Όπως σημειώνουν οι FT, Το μήνυμα που μεταφέρεται από την Ουάσινγκτον είναι σαφές: η συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί ως έχει, διαφορετικά οι όροι ενεργειακής συνεργασίας ενδέχεται να γίνουν λιγότερο ευνοϊκοί.

Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην ΕΕ, Άντριου Πούζντερ, υπογράμμισε ότι η ενεργειακή διάσταση της συμφωνίας συνδέεται άμεσα με το σύνολο των εμπορικών όρων. Όπως ανέφερε, ενδεχόμενη αναθεώρηση επιμέρους σημείων θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρη επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων, δημιουργώντας αβεβαιότητα για το μέλλον των ευρωπαϊκών εισαγωγών ενέργειας. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν εναλλακτικούς αγοραστές, γεγονός που ενισχύει τη διαπραγματευτική τους θέση.

Η συμφωνία προβλέπει αγορές αμερικανικής ενέργειας ύψους έως 750 δισ. δολαρίων μέχρι το 2028, καλύπτοντας LNG, πετρέλαιο και τεχνολογίες πυρηνικής ενέργειας για ειρηνική χρήση. Ωστόσο, η επικύρωσή της έχει καθυστερήσει, με αιχμή τόσο πολιτικές εντάσεις όσο και επιμέρους θεσμικές αντιρρήσεις εντός της ΕΕ.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των εξελίξεων στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Η διακοπή εξαγωγών από το Κατάρ, μετά τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ και τις επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, έχει περιορίσει την προσφορά LNG, εντείνοντας τον διεθνή ανταγωνισμό. Αν και η Ευρώπη δεν εξαρτάται άμεσα σε μεγάλο βαθμό από τις ροές μέσω της συγκεκριμένης οδού, παραμένει ευάλωτη λόγω της συνολικής εξάρτησής της από εισαγωγές φυσικού αερίου.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Ουάσινγκτον επιδιώκει να κατοχυρώσει τη θέση της ως βασικός προμηθευτής ενέργειας για την Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, ανακύπτουν και ρυθμιστικά εμπόδια. Οι ΗΠΑ εκφράζουν αντιρρήσεις για τον ευρωπαϊκό κανονισμό περί εκπομπών μεθανίου, ο οποίος απαιτεί από τους εξαγωγείς να δηλώνουν σχετικές εκπομπές από το 2026. Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, η συμμόρφωση θα είναι δύσκολη για πολλούς παραγωγούς και ενδέχεται να αυξήσει το κόστος καυσίμων.

Στο εμπορικό σκέλος, η συμφωνία προβλέπει δασμούς 15% σε μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών εξαγωγών, με αντάλλαγμα τη μείωση των ευρωπαϊκών δασμών σε αμερικανικά προϊόντα. Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις στο αμερικανικό νομικό πλαίσιο και η επιβολή νέων δασμών δημιουργούν πρόσθετη αβεβαιότητα.

Η συμφωνία προέβλεπε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα προχωρούσε τις επόμενες εβδομάδες σε ψηφοφορία για την κατάργηση δασμών σε ορισμένα αμερικανικά προϊόντα, στο πλαίσιο του εμπορικού συμβιβασμού που είχε επιτευχθεί με την Ουάσιγκτον το περασμένο καλοκαίρι.

Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το γαλλικό BFM TV, η επικεφαλής της ευρωομάδας των σοσιαλδημοκρατών (S&D) στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Iratxe Garcia Perez, έκανε λόγο για «συμφωνία πλειοψηφίας» μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, προκειμένου να ανασταλεί η διαδικασία επικύρωσης της συμφωνίας που είχε συναφθεί με τις ΗΠΑ τον Ιούλιο.

Η απόφαση αυτή θεωρείται η πρώτη θεσμική απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις νέες πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει προειδοποιήσει με επιβολή πρόσθετων τελωνειακών δασμών σε κράτη-μέλη της ΕΕ –μεταξύ αυτών και η Γαλλία– εάν δεν στηριχθεί το αμερικανικό σχέδιο για την απόκτηση της Γροιλανδίας. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη συμφωνήσει σε δασμούς 15%, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω αύξησής τους.

Όπως επισημαίνει το γαλλικό μέσο, στις Βρυξέλλες εξετάζεται πλέον και ευρύτερη κλιμάκωση της ευρωπαϊκής αντίδρασης. «Η απάντησή μας θα είναι αποφασιστική, ενωμένη και αναλογική», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά την ομιλία της στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.

Σε πρώτο στάδιο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα συνολικής αξίας 93 δισ. ευρώ. Παράλληλα, το Παρίσι εμφανίζεται έτοιμο να προχωρήσει ακόμη πιο μακριά. Ο Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε την κατάσταση «τρελή», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η ΕΕ να ενεργοποιήσει για πρώτη φορά το εργαλείο αντι-εκβίασης (Anti-Coercion Instrument) ακόμη και εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι New York Times τονίζουν ότι η κίνηση αυτή επιχειρεί να αποκαταστήσει τις διμερείς σχέσεις στο επίπεδο πριν τον νέο εμπορικό πόλεμο του Τραμπ.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι οι διαπραγματευτές κατέληξαν σε ουσιαστικό πλαίσιο συμφωνίας, το οποίο θα συζητήσουν οι δύο ηγέτες την Πέμπτη στη Νότια Κορέα. Στο πλαίσιο αυτό, αποφεύγεται η αύξηση των δασμών κατά 100% στις κινεζικές εξαγωγές, ενώ το Πεκίνο συμφώνησε να καθυστερήσει για ένα έτος την εφαρμογή του συστήματος αδειοδότησης σπάνιων γαιών.

Η συμφωνία προβλέπει επίσης συνεργασία για τον περιορισμό της παράνομης φαιντανύλης και σημαντικές αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων από την Κίνα, με την υπουργό Γεωργίας των ΗΠΑ, Μπρουκ Ρόλινς, να χαρακτηρίζει τη δέσμευση για αγορά σόγιας ως «μεγάλη είδηση» για την ισορροπία της αγοράς και την ευημερία των Αμερικανών παραγωγών.

Ωστόσο, επικριτές υπογραμμίζουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ προσπαθεί να καρπωθεί τα εύσημα για την επίλυση κρίσης που η ίδια προκάλεσε, αφού η Κίνα είχε σταματήσει τις αγορές σόγιας νωρίτερα φέτος σε αντίποινα για την επιβολή αμερικανικών δασμών.

Σημαντικό είναι ότι η φετινή προσέγγιση επικεντρώνεται σε επιμέρους ζητήματα, όπως το TikTok και η σόγια, αντί για τα ουσιαστικά εμπόδια στη διμερή εμπορική σχέση, όπως η πνευματική ιδιοκτησία και οι στρατηγικοί περιορισμοί της Κίνας, σε αντίθεση με την πρώτη θητεία Τραμπ, όταν υπήρχε μακρά και πολύπλοκη διαπραγμάτευση για μια πλήρη συμφωνία 90 σελίδων.

Ορισμένοι αναλυτές, όπως ο Πολ Τριόλο, χαρακτηρίζουν τη στρατηγική «κλιμάκωσης για αποκλιμάκωση» και επισημαίνουν ότι οι δύο πλευρές παραμένουν ικανές να πλήξουν η μία την άλλη, διατηρώντας μια ασταθή ισορροπία.

Η τρέχουσα κατάσταση έχει οδηγήσει σε αβεβαιότητα για τις αμερικανικές επιχειρήσεις, που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν διακοπή παραγωγής λόγω περιορισμών σε σπάνιες γαίες και μαγνήτες, ενώ, σύμφωνα με ειδικούς όπως ο Ίβαν Μεντέιρος, Κινέζοι αξιωματούχοι πλέον κατανοούν καλύτερα τον Τραμπ και γνωρίζουν πώς να αντιδρούν πιο αποτελεσματικά.

Συνολικά, η προσέγγιση Τραμπ και Πεκίνου δημιουργεί ένα αμφίρροπο και επικίνδυνο περιβάλλον, όπου και οι δύο πλευρές προσπαθούν να διατηρήσουν το πάνω χέρι, ενώ η βιωσιμότητα οποιασδήποτε συμφωνίας παραμένει αβέβαιη.

Ο Μπέσεντ δήλωσε σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εκπομπή “Meet the Press” του τηλεοπτικού δικτύου NBC ότι το πλαίσιο που επιτεύχθηκε στην Κουάλα Λουμπούρ της Μαλαισίας θα επιτρέψει στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ να συζητήσουν περαιτέρω εμπορική συνεργασία την ερχόμενη εβδομάδα. Η ημερήσια διάταξη θα περιλαμβάνει πιο ισορροπημένο εμπόριο ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα, αγορές από την Κίνα αμερικανικής σόγιας και άλλων αγροτικών προϊόντων και έλεγχο της αμερικανικής κρίσης φαινταλύνης.

At the ASEAN Summit 2025, the U.S. trade threats have unexpectedly strengthened ties between #ASEAN and #China, making ASEAN China’s largest trading partner. Leaders reaffirmed commitment to free, fair, and inclusive trade, while seeking a balanced approach with major powers.… pic.twitter.com/cPp58STS8P

— CGTN Frontline (@Frontlinestory) October 26, 2025

Απαντώντας σε ερώτηση αν περιμένει ότι οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν με την απειλή δασμών 100% στα κινεζικά προϊόντα, ο Μπέσεντ είπε; «Όχι, και επίσης περιμένω ότι θα πάρουμε κάποιους είδους χρονική αναβολή στους ελέγχους εξαγωγών σπάνιων γαιών που είχαν συζητήσει οι Κινέζοι». Ο Μπέσεντ πρόσθεσε ότι οι τελικοί όροι θα αποφασιστούν από τους δύο ηγέτες.

Νωρίτερα, ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας της Κίνας για το εμπόριο, ο Λι Τσενγκάνγκ δήλωσε πως οικονομικοί αξιωματούχοι από την Κίνα και οι ΗΠΑ κατέληξαν σε μια αρχική συναίνεση σε ένα φάσμα θεμάτων που περιλαμβάνει την παράταση της εμπορικής εκεχειρίας τους, τη φαιντανύλη και εξαγωγικούς ελέγχους.

China, US agree to preliminary framework deal in Malaysia, paving way for Xi-Trump talks | South China Morning Post https://t.co/bWPNc01fwc

— Paul Triolo (@pstAsiatech) October 26, 2025

Ο Λι, μαζί με τον Κινέζο αντιπρόεδρο Χε Λιφένγκ, είχαν συνομιλίες με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ και τον Αντιπρόσωπο των ΗΠΑ για το Εμπόριο Τζέιμισον Γκριρ για την αποκλιμάκωση του εμπορικού πολέμου στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Ένωσης Χωρών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN).

Ο Λι δεν έδωσε λεπτομέρειες για τα θέματα που συμφωνήθηκαν και τους όρους.

«Οι σημερινές συνομιλίες ολοκληρώθηκαν. Ηταν πολύ εποικοδομητικές, και αναμένουμε να επαναληφθούν το πρωί», δήλωσε εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.

Στη δικογραφία περιλαμβάνονται άλλα 2 άτομα που δεν έχουν συλληφθεί κι άλλα που δεν έχουν ταυτοποιηθεί ακόμη. Οι κατηγορούμενοι έχουν απασχολήσει στο παρελθόν τις αρχές και για άλλα παρόμοια αδικήματα. Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή και παραπέμφθηκαν σε Ανακριτή.

Σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, η εξάρθρωση της εγκληματικής οργάνωσης επιτεύχθηκε στο πλαίσιο διεθνούς αστυνομικής συνεργασίας με τις Γερμανικές Αρχές, έπειτα από αξιοποίηση πληροφοριών του Γραφείου DEA της Πρεσβείας Η.Π.Α., στην Αθήνα.

Σε έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα και στη Γερμανία, μεταξύ άλλων, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν πάνω από 300 κιλά κοκαΐνης, Ι.Χ.Φ. αυτοκίνητο, καθώς και το χρηματικό ποσό των 38.980 ευρώ. Το παράνομο οικονομικό όφελος που αποκόμισαν τα μέλη της οργάνωσης, σύμφωνα με τις αρχές, υπερβαίνει το χρηματικό ποσό των 5.000.000 ευρώ.
Το βάρος της επιχείρησης ανέλαβε η Υποδιεύθυνση Δίωξης Ναρκωτικών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος. Ειδικότερα, σύμφωνα με το δελτίο τύπου της ΕΛΑΣ, σε ταυτόχρονες αστυνομικές επιχειρήσεις που πραγματοποιήθηκαν την 28/08/2025, συνελήφθησαν σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας 2 Έλληνες, ηλικίας 52 και 62 ετών, ενώ στη Γερμανία συνελήφθησαν ένας Έλληνας και 2 αλλοδαποί, ηλικίας 66, 28 και 27 ετών αντίστοιχα και σε βάρος τους σχηματίστηκε σχετική δικογραφία. Στη δικογραφία περιλαμβάνονται άλλα 2 άτομα, ηλικίας 53 και 57 ετών, καθώς και έτερα άτομα τα στοιχεία των οποίων δεν έχουν ακόμα ταυτοποιηθεί.
Όπως προέκυψε από την έρευνα, οι δράστες είχαν συστήσει πολυμελή, επιχειρησιακά δομημένη και με διαρκή δράση εγκληματική οργάνωση, έχοντας διακριτούς ρόλους, με σκοπό την περαιτέρω διακίνηση ναρκωτικών ουσιών κυρίως σε Χώρες της Ευρώπης προκειμένου να αποκομίσουν παράνομο οικονομικό όφελος.

Ως προς τον τρόπο δράσης της (modus operandi), τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης χρησιμοποιούσαν φορτηγά αυτοκίνητα διεθνών μεταφορών, είτε μεταφέροντας νόμιμο εμπόρευμα προς κάλυψη και νομιμοφάνεια της μετάβασής τους στην Ισπανία, προκειμένου εκεί να παραλαμβάνονται οι ποσότητες των ναρκωτικών, είτε χρησιμοποιώντας στα φορτηγά αυτά ειδικά διαμορφωμένες κρύπτες.Τα φορτηγά οχήματα ήταν κατά κύριο λόγο ταξινομημένα στη Βουλγαρία, σε εταιρείες ελληνικών συμφερόντων, με οδηγούς ελληνικής ή βουλγαρικής υπηκοότητας.
Παράλληλα, διακριβώθηκε ο ρόλος καθενός από τα μέλη της οργάνωσης, ως εξής: ο 53χρονος, είχε αναλάβει τον γενικό συντονισμό των διεθνών μεταφορών των ναρκωτικών ουσιών, εκμεταλλευόμενος την ιδιότητα και τις επαφές που διέθετε ως αυτοκινητιστής. Επιπλέον, στρατολογούσε οδηγούς οχημάτων και έβρισκε τα επίμαχα φορτηγά, κατάλληλα εξοπλισμένα με ειδικές κρύπτες ναρκωτικών ουσιών.

Ο συγκεκριμένος, σύμφωνα με τις αρχές, αναλάμβανε τις επαφές με τους προμηθευτές και συντόνιζε τους οδηγούς των φορτηγών με σκοπό να έρχονται σε επαφή κατ’ εντολή του με τους παραλήπτες των ναρκωτικών ουσιών για την παράδοσή τους σε αυτούς, ο 66χρονος, ήταν άμεσος συνεργάτης με τον 53χρονο, εκμεταλλευόμενος την ιδιότητά του ως αυτοκινητιστής, μετέφερε και παρέδιδε τις ναρκωτικές ουσίες από την Ισπανία σε Χώρες της Ευρώπης, στους παραλήπτες.

Αντίστοιχα, ο 52χρονος, είχε αναλάβει τη διάθεση οδηγών, καθώς και φορτηγών οχημάτων της εταιρείας που διαθέτει στην Βουλγαρία σε μέλη της οργάνωσης, καθώς και της εύρεσης νόμιμων φορτίων προς κάλυψη και νομιμοφάνεια της μετάβασής των φορτηγών οχημάτων στην Ισπανία και στις χώρες παράδοσης των ναρκωτικών.

Επιπλέον, ο 57χρονος, ως άμεσος συνεργάτης του 52χρονου, φέρεται πως εκμεταλλευόμενος την ιδιότητά του ως αυτοκινητιστής, παραλάμβανε τις ναρκωτικές ουσίες από την Ισπανία με σκοπό την περαιτέρω μεταφορά τους σε Χώρες της Ευρώπης, ενώ

Τα νεότερα μέλη, ο 28χρονος και ο 27χρονος, φέρονται πως είχαν αναλάβει την παραλαβή των ναρκωτικών ουσιών σε προκαθορισμένα σημεία με σκοπό την περαιτέρω παράδοσή τους, κατά περίπτωση, στους τελικούς διακινητές.

Συνολικά, από τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν, στην Ελλάδα και τη Γερμανία, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν:

κοκαΐνη βάρους -300- κιλών,
κοκαΐνη βάρους -31,03- γραμμαρίων,
ακατέργαστη κάνναβη βάρους -19,4- γραμμαρίων,
-2- ηλεκτρονικές ζυγαριές ακριβείας,
συσκευή κινητής τηλεφωνίας,
-4- κουτιά συσκευασίας κινητών τηλεφώνων,
Ι.Χ.Φ. αυτοκίνητο και
το χρηματικό ποσό των -38.980- ευρώ.

Οι καταναλωτές θα έχουν την ευκαιρία να αναζητήσουν προσφορές για ένδυση, υπόδηση, ηλεκτρικές συσκευές, βιβλία και όλο το φάσμα των προϊόντων.

Σημειώνεται πως οι θερινές εκπτώσεις 2025 θα διαρκέσουν μέχρι το Σάββατο 30 Αυγούστου.

Καταστήματα και εμπορικά κέντρα

Τα καταστήματα του λιανεμπορίου θα είναι ανοιχτά από τις 11:00 το πρωί έως τις 18:00 το απόγευμα, ενώ τα πολυκαταστήματα θα παραμείνουν ανοιχτά έως τις 20:00.

«Η κινεζική πλευρά εξετάζει και εγκρίνει αιτήσεις για άδειες εξαγωγής για επιλέξιμα ελεγχόμενα είδη σύμφωνα με το νόμο. Η αμερικανική πλευρά έχει επίσης λάβει αντίστοιχα μέτρα για την ακύρωση μιας σειράς περιοριστικών μέτρων κατά της Κίνας, για τα οποία έχουμε ενημερωθεί σχετικά», αναφέρει ανακοίνωση του κινεζικού Υπουργείου Εμπορίου.

Beijing and Washington lift export restrictions on key products https://t.co/gfD09fSIAz

— POLITICO (@politico) July 4, 2025

Αυτά τα «επιλέξιμα ελεγχόμενα είδη» αποτελούν έμμεση αναφορά σε σπάνιες γαίες — μέταλλα και ορυκτά απαραίτητα στη σύγχρονη τεχνολογία, στρατιωτική ή μη. Το Πεκίνο κατέχει σχεδόν το μονοπώλιο στην παγκόσμια προμήθεια αυτών των κρίσιμων ορυκτών και από τον Δεκέμβριο έχει επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές σε 11 τέτοια ορυκτά.

Η λίστα των προϊόντων για τα οποία οι ΗΠΑ άρουν τους περιορισμούς στις εξαγωγές περιλαμβάνει κινητήρες αεροσκαφών, λογισμικό σχεδιασμού ημιαγωγών και αιθάνιο, καθώς η Ουάσινγκτον έδωσε το πράσινο φως για την επανέναρξη των αποστολών αυτών των προϊόντων στην Κίνα, επιβεβαιώνουν σε δημοσιεύματά τους το Reuters και το CNN.

Το πλαίσιο

Η επανέναρξη των εξαγωγών βασικών αγαθών σηματοδοτεί την επιθυμία του Πεκίνου και της Ουάσινγκτον να διατηρήσουν μια εύθραυστη εκεχειρία σε έναν εμπορικό πόλεμο«οφθαλμό αντί οφθαλμού» που τον Απρίλιο οδήγησε σε δασμούς που υπερβαίνουν το 100% και από τις δύο πλευρές. Η κυβέρνηση Τραμπ μείωσε αυτούς τους δασμούς στο 55% τον περασμένο μήνα, ενώ η Κίνα μείωσε τους δασμούς της στις αμερικανικές εισαγωγές στο 10%, καθώς οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται μια ευρύτερη εμπορική συμφωνία.

Ωστόσο, η προθυμία των δύο πλευρών να μετατρέψουν σε όπλα τα μη δασμολογικά εμπόδια — όπως η διεύρυνση των ορίων στις αποστολές χημικών ουσιών και λογισμικού στην Κίνα και το εμπάργκο του Πεκίνου στις εξαγωγές σπάνιων γαιών — αποτελεί μια συνεχή απειλή για τη βιομηχανία και στις δύο χώρες.

Η αποκατάσταση του διμερούς εμπορίου κρίσιμων τεχνολογιών και ορυκτών είναι καλό νέο για τη βιομηχανία και τις αγορές. Ωστόσο, η βιωσιμότητα αυτών των εξαγωγών είναι ευάλωτη σε οποιαδήποτε μελλοντική έξαρση της έντασης στις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.

Η κυριαρχία του Πεκίνου στην αλυσίδα εφοδιασμού σπάνιων γαιών προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στην αμυντική βιομηχανία των ΗΠΑ, η οποία χρειάζεται τα ορυκτά που προμηθεύεται από την Κίνα για την παραγωγή σχεδόν κάθε τύπου στρατιωτικού εξοπλισμού, από πυρομαχικά και όπλα ακριβείας έως τα γυαλιά νυχτερινής όρασης.

Μια συμφωνία για το εύρος των περιορισμών στις εξαγωγές είναι προφανώς ένα βασικό θέμα στην ημερήσια διάταξη των συνεχιζόμενων προσπαθειών για μια ευρύτερη εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-Κίνας. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά αβέβαιο αν το Πεκίνο θα παραιτηθεί από το πλεονέκτημά του στην προμήθεια σπάνιων γαιών, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ απέχουν πολύ από την ανάπτυξη αξιόπιστων εγχώριων πηγών αυτών των κρίσιμων ορυκτών.

Η στρατιωτική αυτή ενέργεια έχει προκαλέσει έντονες διεθνείς ανησυχίες, με εικασίες να πληθαίνουν ότι η ιρανική ηγεσία ενδέχεται να προχωρήσει σε σκληρά αντίμετρα. Ανάμεσά τους, το πλέον πιθανό και δραστικό σενάριο φαίνεται να είναι ο αποκλεισμός ή το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα πιο κρίσιμα ναυτιλιακά περάσματα στον πλανήτη.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι, εάν η Τεχεράνη επιτύχει να παρεμποδίσει τη διέλευση των πετρελαιοφόρων που μεταφέρουν ενεργειακούς πόρους προς την Κίνα, την Ευρώπη και άλλες αγορές, τότε οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να εκτοξευθούν, προκαλώντας αναταραχή στην παγκόσμια οικονομία.

Το σενάριο αυτό, όπως αναφέρει το Bloomberg, εξετάζεται πλέον ως πραγματική πιθανότητα.

Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί ζωτικής σημασίας αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Bloomberg για το 2024, από εκεί διέρχονται περίπου 16,5 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων ημερησίως, προερχόμενα από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το ίδιο το Ιράν.

Παράλληλα, ο πορθμός είναι εξίσου κομβικός για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), καθώς από εκεί μεταφέρεται πάνω από το 20% του παγκόσμιου εφοδιασμού.

Πού βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ;

Τα Στενά του Ορμούζ είναι θαλάσσιος διάδρομος που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό, με το Ιράν στα βόρεια και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν στα νότια.

Έχει μήκος πάνω από 150 χλμ. και πλάτος περίπου 35 χλμ. Στο στενότερο σημείο του, με τις ναυτιλιακές διαδρομές σε κάθε κατεύθυνση να έχουν πλάτος μόλις δύο μίλια.

Το μικρό βάθος του το καθιστά ευάλωτο σε νάρκες, ενώ η εγγύτητα με την ξηρά —ιδίως με το Ιράν— εκθέτει τα πλοία σε επιθέσεις από πυραύλους που εκτοξεύονται από την ακτή ή σε αναχαίτιση από περιπολικά σκάφη και ελικόπτερα.

Μπορεί πραγματικά το Ιράν να αποκλείσει τα Στενά του Ορμούζ;

Το Ιράν δεν θα έχει νομική εξουσία να διατάξει τη διακοπή της κυκλοφορίας μέσω του Ορμούζ, οπότε θα πρέπει να το επιτύχει με τη χρήση βίας ή την απειλή βίας.

Εάν ο ναυτικός του στόλος προσπαθούσε να εμποδίσει την είσοδο στο στενό, πιθανότατα θα αντιμετώπιζε την έντονη αντίδραση του 5ου Στόλου των ΗΠΑ και άλλων δυτικών ναυτικών δυνάμεων που περιπολούν στην περιοχή.

Ωστόσο, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές χωρίς να αποπλεύσει ούτε ένα ιρανικό πολεμικό πλοίο. Μια επιλογή θα ήταν να παρενοχλήσει τα πλοία με μικρά, γρήγορα περιπολικά σκάφη.

Ή θα μπορούσε να εξαπολύσει drones και να πυροδοτήσει πυραύλους προς τα πλοία από παράκτιες ή εσωτερικές περιοχές. Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει πολύ επικίνδυνη τη διέλευση των εμπορικών πλοίων.

Πότε έχει διαταράξει το Ιράν τη ναυτιλία;

Το Ιράν χρησιμοποιεί εδώ και δεκαετίες την παρενόχληση πλοίων στον Κόλπο για να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για τις κυρώσεις που του έχουν επιβληθεί ή ως μέσο πίεσης σε διαμάχες.

Μεταξύ άλλων, τον Μάιο του 2022, το Ιράν κατέσχεσε δύο ελληνικά δεξαμενόπλοια και τα κράτησε για έξι μήνες, πιθανώς ως αντίδραση στην κατάσχεση ιρανικού πετρελαίου από ελληνικές και αμερικανικές αρχές σε άλλο πλοίο. Το φορτίο τελικά αποδεσμεύθηκε και τα ελληνικά δεξαμενόπλοια απελευθερώθηκαν.

Έχει κλείσει ποτέ το Ιράν το Στενό του Ορμούζ;

Όχι, μέχρι στιγμής. Κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Ιράκ και Ιράν το 1980-88, οι ιρακινές δυνάμεις επιτέθηκαν σε τερματικό σταθμό εξαγωγής πετρελαίου στο νησί Χαργκ, βορειοδυτικά του στενού, εν μέρει για να προκαλέσουν αντίποινα από το Ιράν που θα έμπλεκαν τις ΗΠΑ στη σύγκρουση.

Στη συνέχεια, οι δύο πλευρές επιτέθηκαν σε 451 πλοία. Αυτό αύξησε σημαντικά το κόστος ασφάλισης των δεξαμενόπλοιων και συνέβαλε στην αύξηση των τιμών του πετρελαίου. Όταν επιβλήθηκαν κυρώσεις στο Ιράν το 2011, η χώρα απείλησε να κλείσει το στενό, αλλά τελικά έκανε πίσω.

Ποιος εξαρτάται περισσότερο από τα Στενά του Ορμούζ;

Η Σαουδική Αραβία εξάγει το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου της μέσω των Στενών του Ορμούζ, αν και μπορεί να εκτρέψει τα φορτία προς την Ευρώπη χρησιμοποιώντας έναν αγωγό που καταλήγει σε τερματικό σταθμό στην Ερυθρά Θάλασσα.

Τα ΗΑΕ μπορούν να στείλουν 1,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέσω αγωγού από τα πετρελαϊκά τους κοιτάσματα στο λιμάνι της Φουτζάιρα στον Κόλπο του Ομάν, νότια του Ορμούζ.

Το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν δεν έχουν άλλη επιλογή από το να μεταφέρουν το πετρέλαιο τους μέσω της θαλάσσιας οδού.

Το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ κατευθύνεται προς την Ασία.

Το Ιράν εξαρτάται και αυτό από τη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ για τις εξαγωγές πετρελαίου του. Διαθέτει μεν τερματικό σταθμό εξαγωγής στο ανατολικό άκρο του στενού, αλλά από αυτή την οδό εξάγει ένα μικρό μέρος του πετρελαίου του.

«Η διεξαγωγή του πολέμου στη Γάζα βλάπτει τις σχέσεις με την ισραηλινή κυβέρνηση», δήλωσε ο Λάμι.

Όπως ανέφερε η βρετανική κυβέρνηση «δεν είναι δυνατόν να προχωρήσουμε συζητήσεις για μια νέα, αναβαθισμένη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με μια κυβέρνηση (του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν) Νετανιάχου που προωθεί σκανδαλώδεις πολιτικές στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα».

Επίσης η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την επιβολή κυρώσεων εις βάρος Ισραηλινών εποίκων που, σύμφωνα με το Λονδίνο, συνδέονται με πράξεις βίας κατά Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε νωρίτερα σήμερα ότι εκείνος, μαζί με τους ηγέτες της Γαλλίας και του Καναδά, είναι σοκαρισμένοι από τη στρατιωτική κλιμάκωση στη Γάζα, επαναλαμβάνοντας τις εκκλήσεις για μια κατάπαυση του πυρός. «Θέλω σήμερα να καταγραφεί ότι είμαστε σοκαρισμένοι από την κλιμάκωση από το Ισραήλ», δήλωσε ο Στάρμερ σε ομιλία του στη Βουλή των Κοινοτήτων.

Με κοινή ανακοίνωσή τους χθες, ο Στάρμερ, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνι προειδοποίησαν πως δεν θα«μείνουν με σταυρωμένα τα χέρια» μπροστά στις «σκανδαλώδεις ενέργειες» της κυβέρνησης του Μπενιαμίν Νετανιάχου στη Γάζα.