Ειδικότερα, όπως αναμεταδίδει η Deutsche Welle, η Neuer Zürcher Zeitung δημοσιεύει ένα εκτενές άρθρο για τη διαχείριση της κακοκαιρίας των τελευταίων ημερών με τις ισχυρές χιονοπτώσεις και γράφει: “Ο Έλληνας Πρωθυπουργός είχε υποσχεθεί ισχυρό κράτος και αποτελεσματικές αρχές. Όμως κρίσεις όπως οι έντονες χιονοπτώσεις των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι υπάρχουν πολλά ακόμη να γίνουν“.

Και το δημοσίευμα αναφέρει: 

“Πώς μπορεί κανείς χωρίς δορυφορικό τηλέφωνο, ξηρά τροφή, με μισό μόνο ρεζερβουάρ βενζίνης και χωρίς εκπαίδευση επιβίωσης στην Αρκτική, να τολμήσει να βρεθεί στον πιο σύγχρονο αυτοκινητόδρομο της Ελλάδας; Ειρωνικά σχόλια αυτού του είδους και οργή για τους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης για το χάος που προκάλεσε ο χιονιάς στη χώρα είναι διαδεδομένα αυτή τη στιγμή στα κοινωνικά δίκτυα. Την περασμένη εβδομάδα, σφοδρές χιονοπτώσεις που είχαν προβλέψει επακριβώς οι μετεωρολόγοι παρέλυσαν μεγάλα τμήματα της Αθήνας και έπληξαν ιδιαίτερα τον αυτοκινητόδρομο της Αττικής Οδού. Χιλιάδες αυτοκινητιστές κόλλησαν, ορισμένοι πέρασαν πάνω από 22 ώρες στα οχήματά τους πριν έρθουν οι διασώστες το πρωί της Τρίτης. Οι πληγέντες παραπονέθηκαν στα μέσα ενημέρωσης ότι κανείς δεν είχε έρθει να βοηθήσει, τουλάχιστον να φέρει κουβέρτες ή ζεστό τσάι ή να στήσει μια τουαλέτα“.

Δυσκολίες από τη σφοδρή χιονόπτωση

To άρθρο αναφέρεται στη συνέχεια στην έντονη πολιτική αντιπαράθεση, στην πρόταση μομφής που τελικά ξεπέρασε η κυβέρνηση και σημειώνει: 

“Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε συγγνώμη από τον κόσμο που επλήγη. Ύπήρξαν λάθη και παραλλείψεις που πρέπει να διορθωθούν’, είπε. Αναγνώρισε ότι πρέπει να υπάρχει καλύτερος συντονισμός μεταξύ των κεντρικών και των τοπικών υπηρεσιών και άλλων παραγόντων. Η συγγνώμη όμως ακούγεται λίγη στα αυτιά πολλών πολιτών γιατί ο Μητσοτάκης είπε τα ίδια πράγματα και μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές που κατέστρεψαν χιλιάδες στρέμματα γης και εκατοντάδες σπίτια μεταξύ άνοιξης και φθινοπώρου. Από την ανάληψη των καθηκόντων του το 2019, ο Μητσοτάκης έχει επανειλημμένα υποσχεθεί να καταστήσει τη διοίκηση πιο αποτελεσματική και υπόλογη στους πολίτες…. Ωστόσο, ειδικά σε καταστάσεις κρίσης, λείπουν συγκεκριμένα πρωτόκολλα για το τι πρέπει να γίνει. Υπάρχει σύγχυση ευθυνών και αρμοδιοτήτων που σε πολλές περιπτώσεις οδηγεί στο να μην αναλαμβάνει κανείς ευθύνες. Στην περίπτωση του χάους του χιονιού, τα ΜΜΕ επέκριναν και τις τοπικές αυτοδιοικήσεις, οι οποίες διακρίνονταν από την απουσία τους… Τέτοιες παραλείψεις δεν έχουν σχεδόν ποτέ προσωπικές συνέπειες. Μέχρι στιγμής, ο μόνος που έχει παραιτηθεί είναι ο επικεφαλής της ιδιωτικής εταιρείας που εκμεταλλεύεται τον αυτοκινητόδρομο“.

“Εμείς δεν κοιτάμε αρμοδιότητες γιατί θεωρούμε ότι έχουμε την πολιτική και ηθική ευθύνη έναντι των συμπολιτών μας“, είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μπακογιάννης, στη σημερινή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας, που είναι σ΄ εξέλιξη.

Ο δήμαρχος Αθηναίων άφησε σαφείς αιχμές, λέγοντας “εμείς αρνούμαστε να μπούμε στο «παιχνίδι των αρμοδιοτήτων» και να ανταλλάσσουμε «χιονόμπαλες» ή επιστολές. Επιμένουμε να είμαστε όσο γίνεται πιο χρήσιμοι”.

Κάνοντας έναν απολογισμό για το πώς έδρασε ο Δήμος στην αντιμετώπιση των προβλημάτων τού πρόσφατου χιονιά και απαντώντας σ΄όσα ανέφεραν προηγουμένως οι επικεφαλής παρατάξεων της αντιπολίτευσης, υπογράμμισε ότι “δοκιμάσθηκαν οι αντοχές της πόλης με την ασυνήθιστη αυτή κακοκαιρία“. 

Σύμφωνα με τον δήμαρχο, διατηρήθηκαν ανοιχτοί οι κεντρικοί οδικοί άξονες της πόλης και η πρόσβαση στα νοσοκομεία ενώ από τα ξημερώματα της 2ης μέρας τα συνεργεία του Δήμου προχώρησαν στον καθαρισμό των περιφερειακών δρόμων και στη συνέχεια στις γειτονιές. “Όλα αυτά δεν ήταν ανθρωπίνως δυνατόν να γίνουν σε 24-36 ώρες”, συμπλήρωσε ο ίδιος.

Ο επικεφαλής της “Ανοιχτής Πόλης», Νάσος Ηλιόπουλος, τόνισε ότι “είναι θετικό και καλά έκανε ο Δήμος που δεν εμπιστεύτηκε και δεν περίμενε την Περιφέρεια Αττικής στην αντιμετώπιση του χιονιά“, επισημαίνοντας ωστόσο ότι μέχρι και την περασμένη Παρασκευή υπήρχαν προβλήματα, ενώ για τις μεγάλες καταστροφές στο πράσινο, είπε ότι “μετά από 2,5 χρόνια στη διοίκηση ευθύνεται και η τωρινή δημοτική Αρχή”. Ο κ. Ηλιόπουλος , προειδοποίησε ότι “στρατηγικά ο Δήμος δεν θα μπορεί ν΄ αντιμετωπίσει τέτοια φαινόμενα, αν δεν έχουν οι υπηρεσίες του τον κατάλληλο εξοπλισμό, προσωπικό και δική τους τεχνογνωσία”.

Ο επικεφαλής της “Λαϊκής Συσπείρωσης”, Νίκος Σοφιανός, κατηγόρησε τη δημοτική Αρχή ότι “ταυτίζεται με μια πολιτική που στερεί τους δήμους από τα εργαλεία να μπορούν ν΄ αντιμετωπίσουν τέτοια καιρικά φαινόμενα». Και κάλεσε τον δήμαρχο “να διεκδικηθούν με όρους απαίτησης από την κυβέρνηση” χρηματοδότηση, προσλήψεις κ.ά.

“Η κακοκαιρία έδειξε το Βατερλώ των ιδιωτικοποιήσεων” τόνισε μεταξύ άλλων ο επικεφαλής της παράταξης “Ανταρσία στις Γειτονιές της Αθήνας“, Πέτρος Κωνσταντίνου, ενώ ο επικεφαλής της “Αντικαπιταλιστικής Ανατροπής στην Αθήνα», Παναγιώτης Κεφαλληνός, υπογράμμισε πως “ότι ετοιμότητα είχε ο Πατούλης και ο κρατικός μηχανισμός είχαν και οι δήμοι”.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του ιστότοπου ethnos.gr ήδη από τον περασμένο Ιούνιο, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών με απόφαση του τότε υφυπουργού, Γιάννη Κεφαλογιάννη, είχε εξαιρέσει για τρίτη διαδοχική φορά την ΤΡΑΙΝΟΣΕ έως και το τέλος Δεκεμβρίου 2024 από την εφαρμογή κρίσιμων άρθρων του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 1371/2007, ο οποίος ορίζει δικαιώματα και υποχρεώσεις των επιβατών σιδηροδρόμου υποχρεώνοντας τις εταιρίες σε αποζημιώσεις για τραυματισμούς, καθυστερήσεις, επιστροφή χρημάτων, κλπ. Παράλληλα ορίζει την υποχρέωση του παρόχου για παροχή γευμάτων, αλλά και καταλύματος στην περίπτωση πολύωρων καθυστερήσεων.

Με την απόφασή του το υπουργείο όχι μόνο απογυμνώνει τους επιβάτες σχεδόν από όλα τους τα δικαιώματα, αλλά υποβιβάζει σημαντικά και τον εποπτικό ρόλο της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ).

Αν και ο ίδιος ο Κανονισμός παραχωρεί το δικαίωμα εξαιρέσεων στα κράτη μέλη, δικαίωμα το οποίο έχουν εκμεταλλευτεί και άλλες χώρες, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι οι ιταλικοί σιδηρόδρομοι τον εφαρμόζουν στο ακέραιο στην Ιταλία χωρίς να εχουν ζητήσει καμία εξαίρεση, την ώρα που η ιταλικών συμφερόντων ΤΡΑΙΝΟΣΕ στην Ελλάδα δε δεσμεύεται από βασικά άρθρα του.

Να σημειωθεί ότι βάσει άρθρου του Κανονισμού, το οποίο δεν ισχύει στην Ελλάδα με τη συγκεκριμένη απόφαση, ο καθένας από τους 11 τραυματίες της αμαξοστοιχίας 54 με την οποία συγκρούστηκε η εκχιονιστική μηχανή που ερχόταν για βοήθεια υπήρχε πρόβλεψη να λάβει τουλάχιστον 21.000 ευρώ ως προκαταβολή αποζημίωσης μέσα σε 15 μέρες. Αντ΄αυτού, ο υπουργός Μεταφορών, Κώστας Καραμανλής ανακοίνωσε ότι οι επιβατες των αμαξοστοιχιών θα λάβουν αποζημίωση 1.000 ευρώ.

Από ποιες υποχρεώσεις εξαιρείται η ΤΡΑΙΝΟΣΕ

Η απόφαση του υπουργείου συγκεκριμένα, εξαιρεί την ιδιωτική ΤΡΑΙΝΟΣΕ από επτά άρθρα ή τμήματα άρθρων που σχετίζονται με τα συστήματα ταξιδιωτικών πληροφοριών και κρατήσεων, προκαταβολές, την ευθύνη για καθυστερήσεις, απώλειες ανταπόκρισης και ακυρώσεις. Την αποζημίωση κομίστρου, τη συνδρομή της εταιρίας και τα πρότυπα ποιότητας υπηρεσιών.

Αναλυτικά, βάσει της εξαίρεσης, η ΤΡΑΙΝΟΣΕ εξαιρείται από την υποχρέωση:

• χορήγησης προκαταβολής εντός 15 ημερών τουλάχιστον 21.000 ευρώ για κάθε επιβάτη που θα σκοτωθεί ή θα τραυματιστεί για την κάλυψη άμεσων οικονομικών αναγκών ανάλογα με την προκληθείσα ζημία. Η προκαταβολή μάλιστα δεν είναι επιστρεπτέα, εκτός από την περίπτωση κατά την οποία η προκληθείσα ζημία οφειλόταν σε αμέλεια ή σφάλμα του επιβάτη.
• Χορήγησης αποζημίωσης για καθυστερήσεις ανταπόκρισης και ακυρώσεις και έξοδα καταλύματος.
• Επιστροφής χρημάτων για καθυστερήσεις άνω των 60 λεπτών. Βάσει του κανονισμού, οι επιβάτες έχουν δικαίωμα επιστροφής κομίστρου ή συνέχισης ταξιδιού-επαναδρομολόγησης.
• Αποζημίωσης κομίστρου έως και 50% για καθυστερήσεις άνω των 2 ωρών.
• Παροχής γευμάτων και αναψυκτικών ανάλογα με το χρόνο αναμονής, εάν υπάρχουν στην αμαξοστοιχία ή στο σταθμό ή μπορούν να εξασφαλισθούν ευλόγως.
• Παροχής ξενοδοχείου ή άλλου κατάλυματος και μεταφορά μεταξύ του σιδηροδρομικού σταθμού και του τόπου καταλύματος, σε περίπτωση που είναι απαραίτητη η παραμονή για μία ή περισσότερες νύκτες ή μια επιπρόσθετη παραμονή, όταν και όπου αυτό είναι υλικά εφικτό.

Θεωρητικά λοιπόν η ΤΡΑΙΝΟΣΕ στην περίπτωση 700 ταλαιπωρημένων επιβατών των πέντε αμαξοστοιχιών δεν ήταν υποχρεωμένη να παράσχει καν τροφή ή κατάλυμα στους επιβάτες που ξέμειναν στη μέση του πουθενά.

Να σημειωθεί μάλιστα ότι ο ευρωπαικός κανονισμός ισχύει και για τον αστικό σιδηρόδρομο, δηλαδή τους επιβάτες της ΣΤΑΣΥ (μετρό, ηλεκτρικός, τραμ) και του Προαστιακού Σιδηροδρόμου, αλλά με τις ίδιες εξαιρέσεις στα κρίσιμα άρθρα του.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι – όπως επισημαίνουν σιδηροδρομικές πηγές – η ύπαρξη αυτής της απόφασης δεν μπορεί από μόνη της να μπλοκάρει τις νομικές διεκδικήσεις των επιβατών κατά τη διάρκεια της πρόσφατης κακοκαιρίας καθώς στην περίπτωση αυτή τίθενται και άλλα πιο σοβαρά ζητήματα όπως αυτό της ίδιας της λειτουργίας του κράτους, της ηθικής βλάβης αλλά και της σωματικής βλάβης για όσους τραυματίστηκαν στη σύγκρουση της αμαξοστοιχίας 54 με τη μηχανή που ερχόταν για βοήθεια. Σίγουρα όμως θέτει ένα ακόμα εμπόδιο, το οποίο θα πρέπει να υπερπηδήσουν.

Όπως δήλωσε στην ΕΡΤ Ηρακλείου ο πρόεδρος της Οργάνωσης Αμπελουργών και Ελαιοκαλλιεργητών Κρήτης, Πρίαμος Ιερωνυμάκης, ζημιές καταγράφονται από παραγωγούς από τα Χανιά ως τη Ζάκρο της Σητείας. Αφορούν δε ελαιοκαλλιέργειες και σε ξινόδεντρα, καθώς από τις χιονοθύελλες έχουν σπάσει κλαδιά, έχουν ραβδιστεί ελιές και έχουν παγώσει οι καρποί, με αποτέλεσμα την ποιοτική και ποσοτική υποβάθμιση των προϊόντων.

Ζημιές, όπως δήλωσε στην ΕΡΤ Ηρακλείου ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Τυμπακίου, Μανώλης Ορφανουδάκης, έχουν υποστεί και τα πρώιμα κηπευτικά που καλλιεργούνται στα θερμοκήπια αυτήν την περίοδο. Ο παγετός και οι ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες “καίνε” τα φυτά και τους καρπούς ή στην καλύτερη περίπτωση τα “ναρκώνουν”, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει παραγωγή για το επόμενο 20ήμερο.

Όμως και οι κτηνοτρόφοι της Κρήτης μετρούν μεγάλες απώλειες κυρίως στο ζωικό κεφάλαιο. Όπως ανέφερε στην ΕΡΤ Ηρακλείου ο πρόεδρος της προσωρινής διοίκησης του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Ηρακλείου, Γιώργος Τζουλιαδάκης, υπάρχουν αρκετά ζώα νεκρά σε πολλές περιοχές, ενώ απώλειες αναμένονται τόσο στο ζωικό κεφάλαιο, λόγω ασθενειών που θα ακολουθήσουν, όσο και στην παραγωγή γάλακτος, η οποία μειώνεται εξαιτίας του ψύχους.

Στο μεταξύ, σύμφωνα με τον διευθυντή του υποκαταστήματος Κρήτης του ΕΛΓΑ, Νίκο Δασκαλάκη, ήδη υπάρχουν αναφορές από όλο το νησί για ζημιές σε φυτικό κεφάλαιο και παραγωγή. Κλιμάκια γεωπόνων από αύριο θα ξεκινήσουν τις αυτοψίες και επισημάνσεις, οι οποίες θα συνεχιστούν και την ερχόμενη εβδομάδα.

Του Βαγγέλη Δ. Μαρινάκη

“Ο Έλληνας πρωθυπουργός βρίσκεται αντιμέτωπος με μια χιονοθύελλα οργής καθώς χιλιάδες είναι εγκλωβισμένοι στο χιόνι της Αθήνας”, είναι ο τίτλος σε ένα από τα κεντρικά θέματα του βρετανικού Guardian, όπου μεταξύ άλλων αναφέρεται πως “ο Έλληνας πρωθυπουργός ζήτησε συγγνώμη για την έλλειψη ετοιμότητας της πολιτείας να αντιμετωπίσει μια χιονοθύελλα που άφησε χιλιάδες ανθρώπους αποκλεισμένους στα αυτοκίνητά τους στην Αθήνα” αλλά και πως “σε ένα κράτος υπερκομματικοποιημένης κάλυψης από τα ΜΜΕ, όπου η κεντροδεξιά κυβέρνηση του Μητσοτάκη σπάνια επικρίνεται, η κριτική ήταν αδύνατο να αγνοηθεί”.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο ιστότοπος Euractiv, όπου σε άρθρο του για την επέλαση της κακοκαιρίας Ελπίδα στην Ελλάδα, αναφέρει πως “ο Έλληνας πρωθυπουργός αποφεύγει να ζητήσει συγγνώμη για το φιάσκο της χιονοθύελλας της κυβέρνησης”, σχολιάζοντας παράλληλα πως “μετά από μέρες απουσίας από το κοινό, ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ζήτησε συγγνώμη την Τετάρτη (26 Ιανουαρίου) για την κακή διαχείριση της χιονοθύελλας που παρέλυσε τη χώρα αυτή την εβδομάδα και άφησε τους πολίτες εγκλωβισμένους σε αυτοκίνητα για περισσότερες από είκοσι ώρες”.

Ο εγκλωβισμός χιλιάδων οδηγών στην Αττική οδό αλλά και οι διακοπές ρεύματος σχολιάστηκαν αντίστοιχα και από το BBC, ενώ σε άρθρο τους οι New York Times, ανέφεραν πως “οι επιχειρήσεις διάσωσης στην Αθήνα με τη συμμετοχή των ενόπλων δυνάμεων, της αστυνομίας και της πυροσβεστικής συνεχίστηκαν την Τρίτη και ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας της Ελλάδας, Χρήστος Στυλιανίδης, ζήτησε συγγνώμη από τους οδηγούς, μερικοί από τους οποίους έμειναν εγκλωβισμένοι για περισσότερες από 20 ώρες σε συνθήκες παγετού [….] Η κυβέρνηση και η ιδιωτική εταιρεία που διαχειρίζεται τον περιφερειακό δρόμο της Αθήνας εμφανίστηκαν να ανταλλάσσουν κατηγορίες για το ποιος ήταν υπεύθυνος για το χάος. Η κυβέρνηση είπε ότι θα επιβληθούν κυρώσεις και ότι η εταιρεία θα δώσει σε κάθε επηρεαζόμενο οδηγό 2.000 ευρώ”.

Tέλος, η επέλαση της “Ελπίδας” απασχόλησε και την ηλεκτρονική έκδοση του CNN, όπου μεταξύ άλλων αναφέρθηκε πως από το χάος που προκάλεσε η σφοδρή χιονόπτωση στην Αθήνα, “σταμάτησαν οι εμβολιασμοί κατά του Covid-19, τα σχολεία αναγκάστηκαν να κλείσουν και οι πτήσεις διακόπηκαν”.

Δεν θα διεξαχθεί το παιχνίδι Κυπέλλου του Ολυμπιακού με τον Παναιτωλικό ενώ κανονικά θα γίνει αυτό στη Λαμία ανάμεσα στην ομώνυμη ομάδα και τον Άρη.

Ο κ. Καραμανλής καταρχάς εξέφρασε τη συγνώμη της κυβέρνησης σε όσους ταλαιπωρήθηκαν. “Θα συμφωνήσουμε όλοι ότι πρόκειται για ένα ακραίο καιρικό φαινόμενο, αλλά αυτό η αλήθεια είναι ότι δεν δικαιολογεί τα πάντα. Καταλαβαίνουμε λοιπόν και το θυμό και τη στεναχώρια και την απογοήτευση των πολιτών”, σημείωσε.

“Είχαν γίνει συσκέψεις στο Υπουργείο Κλιματικής Αλλαγής και Πολιτικής Προστασίας και είχαν δοθεί διαβεβαιώσεις από όλους τους παραχωρησιούχους ότι θα λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να μην ζήσουμε αυτές τις εικόνες ντροπής. Δυστυχώς αυτό δεν έγινε”, δήλωσε ο κ. Καραμανλής.

Ο κ. Καραμανλής ανέφερε ότι ο παραχωρησιούχος βάσει της σύμβασης παραχώρησης, έχει την ευθύνη για τη λειτουργία και τη συντήρηση του δρόμου και επανέλαβε ότι: “Είχαν δοθεί όλες οι διαβεβαιώσεις, παρόλα αυτά δεν έγιναν αυτά που έπρεπε να γίνουν”.

Σημείωσε ότι για πρώτη φορά, πέρα από τη νομική διαδικασία που έχει θεσπίσει αυτή η Κυβέρνηση για να αποδοθούν ευθύνες εκεί που υπάρχουν, έγινε ένα ακόμη βήμα, καθώς ο ίδιος ο πρωθυπουργός ζήτησε την καταβολή του ποσού των 2.000 ευρώ ανά ΙΧ, που εγκλωβίστηκε στην Αττική Οδό.

“Πέρα από την καταβολή αυτού του ποσού, υπάρχει ειδικό θεσμικό πλαίσιο που το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών θέσπισε για να δούμε πού υπάρχουν ευθύνες. Και οι καμπάνες θα είναι βαριές και αυτό δεσμευόμαστε να το κάνουμε”,  τόνισε ο κ. Καραμανλής.

Υπενθύμισε ότι παλαιότερα δεν υπήρχε αυτό το θεσμικό πλαίσιο, το οποίο αυτή η Κυβέρνηση θεσμοθέτησε το 2020. “Συγκαλείται λοιπόν αυτή η επιτροπή και επειδή ξέρω ότι θα πουν οι περισσότεροι τηλεθεατές ότι συνήθως γίνεται μία επιτροπή για να συγκαλυφθούν οι ευθύνες, αυτό λοιπόν δεσμευόμαστε ότι δεν θα γίνει. Επομένως, η επιτροπή αυτή ήδη έχει συγκληθεί μία μέρα μετά το συμβάν και πολύ σύντομα θα εξετάσουμε τι ακριβώς έχει γίνει, ποιος έχει την ευθύνη και νομίζω εδώ οι ευθύνες είναι ξεκάθαρες”, πρόσθεσε. 

Ο κ. Καραμανλής διαβεβαίωσε ότι οι οδηγοί που εγκλωβίστηκαν στην Αττική Οδό και θα λάβουν τα 2.000 ευρώ δεν χάνουν το δικαίωμα να κινηθούν νομικά κατά της εταιρείας.

Σε ερώτηση για το αρμόδιο Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας και τη διαχείριση της κρίσης σημείωσε: “Υπήρξε ένα πρωτοφανές καιρικό φαινόμενο. Υπήρξε αυτή η απίστευτη ταλαιπωρία και αστοχία. Έγινε όμως από εχθές μια τεράστια προσπάθεια από το Υπουργείο Κλιματικής Αλλαγής να απεγκλωβιστούν 3.500 άνθρωποι και 2.500 οχήματα από την Αττική Οδό πράγμα το οποίο έγινε. Μετά από καθυστέρηση; Μετά από καθυστέρηση. Μετά από ταλαιπωρία; Μετά από ταλαιπωρία. Θεωρώ ότι και αυτό το κομμάτι δεν πρέπει να το κρύψουμε κάτω από το χαλί. Δεν λέμε ότι γίνανε όλα τέλεια, δεν πανηγυρίζουμε για αυτό, αλλά το κράτος προσπάθησε και βρήκε λύση έτσι ώστε να μπορέσουμε να μην έχουμε χειρότερα γεγονότα”.

Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών τόνισε ακόμη: “Τόσο στην περίπτωση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, όσο και στην περίπτωση της Αττικής Οδού, που είναι ιδιωτικές εταιρείες, έρχεται για πρώτη φορά η κυβέρνηση και ζητά την καταβολή μιας μεγάλης αποζημίωσης και μετά θα υπάρξει και η αναζήτηση των οποίων ευθυνών”.

“Σε καμία περίπτωση δεν είμαστε ικανοποιημένοι από αυτό που έγινε χθες. Όποιος το πει αυτό νομίζω ότι προκαλεί την κοινή γνώμη. Ευθύνες υπάρχουν. Θα αποδοθούν. Νομίζω ότι σε αυτή τη φάση το να κάνουμε ένα πινγκ πονγκ ευθυνών δεν βοηθάει κανέναν. Αύριο θα υπάρξει υπουργικό συμβούλιο. Όλες οι αρμόδιες επιτροπές θα συγκληθούν και εδώ είμαστε να απολογηθούμε για αυτά που έγιναν και όπου πρέπει να αποδοθούν οι ευθύνες, αυτό θα γίνει άμεσα”, κατέληξε ο κ. Καραμανλής.

Μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, ο κ. Στυλιανίδης τόνισε ότι δεν υπήρξε συνεννόηση της εταιρείας που διαχειρίζεται την Αττική Οδό με την τροχαία, αντιπαραβάλλοντας την ομαλότερη κατάσταση στην Αθηνών – Λαμίας. Σε ό,τι αφορά το κυκλοφοριακό χάος στην Κατεχάκη, τη Μεσογείων και τη Μαραθώνος είπε ότι στους κεντρικούς άξονες έχει την ευθύνη η περιφέρεια και σε μικρότερες οδούς οι δήμοι. 

“Δεν υπάρχει αμφιβολία πως ήταν ένα δύσκολο φαινόμενο μια χιονοκαταιγίδα που δεν εμφανίζεται συχνά και δημιουργεί τέτοια πίεση και τέτοιο όγκο χιονιού που είναι δύσκολα διαχειρίσιμα. Όμως δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπήρχαν ελλείψεις και ανεπάρκειες σε όλα τα επίπεδα της υλοποίησης του σχεδιασμού”, σημείωσε ο υπουργός. “Και γι’ αυτό από την αρχή τόνισα ότι πρέπει η πολιτεία να πει συγγνώμη στους ανθρώπους που ταλαιπωρήθηκαν. Όμως αν εξετάσουμε πώς εξελίχθηκε ο σχεδιασμός, και η υλοποίησή του υπάρχουν συγκεκριμένες ευθύνες οι οποίες μεγέθυναν το πρόβλημα.  Όπως σωστά λένε οι μετεωρολόγοι, κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει την ακριβή ώρα ενός τέτοιου φαινόμενου”, συμπλήρωσε ο κ. Στυλιανίδης.

Υπήρξε, παρατήρησε ο ίδιος, από πλευράς της ΕΜΥ, που είναι η σύμβουλος του υπουργείου, η προειδοποίηση ότι έχουμε έντονα φαινόμενα, αλλά νομίζω ότι η ένταση των φαινομένων ξεπέρασε οποιαδήποτε πρόβλεψη, ήταν τέτοια η ένταση των φαινομένων γι’ αυτό το λέμε χιονοκαταιγίδα, όμως αυτό δεν είναι δικαιολογία.

“Είχαμε κάνει δύο συσκέψεις την Παρασκευή και την Κυριακή. Ακριβώς για να προετοιμάσουμε τις εταιρείες και να τους εξηγήσουμε ακριβώς πώς πρέπει να προετοιμαστούν. Υπήρχε μια εμπειρία στις εταιρείες αυτές σε όσες έχουν την ευθύνη μιας συγκεκριμένης οδού. Όλοι έλεγαν ότι η Αττική Οδός είχε πάντα πολύ καλές επιδόσεις”, εξήγησε ο κ. Στυλιανίδης. 

Ερωτηθείς σχετικά, ανέφερε ότι την ευθύνη για το ποιοι θα μπουν και ποιοι θα βγουν στην Αττική Οδό την έχει η εταιρεία από τη στιγμή που θα συμφωνήσει με την τροχαία. 

“Δεν είναι έτοιμη η διαχείριση των κρίσεων στο βαθμό που πιστεύουμε, κτίζουμε το υπουργείο, θα κτίσουμε μια διαχείριση κρίσεων σε ένα συντονιστικό κέντρο, με βάση ένα πρόγραμμα Αιγίς 1,7 δισ. που θα μπορούμε να παρακολουθούμε τα πάντα με αισθητήρες κλπ δεν τα έχουμε αυτή τη στιγμή, γι’ αυτό παραμένουμε στην πιο παραδοσιακή μέθοδο όπως κτίστηκε τόσα χρόνια. Δε λέω ότι δεν υπάρχουν παθογένειες στο όλο σύστημα γι’ αυτό πρέπει να τα ξαναδούμε όλα. Και τις συμβάσεις και τον ρόλο του κράτους”.

Ερωτηθείς για τα προβλήματα σε Κατεχάκη, Μεσογείων, Μαραθώνος μίλησε για επικαλύψεις αρμοδιοτήτων. “Ξέρουμε όλοι ότι σε αυτούς τους κεντρικούς άξονες έχει την ευθύνη η περιφέρεια, και σε μικρότερες οδούς οι δήμοι”, σχολίασε ο Χρήστος Στυλιανίδης. 

“Δεν θα αποδώσω ευθύνες πριν να έχω επιστημονική αξιολόγηση. Θα γίνει επιτροπή ειδικών επιστημόνων για να αξιολογήσει όλα τα προβλήματα που εμφανιστήκαν στη διαδικασία υλοποίησης του σχεδιασμού. Θα ήταν λάθος και ανώριμο από εμένα να κατανείμω ευθύνες χωρίς να έχω τα επιστημονικά δεδομένα. Και η ιδία η εξέλιξη στην ηγεσία της Αττικής Οδού, αλλά και η αποδοχή της αποζημίωσης αποδεικνύει ότι υπάρχει θέμα”, κατέληξε ο υπουργός.

Στην παρουσία του στο κεντρικό δελτίο του STAR, ο υπουργός ανέφερε ότι η κακοκαιρία “Ελπίδα” αιφνιδίασε τον κρατικό μηχανισμό, καθώς ναι μεν υπήρχε πρόβλεψη των μετεωρολόγων, αλλά “ήταν εντονότερο από το αναμενόμενο και ήρθε και νωρίτερα”. “Έλειπαν τα αναγκαία ποιοτικά χαρακτηριστικά της πρόγνωσης που θα έκανε την ανταπόκριση του κράτους καλύτερη”, ανέφερε.

Παραδέχτηκε δε, ότι για την αντιμετώπιση τέτοιων καταστάσεων, που απαιτούν τη συνέργεια και τη συνεργασία πολλών φορέων, “δεν υπάρχει η ανάλογη εμπειρία. Για αυτό τα αντανακλαστικά μας δεν ήταν τα αναμενόμενα”, αν και σε σχέση με τη “Μήδεια”, η “ανταπόκριση ήταν καλύτερη”.

“Λυπούμαστε για αυτό που έγινε, αλλά θα μάθουμε από αυτό” ανέφερε, προσθέτοντας ότι “εμείς δεν συγκαλύπτουμε καμία δυσκολία, αλλά θέλουμε να μαθαίνουμε από αυτές”. Και υπογράμμισε: “Έχουμε αποδείξει ότι όταν εντοπίζεται αστοχία, αυτή θεραπεύεται”.

“Προφανώς ο μηχανισμός χρειάζεται βελτίωση” σημείωσε, ενώ ενημέρωσε ότι μέχρι αύριο θα έχουν αποκατασταθεί παντού τα προβλήματα ηλεκτροδότησης, καθώς παραμένουν χωρίς ρεύμα περίπου 5.000 συνδέσεις.

Σχετικά με το ζήτημα της απόδοσης ευθυνών, ο υπουργός ήταν σαφής: “Ευθύνες θα αποδοθούν, στην ώρα τους όμως. Τώρα είμαστε ακόμα στη μάχη”.

Ερωτώμενος για τις ευθύνες της Αττικής Οδού, ανέφερε: “Η εταιρεία δείχνει ότι έχει αναλάβει την ευθύνη της, με τη συμφωνία καταβολής αποζημιώσεων έπειτα από το τηλεφώνημα του πρωθυπουργού και την παραίτηση του διευθύνοντος συμβούλου. Είναι κρίμα όμως όλο αυτό γιατί επί 20 χρόνια ήταν υποδειγματική η λειτουργία του δρόμου”.

Ωστόσο, ανέφερε ότι έπονται κυρώσεις κατά της εταιρείας. “Θα υπάρξουν κι άλλες κυρώσεις, έπειτα από τη γνωμοδότηση της αρμόδιας επιτροπής του υπουργείου Υποδομών. Όλοι πρέπει να γνωρίζουν ότι όταν δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους, θα τους αποδοθούν ευθύνες”.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, οι εργαζόμενοι θα πληρωθούν κανονικά από τους εργοδότες τους για το διήμερο αυτό, στις περιοχές όπου ανεστάλη η λειτουργία ιδιωτικών επιχειρήσεων, στο πλαίσιο της κατάστασης ειδικής κινητοποίησης πολιτικής προστασίας που έφερε η κακοκαιρία “Ελπίδα”.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου, οι εργοδότες-επιχειρήσεις για τις δύο αυτές ημέρες, απαλλάσσονται από την καταβολή των εργατικών και εργοδοτικών εισφορών, οι οποίες θα καλυφθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό. Τη σχετική νομοθετική ρύθμιση θα προωθήσει τις επόμενες ημέρες το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.