Η έρευνα επισημαίνει την υπερβολικά υψηλή θνησιμότητα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Σύμφωνα με τα στοιχεία, από τις περίπου 4.500 χειρουργικές επεμβάσεις, σημειώθηκαν 68 έως 74 περισσότεροι θάνατοι από ό,τι θα αναμενόταν στατιστικά.

Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, διευθυντής της καρδιοχειρουργικής κλινικής της Ζυρίχης ήταν ο Ιταλός καθηγητής, Francesco Maisano. Στο επίκεντρο του σκανδάλου βρίσκεται το λεγόμενο «Cardioband», ένα εμφύτευμα επιδιόρθωσης καρδιακής βαλβίδας, το οποίο κατασκευάστηκε από μια εταιρεία, στην οποία ο Ιταλός καθηγητής διατηρούσε μερίδιο και φέρεται να χρησιμοποιήθηκε σε 13 περιπτώσεις ακατάλληλα. 

Η χρήση του συγκεκριμένου εμφυτεύματος ενδέχεται να συνδέεται με τον υπερβολικό αριθμό θανάτων που επισημαίνεται στην έκθεση. Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Ζυρίχης (USZ) έχει αναφέρει αυτά τα περιστατικά – ιδίως τους θανάτους και την ακατάλληλη χρήση της συσκευής «Cardioband» στην Εισαγγελία. Οι ερευνητές θα εξετάσουν εάν έχουν διαπραχθεί ποινικά αδικήματα.

Εξετάστηκαν, επίσης, λεπτομερώς περισσότεροι από 300 θάνατοι κατά τη διάρκεια της θητείας του Francesco Maisano. Σύμφωνα με την ανάλυση, προέκυψαν 75 προβληματικές χειρουργικές επεμβάσεις, 64 «αρκετά απροσδόκητοι» θάνατοι και 11 «απροσδόκητοι» θάνατοι.

Όπως υπογραμμίζεται στην έρευνα, οι αιτίες των παραβάσεων οφείλονται σε μια συνολική διαχειριστική αποτυχία. Ο τότε διευθυντής του νοσοκομείου, Francesco Maisano, ο οποίος διορίστηκε το 2014 χωρίς επαρκή εξέταση των προσόντων του και των συμφερόντων. Επιπλέον, η τότε διοίκηση του νοσοκομείου αμέλησε το καθήκον εποπτείας της και αναγνώρισε τα ανησυχητικά σημάδια πολύ αργά.

Πώς ξεσκεπάστηκε το σκάνδαλο

Η τωρινή διευθύντρια του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Ζυρίχης (USZ), Μόνικα Γιάνικε, εξέφρασε σε συνέντευξή της την ευγνωμοσύνη της στον άνθρωπο, που έδωσε πρώτος την πληροφορία για το σκάνδαλο και πρωτοστάτησε στις έρευνες για τις παραβάσεις στην καρδιοχειρουργική κλινική.

Πρόκειται για έναν πρώην καρδιοχειρουργό, ο οποίος εργαζόταν στην ίδια κλινική με τον Maisano και είχε καταγγείλει δημόσια τις παρατυπίες και αργότερα έθεσε το ζήτημα αρκετές φορές, τόνισε η διευθύντρια του νοσοκομείου σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε την Κυριακή στην εφημερίδα SonntagsZeitung.

Η Jänicke, η οποία ανέλαβε τη θέση της διευθύντριας του νοσοκομείου το 2023, αρνήθηκε να σχολιάσει το γεγονός ότι ο πληροφοριοδότης έχασε τη δουλειά του σε αυτή την υπόθεση. Το ζήτημα της αποζημίωσης θα συμπεριληφθεί σίγουρα στην ανάλυση της έκθεσης υπογράμμισε.

«Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να μιλήσουμε για αποζημίωση των θυμάτων και των οικογενειών τους, αλλά θα μπορούσε να γίνει θέμα συζήτησης», πρόσθεσε.

Παραίτηση μελών του διοικητικού συμβουλίου και η «συγγνώμη» του νοσοκομείου

Τα ευρήματα της έρευνας είχαν ως αποτέλεσμα τρία μακροχρόνια μέλη του διοικητικού συμβουλίου του νοσοκομείου να υποβάλλουν την παραίτησή τους. Το USZ ζήτησε επίσημα συγγνώμη από τους πληγέντες και τους συγγενείς τους για τα δεινά που υπέστησαν και δημιούργησε ένα ειδικό κέντρο παροχής συμβουλών.

«Τα ευρήματα μας έχουν επηρεάσει βαθιά. Η αποτυχία της ηγεσίας σε διάφορα επίπεδα είναι απαράδεκτη», δήλωσε ο André Zemp, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Ζυρίχης, σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου.

Πλέον η κλινική καρδιοχειρουργικής έχει ανακτήσει την καλή φήμη και τα υψηλά πρότυπα ποιότητας της υπό τη νέα διοίκηση. Σύμφωνα με τις τελευταίες αναφορές, το ποσοστό θνησιμότητας έχει επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα. Με αυστηρότερους κανόνες συμμόρφωσης, ένα μητρώο συμφερόντων και ένα προγραμματισμένο σύστημα αναφοράς παραπόνων, η διοίκηση του νοσοκομείου επιθυμεί να αποτρέψει παρόμοια περιστατικά στο μέλλον.

Ο Maisano απολύθηκε από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Ζυρίχης το 2020 και είναι πλέον επικεφαλής ιατρός στο Νοσοκομείο San Raffaele στο Μιλάνο.

Ο ασθενής έλαβε το εμφύτευμα τον Ιανουάριο, και τον Μάρτιο η Neuralink έδειξε τον Αρμπό να παίζει σκάκι online και να χρησιμοποιεί το εμφύτευμα για να μετακινεί τον κέρσορα. Η συσκευή έχει σχεδιαστεί για να καταγράφει τη νευρική δραστηριότητα μέσω 1.024 ηλεκτροδίων κατανεμημένων σε 64 εύκαμπτες απαγωγές ή «νήματα», καθένα από τα οποία είναι λεπτότερο από ανθρώπινη τρίχα και μπορεί να τοποθετηθεί ανεξάρτητα στον εγκέφαλο, σύμφωνα με τον ιστότοπο της Neuralink.

We’ve just passed 100 days since the first participant in our clinical trial received his Neuralink implant. Read our latest progress update here: https://t.co/7lckGYCK1H

— Neuralink (@neuralink) May 8, 2024

Το τυπικό μέτρο για την ταχύτητα και την ακρίβεια του ελέγχου του κέρσορα είναι bit-per-second (BPS) και υψηλότερες τιμές BPS υποδηλώνουν καλύτερο έλεγχο του κέρσορα, σύμφωνα με τον ιστότοπο.

Η πρώτη δυσλειτουργία

Ωστόσο, τις εβδομάδες που ακολούθησαν τη χειρουργική επέμβαση, ορισμένα νήματα αποκολλήθηκαν από τις θέσεις τους στον εγκέφαλο του ασθενούς. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μειωθεί ο αριθμός των αποτελεσματικών ηλεκτροδίων, γεγονός που οδήγησε σε μείωση του BPS όπως εξήγησε η Neuralink. Η εταιρεία δεν αποκάλυψε πόσα νήματα αποκολλήθηκαν.

Παρά την αποτυχία, η εταιρεία μπόρεσε να κάνει κάποιες αλλαγές για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα.

Σημείωσε ότι αυτές οι αλλαγές προκάλεσαν μια «ταχεία και διαρκή βελτίωση στο BPS», η οποία πλέον υπερβαίνει την αρχική απόδοση του εμφυτεύματος του Αρμπό.

Η Neuralink έχει πάντως μπροστά της έναν μακρύ δρόμο δοκιμών ασφάλειας και αποτελεσματικότητας προτού μπορέσει να λάβει έγκριση από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για την εμπορική διάθεση της τεχνολογίας της.

Η πρωτοποριακή αυτή συσκευή θα προσφέρει μια ευκολότερη, μακροπρόθεσμη και λιγότερο επεμβατική εναλλακτική λύση σε σχέση με τις ενέσεις ινσουλίνης ή τις μεταμοσχεύσεις που απαιτούν ανοσοκαταστολή.

Η συσκευή τοποθετείται σε δυο φάσεις. Αρχικά, οι ερευνητές εισάγουν μια σειρά από νάιλον καθετήρες κάτω από το δέρμα, οι οποίοι παραμένουν στο σώμα για τέσσερις έως έξι εβδομάδες – αρκετό διάστημα για να σχηματιστούν αιμοφόρα αγγεία γύρω τους. Τα αιμοφόρα αγγεία υποστηρίζουν δομικά τις συσκευές νησιδίων που τοποθετούνται όταν αφαιρεθούν οι καθετήρες. Η εμφυτευμένη συσκευή μήκους 10 εκατοστών εκκρίνει ινσουλίνη μέσω των νησιδιακών κυττάρων που σχηματίζονται γύρω της, ενώ παράλληλα λαμβάνει θρεπτικά συστατικά και οξυγόνο από τα αιμοφόρα αγγεία.

Η τεχνική εμφύτευσης σχεδιάστηκε και δοκιμάστηκε από ερευνητές των Πανεπιστημίων Κορνέλ και Αλμπέρτα. Το 2017, ο Μίνγκλιν Μα, καθηγητής Βιολογικής και Περιβαλλοντικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο του Κορνέλ, δημιούργησε το πρώτο εμφυτεύσιμο πολυμερές με την ονομασία TRAFFIC (Thread-Reinforced Alginate Fiber For Islets enCapsulation), το οποίο τοποθετείται στην κοιλιά του ασθενούς. Το 2021, η ομάδα του ανέπτυξε μια ακόμη πιο ισχυρή εμφυτεύσιμη συσκευή που απέδειξε ότι μπορούσε να ελέγχει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σε ποντίκια για έξι μήνες.

Το πρόβλημα με το SHEATH είναι η μακροχρόνια εφαρμογή του σε ασθενείς.

«Είναι πολύ δύσκολο να διατηρηθούν αυτά τα νησίδια λειτουργικά για μεγάλο χρονικό διάστημα μέσα στο σώμα επειδή η συσκευή μπλοκάρει τα αιμοφόρα αγγεία, αλλά τα εγγενή νησιδιακά κύτταρα στο σώμα είναι γνωστό ότι βρίσκονται σε άμεση επαφή με τα αγγεία που παρέχουν θρεπτικά συστατικά και οξυγόνο», εξήγησε ο Μα.

Οι ερευνητές εξακολουθούν να διερευνούν νέους τρόπους μεγιστοποίησης της ανταλλαγής θρεπτικών ουσιών και οξυγόνου σε μοντέλα μεγάλων ζώων – και τελικά σε ανθρώπους. Ωστόσο, το εμφύτευμα θα μπορούσε μια μέρα να αντικαταστήσει την τρέχουσα τυπική θεραπεία για τον διαβήτη τύπου 1, η οποία απαιτεί είτε καθημερινές ενέσεις είτε αντλίες ινσουλίνης.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Biomedical Engineering».

Ανάμεσά τους είναι και ένας νεαρός άντρας που παρουσίασε το BBC, o Michel Roccati, που χάρη σε αυτό το εμφύτευμα κατάφερε να κάνει τα πρώτα του βήματα πέντε χρόνια μετά το σοβαρό ατύχημα με μηχανή που τον άφησε παράλυτο. «Ο νωτιαίος μυελός του αποκόπηκε εντελώς, με αποτέλεσμα να μην έχει πλέον καμία αίσθηση των ποδιών του» εξηγεί το βρετανικό ειδησεογραφικό μέσο, προσθέτοντας: «Χάρη σε ένα ηλεκτρικό εμφύτευμα που τοποθετήθηκε χειρουργικά στο νωτιαίο μυελό, το οποίο ανέπτυξαν Ελβετοί ερευνητές, μπορεί να περπατήσει ξανά».

Παρόλο που το εμφύτευμα δεν χρησιμοποιείται ακόμα ευρέως, οι έως τώρα δοκιμές του φαίνονται εξαιρετικά ενθαρρυντικές. Πρόκειται για μια επαναστατική ανακάλυψη που χάρισε στον Michel Roccati μια «σχεδόν φυσιολογική ζωή» όπως λέει στη μαρτυρία του: «Στέκομαι όρθιος, πηγαίνω περπατώντας όπου θέλω, ανεβαίνω σκάλες». Ενώ ένας άλλος άντρας, ο David M’zee, χάρη στη νέα συσκευή κατάφερε όχι μόνο να αποκτήσει μια βιολογική κόρη, αλλά επιπλέον σήμερα συμμετέχει ενεργά στην ανατροφή της.