Η Γαλλία αναμένει να αποφύγει τις διακοπές ρεύματος τη Δευτέρα, αλλά αντιμετωπίζει μια δύσκολη εβδομάδα καθώς το πρώτο κρύο του χειμώνα δοκιμάζει την αποφασιστικότητα της Ευρώπης να εξοικονομήσει ενέργεια και να μετριάσει τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν πει ότι όλοι πρέπει να ασχοληθούν σοβαρά με τη χρήση λιγότερων καυσίμων αφού ο ασυνήθιστα ήπιος καιρός μέχρι τώρα είχε κάνει το έργο σχετικά εύκολο.

Αν και οι αποθήκες φυσικού αερίου της Ευρώπης είναι σχεδόν κατά 90% γεμάτες μετά από συντονισμένες προσπάθειες, ύστερα από τη διακοπή του ρωσικού εφοδιασμού που συνδέεται με την εισβολή της στην Ουκρανία, μια σειρά πυρηνικών διακοπών, ειδικά στη Γαλλία, αυξάνει τη νευρικότητα για πιθανές διακοπές ρεύματος.

Μια τεχνική βλάβη διέκοψε για λίγο το ρεύμα σε μέρη του Παρισιού αργά την Πέμπτη, με συνέπεια πολλοί να αναρωτιούνται μήπως ξεκίνησαν οι “προληπτικές” διακοπές ρεύματος.

Η χώρα βρίσκεται στο επίκεντρο καθώς η διάβρωση έχει φέρει εκτός λειτουργίας έναν αριθμό-ρεκόρ αντιδραστήρων, μειώνοντας την πυρηνική της παραγωγή σε χαμηλό 30 ετών .

Ωστόσο, παρά τις ανησυχίες ότι η προσφορά θα μπορούσε να μειωθεί στην αρχή της εβδομάδας καθώς οι θερμοκρασίες στην Ευρώπη πέφτουν, ο πάροχος δικτύου RTE δήλωσε ότι δεν υπάρχουν προγραμματισμένες περικοπές για τη Δευτέρα προς το παρόν.

Μια πτώση 8,3% στη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας την περασμένη εβδομάδα θα βοηθήσει, είπε η RTE, προσθέτοντας ότι 41 από τους πυρηνικούς αντιδραστήρες της EDF θα είναι διαθέσιμοι από τη Δευτέρα, παράγοντας ισχύ 39 γιγαβάτ, και αυτό θα είναι αρκετό.

Η EDF είπε ότι αύξησε την παραγωγή σε τρεις πυρηνικούς αντιδραστήρες μετά από επισκευές και ήλπιζε να ξεκινήσει επισκευές διάβρωσης στον πυρηνικό της αντιδραστήρα Penly 2 στα μέσα Ιανουαρίου.

Αυξάνονται οι κίνδυνοι αν επιμείνει το κρύο

Ο Emeric de Vigan, αντιπρόεδρος στην εταιρεία δεδομένων και ανάλυσης Kpler είπε ότι οι προσπάθειες των εταιρειών και των νοικοκυριών να μειώσουν την κατανάλωση θα επιτρέψουν στη Γαλλία να αποφύγει την επιβαλλόμενη μείωση φορτίου τη Δευτέρα, αλλά οι κίνδυνοι θα μπορούσαν να αυξηθούν εάν το κρύο συνεχιστεί όλη την επόμενη εβδομάδα.

Οι τιμές της ενέργειας, οι οποίες έχουν φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ φέτος, αυξήθηκαν την Παρασκευή ως απάντηση στη νευρικότητα ότι η ζήτηση θα ξεπεράσει την προσφορά, πριν υποχωρήσουν στο μετέπειτα εμπόριο.
Η Γαλλία είναι μια από τις χώρες που εξαρτώνται περισσότερο από την πυρηνική ενέργεια και συνήθως παράγει περισσότερο από το 70% της ηλεκτρικής της ενέργειας από το στόλο των 56 αντιδραστήρων της, ενώ παρέχει περίπου το 15% της συνολικής ενέργειας της Ευρώπης μέσω εξαγωγών.

Η κυβέρνηση, η οποία έχει προειδοποιήσει ότι ενδέχεται να υπάρξουν διακοπές ρεύματος αυτόν τον χειμώνα, είπε ότι τυχόν διακοπές δεν θα υπερβαίνουν τις δύο ώρες και θα επισημαίνονται εκ των προτέρων.

Στην υπόλοιπη Ευρώπη, ο εθνικός φορέας εκμετάλλευσης δικτύου της Φινλανδίας Fingrid δήλωσε ότι ο κίνδυνος διακοπών ρεύματος τον χειμώνα έχει αυξηθεί στη χώρα μετά από άλλη μια αναβολή της έναρξης λειτουργίας του νέου πυρηνικού αντιδραστήρα Olkiluoto 3.

Στη γειτονική Σουηδία, ο Πρωθυπουργός Ulf Kristersson είπε σε συνέντευξη Τύπου: “Πολλοί Σουηδοί εξοικονόμησαν ηλεκτρική ενέργεια για καθαρά λόγους κόστους. Τώρα θέλουμε να ζητήσουμε από τον σουηδικό λαό να εξοικονομήσει ηλεκτρική ενέργεια επίσης για να μειώσει τον κίνδυνο διακοπής ρεύματος”.

Εν τω μεταξύ, η παροχή φυσικού αερίου του Βελγίου θα μπορούσε να κινδυνεύσει αυτόν τον χειμώνα σε περίπτωση κρύου κύματος, ανέφερε την Παρασκευή η βελγική εφημερίδα De Tijd επικαλούμενη έκθεση που διέρρευσε με εντολή της κυβέρνησης.

Είναι πιθανό η ενεργειακή κρίση που μαστίζει την Ευρώπη να οδηγήσει, εκτός από συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος κυρίως των πιο ευάλωτων νοικοκυριών, και σε δεκάδες χιλιάδες θανάτους τον φετινό χειμώνα;

Σύμφωνα με τον Economist, κάτι τέτοιο τον φετινό χειμώνα είναι εξαιρετικά πιθανό καθώς, παρά την αποκλιμάκωση που παρατηρείται τις τελευταίες εβδομάδες στις τιμές του φυσικού αερίου στη γηραιά ήπειρο, αυτές δεν παύουν να είναι σημαντικά υψηλότερες από ό,τι ίσχυε μέχρι το 2019.

Με τον Nord Stream, που για αρκετούς μήνες χρησιμοποιήθηκε ως όπλο ενεργειακού εκβιασμού από τη Μόσχα, να κείται πλέον «νεκρός» στον πυθμένα της Βαλτικής, μόνο οι δεξαμενές αποθήκευσης αερίου που παραμένουν γεμάτες λόγω και των καλών για την εποχή καιρικών συνθηκών, σώζουν προς το παρόν την Ευρώπη από το να τεθεί «στην κατάψυξη».

Όμως, ακόμα και έτσι, το κόστος του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού έχει αυξηθεί κατά 144% και 78% αντίστοιχα, επιβαρύνοντας τους Ευρωπαίους καταναλωτές και ιδίως τους πιο φτωχούς εξ αυτών. Φέτος, περισσότερα νοικοκυριά από κάθε άλλη χρονιά στην Ευρώπη θα μείνουν παγωμένα, μη μπορώντας να ανταπεξέλθουν στο αυξημένο κόστος θέρμανσης. Και εδώ αρχίζουν τα προβλήματα.

Κρύο και θνησιμότητα

Όπως υπενθυμίζει ο Economist, το κρύο βοηθά την εξάπλωση των ιών. Αναστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα, αφήνει τους παθογόνους μικροοργανισμούς να επιβιώνουν περισσότερο όταν μεταφέρονται με τον αέρα και ωθεί τους ανθρώπους να συγκεντρώνονται σε εσωτερικούς χώρους. Επιπλέον, καθώς η θερμοκρασία του σώματος πέφτει, το αίμα πυκνώνει και η πίεσή του αυξάνεται, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων. Οι ερεθισμένοι αεραγωγοί μπορούν επίσης να εμποδίσουν την αναπνοή. Στη Βρετανία τα εβδομαδιαία ποσοστά θανάτων από καρδιαγγειακά αίτια είναι 26% υψηλότερα το χειμώνα από ό,τι το καλοκαίρι. Οι θάνατοι από αναπνευστικές παθήσεις είναι κατά 76% υψηλότεροι. Βεβαίως, πρόκειται για απώλειες που αφορούν κυρίως του ηλικιωμένους. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, 28% περισσότεροι άνθρωποι ηλικίας τουλάχιστον 80 ετών πεθαίνουν τους πιο κρύους μήνες σε σχέση με τους πιο ζεστούς.

Παραδόξως, το χάσμα στα εποχικά ποσοστά θανάτου είναι υψηλότερα στις θερμές χώρες σε σχέση με τις ψυχρές. Στην Πορτογαλία 36% περισσότεροι άνθρωποι πεθαίνουν ανά εβδομάδα το χειμώνα σε σχέση με το καλοκαίρι, ενώ στη Φινλανδία μόλις 13% περισσότεροι. Και αυτό γιατί οι ψυχρότερες χώρες έχουν καλύτερη θέρμανση και μόνωση στα κτήριά τους. Τείνουν επίσης να είναι πιο πλούσιες και να έχουν πληθυσμούς σχετικά νεαρής ηλικίας. Ωστόσο, όταν συγκρίνουμε τις θερμοκρασίες εντός των χωρών και όχι μεταξύ τους, τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι το κρύο σκοτώνει. Κατά μέσο όρο, σε έναν χειμώνα που είναι κατά 1°C ψυχρότερος από τον κανονικό για μια δεδομένη χώρα, πεθαίνουν 1,2% περισσότεροι άνθρωποι. Και αυτό ενώ τον φετινό χειμώνα, στον κορωνοϊό που διαρκώς «παραμονεύει» θα προστεθεί και η γρίπη, η οποία είχε παρουσιάσει μεγάλη ύφεση τα τελευταία δύο χρόνια λόγω των μέτρων προστασίας από τον SarsCov2.

Πιο ακριβό ρεύμα, περισσότεροι θάνατοι

Μοντέλο που ανέπτυξε ο Economist, δείχνει ότι μια αύξηση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 10% συνδέεται με μια αύξηση των θανάτων κατά 0,6%. Συγκεκριμένα, το βρετανικό περιοδικό εκτιμά ότι αν οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας παραμείνουν κοντά στα σημερινά τους επίπεδα, περίπου 147.000 περισσότεροι άνθρωποι (4,8% πάνω από τον μέσο όρο) θα πεθάνουν σε έναν χειμώνα με τυπικές θερμοκρασίες, σε σχέση με το ενδεχόμενο επαναφοράς του κόστους στον μέσο όρο της περιόδου 2015-19.

Εάν οι θερμοκρασίες του φετινού χειμώνα είναι ήπιες, οι απώλειες θα «περιοριστούν» στις 79.000, καταγράφοντας αύξηση 2,7%. Αν οι θερμοκρασίες είναι ψυχρότερες, ο αριθμός των επιπλέον νεκρών λόγω της αδυναμίας επαρκούς θέρμανσης θα εκτοξευτεί σε 185.000, παρουσιάζοντας αύξηση 6,0%.

Διαφοροποιήσεις ανά χώρα

Η επίδραση των συνθηκών ποικίλλει αναλόγως τη χώρα. Η Ιταλία, σύμφωνα με τον Economist, έχει τον υψηλότερο αριθμό αναμενόμενων θανάτων λόγω της εκτίναξης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και του μεγάλου, γηράσκοντος πληθυσμού της. Το μοντέλο δεν λαμβάνει υπόψη τις νέες γενναιόδωρες επιδοτήσεις της Ιταλίας για τα νοικοκυριά, οι οποίες επικεντρώνονται στους φτωχότερους χρήστες. Οι μεταβιβάσεις αυτές όμως θα πρέπει να είναι πολύ αποτελεσματικές για να αντισταθμίσουν τις τόσο υψηλές τιμές. Η Εσθονία και η Φινλανδία έχουν επίσης κακές επιδόσεις με βάση το άτομο. Στο αντίθετο άκρο, η Γαλλία και η Βρετανία, που έχουν επιβάλει ανώτατα όρια τιμών, τα πάνε αρκετά καλά, ενώ η προβλεπόμενη θνησιμότητα στην Ισπανία είναι σχεδόν σταθερή. Στην Αυστρία, η οποία θα θέσει ανώτατο όριο στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, οι θάνατοι αναμένεται να μειωθούν.

Στο σύνολο της Ευρώπης, με βάση το μοντέλο του Economist, αναμένεται να πεθάνουν περισσότεροι άνθρωποι από το κρύο σε σχέση με τον αριθμό των στρατιωτών που έχουν μέχρι στιγμής σκοτωθεί στην Ουκρανία. Όμως, όπως τονίζει το περιοδικό, εάν συγκριθούν τα έτη ζωής που χάνονται στη μία και την άλλη περίπτωση, το αποτέλεσμα θα είναι διαφορετικό: Οι οβίδες και οι σφαίρες σκοτώνουν κυρίως τους νέους, ενώ το κρύο «θερίζει» τους ηλικιωμένους. Άλλωστε, τουλάχιστον 6.500 άμαχοι έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο, ενώ οι ρωσικές επιθέσεις στις ουκρανικές υποδομές είναι δεδομένα ότι οι περισσότεροι άνθρωποι που θα μείνουν χωρίς θέρμανση αυτόν τον χειμώνα, θα βρίσκονται στην Ουκρανία.

To Reuters μεταφέρει την άποψη της Χριστίνας Παππά, 27χρονης ηθοποιού που σημειώνει ότι η τρέχουσα κατάσταση δεν είναι αυτό που ήλπιζε η νέα γενιά μετά από την κρίση χρέους και τη 10ετή λιτότητα.

• “Η ενεργειακή κρίση με τρομάζει πολύ, γιατί σε ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα είδαμε τέτοια εκτόξευση στις τιμές. Με τρομάζει η ιδέα του πώς θα το διαχειριστώ όλο αυτό και πώς θα συνεχίσω να ζω μόνη”, αναφέρει στο Reuters.

Με βάση το Reuters τα αυξανόμενα ενοίκια και οι απρόσιτες τιμές στέγασης αποτελούν πρόβλημα σε πολλές βιομηχανικές οικονομίες, στην Ελλάδα όμως το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα οξύ καθώς το βιοτικό επίπεδο και ο πλούτος των νοικοκυριών έχουν ήδη ακρωτηριαστεί από την κρίση χρέους που ξεκίνησε το 2009 και τα χρόνια λιτότητας που ακολούθησαν.

• Το ενοίκιο που πληρώνει η Παππά είναι για ένα διαμέρισμα 25 τ.μ. στο Νέο Ψυχικό και φυσικά δεν περιλαμβάνει λογαριασμούς ΔΕΚΟ. Μετακόμισε εκεί τον περασμένο μήνα, γιατί το ενοίκιο που πλήρωνε στην Καισαριανή ανέβηκε κατά 12,5%, στα 500 ευρώ, την ώρα που ο μισθός της δεν υπερβαίνει τα 650 ευρώ τον μήνα.

“Πολύς κόσμος στην ηλικία μου αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα. Και είτε επιλέγουν συγκάτοικο, είτε συνεχίζουν να ζουν με τους γονείς τους”, αναφέρει. “Αυτό μπορείς να το κάνεις όταν είσαι 19, αλλά όχι και μετά”».

Μάλιστα το Reuters παραθέτει και έρευνα που διενήργησε το Ινστιτούτο Eteron φέτος, που έδειξε ότι για το 83% των 1.007 ερωτηθέντων ηλικίας 18-44 ετών, η προσιτή στέγη αποτελεί την κορυφαία ανησυχία. Σχεδόν οι μισοί είπαν ότι έχουν δυσκολία να πληρώσουν το νοίκι τους και το 77% μετά βίας τα φέρνει βόλτα.

Αν και η ελληνική οικονομία έχει δείξει αντοχές, παρουσιάζοντας ανάπτυξη 7,7% το δεύτερο τρίμηνο, ο πληθωρισμός είναι κοντά σε υψηλό 30 ετών στο 12%, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μεταξύ των 19 χωρών της ευρωζώνης.

• Όπως τονίζει το πρακτορείο, η Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία ανακοίνωσε ότι ο δείκτης στέγασης που αντανακλά τα ενοίκια και τα κόστη των στεγαστικών δανείων, έκανε άλμα 35,4% σε ετήσια βάση τον Σεπτέμβριο με τις τιμές ηλεκτρισμού να έχουν αυξηθεί κατά 30,5% και το πετρέλαιο θέρμανσης αυξημένο κατά 65,1%. Ολα αυτά συμπιέζουν το διαθέσιμο εισόδημα, που για το μέσο ελληνικό νοικοκυριό έχει αυξηθεί κατά 13% από το 2018, αναφέρει ο Νίκος Μαγγίνας, επικεφαλής οικονομολόγος στην Εθνική Τράπεζα.

Ο ίδιος αποδίδει αυτή την άνοδο στα ενοίκια κυρίως «σε μια υπερβολικά πιεσμένη αγορά κατά τη διάρκεια της κρίσης (χρέους)».

• «Τώρα έχουμε το σοκ του συνδυασμού της αύξησης στις τιμές ενέργειας, στις τιμές τροφίμων και του κόστους στέγασης. Μέχρι τώρα, δεν έχει σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομία, καθώς η κυβέρνηση υποστηρίζει τα αδύναμα εισοδήματα, ωστόσο υπάρχουν ανησυχίες ότι αυτό θα συνεχιστεί την επόμενη χρονιά», αναφέρει.

Οι τιμές των κατοικιών στην Ελλάδα σημείωσαν βουτιά 42% κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους, αλλά τώρα είναι πάνω από 29% υψηλότερες από το χαμηλό τους το 2017, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος. Η ανάκαμψη έχει επίσης αυξήσει τα ενοίκια.

Πρόσθετοι παράγοντες επιδεινώνουν το πρόβλημα, λένε οι μεσίτες ακινήτων.

• Από την πλευρά της προσφοράς, ένα μεγάλο κομμάτι μικρών διαμερισμάτων 45-50 τετραγωνικών μέτρων έχουν μετατραπεί σε διαμερίσματα Airbnb για τουρίστες, ενώ οι υποψήφιοι αγοραστές κατοικιών αντιμετωπίζουν τον έλεγχο πολύ πιο αυστηρών τραπεζών. Οι αξίες των στεγαστικών δανείων έχουν μειωθεί στο 70-75%, από πάνω από 100% πριν από την κρίση χρέους.

Η προσοχή που επιδεικνύουν οι τράπεζες (σσ. στη χορήγηση δανείων) των τραπεζών στηρίζει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αλλά θα μπορούσε επίσης να κρατήσει τους νέους εργαζόμενους μακριά από τα ακίνητα για δεκαετίες.

• «Η κατάσταση είναι δύσκολη…θα δούμε πολλούς να επιστρέφουν στα παιδικά τους δωμάτια», αναφέρει ο Θεμιστοκλής Μπάκας, πρόεδρος της E-Real Estate, προσθέτοντας ότι η ιδιοκτησία στην Ελλάδα έχει πέσει κατά 2,9 ποσοστιαίες μονάδες τα τελευταία τρία χρόνια σε ποσοστό περίπου 73%.

Μετά από μια δεκαετία οικονομικής κρίσης και μια πανδημία δύο ετών, είναι δύσκολο για έναν νέο άνθρωπο να έχει εξοικονομήσει 45.000-60.000 ευρώ για να δώσει προκαταβολή σε ένα διαμέρισμα 150.000 ευρώ, αναφέρει ο κ. Μπάκας.

Οι περισσότερες ελληνικές πόλεις έχουν δει αύξηση των ενοικίων, ωστόσο, τα ακίνητα στο κέντρο της Αθήνας είχαν τη μεγαλύτερη αύξηση, με άνοδο 40% την τελευταία τετραετία.

Γνωρίζοντας τις δυσκολίες αυτές, η ελληνική κυβέρνηση τον περασμένο μήνα ξεκίνησε ένα πρόγραμμα μέτρων ανακούφισης ύψους 1,74 δισ. ευρώ.

Ερωτηθείσα από το ΑΠΕ-ΜΠΕ γιατί χρειάστηκαν τόσες ώρες για να υπάρξει συμφωνία και εάν θα μπορούσαν να κατηγορηθούν κράτη μέλη πως δίνουν έμφαση στα δικά τους συμφέροντα την ώρα που η ΕΕ αντιμετωπίζει ενεργειακή κρίση, η κυρία φον ντερ Λάιεν απάντησε ότι έγιναν «πολύ έντονες, αλλά εποικοδομητικές συζητήσεις και υπήρχε ισχυρή βούληση -το νιώσαμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο- να φτάσουμε σε κοινό συμπέρασμα».

Όσον αφορά το τι συμφώνησαν οι 27, υπογράμμισε ότι «η κοινή αγορά είναι μεγάλο βήμα μπροστά, είναι οι κανόνες κοινής χρήσης του φυσικού αερίου, οι συμφωνίες αλληλεγγύης και οι κανόνες που πρέπει να ακολουθηθούν σε περίπτωση σοβαρής διακοπής. Είναι το ζήτημα των υπερβολικών τιμών και πώς θα τις περιορίσουμε. Υπάρχουν δύο διαφορετικά μοντέλα στο τραπέζι πάνω στα οποία θα εργαστούμε. Το ένα στο επίπεδο του TTF, το άλλο αφορά στο φυσικό αέριο που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας».

Ταυτόχρονα, είναι «κορυφαίο» το «μεγάλο ζήτημα της επένδυσης στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην ευρωπαϊκή βιομηχανία σε όλη την Ευρώπη, να τις προετοιμάσουμε για το μέλλον, να τις βοηθήσουμε να ξεπεράσουν το δύσκολο διάστημα των υψηλών τιμών ενέργειας, να μπορέσουν να προχωρήσουν και να εκσυγχρονιστούν», πρόσθεσε η η πρόεδρος της Κομισιόν.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ τόνισε ότι «πρόκειται για εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα, δύσκολο ζήτημα, περίπλοκο ζήτημα. Είμαστε όλοι ξεκάθαροι, αυτό που αποφασίσαμε είναι το πολύ ισχυρό πλαίσιο που θα διαδραματίσει θεμελιώδη ρόλο για να επιτύχουμε τον στόχο για τον οποίο είμαστε αποφασισμένοι».

«Γνωρίζαμε ότι θα ήταν ένα δύσκολο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Το γεγονός ότι καταφέραμε να έχουμε συμφωνία μόλις σε μερικές ώρες κατά την γνώμη μου είναι πολύ ισχυρή ένδειξη ενωμένης προσέγγισης και αποφασιστικότητας να ενεργήσουμε μαζί, με ευρωπαϊκό τρόπο» πρόσθεσε.

• Κατά τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, οι μηχανισμοί που περιγράφονται στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής θα μπορούσαν να τεθούν σε εφαρμογή «τέλη Οκτωβρίου, αρχές Νοεμβρίου». Θεωρεί πως οι ηγέτες «έστειλαν με πολύ σαφή τρόπο σήμερα μήνυμα στις αγορές για την αποφασιστικότητά τους και την ενότητά τους».

Ερωτηθείς για το γαλλογερμανικό ζευγάρι, τον «κινητήρα» της ευρωπαϊκής συνεργασίας που μοιάζει να έχει υποστεί… βλάβη, ο Μακρόν είπε πως το τετ-α-τετ που είχαν κατά τη διάρκεια της συνόδου με τον Γερμανό καγκελάριο επέτρεψε να «ξεκαθαριστούν πολλά πράγματα».

Μερικές ώρες νωρίτερα, εκτιμούσε πως το Βερολίνο ακολουθούσε «απομονωτική» πορεία, μοιάζοντας να επιρρίπτει στη γερμανική κυβέρνηση ευθύνες για τις δυσκολίες της ΕΕ.

• «Νομίζω πως δεν είναι καλή, ούτε για τη Γερμανία, ούτε για την Ευρώπη, η απομόνωση» του Βερολίνου, τόνισε. «Ο δικός μας ρόλος είναι να κάνουμε τα πάντα ώστε να υπάρχει ευρωπαϊκή ενότητα και η Γερμανία να είναι μέρος της», πρόσθεσε.

«Είναι πολύ καθαρό ότι η Γερμανία πάντα ενεργεί με πολύ αλληλέγγυο τρόπο», αντέτεινε ο Όλαφ Σολτς.

Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την ενέργεια

Μπροστά στο γεγονός πως η ενέργεια μετατρέπεται σε όπλο από πλευράς Ρωσίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παραμείνει ενωμένη για να προστατεύσει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της και να λάβει απαραίτητα μέτρα επειγόντως, αναφέρουν τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την ενέργεια που δόθηκαν στη δημοσιότητα τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε ότι, υπό το φως της συνεχιζόμενης κρίσης, πρέπει να επιταχυνθούν και να ενταθούν οι προσπάθειες για τη μείωση της ζήτησης, να υπάρξουν εγγυήσεις για την ασφάλεια του εφοδιασμού, την αποφυγή της επιβολής περιορισμών στις καταναλώσεις (rationing) και τη μείωση των τιμών της ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ένωση, προσθέτοντας ότι η ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς πρέπει να προφυλαχθεί.

Τονίζεται ακόμη ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί το ίδιο το Συμβούλιο και την Επιτροπή να υποβάλουν επειγόντως συγκεκριμένες αποφάσεις για τα ακόλουθα μέτρα, καθώς και για τις προτάσεις της Επιτροπής, έχοντας αξιολογήσει τον αντίκτυπό τους ιδίως στις υφιστάμενες συμβάσεις, κατά τρόπο ώστε να μην υποστούν πλήγμα μακροπρόθεσμες συμβάσεις, και λαμβάνοντας υπόψη τα διαφορετικά ενεργειακά μείγματα και τις εθνικές συνθήκες:

α) εθελοντική κοινή προμήθεια φυσικού αερίου, εκτός από τη δεσμευτική συγκέντρωση ζήτησης για ποσότητα που ισοδυναμεί με το 15% των αναγκών πλήρωσης των αποθηκευτικών υποδομών, σύμφωνα με τις εθνικές ανάγκες, και επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων με αξιόπιστους εταίρους για την αναζήτηση αμοιβαία επωφελών εταιρικών σχέσεων με την εκμετάλλευση του βάρους της συλλογικής αγοράς της Ένωσης και με πλήρη χρήση της Ενεργειακής Πλατφόρμας της ΕΕ, η οποία είναι ανοιχτή επίσης για τα Δυτικά Βαλκάνια και τους τρεις συνδεδεμένους Ανατολικούς Εταίρους·

β) νέο συμπληρωματικό σημείο αναφοράς έως τις αρχές του 2023 που αντικατοπτρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις συνθήκες στην αγορά φυσικού αερίου·

γ) προσωρινός δυναμικός διάδρομος τιμών για τις συναλλαγές φυσικού αερίου για τον άμεσο περιορισμό των «επεισοδίων» υπερβολικών τιμών του φυσικού αερίου, λαμβάνοντας υπόψη τις διασφαλίσεις που ορίζονται στο άρθρο 23 παρ. 2 του Σχεδίου Κανονισμού του Συμβουλίου που προτάθηκε τη 18η Οκτωβρίου 2022·

δ) προσωρινό πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ για τον περιορισμό της τιμής του φυσικού αερίου στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, με ανάλυση κόστους και οφέλους, χωρίς τροποποίηση της αξιολογικής κατάταξης (merit order), αποτρέποντας παράλληλα την αύξηση της κατανάλωσης φυσικού αερίου, αντιμετωπίζοντας τις επιπτώσεις χρηματοδότησης και διανομής και τις επιπτώσεις του στις ροές πέρα από τα σύνορα της ΕΕ·

ε) βελτιώσεις στη λειτουργία των αγορών ενέργειας για την αύξηση της διαφάνειας της αγοράς, την άμβλυνση της κρίσης ρευστότητας και την εξάλειψη των παραγόντων που ενισχύουν τη μεταβλητότητα των τιμών του φυσικού αερίου, διασφαλίζοντας παράλληλα τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας·

στ) ταχεία παρακολούθηση της απλούστευσης των διαδικασιών αδειοδότησης προκειμένου να επιταχυνθεί η ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των δικτύων, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων έκτακτης ανάγκης βάσει του άρθρου 122 της ΣΛΕΕ (σ.σ. Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ)·

ζ) μέτρα ενεργειακής αλληλεγγύης σε περίπτωση διακοπής του εφοδιασμού με φυσικό αέριο σε εθνικό, περιφερειακό ή ενωσιακό επίπεδο, ελλείψει διμερών συμφωνιών αλληλεγγύης·

η) αυξημένες προσπάθειες για εξοικονόμηση ενέργειας·

θ) κινητοποίηση συναφών εργαλείων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο. Ταυτόχρονα, άμεση προτεραιότητα είναι η προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων στις κοινωνίες μας. Η διατήρηση της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας της Ένωσης είναι επίσης σημαντική. Θα πρέπει να κινητοποιηθούν όλα τα σχετικά εργαλεία σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των οικονομιών μας, διατηρώντας παράλληλα την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και διατηρώντας ισότιμους όρους ανταγωνισμού και την ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει δεσμευτεί για στενό συντονισμό των πολιτικών απαντήσεων. Τονίζει τη σημασία του στενού συντονισμού και των κοινών λύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου χρειάζεται, και δεσμεύεται να επιτύχει τους στόχους της πολιτικής μας με ενιαίο τρόπο. Το Συμβούλιο θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις οικονομικές εξελίξεις και έχει δεσμευτεί να ενισχύσει περαιτέρω τον συντονισμό μας, προκειμένου να παράσχουμε μια αποφασιστική και ευέλικτη πολιτική απάντηση.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει την ανάγκη να ενταθούν οι επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση, στις έτοιμες για το μέλλον ενεργειακές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των διασυνδέσεων, της αποθήκευσης και των καινοτόμων τεχνολογιών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να επιταχύνει τις εργασίες για τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της αποτίμησης των επιπτώσεων, και καλεί για περαιτέρω πρόοδο προς μια πλήρη Ενεργειακή Ένωση που εξυπηρετεί τον διττό στόχο της ευρωπαϊκής ενεργειακής κυριαρχίας και της κλιματικής ουδετερότητας.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα συνεχίσει να εξετάζει το θέμα, καταλήγει το κείμενο των συμπερασμάτων.

Πρόσθεσε ότι «είναι η σωστή συζήτηση να βρούμε πώς θα κατεβάσουμε τις τιμές και θα έχουμε αρκετές προμήθειες για όλους στην Ευρώπη».

Σε ερώτηση για τη στάση της Γερμανίας και για τις κριτικές που δέχεται σχετικά με τη θέση της για το πλαφόν, ο κύριος Σολτς είπε ότι «είμαστε οι μεγαλύτεροι υποστηρικτές της Ευρώπης, πληρώνουμε το 26% του προϋπολογισμού συνήθως και αναπτύσσουμε πολλούς μηχανισμούς αλληλεγγύης όπως κάναμε στην περασμένες κρίσεις. Κοιτάξτε τον κορονοϊό για παράδειγμα, με τα μέσα που αναπτύξαμε με το RRF. To ταμείο ανάκαμψης είναι μια καλή ευκαιρία να εργαστούμε μαζί στην τωρινή περίοδο, διότι τα περισσότερα από τα κεφάλαια που αναπτύξαμε με το ταμείο ανάκαμψης δεν έχουν χρησιμοποιηθεί ακόμη και κατευθύνονται επίσης όπου είναι αναγκαίο.

Για παράδειγμα σε επενδύσεις στις υποδομές, στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής, στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ούτω καθεξής. Το ισχύει και με την πρόταση για το RepowerEU που συμφωνήθηκε και το οποίο είναι πολύ καλή πρόταση».

«Αυτό που πρέπει να βρούμε είναι πώς θα στηρίξουμε όλες τις χώρες μαζί στο να κατέβουν οι τιμές όχι μόνο με επιδοτήσεις, αλλά στο να τις κατεβάσουμε στην παγκόσμια αγορά», επισήμανε ο Γερμανός καγκελάριος και συμπλήρωσε ότι πρέπει να υπάρξει συνεργασία «με άλλους καταναλωτές όπως η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία, με άλλους φίλους στους G7 που είναι προμηθευτές και πρέπει να συνεργαστούμε με άλλες χώρες που προμηθεύουν φυσικό αέριο για παράδειγμα, για να κατεβάσουμε τις τιμές».

 Σήμερα, η Κομισιόν θα ανακοινώσει τις θέσεις της για το ενεργειακό ζήτημα, χωρίς όμως σε αυτές να συμπεριλαμβάνεται οι ελληνικές προτάσεις και το πλαφον στην τιμή αερίου.  

Της Άννας Καραβοκύρη

Ανάμεσα στα μέτρα που προκρίνονται από την Κομισιόν είναι η δημιουργία πλατφόρμας  για κοινή προμήθεια φυσικού αερίου και η μείωση της ζήτησης του φυσικού αερίου. Επίσης, προκρίνεται μηχανισμός αλληλεγγύης μεταξύ των χωρών της ΕΕ για το ενδεχόμενο ένα κράτος μέλος να έχει την δυνατότητα να  προμηθευτεί αέριο από ένα άλλο σε συμφέρουσα τιμή σε περίπτωση έλλειψης  και ταυτόχρονα προκρίνεται ευρωπαική παρέμβαση στην τιμή του LNG.

• Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, φαίνεται πως η Κομισιόν αντιμετωπίζει το πλαφόν στις τιμές του φυσικού ως ύστατο μέτρο αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης.

Την ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή, στην Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της Ε.Ε. θα τεθούν επι τάπητος τα μέτρα που προτείνει η Κομισιόν αλλά σύμφωνα με πληροφορίες δεν αναμένεται να ληφθούν αποφάσεις. Κυβερνητικές πηγές εκτιμούν πως οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν περί τα μέσα Νοεμβρίου, σε έκτακτο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας και δεν επρόκειτο να εγκριθούν από τους Ευρωπαίους ηγέτες πριν τις αρχές Δεκεμβρίου.

Την ίδια στιγμή, το Μέγαρο Μαξίμου συνεχίζει να έχει ως πρώτη προτεραιότητα του την συνέχιση των προσπαθειών του Κυριάκου Μητσοτάκη για να πείσει τους ευρωπαίους εταίρους πως είναι απολύτως απαραίτητη η ευρωπαϊκή στήριξη.

• Η κυβέρνηση επιμένει ότι η επιβολή ενός ανώτατου ορίου τιμών σε επίπεδο χονδρικής είναι η καλύτερη επιλογή για την αντιμετώπιση των τεράστιων διακυμάνσεων των τιμών, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να πάρει άμεσα αποφάσεις τόσο για την ενεργειακή επάρκεια όσο και για τη μείωση των τιμών. Η κυβερνητική στρατηγική επιθυμεί να διαδραματίσει ρόλο στις συνεχιζόμενες διαβουλεύσεις ώστε να βρεθεί κοινός τόπος για μια δέσμη παρεμβάσεων προς όφελος των πολιτών.

Σε αυτή την γραμμή κινείται ο πρωθυπουργός από τον περασμένο Μάρτιο προσπαθώντας να δημιουργήσει μαζί με άλλους ηγέτες του νότου, «μέτωπο» για  κοινή ευρωπαϊκή λύση στην ενεργειακή κρίση.

Πάντως, όσο η Κομισιόν «ροκανίζει» τον χρόνο για την λήψη ευρωπαικών αποφάσεων, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης επεξεργάζεται σχέδιο στήριξης κυρίως των ευάλωτων πολιτών. Στελέχη της κυβέρνησης με κάθε ευκαιρία επισημαίνουν πως ο πραγματικός ένοχος του παγκόσμιου προβλήματος είναι ο ρώσος πρόεδρος Πούτιν και τονίζουν πως η κυβέρνηση θα συνεχίσει να λαμβάνει μέτρα στήριξης της κοινωνίας για όσο διάστημα χρειαστεί. Σημειώνεται πως στα τέλη Νοεμβρίου αναμένεται να δοθούν περίπου 150 εκατ. σε αγρότες και κτηνοτρόφους και τον Δεκέμβριο θα δοθούν 250 ευρώ σε 2.300.000 ευάλωτους πολίτες με σημαντικά διευρυμένη περίμετρο.

Good VTC discussion on energy with College members.

Made good progress on implementing the roadmap to tackle high energy prices presented to Leaders at the informal summit in Prague.

We will approve another package of legal proposals at our next college meeting, Tuesday. pic.twitter.com/e8r08gtyRn

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) October 16, 2022

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΤΙ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ ΑΠΌ ΤΗΝ ΚΟΜΙΣΙΟΝ

Η Ελλάδα, επεξεργάζεται plan b’ για να στηρίξει με νέες παρεμβάσεις νοικοκυριά και επιχειρήσεις και αναζητά νέο δημοσιονομικό χώρο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση στρέφει την προσοχή της σε δύο πεδία:

• Στα έσοδα που θα προκύψουν από τη φορολόγηση, κατά 33% των υπερκερδών εταιρειών πετρελαίου, φυσικού αερίου και διυλιστηρίων.
• Στον ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ.

Στο κυβερνητικό επιτελείο φέρεται να μελετούν σοβαρά την υιοθέτηση του μέτρο της φορολόγησης των υπερκερδών, ως εθνική πολιτική, ανεξαρτήτως δηλαδή των αποφάσεων της Ευρώπης.

Μεταξύ άλλων, φέρεται να συζητείται νέα επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης στην αντλία, ίσως και στο πετρέλαιο θέρμανσης. Το εύρος του νέο πακέτου και το περιεχόμενο του αναμένεται να “κλειδώσει” τον Νοέμβριο.

• «Μπορούμε να διαβεβαιώσουμε τους Έλληνες πολίτες ότι και σε αυτόν τον δύσκολο χειμώνα τον οποίο έχουμε μπροστά μας, θα σταθούμε κοντά τους” δήλωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από την έναρξη των εργασιών της συνόδου των προέδρων ΔΕΕΠ και ΔΗΜΤΟ της Ν.Δ. το Σάββατο.

«Και διαβεβαιώνω ότι το κάνουμε όσο καλύτερα μπορούμε και όσο αποτελεσματικότερα μπορούμε και έχουμε τους πόρους να το κάνουμε ακριβώς επειδή η οικονομία μας αναπτύσσεται πολύ πιο γρήγορα από αυτό το οποίο και εμείς εκτιμούσαμε» πρόσθεσε ο κ. Μητσοτάκης

Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα οι όποιες αποφάσεις για την υιοθέτηση της νομοθετικής πρότασης της Κομισιόν μετατίθεται για τις αρχές Νοεμβρίου κατά την τακτική Σύνοδο των Υπουργών Ενέργειας στις Βρυξέλλες.

Της Άννας Καραβοκύρη

Ο γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς θεωρεί ικανοποιητικό τον ενεργειακό εφοδιασμό της Γερμανίας εν όψει του ερχόμενου χειμώνα, καθώς η πληρότητα στις αποθήκες αερίου έφτασε σχεδόν στο 95%.

• Ο πρωθυπουργός δήλωσε χθες πως «η Ελλάδα, στις 7 Οκτωβρίου, για πρώτη φορά κάλυψε επί πέντε ώρες τις ανάγκες ηλεκτροπαραγωγής εξολοκλήρου μέσω Ανανεώσιμων Πηγών. Η Ελλάδα αναδεικνύεται γρήγορα ως ηγέτης στις ΑΠΕ. Κατέλαβε την 7η θέση παγκοσμίως το 2021 σε ηλιακή και αιολική ενέργεια ως μερίδιο της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας».

Την ίδια στιγμή το ράλι τιμών στις τιμές των καυσίμων συνεχίζεται με το πετρέλαιο κίνησης να ξεπερνά την αμόλυβδη παρασύροντας και το πετρέλαιο θέρμανσης. Σε αυτό συνέβαλε μεταξύ άλλων και η διακοπή της οριζόντιας επιδότησης κατά 15 λεπτά. Από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης σημειώνουν πως «η επιδότηση στο diesel κίνησης κατά 15 λεπτά στο λίτρο καταργήθηκε προκειμένου ο περιορισμένος διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης κατά 25 λεπτά στο λίτρο, προκειμένου να εξασφαλιστεί η αξιοπρεπής διαβίωση των καταναλωτών το χειμώνα που έρχεται».

Παράλληλα τονίζουν πως ο ενιαίος φόρος κατανάλωσης που επιβάλλεται στα καύσιμα έχει μεγάλη σημασία για τη δημοσιονομική ισορροπία της χώρας αλλά και για την εξασφάλιση ενός βιώσιμου εμπορικού ισοζυγίου διότι αφενός αποτελεί σημαντικό έσοδο για το κράτος το οποίο στην συνέχεια διοχετεύεται στην κοινωνία ως μέτρα στήριξης και αφετέρου αποτελεί κίνητρο ελέγχου της κατανάλωσης καυσίμων.

• Οι εισαγωγές πετρελαίου και των παραγώγων του επιβαρύνουν το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας υπέρμετρα όταν οι διεθνείς τιμές των καυσίμων είναι υψηλές. «Η μείωση του Ε.Φ.Κ. θα έδινε κίνητρο για αύξηση της κατανάλωσης, άρα και μεγάλης αύξησης των εισαγωγών που δεν θα αντικρίζονταν από εξαγωγές, δημιουργώντας υψηλό και μη βιώσιμο μεσοπρόθεσμα εμπορικό έλλειμμα» υπογραμμίζουν.

Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία  της Eurostat, η Ελλάδα στο πρώτο εξάμηνο του έτους κατατάσσεται στη δέκατη θέση μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. ως προς το κόστος του ρεύματος για τα νοικοκυριά.

Συγκεκριμένα η τελική τιμή, μαζί με φόρους και επιδοτήσεις ήταν 23,05 σεντς ανά κιλοβατώρα, έναντι 19,74 σεντς κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2021. Ακριβότερα από την Ελλάδα διαμορφώνεται η τιμή του ρεύματος για τον καταναλωτή, μεταξύ άλλων, στο Βέλγιο, στην Ιταλία, την Ισπανία και την Ιρλανδία. Σημειώνεται ότι στο πρώτο εξάμηνο του 2022 δεν είχε ξεκινήσει ακόμα η εφαρμογή του Μηχανισμού ανάκτησης των υπερεσόδων από τους ηλεκτροπαραγωγούς και η διάθεσή τους για τη στήριξη των καταναλωτών.

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει Ευρωπαϊκή Ένωση Ξενοδοχείων, Εστιατορίων και Καφέ (HOTREC) η οποία με επιστολή της καλεί τους Υπουργούς Ενέργειας, νσ μειώσουν τις τιμές της ενέργειας προκειμένου να σώσουν χιλιάδες επιχειρήσεις φιλοξενίας από τη χρεοκοπία.

«Ο τομέας της φιλοξενίας συμβάλλει σημαντικά στην οικονομία της ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας 2 εκατομμύρια εταιρείες (το 90% από αυτές είναι πολύ μικρές επιχειρήσεις) και απασχολεί 12 εκατομμύρια άτομα. Παρά το σημαντικό αυτό ρεκόρ, ο τομέας τον τελευταίο καιρό αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις, συγκεκριμένα τις υψηλές τιμές των τροφίμων, ελλείψεις εργατικού δυναμικού, υψηλά επίπεδα πληθωρισμού, ενώ εξακολουθεί να βρίσκεται σε ανάκαμψη μετά την COVID-19» αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Ο τομέας της φιλοξενίας συμβάλλει σημαντικά στην οικονομία της ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας 2 εκατομμύρια εταιρείες (το 90% από αυτές είναι πολύ μικρές επιχειρήσεις) και απασχολεί 12 εκατομμύρια άτομα. Παρά το σημαντικό αυτό ρεκόρ, ο τομέας τον τελευταίο καιρό αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις, συγκεκριμένα τις υψηλές τιμές των τροφίμων, ελλείψεις εργατικού δυναμικού, υψηλά επίπεδα πληθωρισμού, ενώ εξακολουθεί να βρίσκεται σε ανάκαμψη μετά την COVID-19» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Σήμερα η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντειν Λαιεν θα βρίσκεται στην Αθήνα, στο πλαίσιο του Athens Democracy Forum και η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα συναντηθεί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου. 

Της Άννας Καραβοκύρη 

Ο πρωθυπουργός θα θέσει επιτακτικά το ζήτημα της κοινής ευρωπαϊκής λύσης στο ενεργειακό ζήτημα τονίζοντας πως οι εθνικοί προϋπολογισμοί δεν επαρκούν για την κάλυψη των συνεπειών της εκτίναξης της τιμής του φυσικού αερίου στα ύψη. Μάλιστα, αναμένεται να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου αν δεν υπάρξει ευρωπαϊκή μέριμνα όσον αφορά την κοινωνική συνοχή και την ενίσχυση της φωνής των εκφραστών του λαϊκισμού.

• Από το Μέγαρο Μαξίμου τονίζουν πως ο πρωθυπουργός από την αρχή της ενεργειακής κρίσης είχε επισημάνει την ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής λύσης στο ζήτημα και έκτοτε έχει κάνει όλες τις απαραίτητες ενέργειες προς τους ευρωπαίους εταίρους για να ληφθούν «τολμηρές ευρωπαϊκές αποφάσεις». 

Με στοχευμένες κινήσεις η κυβέρνηση προσπαθεί να δημιουργήσει ενιαίο  μέτωπο χωρών στην Κομισιόν που θα ασκήσει πιέσεις προς την κατεύθυνση της κοινής ευρωπαικής λύσης ενόψει της έκτακτης Συνόδου. 

• Ήδη, με πρωτοβουλία της Ελλάδα, 14 χώρες της ΕΕ υπέγραψαν επιστολή προς την Κομισιόν, όπου ζητούν να παρουσιάσει πρόταση για πλαφόν στη χονδρική τιμή του φυσικού αερίου, ενόψει του έκτακτου Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας που θα διεξαχθεί μεθαύριο.

Σε συνέχεια των προτάσεων που ήδη έχει καταθέσει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο Κορυφής, για την από κοινού αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης,  η Ελλάδα προχωρά σε ένα ακόμη βήμα:

• Προτείνει συγκεκριμένα τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Ταμείου 80 δις ευρώ, για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τις υψηλές τιμές φυσικού αερίου.

Συγκεκριμένα, η Ελλάδα προτείνει τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Ταμείου στο οποίο θα κατευθύνονται οι πόροι από ένα ειδικό τέλος ύψους 10 ευρώ ανά θερμική MWh που θα επιβληθεί στις ευρωπαϊκές εταιρείες ηλεκτροπαραγωγής για τις ποσότητες του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και εκτιμάται -με βάση την κατανάλωση του 2021- ότι θα φέρει ετήσια έσοδα 9 δισ. ευρώ σε ολόκληρη την Ε.Ε.

Τα έσοδα αυτά θα μπορούσαν να συνδυαστούν με ένα χαμηλότοκο δάνειο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ύψους 80 δισ. ευρώ, το οποίο θα εξυπηρετείται από τα ετήσια έσοδα της ειδικής εισφοράς.  

Σύμφωνα με το σχέδιο, τα έσοδα που θα συγκεντρώνονται στο Ταμείο θα αξιοποιούνται:

-Για τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων απέναντι στις αυξημένες τιμές του φυσικού αερίου.

-Για τη χρηματοδότηση επενδύσεων σε εναλλακτικά καύσιμα, όπως πράσινο υδρογόνο και βιομεθάνιο.

-Για την κάλυψη των έκτακτων αναγκών των εταιρειών ενέργειας, λόγω των προσπαθειών τους για αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου.

-Για την επέκταση και την τροποποίηση των υποδομών που είναι απαραίτητες για την αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου και την ενίσχυση της δυνατότητας εισαγωγών από εναλλακτικές πηγές.

-Για την αντικατάσταση του φυσικού αερίου με άλλο καύσιμο και την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης.