Ρούλα Σκουρογιάννη

Ο εμβολιασμός των ενηλίκων αποτελεί σήμερα έναν από τους πιο κρίσιμους πυλώνες της δημόσιας υγείας. Δεν προστατεύει μόνο το άτομο από την ταλαιπωρία και τη νοσηλεία, αλλά λειτουργεί και ως ασπίδα για το κοινωνικό σύνολο, περιορίζοντας τη διασπορά νόσων σε ευάλωτες ομάδες.

Ένα διαρκές «μάθημα» για τον οργανισμό μας

Η επιστημονική ομάδα που απαρτίζεται από την Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, ΕΚΠΑ), την Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγο) και τον Θάνο Δημόπουλο (Καθηγητή Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας και τ. Πρύτανη ΕΚΠΑ), εξηγεί ότι τα εμβόλια λειτουργούν ως ένα εξελιγμένο «μάθημα» για το ανοσοποιητικό.

Χωρίς να προκαλούν τη νόσο, εισάγουν στον οργανισμό μια εξασθενημένη ή ανενεργή μορφή του παθογόνου (ή τμήματα αυτού). Έτσι, το σώμα εκπαιδεύεται να αναγνωρίζει τον «εισβολέα» και να δημιουργεί αντισώματα, ώστε όταν έρθει η ώρα της πραγματικής έκθεσης, να είναι ήδη προετοιμασμένο για την αντεπίθεση.

Η τριπλή προστασία και οι απαραίτητες αναμνηστικές δόσεις

Ένα κλασικό παράδειγμα εμβολίου που συχνά αμελούμε είναι το Tdap, το οποίο προσφέρει προστασία από τον τέτανο, τη διφθερίτιδα και τον κοκκύτη.

• Τέτανος: Μπορεί να εισβάλει στον οργανισμό ακόμα και από μια απλή γρατζουνιά, προκαλώντας επώδυνους σπασμούς και το επικίνδυνο «λοκτζόου» (αδυναμία ανοίγματος του στόματος).
• Δόσεις: Μετά τον αρχικό εμβολιασμό, απαιτείται αναμνηστική δόση (Td) κάθε δέκα χρόνια.
• Εγκυμοσύνη: Για τις έγκυες γυναίκες, ο εμβολιασμός Tdap μεταξύ 27ης και 36ης εβδομάδας είναι απαραίτητος σε κάθε κύηση, ώστε να περάσουν αντισώματα στο νεογνό.

Ανεμευλογιά και έρπης ζωστήρας: Όταν οι «παιδικές» νόσοι σοβαρεύουν

Η ανεμευλογιά στους ενήλικες δεν είναι καθόλου αθώα. Όσοι δεν έχουν νοσήσει στο παρελθόν διατρέχουν υψηλό κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών, με κυριότερη την πνευμονία από ανεμευλογιά, η οποία αποτελεί επείγον ιατρικό περιστατικό, ειδικά για τις εγκύους.

Παράλληλα, ο ιός της ανεμευλογιάς που παραμένει «κοιμισμένος» στο σώμα, μπορεί αργότερα στη ζωή –συνήθως μετά τα 60– να επανεμφανιστεί ως έρπης ζωστήρας. Πρόκειται για μια επώδυνη κατάσταση με εξανθήματα και ενδεχόμενο χρόνιο νευρικό πόνο. Το εμβόλιο Shingrix (δύο δόσεις) συστήνεται σε άτομα άνω των 50 ετών, αλλά και σε νεότερους ενήλικες (άνω των 18) με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.

Πρόληψη κατά του καρκίνου και του HPV

Ο εμβολιασμός κατά του HPV (ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων) είναι στην ουσία ένα εμβόλιο κατά του καρκίνου. Προστατεύει από στελέχη που ευθύνονται για την πλειονότητα των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας, αλλά και καρκίνων του στοματοφάρυγγα στους άνδρες. Αν και η ιδανική ηλικία έναρξης είναι τα 9 έτη, οι νεαροί ενήλικες και άτομα ηλικίας 27 έως 45 ετών μπορούν να επωφεληθούν σημαντικά, κατόπιν συνεννόησης με τον γιατρό τους.

Μηνιγγίτιδα και ηπατίτιδες: Κίνδυνοι ανάλογα με τον τρόπο ζωής

Ορισμένες συνθήκες διαβίωσης αυξάνουν την ανάγκη για ειδικό εμβολιασμό:

• Μηνιγγιτιδόκοκκος: Απαραίτητος για νέους σε φοιτητικές εστίες ή στρατόπεδα, καθώς η νόσος μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες ή να είναι θανατηφόρα.
• Ηπατίτιδα Α & Β: Η ηπατίτιδα Α συνδέεται συχνά με μολυσμένο φαγητό ή νερό, ενώ η Β μεταδίδεται μέσω αίματος και σωματικών υγρών (π.χ. σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη). Η χρόνια ηπατίτιδα Β μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση ή καρκίνο του ήπατος.

Τα ετήσια εμβόλια και οι νέες απειλές

Υπάρχουν εμβόλια που πρέπει να βρίσκονται στην ετήσια ατζέντα μας:

1. Γρίπη: Το ετήσιο ραντεβού που σώζει ζωές, ειδικά σε ευπαθείς ομάδες.
2. COVID-19: Παραμένει βασικό εργαλείο πρόληψης με συνεχή επικαιροποίηση των σκευασμάτων.
3. Πνευμονιόκοκκος: Κρίσιμος για την πρόληψη πνευμονίας και μηνιγγίτιδας.
4. RSV: Νέες επιλογές για ηλικιωμένους και εγκύους, για την προστασία των ίδιων και των βρεφών.

Ταξίδια και διεθνείς απαιτήσεις

Πριν από κάθε ταξίδι στο εξωτερικό, είναι απαραίτητος ο έλεγχος των εμβολιαστικών αναγκών. Ορισμένες χώρες απαιτούν συγκεκριμένα εμβόλια για την είσοδο στην επικράτειά τους. Ο προγραμματισμός πρέπει να ξεκινά 4 έως 6 εβδομάδες πριν την αναχώρηση, ώστε να υπάρχει χρόνος για την ανάπτυξη ανοσίας.

Η σημασία του εμβολίου MMR (Ιλαρά, Παρωτίτιδα, Ερυθρά)

Ακόμα και αν θεωρούμε ότι έχουμε ανοσία, πολλοί ενήλικες παραμένουν ακάλυπτοι. Η ιλαρά προκαλεί σοβαρές επιπλοκές, η παρωτίτιδα στους ενήλικες μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονές των ορχέων ή των ωοθηκών, ενώ η ερυθρά είναι ο «εφιάλτης» της εγκυμοσύνης, καθώς συνδέεται με αποβολές και συγγενείς ανωμαλίες στο έμβρυο.

Ο εμβολιασμός δεν είναι μια παιδική ανάμνηση, αλλά μια δια βίου δέσμευση για την προστασία της υγείας μας. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για να επικαιροποιήσετε το δικό σας εμβολιαστικό πλάνο. Η πρόληψη είναι, και θα παραμείνει, η καλύτερη θεραπεία.

Σε δήλωσή του, ανέφερε:

«Η κυβέρνηση πρέπει να σταματήσει να κοροϊδεύει τους αγρότες και κτηνοτρόφους εδώ και τώρα. Πρέπει να πάρουν ανάσα οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι. Από σήμερα πρέπει να πάρει μέτρα η κυβέρνηση για μείωση του κόστους παραγωγής, για να μπορούν να ανασάνουν οι αγρότες μας, οι κτηνοτρόφοι μας.

Να μπορεί να γίνει εμβολιασμός για την ευλογιά στα κοπάδια, και βεβαίως να αναπληρωθεί το ζωικό κεφάλαιο. Είμαστε στο πλευρό των Ελλήνων αγροτών και κτηνοτρόφων, όπως πάντα έτσι και τώρα συνεχίζουμε τον αγώνα».

Προσθέτει ότι η έγκαιρη χορήγηση του εμβολίου HPV παρέχει την υψηλότερη προστασία και είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική όταν γίνεται νωρίς, σε παιδιά ηλικίας 9-12 ετών, εξασφαλίζοντας την καλύτερη δυνατή ανοσολογική απόκριση. Μπορεί όμως να πραγματοποιηθεί μέχρι και την ηλικία των 18 ετών.

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Επισκεπτών Υγείας τονίζει ότι το εννεαδύναμο εμβόλιο HPV, που χρησιμοποιείται στην Ελλάδα, προστατεύει έναντι των τύπων του ιού που προκαλούν το 90% των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας και το 90% των κονδυλωμάτων.

Ο ΠΣΕΥ/ΝΠΔΔ τονίζει ότι το εμβόλιο είναι ασφαλές και έχει αποδείξει την αξία του στην πρόληψη νοσημάτων που συνδέονται με τον HPV.

Στην Ελλάδα καταγράφονται περίπου 697 νέες περιπτώσεις καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ετησίως, ενώ η πρόληψη με τον εμβολιασμό παραμένει το αποτελεσματικότερο όπλο απέναντι σε αυτό το σοβαρό πρόβλημα.

Ο ΠΣΕΥ καλεί τους γονείς να ενημερωθούν και να λάβουν δράση. Ο Σύλλογος θα βοηθήσει στο στόχο που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έως το 2030 να έχουμε εμβολιάσει το 90% των κοριτσιών έως 15 ετών, ώστε το 2047 η χώρα να έχει εξαλείψει τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας, τονίζει η Μαρία Σακουφάκη, πρόεδρος ΔΣ του Συλλόγου.

«Έχουμε μια τελείως λανθασμένη στρατηγική αντιμετώπισης του κορονοϊού», είπε, μιλώντας στον Σκάι, συμπληρώνοντας πως «το μοντέλο εμβολιασμού που ακολουθείτε πρέπει να αλλάξει».

«Τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα για την COVID λένε πως αντί να πάμε με το μοντέλο της γρίπης, μάλλον θα πρέπει να πάμε σε ένα εξαμηνιαίο μοντέλο εμβολιασμού», σημείωσε.

Συνεχίζοντας ο κ. Βασιλακόπουλος τόνισε πως «ο κορονοϊός, πλέον, που έφτασε στην ενδημική του φάση, είναι ξεκάθαρο ότι κάνει τουλάχιστον δύο εξάρσεις τον χρόνο. Τώρα είμαστε στη φάση του δεύτερου κύματος, ο ιός συνεχώς εξελίσσεται, εξελισσόμενος, μεταλλάσσεται γίνεται μολυσματικός και να μπορεί να επιβιώσει».

«Εμείς έχουμε μία τελείως λανθασμένη στρατηγική αντιμετώπισης του κορονοϊού. Καταρχάς, θεωρήσαμε πως ο κορονοϊός εξαφανίστηκε και για να καταλάβετε φέτος κάναμε μόλις 270.000 δόσεις σε όλη την Ελλάδα, όταν έκαναν 3 εκατομμύρια βάσεις για τη γρίπη» δήλωσε και κατέληξε:

«Νομίζω πρέπει να ακολουθήσουμε ένα μοντέλο διαφορετικό από τη γρίπη, πιο επιθετικό προς το παρόν. Η γρίπη είναι ετήσια, όπως και ο εμβολιασμός».

«Στη φαρέτρα μας έξι διαφορετικά εμβόλια»
«Έχουμε αυτή τη στιγμή στη φαρέτρα μας έξι διαφορετικά εμβόλια. Δύο από αυτά είναι εντελώς καινούργια και είναι μάλιστα ενισχυμένα, όπως εμείς μάθαμε να τα λέμε. Και απευθύνεται στις ομάδες πληθυσμού 60 – 65 ετών και άνω. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να γνωρίζουμε πολύ καλά ότι μπορούμε να θωρακίσουμε και να προστατεύσουμε το αναπνευστικό μας σύστημα. Και αυτό γιατί νομίζω το καταλαβαίνετε.

Δεν θέλει κάποιος να βρεθεί να νοσεί ταυτόχρονα και από γρίπη και από κορονοϊό ή έχοντας μία ανοσοκαταστολή που γνωρίζουμε ότι δημιουργεί παροδικά μια λοίμωξη όπως είναι αυτή της εποχικής γρίπης. Είναι περισσότερο ευάλωτος να νοσήσει και από τον κορονοϊό.

Οι ευάλωτες ομάδες
Άρα νομίζω το επόμενο χρονικό διάστημα, τέλη Οκτώβρη και αρχές Νοέμβρη, καλό θα ήταν να επισκεφτούν το γιατρό τους ο γενικός πληθυσμός και ιδιαίτερα οι ομάδες που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, όπως είναι τα άτομα που πάσχουν από χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, από χρόνιες καρδιακές παθήσεις, οι έγκυες, τα μικρά παιδιά, άτομα που είναι σε κλειστούς πληθυσμούς, όλοι οι υγειονομικοί του κλάδου με ισχυρότατη σύσταση για να εμβολιαστούν έτσι ώστε να μπορέσουμε να φτιάξουμε αυτό το πολυπόθητο τείχος ανοσίας».

Τα κρούσματα τις τελευταίες μέρες έχουν εκτοξευτεί, γι’ αυτό και η Επιτροπή εισηγείται να κάνουν την 4η (δεύτερη αναμνηστική) δόση του εμβολίου όλοι οι πολίτες άνω των 30.

Για όσους είναι άνω των 60, η σύσταση είναι ισχυρή, με την Επιτροπή να τους καλεί να εμβολιαστούν.

Βάσει της εισήγησης της Επιτροπής, η πλατφόρμα για τον εμβολιασμό να ανοίξει για όλους όσοι είναι άνω των 30, ώστε να μπορούν να κλείσουν ραντεβού.

Την ίδια ώρα επιβεβαιώθηκαν ακόμη δύο κρούσματα της παραλλαγής Όμικρον στη χώρας μας. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιείται η ενημέρωση στο υπουργείο Υγείας για το εμβολιαστικό πρόγραμμα από την Πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών Μαρία Θεοδωρίδου και τον Γενικό Γραμματέα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Μάριο Θεμιστοκλέους.

Σύμφωνα με το Newsbeast.gr, έχουν πραγματοποιηθεί αλλεπάλληλες συσκέψεις για το συγκεκριμένο θέμα μεταξύ του Μεγάρου Μαξίμου, του Υπουργείου Υγείας και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας πριν ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για τις υπηρεσίες που τα μέλη της θα πρέπει να είναι υποχρεωτικά εμβολιασμένα.

Τρίτη δόση: Τι έδειξε μελέτη του ΕΚΠΑ για τα αντισώματα

Όπως τονίζουν γνώστες των συγκεκριμένων συσκέψεων από το Πεντάγωνο, «δεν μπορεί για παράδειγμα σε ένα υποβρύχιο ή σε μια ακριτική μονάδα ενός νησιού του Αιγαίου όπου όλα τα μέλη κοιμούνται σε έναν θάλαμο, να υπάρχουν ανεμβολίαστοι θέτοντας σε κίνδυνο τόσο τη δική τους υγεία όσο και των υπολοίπων ενώ και οι εμβολιασμένοι μπορεί να τον κολλήσουν πιο εύκολα εάν είναι ασυμπτωματικοί και δεν προσέχουν».

Δείχνει μια κοπέλα να κάνει τατουάζ με τη λέξη “Ζωή” ενώ σε κάποιο σημείο ακούγεται και η φράση του Άδωνι Γεωργιάδη που είχε προκαλέσει σάλο… “δεν θέλεις κύριε να εμβολιαστείς, μη σώσεις”….