είναι ότι ενώ είχαμε σχεδόν τα ίδια ποσοστά συμμετοχής ΑΠΕ στα ηλεκτροπαραγωγικά μείγματα, η μέση τιμή του ρεύματος στην Γερμανία το 2024 έκλεισε στα 79,57 ευρώ, ενώ στην Ελλάδα στα 100,88 ευρώ η ηλεκτρική μεγαβατώρα. Δηλαδή η Γερμανία με τετραπλάσιο ποσοστό άνθρακα (Λιγνίτης , Λιθάνθρακας) από την Ελλάδα, η χονδρική αγορά του ρεύματος ήταν κατά 20%  φθηνότερη από την Ελλάδα.

Τι είναι αυτό που οι Γερμανοί πέτυχαν χαμηλότερη τιμή ρεύματος από την Ελλάδα, ενώ η λιγνιτική συμμετοχή στο μείγμα τους ήταν τετραπλάσια; Είχαμε τις ίδιες εκπομπές διοξειδίου γιατί η παραγωγή ρεύματος από λιγνίτη στη Γερμανία ενσωμάτωνε οικολογικές τεχνολογίες (CCUS) σε όλα της τα εργοστάσια, και τα ποσοστά του φυσικού αερίου ήταν υποτετραπλάσια από την χώρα μας (11,7% vs 42,8%). Επιπλέον στο ενεργειακό ηλεκτροπαραγωγικό μείγμα της Γερμανίας συμμετείχε σε 10πλασιο ποσοστό η φθηνή βιομάζα. 

Επίσης οι Γερμανοί φρόντισαν το 2024 να μειώσουν δραστικά το φυσικό αέριο στο μείγμα τους, ειδικά το ακριβό lng σε ποσοστό πάνω από 40% σε σχέση με το 2020 και να αντικαταστήσουν αυτό το μερίδιο με φθηνό άνθρακα και φθηνή βιομάζα.

Η Ελλάδα έχει πολύ δρόμο για να φθάσει τους μέσους ποιοτικούς ενεργειακούς δείκτες των προηγμένων χωρών της Ε.Ε, παρόλο που η εγκατεστημένη πράσινη ισχύ της έχει υπερδιπλασιαστεί την τελευταία πενταετία και είναι πάνω από τον  μέσο όρο της Ε.Ε, ωστόσο δεν κατάφερε να πετύχει ανάλογη μείωση στις τιμές του ρεύματος με τόσο τσάμπα ήλιο και τόσο τσάμπα άνεμο. 

Τις αιτίες πρέπει να τις αναζητήσει κάποιος όχι μόνο στις ελλειμματικές υποδομές και ενεργειακές διασυνδέσεις της με την κεντρική και βόρεια Ευρώπη, αλλά σε θεσμικές στρεβλώσεις και παρωχημένες πρακτικές τιμολόγησης της ηλεκτρικής κιλοβατώρας.

*Μιχάλης Χριστοδουλίδης, Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Επιθεωρητής

Καθώς οι τιμές χονδρικής του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού έχουν εκτοξευτεί στα ύψη, εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη δαπανούν πλέον ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του εισοδήματός τους για την ενέργεια.

Στην πόλη Γκρίμσμπι της ανατολικής Αγγλίας, ο Φίλιπ Κίτλεϊ δεν άναψε ούτε τον ανεμιστήρα του σπιτιού του όταν η Βρετανία έλιωνε από τον καύσωνα φέτος το καλοκαίρι. Μια ματιά στον τραπεζικό λογαριασμό του εξηγεί το γιατί.

«Το κόστος διαβίωσης έχει αυξηθεί και όμως θα πρέπει να επιβιώσουμε με τα χρήματα που είχαμε και όταν δεν υπήρχε κρίση… Είτε θα ζεσταθώ, είτε θα φάω», εξήγησε.

Οι πολίτες και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούν οικειοθελώς να κάνουν οικονομία, να μειώσουν την κατανάλωση καθώς οι τιμές του αερίου, του ηλεκτρικού και των καυσίμων εκτοξεύτηκαν λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, των κυρώσεων στη Ρωσία και των επακόλουθων της πανδημίας της Covid-19. Η τιμή του αερίου στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 550% μέσα σε 12 μήνες. Το κόστος της ενέργειας για τους Βρετανούς καταναλωτές θα αυξηθεί κατά 80% από τον Οκτώβριο, όπως ανακοίνωσε σήμερα η ρυθμιστική αρχή Ofgem. Κατά μέσο όρο τα νοικοκυριά θα πληρώνουν ετησίως 3.549 λίρες (περίπου 4.200 ευρώ) στους λογαριασμούς.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έσπευσαν να στηρίξουν τους καταναλωτές, όμως τα στοιχεία δείχνουν ότι η βοήθεια αυτή δεν έκανε τη διαφορά.

Αυτόν τον χειμώνα, οι Βρετανοί θα δαπανήσουν κατά μέσο όρο το 10% του εισοδήματός τους για φυσικό αέριο, ηλεκτρικό και άλλα καύσιμα για τη θέρμανση και τη μετακίνησή τους (κυρίως πετρέλαιο και ντίζελ). Το ποσοστό είναι διπλάσιο σε σύγκριση με εκείνο του 2021, σύμφωνα με υπολογισμούς του Carbon Brief βασισμένους σε επίσημα στοιχεία. Αυτό σημαίνει ότι η τρέχουσα ενεργειακή κρίση είναι πιο σοβαρή από εκείνες των δεκαετιών του 1970 και του ’80. Το πετρελαϊκό εμπάργκο των πετρελαιοπαραγωγών χωρών και η ιρανική επανάσταση του 1979 προκάλεσαν μπλακ-άουτ και μεγάλες ουρές στα βενζινάδικα στη Δύση. Στο αποκορύφωμα εκείνης της κρίσης, το 1982, οι Βρετανοί ξόδευαν το 9,3% του εισοδήματός τους για να καλύπτουν τους λογαριασμούς ενέργειας.

Η βρετανική φιλανθρωπική οργάνωση National Energy Action (Εθνική Ενεργειακή Δράση – ΝΕΑ) υπολογίζει ότι 8,9 εκατομμύρια νοικοκυριά στο Ηνωμένο Βασίλειο θα βρεθούν αντιμέτωπα με το φάσμα της ενεργειακής φτώχειας μετά τον Οκτώβριο – πέρσι το πρόβλημα αυτό αντιμετώπιζαν 4,5 εκατομμύρια νοικοκυριά.

Ως ενεργειακή φτώχεια ορίζεται η κατάσταση ενός νοικοκυριού που έχει χαμηλό εισόδημα και δαπανά το 10% ή και περισσότερο από το εισόδημα αυτό για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του, σύμφωνα με τη ΝΕΑ και άλλες οργανώσεις. Ο όρος χρησιμοποιείται ανεπίσημα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

«Η αύξηση των λογαριασμών ενέργειας που βλέπουμε σήμερα είναι άνευ προηγουμένου», είπε ο Πίτερ Σμιθ, ο διευθυντής πολιτικής της ΝΕΑ.

Φαγητό ή θέρμανση;

Ο Κίτλεϊ έχασε τη δουλειά του τον Απρίλιο και σήμερα ζει με ένα επίδομα ύψους 600 λιρών (περίπου 710 ευρώ) τον μήνα. Δίνει τα μισά χρήματα για ενοίκιο και με τα υπόλοιπα καλύπτει τις βασικές του ανάγκες. Πλέον τρώει μία φορά την ημέρα αλλά, μολονότι έχει περιορίσει την κατανάλωση ενέργειας στο ελάχιστο, το 15% των χρημάτων του πηγαίνει στους λογαριασμούς.

Το ένα τρίτο των νοικοκυριών στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ήδη περιορίσει τη χρήση της κουζίνας και του φούρνου, σύμφωνα με μια έρευνα του Financial Fairness Trust. Ένας στους τρεις μείωσε τα ντους που κάνει και οι μισοί άλλαξαν τη θερμοκρασία στον θερμοστάτη του σπιτιού τους. «Ο κόσμος κάνει πολλά για να κρατήσει σε χαμηλά επίπεδα τους λογαριασμούς, όμως αυτοί ανεβαίνουν έτσι κι αλλιώς. Για αυτό θέλουμε περισσότερες παρεμβάσεις από την κυβέρνηση», είπε ο Τζέιμι Έβανς, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, που συμμετείχε στην έρευνα.

Η Ντον Γουάιτ, η οποία πάσχει από νεφρική ανεπάρκεια, είπε ότι φοβάται πως λόγω της κατακόρυφης αύξησης του κόστους δεν θα μπορεί πλέον να υποβάλλεται στη θεραπεία που την κρατάει στη ζωή. «Χωρίς το μηχάνημα (αιμοκάθαρσης) πέντε φορές την εβδομάδα, για 20 ώρες, θα πεθάνω», είπε η 59χρονη που ζει στη νοτιοανατολική Αγγλία.

Στις αρχές του 2022 η τιμή του αερίου για τα νοικοκυριά στις περισσότερες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες ξεπέρασε εκείνη των προηγούμενων μεγάλων κρίσεων των δεκαετιών 1970, ’80 και 2000, σύμφωνα με τον προσαρμοσμένο στον πληθωρισμό δείκτη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ).

Η Ευρώπη φαίνεται ότι βρίσκεται σε δυσχερέστερη θέση από τις άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες. Τα στοιχεία του ΔΟΕ δείχνουν ότι μολονότι τα αμερικανικά νοικοκυριά πλήρωναν κατά μέσο όρο υψηλότερες τιμές για το φυσικό αέριο τα τελευταία 40 χρόνια, φέτος η τιμή που καλούνται να πληρώσουν οι οικογένειες στην Ευρώπη ξεπέρασε εκείνη των ΗΠΑ.

Μπάνιο στη δουλειά

Στην Τουρκία, η τιμή του φυσικού αερίου υπερδιπλασιάστηκε τον Ιούλιο (σε σύγκριση με την περσινή) ενώ η τιμή του ηλεκτρικού αυξήθηκε κατά 67% μέσα σε έναν χρόνο, σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Στατιστικής.

Η Σεϊντά Μπαλ, 27 ετών, είπε ότι έχει περιορίσει τη χρήση του φούρνου της σε τρεις φορές τον μήνα, για να μην ξοδεύει ενέργεια. Ο σύζυγός της πηγαίνει στη δουλειά του με το λεωφορείο, για να μην αγοράζει καύσιμα, αν και χρειάζεται τριπλάσιο χρόνο για να κάνει τη διαδρομή.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα νοικοκυριά στην Ιταλία και τη Γερμανία έχουν πληγεί περισσότερο από τις αυξανόμενες τιμές, σύμφωνα με τον ΔΟΕ. Οι λογαριασμοί ενέργειας (κυρίως ρεύμα και φυσικό αέριο) για τη μέση ιταλική οικογένεια αυξήθηκαν στο 5% των συνολικών οικιακών δαπανών τον Ιούλιο, από 3,5% το 2019, με βάση στοιχεία της εταιρείας οικονομικών ερευνών Prometeia. Αυτό το 5% του Ιουλίου είναι το υψηλότερο ποσοστό από το 1995, σύμφωνα με δεδομένα του ΟΟΣΑ.

Στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, οι λογαριασμοί φυσικού αερίου των νοικοκυριών υπερδιπλασιάστηκαν τον Ιούλιο, σε σύγκριση με το 2021, όπως δείχνουν τα στοιχεία του πόρταλ σύγκρισης τιμών Check24.

Ο Ερτζάν Ερντέν, 58 ετών, ζει στη Νίντα, στα βορειοανατολικά της Φραγκφούρτης και εργάζεται ως χειριστής μηχανημάτων σε ένα εργοστάσιο εμφιάλωσης νερού. «Τώρα, κάνω ντους στη δουλειά αφού σχολάσω και ξυρίζομαι στη δουλειά», είπε.

“Τέρμα το σιδέρωμα, η χρήση φούρνου και το ντους στη δουλειά – Οι Ευρωπαίοι προσπαθούν να διατηρήσουν τη κατανάλωση ενέργειας χαμηλά, αλλά οι λογαριασμοί συνεχίζουν να ανεβαίνουν”, αναφέρει. Και συνεχίζει:

Καθώς οι τιμές χονδρικής του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνονται, εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη ξοδεύουν τώρα ένα ποσό ρεκόρ του εισοδήματός τους στην ενέργεια, σύμφωνα με στοιχεία.

Στην πόλη Grimsby της ανατολικής Αγγλίας, ο Philip Keetley δεν άνοιξε τον ανεμιστήρα του στο σπίτι, καθώς η Βρετανία πνίγηκε κάτω από ένα ρεκόρ καύσωνα αυτό το καλοκαίρι.

Μια ματιά στον τραπεζικό του λογαριασμό έδειξε ότι δεν μπορούσε να αντέξει οικονομικά.

«Το κόστος ζωής έχει αυξηθεί και ωστόσο εξακολουθείτε να περιμένετε να ζείτε με τα χρήματα που προβλέπονται όταν δεν υπήρχε κρίση… Μπορώ είτε να ανάψω τη θέρμανση μου είτε να φάω», είπε ο Keetley.

Πολίτες και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες αναλαμβάνουν εθελοντικά μέτρα για να μειώσουν την κατανάλωση καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου, της ηλεκτρικής ενέργειας και των καυσίμων εκτοξεύονται λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, των κυρώσεων στη Ρωσία και των συνεπειών της πανδημίας του κορωνοϊού.

Η τιμή αναφοράς στην Ευρώπη του φυσικού αερίου αυξήθηκε κατά 550% τους τελευταίους 12 μήνες. Το κόστος της ενέργειας για τους Βρετανούς καταναλωτές θα αυξηθεί κατά 80% από τον Οκτώβριο, δήλωσε την Παρασκευή η ρυθμιστική αρχή Ofgem, ανεβάζοντας τους μέσους ετήσιους οικιακούς λογαριασμούς στις 3.549 λίρες (4.188 δολάρια). Διαβάστε περισσότερα

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έσπευσαν να προσφέρουν βοήθεια, αλλά τα στοιχεία δείχνουν ότι η βοήθεια δεν έχει κάνει σημαντική διαφορά στα νοικοκυριά.

Αυτό το χειμώνα, οι Βρετανοί θα ξοδέψουν κατά μέσο όρο το 10% του εισοδήματος των νοικοκυριών τους σε φυσικό αέριο, ηλεκτρισμό και άλλα καύσιμα θέρμανσης, καθώς και σε καύσιμα οικιακών οχημάτων, κυρίως βενζίνη και ντίζελ, διπλάσιο από το ποσό το 2021, σύμφωνα με τους υπολογισμούς επίσημων στοιχείων του Carbon Brief.

Η βρετανική φιλανθρωπική οργάνωση National Energy Action (NEA) εκτιμά ότι 8,5 εκατομμύρια βρετανικά νοικοκυριά ενδέχεται να βρίσκονται σε φτώχεια καυσίμων μετά τον Οκτώβριο, όταν το ανώτατο όριο της Βρετανίας αυξάνεται, από 4,5 εκατομμύρια τον περασμένο Οκτώβριο.

Ένα νοικοκυριό ορίζεται ότι ζει σε συνθήκες φτώχειας καυσίμων εάν είναι χαμηλό εισόδημα και χρειάζεται να ξοδέψει το 10% ή περισσότερο του εισοδήματός του σε ενέργεια, σύμφωνα με τη NEA και άλλες βρετανικές φιλανθρωπικές οργανώσεις. Ο ορισμός χρησιμοποιείται ανεπίσημα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

«Η αύξηση των λογαριασμών ενέργειας που βλέπουμε είναι εντελώς άνευ προηγουμένου», δήλωσε ο Peter Smith, διευθυντής πολιτικής και υπεράσπισης στα NEA.

Πηγή: Reuters