Σε ερώτηση για τη συνάντηση που είχε με τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, ο κ. Παπασταύρου απάντησε ότι «η Ελλάδα είναι στρατηγικός σύμμαχος των ΗΠΑ στον ενεργειακό τομέα. Έχει αναδειχθεί σε στρατηγικό πυλώνα και δύναμη σταθερότητας στην περιοχή και διαθέτει τις υποδομές και τη γεωγραφική θέση ώστε να επιτρέψει στο αμερικανικό LNG να φτάσει στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και έτσι να απεξαρτηθούμε από το ρωσικό φυσικό αέριο. Νομίζω ότι όλοι, πλέον, αντιλαμβανόμαστε αυτό που λέγεται εδώ και χρόνια στις ΗΠΑ: ότι η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια».

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας επισήμανε ότι για την ασφάλεια της περιοχής είναι αναγκαία η ενεργειακή διαφοροποίηση και στάθηκε στη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου.

«Υπό αυτή την έννοια, έχουμε αμερικανικό LNG που φτάνει μέσω Ελλάδας, μέσω της Ρεβυθούσας και του σταθμού FSRU, και από εκεί μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας μέχρι την Ουκρανία, παρέχοντας την ενεργειακή διαφοροποίηση που είναι απαραίτητη. Παράλληλα, συνεργαζόμαστε με την ExxonMobil και τη Chevron για να αναπτύξουμε τον τομέα των υδρογονανθράκων στην Ελλάδα. Θα πραγματοποιήσουμε την πρώτη ερευνητική γεώτρηση μετά από μισό αιώνα και ελπίζουμε ότι η χώρα μας θα είναι παραγωγός φυσικού αερίου τα επόμενα χρόνια», συμπλήρωσε.

Ερωτηθείς γιατί ακόμα και σήμερα που η Ρωσία συνεχίζει να επιτίθεται στην Ουκρανία εξακολουθούν να υπάρχουν κράτη μέλη της ΕΕ που αγοράζουν ενέργεια από τη Μόσχα, ο κ. Παπασταύρου σημείωσε πως «νομίζω γιατί η Ρωσία κατάφερε να προσφέρει πολύ χαμηλές τιμές και πολλοί μπέρδεψαν τη χαμηλή τιμή με την ασφάλεια. Όταν δεν έχεις ασφαλή εφοδιασμό, τότε δεν έχεις πραγματικά χαμηλή τιμή.

Η ασφάλεια εφοδιασμού είναι καθοριστικός παράγοντας για την ενεργειακή ασφάλεια κάθε χώρας». Και σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πλέον αποφασίσει την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο μέχρι το τέλος του 2027.

Να αξιοποιήσουμε τους εγχώριους πόρους

Ο κ. Παπασταύρου προσέθεσε επίσης ότι εκτός από τους υδρογονάνθρακες η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει όλους τους εγχώριους πόρους της: «Τι έχει η Ελλάδα, πέρα από το ότι είναι μια όμορφη χώρα; Έχει αέρα, ήλιο, υδροηλεκτρικό δυναμικό και, δυνητικά, υδρογονάνθρακες. Πρέπει να τα αξιοποιήσουμε όλα. Πρέπει να αξιοποιήσουμε και τη γεωγραφική μας θέση. Και αυτά πρέπει να οδηγήσουν σε πιο προσιτές τιμές για τα ελληνικά νοικοκυριά και την ελληνική οικονομία».

«Δεν το κάναμε για 50 χρόνια και αυτό ήταν λάθος. Τώρα, επιταχύνουμε και κινούμαστε γρήγορα. Όπως είπα, με την ExxonMobil ελπίζουμε ότι τον Φεβρουάριο του 2027, σε λιγότερο από έναν χρόνο, θα γίνει η πρώτη ερευνητική γεώτρηση. Και η Chevron θα πραγματοποιήσει σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης μέχρι το τέλος του έτους. Άρα προχωράμε γρήγορα», εξήγησε.

«Ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση στην Ελλάδα έχετε αλλάξει πλήρως την οικονομική ιστορία της χώρας. Συγχαρητήρια», είπε τέλος η δημοσιογράφος του Fox Business, με τον κ. Παπασταύρου να απαντά: «Πριν από 10 χρόνια η Ελλάδα ήταν στα όρια της χρεοκοπίας. Σήμερα, αναπτύσσεται ταχύτερα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ανεργία έχει πέσει από το 18% σε κάτω από 8%. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει μειώσει περισσότερους από 80 φόρους», κατέληξε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει, σε ανάρτησή του υπό τον τίτλο «Σήμερα είναι μια καλή ημέρα να κάνουμε μια αντιπαραβολή – ηλεκτρική ενέργεια το 2019 και τώρα», το 2019 είχαμε (μακράν) την ακριβότερη τιμή χονδρικής στο ευρωπαϊκό σύστημα: +34% από Βουλγαρία, +68% από Γερμανία. Σήμερα έχουμε την 7η φθηνότερη (για το 2026 έως τώρα), κάτω από Γερμανία και πολύ κάτω από Βουλγαρία.

Σε κάθε περίπτωση, ο ίδιος σημειώνει ότι οι τιμές ενέργειας παραμένουν μείζον θέμα, ωστόσο η στροφή είναι εμφανής, με τη χώρα μας να καταγράφει από τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής στην ΕΕ, τιμές λιανικής κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, να εξελίσσεται σε μεγάλο καθαρό εξαγωγέα ρεύματος, πρωταθλητή στις ΑΠΕ, με ενισχυμένα δίκτυα και εξωστρεφή ΔΕΗ.

Αναλυτικά ο Νίκος Τσάφος σημειώνει στις αναρτήσεις του σε σχέση με τον μετασχηματισμό του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας από το 2019 και τα θετικά αποτελέσματα στις τιμές χονδρικής, τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών, τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, τις επενδύσεις στα δίκτυα.

Το 2019 είχαμε (μακράν) την ακριβότερη τιμή χονδρικής στο ευρωπαϊκό σύστημα: +34% από Βουλγαρία, +68% από Γερμανία. 

Σήμερα έχουμε την 7η φθηνότερη (για το 2026 έως τώρα), κάτω από Γερμανία και πολύ κάτω από Βουλγαρία.

Το 2019 είχαμε (μακράν) την ακριβότερη τιμή χονδρικής στο ευρωπαϊκό σύστημα: +34% από Βουλγαρία, +68% από Γερμανία.

Σήμερα έχουμε την 7η φθηνότερη (για το 2026 έως τώρα) – κάτω από Γερμανία και πολύ κάτω από Βουλγαρία. pic.twitter.com/zMwS79gNgv

— Nikos Tsafos (@ntsafos) May 26, 2026

«Η ICRICT καλεί τις κυβερνήσεις να υιοθετήσουν αμέσως έναν φόρο επί των απροσδόκητων κερδών στους τομείς του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των λιπασμάτων», ανέφερε σε ανακοίνωσή της που απέστειλε στο AFP σήμερα. «Πρόκειται για ένα οικονομικά αποτελεσματικό μέτρο και μια ηθική επιταγή», πρόσθεσε.

Ο φόρος αυτό θα αφορά τα έκτακτα κέρδη που συνδέονται με τον πόλεμο και όχι «τις παραγωγικές επενδύσεις» και δεν θα έχει πληθωριστικό αντίκτυπο «διότι δεν θα ισχύει για την κατανάλωση ενέργειας».

Καθώς οι κρίσεις διαδέχονται η μία την άλλη μετά την πανδημία covid-19, η ICRICT προτείνει «έναν μόνιμο και αυτόματο μηχανισμό» που θα ενεργοποιείται πάνω από ένα συγκεκριμένο όριο τιμών.

Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Σε απάντηση η Τεχεράνη απέκλεισε το Στενό του Ορμούζ και επιτέθηκε σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στις χώρες του Κόλπου.

«Τα έκτακτα κέρδη (…) αντιπροσωπεύουν μια σταθερή μεταφορά εισοδήματος λόγω περιορισμών στην προσφορά που θα διαρκέσουν πολύ, ακόμη και έπειτα από οποιαδήποτε επίλυση» της σύγκρουσης, αναφέρει η ICRICT , στην οποία συμμετέχουν μεταξύ άλλων οι Γάλλοι οικονομολόγοι Γκαμπριέλ Ζουκμάν και Τομά Πικετί όπως και πρώην πολιτικοί από όλο τον κόσμο.

Η αύξηση των τιμών «επηρεάζει δυσανάλογα τους εργαζόμενους, τους αγρότες και τις χώρες που εισάγουν ορυκτά καύσιμα, ενώ μια μικρή ομάδα μεγάλων εταιρειών και κρατών παραγωγών συσσωρεύει υπερκέρδη εις βάρος τους», σημειώνει η ICRICT.

Στις 4 Απριλίου πέντε χώρες μέλη της ΕΕ (Γερμανία, Αυστρία, Ισπανία, Ιταλία και Πορτογαλία) επεσήμαναν ότι επιθυμούν την επιβολή φόρου στα έκτακτα κέρδη των ενεργειακών εταιρειών.

Η σημερινή«τρικυμία» στις αγορές, που επηρεάζει και την ΕΕ, έρχεται σε συνέχεια των πληγμάτων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν στο South Pars, που αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο, και στη βιομηχανική περιοχή Ras Laffan στο Κατάρ, όπου στεγάζεται η μεγαλύτερη μονάδα εξαγωγής LNG παγκοσμίως.

Υπό τον φόβο μακροπρόθεσμων βλαβών στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου, που θα περιόριζαν για ένα διάστημα την παγκόσμια προσφορά καυσίμων, ο δείκτης TTF στο Άμστερνταμ, βάσει του οποίου τιμολογούνται πολλά συμβόλαια προμήθειας φυσικού αερίου στην Ευρώπη, άνοιξε το πρωί της Πέμπτης στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη των εχθροπραξιών, παραπάνω από τα 72 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προτού υποχωρήσει ελαφρώς ενδοσυνεδριακά στα 67 ευρώ/MWh αυτή την ώρα.

Αυτό σημαίνει ότι η χονδρική τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχει υπερδιπλασιαστεί σε σύγκριση με την 27η Φεβρουαρίου, την τελευταία εργάσιμη ημέρα πριν το ξέσπασμα της κρίσης, όταν βρισκόταν λίγο κάτω από τα 32 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η ποικιλία αργού Brent, που αποτελεί βαρόμετρο για την τιμολόγηση των ενεργειακών προϊόντων στην Ευρώπη και την Ασία, κινείται το μεσημέρι της Πέμπτης (19.3.2026) πέριξ των 114 δολαρίων ανά βαρέλι, ενώ το πρωί είχε ξεπεράσει προσωρινά τα 118 δολάρια, που σημαίνει ότι η ανατίμηση από το τέλος Φεβρουαρίου υπερβαίνει το 56%.

Όλα αυτά αντικατοπτρίζονται στο κόστος των καυσίμων στην ευρωπαϊκή λιανική αγορά. Σύμφωνα με το εβδομαδιαίο δελτίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τη Δευτέρα 2 Μαρτίου έως τη Δευτέρα 16 Μαρτίου η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξηθεί κατά 10,4%. Ακόμα μεγαλύτερη είναι η ανατίμηση του πετρελαίου κίνησης, καθώς το ίδιο διάστημα η μέση τιμή του ντίζελ στα 27 κράτη μέλη έχει κινηθεί ανοδικά κατά 19,7%.

Παραπλήσιες του ευρωπαϊκού μέσου όρου αυξήσεις έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα, και μάλιστα ελαφρώς ηπιότερες σε ό,τι αφορά την αμόλυβδη των 95 οκτανίων, σε μία ξεκάθαρη ένδειξη ότι οι εξωγενείς πληθωριστικές πιέσεις έχουν πανευρωπαϊκές επιπτώσεις και δεν περιορίζονται σε μεμονωμένες αγορές.

Η Ευρώπη, άλλωστε, παράγει σχετικά μικρές ποσότητες υδρογονανθράκων, που σημαίνει ότι είναι περισσότερο εκτεθειμένη σε απότομες διακυμάνσεις στις ροές ενέργειας. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 το 57% των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ καλύφθηκε από καθαρές εισαγωγές. Ορισμένες μικρές χώρες μάλιστα, όπως η Μάλτα και το Λουξεμβούργο, βασίζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε εισαγόμενη ενέργεια.

Προσερχόμενος στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το πρωί, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απηύθυνε κάλεσμα για σταματήσουν τα χτυπήματα σε μονάδες εξόρυξης και διύλισης. «Είναι απολύτως απαραίτητο αυτή τη στιγμή να πρυτανεύσει η λογική και να σταματήσουν εκατέρωθεν επιθέσεις σε υποδομές ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή», τόνισε πρωθυπουργός.

Υπογράμμισε παράλληλα την ανάγκη ευρωπαϊκής λύσης σε ένα πρόβλημα που έχει ευρωπαϊκές διαστάσεις. «Ως Ευρώπη πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση, έχοντας ως πρώτο μέλημα την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών, ειδικά των πιο αδύναμων συμπολιτών μας, αλλά και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, έτσι ώστε να μην πληγεί και άλλο η ανταγωνιστικότητά τους. Η απάντηση σε αυτό το επίπεδο πρέπει να είναι και εθνική αλλά και ευρωπαϊκή», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Το ΔΕΗ myHome Maxima απευθύνεται σε οικιακούς πελάτες με μη τηλεμετρούμενο μετρητή και υψηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, ενδεικτικά άνω των 600 kWh/μήνα, όπως νοικοκυριά με αυξημένες καταναλώσεις που μπορεί να  χρησιμοποιούν αντλίες θερμότητας ή να φορτίζουν ηλεκτρικά οχήματα. Το ΔΕΗ myHome Maxima καλύπτει αυτές τις ανάγκες, προσφέροντας χαμηλότερη σταθερή χρέωση στο δεύτερο κλιμάκιο για 12 μήνες, καθώς αυξάνεται η κατανάλωση.

Οι πελάτες που επιλέγουν το ΔΕΗ myHome Maxima κερδίζουν  6 μήνες δωρεάν συνδρομή στο Disney+, εκπτώσεις σε προϊόντα τεχνολογίας και οικιακού εξοπλισμού από τον Κωτσόβολο και κουπόνι αξίας 60€ για αγορές από efood market και επιλεγμένα super market. Με την ενεργοποίηση του προϊόντος, οι πελάτες ΔΕΗ κερδίζουν επιπλέον 30% έκπτωση στον ComfortFlex ναύλο και 2.500 Miles+Bonus μίλια από την AEGEAN, ενώ μέσω του ΔΕΗ myRewards Coupons αποκτούν πρόσβαση σε προσφορές και εκπτώσεις για φαγητό και καφέ, αγορές, ψυχαγωγία, υπηρεσίες και τεχνολογία από συνεργαζόμενα brands.

Με το ΔΕΗ myHome Maxima, η ΔΕΗ διευρύνει τη γκάμα των σταθερών οικιακών προϊόντων της, καλύπτοντας τις υψηλές ενεργειακές ανάγκες νοικοκυριών, ενισχύοντας παράλληλα, τη δυνατότητα επιλογής προϊόντος με βάση το ενεργειακό προφίλ κάθε πελάτη. 

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενεργοποιήσουν εύκολα και γρήγορα το ΔΕΗ myHome Maxima μέσα από το myΔΕΗ και το dei.gr, να επισκεφτούν το πλησιέστερο Κατάστημα ΔΕΗ ή να ενημερωθούν τηλεφωνικά καλώντας στο 800-900-1000.

Στην ερώτησή του, με θέμα «Η κυβερνητική πολιτική στην ενέργεια τροφοδοτεί την ακρίβεια και θέτει σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας» ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ν. Ανδρουλάκης έθεσε τα εξής:

1.- Ποιο είναι, αν υπάρχει, το σχέδιο της κυβέρνησής σας για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας και σε ποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα σκοπεύετε να το υλοποιήσετε; Προτίθεστε να λάβετε ουσιαστικά μέτρα για την υποστήριξη των καταναλωτών στην επιλογή των οικονομικότερων τιμολογίων που διαθέτει σήμερα η αγορά; Για ποιον λόγο αρνείστε μέχρι σήμερα να αξιοποιήσετε τη συμμετοχή του Δημοσίου στη ΔΕΗ για τη συγκράτηση των τιμών, επιλέγοντας τη μεγιστοποίηση των κερδών αντί της προστασίας των καταναλωτών;

2.- Γιατί η κυβέρνησή σας συνεχίζει να αποκλείει αγρότες, συνεταιρισμούς και ενεργειακές κοινότητες από τον ηλεκτρικό χώρο; Πότε και με ποια συγκεκριμένα μέτρα θα διασφαλίσετε τη σύνδεση των ΑΠΕ με υποδομές αποθήκευσης, ώστε να σταματήσει η καταστροφική απόρριψη πράσινης ενέργειας και να μειωθεί ουσιαστικά το κόστος για τους καταναλωτές;

3.- Ποιο είναι το σχέδιό σας για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών κινδύνων; Πώς εξηγείτε το γεγονός ότι κρίσιμες ενεργειακές διασυνδέσεις, όπως αυτή με την Κύπρο, βρίσκονται σήμερα στον αέρα; Προτίθεστε να αναστείλετε την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ ή θα συνεχίσετε την εκχώρηση στρατηγικών υποδομών, με σοβαρές επιπτώσεις στην εθνική και ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια;

Όπως αναφέρει το ΥΠΕΝ:

Το ΠΑΣΟΚ στην ανακοίνωσή του ως αξιωματική αντιπολίτευση επιμελώς αποσιωπά:

· Ότι η Ευρώπη πέρασε μια πρωτοφανή ενεργειακή κρίση που αύξησε τις τιμές σε όλη την ήπειρο. Ωστόσο, η Ελλάδα από το 2019 έως και σήμερα κατάφερε να έχει χαμηλότερες τιμές λιανικής ηλεκτρικής ενέργειας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, βάσει των επίσημων στοιχείων της Eurostat. Στο ίδιο συμπέρασμα κατάλήγει και ο δείκτης Household Energy Price Index (HEPI), καθώς τα ελληνικά νοικοκυριά έχουν πρόσβαση σε φθηνότερη ενέργεια από χώρες, όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ρουμανία, η Πορτογαλία και η Ισπανία.

· Το 2019, η Ελλάδα καταλάμβανε την πρώτη θέση στον κατάλογο των χωρών με την πιο ακριβή τιμή χονδρικής, ενώ το 2025 η χώρα μας στην ίδια κατάταξη βρίσκεται 9η! Σήμερα, ως αποτέλεσμα της ευρωπαϊκής συνεργασίας μέσω της task force, έχει πραγματοποιηθεί η σύγκλιση Νοτιοανατολικής και Βόρειας Ευρώπης, η οποία αποτυπώθηκε και στα τιμολόγια ρεύματος του τρέχοντος μηνός. Στο ΠΑΣΟΚ, δυστυχώς, δεν βρήκαν ούτε μια λέξη για το γεγονός ότι πλέον η χονδρική τιμή ενέργειας τον Αύγουστο κινήθηκε σε προ κρίσης επίπεδα.

· Η Ελλάδα κατέχει την 7η θέση παγκοσμίως στη διείσδυση των ΑΠΕ και στο διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα. Αυτό μόνο ως ένδειξη αποτυχίας δεν μπορεί να λογιστεί, αν συνυπολογιστεί η στρατηγική προτεραιότητα της Ευρώπης στην απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Εκτός αν στο ΠΑΣΟΚ, διαφωνούν με αυτήν την επιλογή της Ε.Ε. Μάλιστα, η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με το 2019, μετά από χρόνια στασιμότητας (2015-2019). Σε αυτές τις ΑΠΕ, οφείλεται και η χαμηλή τιμή χονδρικής του προηγούμενου μήνα.

· Η χώρα έχει σχεδόν τετραπλασιάσει τις επενδύσεις στις διασυνδέσεις και τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να μειωθεί το κόστος της ενέργειας για όλους. Πλέον, επενδύονται 1,5 δισ. ευρώ το χρόνο από 400 εκατ. ευρώ το 2019. Παράλληλα, ολοκληρώθηκε η ηλεκτρική διασύνδεση Αθήνας-Κρήτης και προχωρούν εξίσου σημαντικές διασυνδέσεις σε νησιωτικά συμπλέγματα της χώρας, με στόχο να μην επιμερίζεται στους λογαριασμούς ρεύματος το κόστος των υπηρεσιών κοινής ωφελείας.

· Η Ελλάδα είναι καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας για πρώτη φορά από το 2000, με μια ΔΕΗ που πλέον δεν παρακμάζει και δεν κινδυνεύει με κατάρρευση, αλλά πρωταγωνιστεί στα Βαλκάνια.

Η Μαύρη Βίβλος -με την αποσπασματική αποτύπωση των στατιστικών στοιχείων- το μόνο που καταφέρνει είναι να θολώσει την αλήθεια.

Προς αποκατάστασή της, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δημοσιεύει γραφήματα που δείχνουν την πραγματική θέση της χώρας στον ενεργειακό τομέα και αφήνει στους πολίτες να κρίνουν «το ποια Ελλάδα παραδίδουμε».

«Οι τιμές της ενέργειας στην Ευρώπη εξακολουθούν να είναι διαρθρωτικά υψηλότερες από ό,τι στις ΗΠΑ ή στην Κίνα και ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ της ΕΕ. Πρέπει λοιπόν να τις ρίξουμε, ενώ ολοκληρώνουμε τη σταδιακή απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα», είπε η φον ντερ Λάιεν, τονίζοντας ότι οι δύο στόχοι είναι σημαντικοί και συμβαδίζουν.

Εξήγησε ότι αυτό θα επιτευχθεί διαφοροποιώντας τα ενεργειακά μας αποθέματα και επενδύοντας σε τεχνολογίες καθαρής ενέργειας επόμενης γενιάς, όπως η σύντηξη, η βελτιωμένη γεωθερμία και οι μπαταρίες στερεάς κατάστασης. Τόνισε επίσης την ανάγκη να κινητοποιηθούν περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων και των υποδομών αποθήκευσης. «Πρέπει να άρουμε τα εναπομείναντα εμπόδια στην Ενεργειακή μας Ένωση και πρέπει να συνδέσουμε καλύτερα τα καθαρά και χαμηλά ενεργειακά μας συστήματα. Όλα αυτά θα τα εντάξουμε σε ένα νέο οικονομικό ενεργειακό σχέδιο που θα παρουσιάσουμε τον Φεβρουάριο», είπε η πρόεδρος της Επιτροπής.

Συνεχίζοντας, τόνισε ότι είναι σημαντικό να ενισχυθεί η οικονομική ανθεκτικότητα και ασφάλεια της ΕΕ, καθώς οι παγκόσμιες δυνάμεις συναγωνίζονται για πρόσβαση σε πρώτες ύλες και ζωτικής σημασίας αλυσίδες εφοδιασμού.

Σημείωσε ότι τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ έχει συνάψει περισσότερες από 35 νέες συμφωνίες με εταίρους σε όλο τον κόσμο, ακριβώς για να διασφαλίσει την πρόσβασή της σε πρώτες ύλες ή καθαρό υδρογόνο και για να διαφοροποιήσει ορισμένες από τις αλυσίδες εφοδιασμού καθαρής τεχνολογίας.

Ανέφερε, επίσης, ότι σε λιγότερο από δύο μήνες θητείας, η νέα Επιτροπή έχει ήδη συνάψει τρεις νέες συνεργασίες με τη Mercosur, το Μεξικό και την Ελβετία και πριν από λίγες ημέρες ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις με τη Μαλαισία. «Αυτές οι συνεργασίες ανοίγουν νέες και δυναμικές εξαγωγικές αγορές», ενώ παράλληλα «εγγυώνται την πρόσβασή μας σε κρίσιμα ορυκτά και καθαρή ενέργεια», είπε η φον ντερ Λάιεν.

Μάλιστα, σύμφωνα με το δημοσίευμα υπάρχουν επιχειρήσεις που καλούνται να πληρώσουν λογαριασμούς ρεύματος που «ανταγωνίζονται» το ενοίκιο τους, σε μια αύξηση της τάξεως ακόμα και κατά 40% από την ενεργειακή κρίση του 2022, με την έναρξη του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας, έως και σήμερα με το νέο φρένο στις ροές του φυσικού αερίου.

Η ακριβότερη ενέργεια είναι ένα φαινόμενο που παρατηρήθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία, ωστόσο η νοτιοανατολική Ευρώπη έχει αισθανθεί τον αντίκτυπο πολύ περισσότερο από ό,τι η βορειοδυτική.

Μετά από μια σύντομη υποχώρηση των τιμών, το 2024 το χονδρικό ρεύμα στην Ελλάδα και την Ιταλία τον Αύγουστο ήταν 12 φορές υψηλότερο από ό,τι στις σκανδιναβικές χώρες και επισκίασε ακόμη και άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης που αντιμετώπιζαν ζεστό καιρό.

Μάλιστα, οι ειδικοί λένε ότι αυτό θα διευρυνθεί φέτος τον χειμώνα και θα έχει αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα έχει δαπανήσει 11 δισ. ευρώ για ενεργειακές επιδοτήσεις από το 2021 στην προσπάθειά της να προστατεύσει τους καταναλωτές.

Το 2022, η δαπάνη ανήλθε στο 5,3% του ΑΕΠ – μακράν η υψηλότερη στην ΕΕ και διπλάσια από τη δεύτερη Ιταλία, σύμφωνα με τη γαλλική εταιρεία συμβούλων ενέργειας Enerdata.

Παρά τις προσπάθειες της Αθήνας να προστατεύσει τους πολίτες από τις αυξήσεις του ενεργειακού κόστους, η κατάσταση έχει επιδεινώσει την κρίση του κόστους ζωής στην Ελλάδα, στον απόηχο της κρίσης χρέους 2009-18, η οποία μείωσε τους μισθούς, τις συντάξεις και τις επενδύσεις στην παραγωγή ενέργειας και τις μεταφορές.

«Οι αυξημένες τιμές της ενέργειας και ο αρνητικός αντίκτυπος στο ΑΕΠ είναι ταυτολογία», δήλωσε ο Νίκος Μαγγίνας, ανώτερος οικονομολόγος της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας.

«Οι αυξημένες τιμές έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην κατανάλωση των νοικοκυριών και στη διάρθρωση του κόστους για τις βιομηχανίες, τις αεροπορικές εταιρείες και τη ναυτιλία».

Γιατί διαφέρουν Νότια και Βόρεια Ευρώπη

Σύμφωνα με το Reuters, μεγάλο μέρος της αντίθεσης μεταξύ της νοτιοανατολικής Ευρώπης και των γειτόνων της οφείλεται στις επενδύσεις. Ενώ η βορειοανατολική Ευρώπη διαθέτει γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου που επιτρέπουν την εύκολη μεταφορά ενέργειας μεταξύ των εθνών, καθώς και ένα ισχυρό μείγμα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, το μεγαλύτερο μέρος της νοτιοανατολικής Ευρώπης είναι απομονωμένο.

Η αποθήκευση ενέργειας, η οποία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στις χώρες της βόρειας Ευρώπης, είναι ανύπαρκτη σε τμήματα της νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Για παράδειγμα, η Γερμανία διαθέτει 1.668 μεγαβάτ (MW) αποθηκευτικής ικανότητας μεγάλης κλίμακας, έναντι κανενός στην ηπειρωτική Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία της LCP Delta, μιας εταιρείας συμβούλων ενέργειας με έδρα το Εδιμβούργο.

«Η Νοτιοανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια στερούνται διασυνδέσεων (ηλεκτρικής ενέργειας). Κάθε φορά που υπάρχει έλλειψη ενέργειας και η παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι χαμηλή, δυσκολεύονται να εισάγουν τις απαραίτητες ποσότητες», δήλωσε ο Henning Gloystein, επικεφαλής του τμήματος ενέργειας, κλίματος και πόρων της Eurasia Group.

Αντίθετα, η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην Ισπανία έχει εκτοξευθεί στα ύψη την τελευταία δεκαετία, εν μέρει χάρη στη χρηματοδότηση της ΕΕ. Το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους παρήγαγε σχεδόν το 60% της ηλεκτρικής της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, από 51% ένα χρόνο πριν.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε από την ΕΕ να αναλάβει δράση για την αύξηση των δυνατοτήτων διασυνοριακής μεταφοράς ενέργειας, δηλαδή την ενίσχυση των διασυνδέσεων ανάμεσα στα κράτη-μέλη, ενώ τονίζει τη σημασία της καλύτερης εποπτεία της ευρωπαϊκής αγοράς, την οποία χαρακτηρίζει «μαύρο κουτί» που είναι «ακατανόητο ακόμα και για ειδικούς».

Σημειώνεται ότι, εκτός από τους εποχικούς παράγοντες που επηρέασαν την τιμολόγηση στη χονδρική αγορά, όπως ο καύσωνας και η ανομβρία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τονίζει ότι πλέον οι τιμές επηρεάζονται από τις εκτεταμένες βλάβες που έχουν προκαλέσει ρωσικά πλήγματα στις υποδομές ενέργειας της Ουκρανίας. Ως συνέπεια, το Κίεβο εισάγει μεγάλες ποσότητες ρεύματος από την ΕΕ, ενώ παλαιότερα εξήγαγε ενέργεια.

Τα τελικά επικαιροποιημένα ΕΣΕΚ αποτελούν καίριας σημασίας εργαλεία για να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη καθορίζουν συγκεκριμένο χάρτη πορείας για την επίτευξη των συμφωνημένων στόχων της ΕΕ αναφορικά με τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση, μεταξύ άλλων. Είναι επίσης καίριας σημασίας για να μπορέσει να αξιολογήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη συλλογική θέση των κρατών μελών όσον αφορά τη φιλοδοξία για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια έως το 2030.

Όλα τα κράτη μέλη όφειλαν να έχουν υποβάλει τα τελικά επικαιροποιημένα ΕΣΕΚ τους έως τις 30 Ιουνίου 2024. Μέχρι στιγμής, η Επιτροπή έχει λάβει 14 τελικά σχέδια, ενώ 13 κράτη μέλη δεν τα έχουν ακόμη υποβάλει. Η Επιτροπή θεωρεί ότι παραβιάζουν την υποχρέωσή τους βάσει του κανονισμού για τη διακυβέρνηση και, ως εκ τούτου, αποστέλλει προειδοποιητικές επιστολές. Το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ελλάδα, η Κροατία, η Κύπρος, η Μάλτα, η Αυστρία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Σλοβενία και η Σλοβακία έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν στην Επιτροπή. Εάν δεν δώσουν ικανοποιητική απάντηση, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.