Ρούλα Σκουρογιάννη

Δίνει μία ιδιαίτερη και αισιόδοξη προοπτική η συγκυρία της ανακοίνωσης της έναρξης του έργου την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου (4 Φεβρουαρίου) και κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου της ΕΛΛΟΚ, με τίτλο: «Ο Άνθρωπος στο Επίκεντρο: από τη Θεωρία στην Πράξη».

Μία ευχάριστη στιγμή για όλους!

«Η πολιτική έχει πολλές δύσκολες στιγμές, σήμερα ωστόσο, είναι μία πολύ χαρούμενη στιγμή για εμένα γιατί ξέρω ότι αυτό είναι ένα εργαλείο που από εδώ και εμπρός θα συνοδεύει όλους τους συνανθρώπους μου που βρίσκονται σε αυτή την τόσο δύσκολη μάχη, δίνοντας ουσιαστική δυνατότητα πληροφορίας και στους θεράποντες ιατρούς και στους ασθενείς και στις θεραπευτικές ομάδες και στις οικογένειες των ασθενών για να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, τις παροχές, τις δυνατότητες που έχουν και να κάνουν τη ζωή τους καλύτερη», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, κάνοντας τη σχετική ανακοίνωση στο Συνέδριο.  

Με το έργο αυτό, θα λειτουργήσουν για πρώτη φορά σε όλη τη χώρα:

•          Το Εθνικό Μητρώο Νεοπλασματικών Ασθενειών, μια πάγια απαίτηση της Ιατρικής Κοινότητας και των Ασθενών

•          Τα Θεραπευτικά, Ογκολογικά και Αιματολογικά Πρωτόκολλα, μέσω των οποίων θα καταστεί δυνατή η ολιστική παρακολούθηση της πορείας των Ογκολογικών και Αιματολογικών Ασθενών, με στόχο την αποτελεσματικότερη θεραπευτική αγωγή.

Και επειδή το έργο, κυρίως, υλοποιείται για τον ασθενή, θα συμβάλει:

•          Στη βελτίωση της παρεχόμενης φροντίδας στον ασθενή

•          Στη αποτελεσματικότητα της φροντίδας των ασθενών

•          Στην υποστήριξη του ασθενή με τη χρήση ψηφιακών εφαρμογών, που διευκολύνουν τη διαχείριση της νόσου του.

Το Χρονοδιάγραμμα Υλοποίησης του έργου

1.         Μέσα Φεβρουαρίου, ξεκινά η λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Ασθενών με Νεοπλασματικά Νοσήματα σε Πανελλαδικό Επίπεδο

2.         Μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου, ξεκινά η λειτουργία 12 Ογκολογικών και Αιματολογικών Θεραπευτικών Πρωτόκολλων σε Πανελλαδικό επίπεδο

3.         Μέχρι το τέλος Μαΐου, θα έχει ολοκληρωθεί η Ενσωμάτωση και λειτουργία του συνόλου των εγκεκριμένων Θεραπευτικών Πρωτοκόλλων, στο πληροφοριακό σύστημα.

4.         Μέχρι το τέλος Μαΐου, θα έχει ολοκληρωθεί η Υλοποίηση του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Ογκολογικών και Αιματολογικών ασθενών σε 3 Πιλοτικά Νοσοκομεία.

5.         Μέχρι το τέλος Μαΐου, θα έχει υλοποιηθεί mobile εφαρμογή για τους ασθενείς, μέσω της οποίας θα παρακολουθούν το θεραπευτικό σχήμα και τα ραντεβού στο Νοσοκομείο που έχουν επιλέξει. Πιο αναλυτικά,

i.          Πρόγραμμα θεραπείας με δυνατότητα υπενθύμισης για τα επερχόμενα θεραπευτικά συμβάντα.

ii.         Δυνατότητα αυτοαναφοράς κατάστασης/συμπτωμάτων μέσω ερωτηματολογίων που επιλέγονται από τους ιατρούς χρήστες του συστήματος ανάλογα με τις ανάγκες.

iii.        Δυνατότητα διαλειτουργικότητας με το Ογκολογικό – Αιματολογικό Πληροφοριακό Σύστημα των 12 Νοσοκομείων για τους ασθενείς που παρακολουθούνται σε αυτά.

iv.        Ενημέρωση σε σχέση με τη νόσο, χρηστικές πληροφορίες για τους φορείς παροχής θεραπείας και λοιπά θέματα ενδιαφέροντος όπως διατροφή, άσκηση, δικαιώματα, παροχές.

v.         Διαμοιρασμό εγκεκριμένου  εκπαιδευτικού και άλλου πληροφοριακού υλικού

vi.        Δημιουργία κοινότητας ασθενών και επικοινωνία με τα σωματεία ασθενών

vii.       Υποστήριξη ερωτηματολογίων διαχείρισης της ποιότητας της ζωής για την παρακολούθηση της ποιότητας ζωής των καρκινοπαθών

viii.      Δυνατότητα καταχώρησης παρενεργειών φαρμάκων και χημειοθεραπείων προς την θεραπευτική ομάδα του ασθενή

ix.        Διαχείριση κλίμακας πόνου και επικοινωνία με τις μονάδες κατ’οίκον νοσηλείας των ογκολογικών νοσοκομείων και των αντίστοιχων ιατρείων πόνου.

6.         Μέχρι το τέλος του έτους θα έχει υλοποιηθεί η παραγωγική λειτουργία όλων των παραπάνω σε εννέα ακόμη Δημόσια Νοσοκομεία. Άρα, και τα 12 ογκολογικά νοσοκομεία θα έχουν μπει στο σύστημα μέχρι το τέλος του 2025.

Αξίζει να επισημάνουμε ότι το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα περιλαμβάνει:

α)         Εξειδικευμένο Ογκολογικό Φάκελο Ασθενών

β)         Εφαρμογή Διενέργειας Ογκολογικών Συμβουλίων

γ)         End to end παρακολούθηση της ενδεικνυόμενης ανά ασθενή θεραπείας από την στιγμή της επιλογής αυτής από τον θεράποντα ιατρό μέχρι και την χορήγηση στο ασθενή

δ)         Το έργο εξασφαλίζει  την ασφαλή προετοιμασία χορήγηση  και αποθήκευση των κυτταροστατικών φαρμάκων βάσει διεθνών προτύπων.

Στόχος η επέκταση του έργου σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία

«Αναζητώ ήδη τρόπους για να βρω χρήματα για επέκταση του έργου, ώστε να καλύψουμε όλα τα δημόσια νοσοκομεία και όχι μόνο τα 12 που έχουν τους ογκολογικούς ασθενείς. Είμαι απολύτως βέβαιος ότι από την ώρα που το σύστημα θα αρχίσει να λειτουργεί, η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας αλλά κυρίως η ποιότητα της σχέσης μεταξύ του ασθενούς με τον θεράποντα ιατρό, τη θεραπευτική ομάδα και το νοσοκομείο, θα αλλάξει επίπεδο και παράλληλα θα μπορεί και το κράτος να γνωρίζει ακριβώς τι συμβαίνει, σε ποιο νοσοκομείο, με ποιο γιατρό, με ποιο φάρμακο», κατέληξε ο κ. Γεωργιάδης.

Πρόεδρος ΕΛΛΟΚ: Το ζητούσαμε 10 -15 χρόνια

Ο Πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, Γιώργος Καπετανάκης δήλωσε:

«Σήμερα, ο υπουργός μας έκανε μια θετική έκπληξη που χρόνια περιμέναμε. Πραγματικά η μέρα αυτή είναι ιστορική. Είναι ιστορική για όλους εμάς που δουλέψαμε μαζί σας για να δημιουργηθεί αυτό το μητρώο. Είναι σημαντική στιγμή, γιατί σήμερα μπορούμε να λέμε ότι η χώρα μας έχει Εθνικό Μητρώο Νεοπλασιών. Επιπλέον, η ψηφιοποίηση της ογκολογικής περίθαλψης, αυτό το μεγάλο έργο, το οποίο ξεκίνησε εδώ και δύο χρόνια και τώρα παρουσιάστηκε η εφαρμογή της για τους ασθενείς, είναι κάτι που θα αλλάξει το τοπίο», επεσήμανε με συγκίνηση ο κ. Καπετανάκης, καταλήγοντας:

«Έχουμε μιλήσει, πολλές φορές, για τη δέσμευση για την προσπάθεια για το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο και ο υπουργός γνωρίζει, η προσέγγισή του δείχνει ότι έχει μεγάλη εικόνα. Οφείλουμε να πούμε ένα μεγάλο ευχαριστώ, θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε στις προσπάθειες που κάνετε για να βελτιώσουμε την καθημερινότητα των ασθενών. Ξέρουμε τις δυσκολίες, ξέρουμε ότι έχετε ευαισθησία και θα προσπαθήσουμε η κάθε μέρα να γίνεται καλύτερη για τον κάθε άνθρωπο».

Κάθε χρόνο, ο μήνας Νοέμβρης αποτελεί ευκαιρία ενημέρωσης για τους παράγοντες κινδύνου, την προώθηση της έγκαιρης διάγνωσης και ελέγχου, την υποστήριξη των ατόμων με εμπειρία καρκίνου του πνεύμονα και των οικείων τους, για διεκδίκηση επένδυσης στην έρευνα και για ενθάρρυνση ενός υγιεινότερου τρόπου ζωής για τη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης της νόσου.

Με αφορμή τον μήνα ευαισθητοποίησης, η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ, με την επιστημονική υποστήριξη και την αιγίδα της Ελληνικής Εταιρείας Καρκίνου Πνεύμονα – ΕΛΕΚΑΠ, δημιούργησε ένα κουίζ, στοχεύοντας στη σωστή ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του κοινού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι παρόμοια κουίζ έχει σχεδιάσει η ΕΛΛΟΚ για την ενημέρωση για τον Καρκίνο του Δέρματος και τον HPV και είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα της.

Ενημέρωση για τον Καρκίνο του Πνεύμονα

Το κοινό που θα κάνει το κουίζ πρέπει να επιλέξει αν είναι σωστή ή λανθασμένη κάθε μία από τις παρακάτω 11 απόψεις:

1.      Υπάρχει ένα συγκεκριμένο προφίλ ανθρώπων που κινδυνεύουν να νοσήσουν με Καρκίνο του Πνεύμονα.

2.      Αν δεν έχετε καπνίσει ποτέ, δεν χρειάζεται να ανησυχείτε για τον Καρκίνο του Πνεύμονα.

3.      Ο Καρκίνος του Πνεύμονα συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα στα αρχικά στάδια.

4.      Δεν υπάρχουν μέτρα πρόληψης για τον Καρκίνο του Πνεύμονα.

5.      Για τους καπνιστές, μεγάλο μέρος των συμπτωμάτων και του κινδύνου ανάπτυξης Καρκίνου του Πνεύμονα μπορεί να αποκατασταθεί, αν διακοπεί το κάπνισμα.

6.      1 στους 16 ανθρώπους θα διαγνωστούν με Καρκίνο του Πνεύμονα κάποια στιγμή στη ζωή τους.

7.      H Ελλάδα κατατάσσεται τρίτη στην Ευρώπη όσον αφορά τη θνησιμότητα από Καρκίνο του Πνεύμονα.

8.      Ο αριθμός νέων διαγνώσεων Καρκίνου του Πνεύμονα αυξάνεται συνεχώς.

9.      Εάν κάποιος έχει διαγνωσθεί με Καρκίνο του Πνεύμονα δεν έχει νόημα να διακόψει το κάπνισμα.

10.  Το παθητικό κάπνισμα δεν ενέχει τους ίδιους κινδύνους για την υγεία με το ενεργητικό κάπνισμα.

11.  Το ηλεκτρονικό κάπνισμα και το άτμισμα είναι αβλαβή.

Τι μαθαίνουμε κάνοντας το κουίζ για τον καρκίνο του πνεύμονα

Όταν επιλέγεται η σωστή απάντηση, αυτόματα εμφανίζεται και η αντίστοιχη έγκυρη ενημέρωση για το θέμα που τίθεται.
Ας δούμε τα βασικά σημεία για τον καρκίνο του πνεύμονα, για τα οποία ενημερώνεται έγκυρα όποιος κάνει το κουίζ:

1.      Ο Καρκίνος του Πνεύμονα μπορεί να εμφανιστεί σε άντρες και γυναίκες κάθε ηλικίας. Αν και ο μέσος όρος ηλικίας εμφάνισής του είναι τα 70 έτη, περίπου το 7% των περιπτώσεων αφορά ενήλικες κάτω των 55 ετών.

2.      Το κάπνισμα αποτελεί πράγματι τον μεγαλύτερο παράγοντα κινδύνου για τον Καρκίνο του Πνεύμονα αλλά όχι το μοναδικό. Τα δεδομένα δείχνουν ότι το 20% των ατόμων που διαγιγνώσκονται με Καρκίνο του Πνεύμονα στις ΗΠΑ δεν έχουν καπνίσει ποτέ. Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι η έκθεση σε βλαβερές περιβαλλοντικές ουσίες, όπως η έκθεση στο ραδόνιο ή σε σωματιδιακή ρύπανση στον αέρα.

3.      Οι περισσότεροι ασθενείς με Καρκίνο του Πνεύμονα δεν εμφανίζουν συμπτώματα μέχρι να φτάσουν σε προχωρημένο στάδιο. Ωστόσο, σε μερικούς ανθρώπους με πρώιμο Καρκίνο του Πνεύμονα εμφανίζονται συμπτώματα. Μερικά από τα πιο κοινά συμπτώματα του Καρκίνου του Πνεύμονα είναι:

·         Βήχας που δεν φεύγει, αλλάζει χαρακτήρες ή επιδεινώνεται

·         Βήχας με αίμα ή πτύελα χρώματος σκουριάς (σάλιο ή φλέγμα)

·         Λοιμώξεις από βρογχίτιδα και πνευμονία που δεν υποχωρούν ή επανέρχονται συχνά

·         Πόνος στο στήθος που συχνά επιδεινώνεται με βαθιές αναπνοές, βήχα ή γέλιο

·         Ανεξήγητη απώλεια βάρους και απώλεια όρεξης.

Επισκεφθείτε ή επικοινωνήστε με τον γιατρό σας, αν παρατηρήσετε ασυνήθιστα συμπτώματα που επιμένουν.

4.      Η διακοπή του καπνίσματος είναι το πιο σημαντικό πράγμα που μπορεί να κάνει κάποιος για να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης Καρκίνου του Πνεύμονα. Επιπλέον, η σωστή διατροφή και η τακτική άσκηση αποτελούν βασική ασπίδα απέναντι στον καρκίνο. Ως κοινωνία είναι σημαντικό να εξασφαλίσουμε καθαρή ατμόσφαιρα και φιλικό περιβάλλον προς τον άνθρωπο.

5.      Με την πάροδο του χρόνου, υπάρχουν πολλά οφέλη από τη διακοπή του καπνίσματος:

·         Σε 2 εβδομάδες – 3 μήνες μετά τη διακοπή του καπνίσματος: η κυκλοφορία του αίματος βελτιώνεται και η λειτουργία των πνευμόνων αυξάνεται.

·         Σε 1 – 9 μήνες μετά τη διακοπή: ο βήχας και η δύσπνοια μειώνονται.

·         Σε 10 χρόνια μετά τη διακοπή: ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο του πνεύμονα πέφτει περίπου στο μισό από εκείνον ενός ατόμου που συνεχίζει να καπνίζει.

·         Η διακοπή του καπνίσματος σε νεαρότερη ηλικία θα μειώσει περισσότερο τους κινδύνους για την υγεία, αλλά και η διακοπή σε οποιαδήποτε ηλικία μπορεί να χαρίσει χρόνια ζωής.

6.      Ο Καρκίνος του Πνεύμονα αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως και για τα δύο φύλα. Ευθύνεται για τον ίδιο αριθμό θανάτων ετησίως όσο οι θάνατοι από καρκίνο του μαστού, του παγκρέατος και του προστάτη μαζί. Επιπλέον, προκαλεί σχεδόν τριπλάσιους θανάτους στους άνδρες σε σύγκριση με τον καρκίνο του προστάτη και σχεδόν τριπλάσιους θανάτους στις γυναίκες σε σύγκριση με τον καρκίνο του μαστού, παρόλο που ο καρκίνος του μαστού εμφανίζεται συχνότερα.

7.      Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, η χώρα μας κατατάσσεται τρίτη στην Ευρώπη όσον αφορά τη θνησιμότητα από Καρκίνο του Πνεύμονα, μετά τη Σερβία και την Ουγγαρία. Κάθε χρόνο, πάνω από 9.000 νέες περιπτώσεις διαγιγνώσκονται στην Ελλάδα, ενώ περισσότεροι από 7.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας της νόσου​.

8.      Από το 2006, το ποσοστό εμφάνισης μειώθηκε κατά 2,6% ετησίως στους άνδρες και κατά 1,1% ετησίως στις γυναίκες. Τα ποσοστά θνησιμότητας μειώνονται ακόμη πιο γρήγορα, γεγονός που αντικατοπτρίζει τις προόδους που συντελούνται στη θεραπεία και την έγκαιρη διάγνωση.

9.      Το κάπνισμα αποτελεί σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα για την υγεία, ειδικά στους ασθενείς που έχουν ήδη διαγνωσθεί με Καρκίνο του Πνεύμονα. Οι καπνιστές είναι πιο επιρρεπείς σε λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος σε σύγκριση με τους μη καπνιστές, γεγονός που δυσκολεύει την επιτυχή και προγραμματισμένη θεραπεία τους. Επίσης, ο καπνός επηρεάζει αρνητικά την αποτελεσματικότητα της θεραπείας, καθώς παρεμβαίνει στη δράση των κυτταροστατικών φαρμάκων, μειώνοντας την ικανότητά τους να καταπολεμήσουν τα καρκινικά κύτταρα. Η διακοπή του καπνίσματος μειώνει συμπτώματα, όπως ο βήχας και η απόχρεμψη, ενώ συμβάλλει στην ταχύτερη επούλωση της μετεγχειρητικής τομής, μειώνοντας παράλληλα τις πιθανές μετεγχειρητικές επιπλοκές στους πνεύμονες, ιδιαίτερα μετά από πνευμονεκτομή. Επίσης, η συνέχιση του καπνίσματος αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης νέων τύπων καρκίνου και μεταστάσεων, κάνοντας τη διακοπή αναγκαία για τη βελτίωση της πρόγνωσης και της ποιότητας ζωής του ασθενούς.

10.  Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι ενήλικες που συζούν με καπνιστές έχουν 15% περισσότερες πιθανότητες να νοσήσουν από ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα και να καταλήξουν από αυτές, σε σύγκριση με ενήλικες που κατοικούν σε σπίτι όπου δεν υπάρχουν καπνιστές. Όσον αφορά στον Καρκίνο του Πνεύμονα, αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης του κατά 20-30%. Δεν είναι τυχαίο το ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ταξινομήσει το παθητικό κάπνισμα ως καρκινογόνο.

11.  Παρά τη φήμη ότι αποτελούν μια πιο ασφαλή εναλλακτική του παραδοσιακού καπνίσματος, το ηλεκτρονικό κάπνισμα και το άτμισμα δεν είναι αβλαβή. Περιέχουν νικοτίνη, η οποία είναι εθιστική αλλά και διάφορα μικροσωματίδια, μέταλλα και αρώματα. Δεν πρόκειται απλώς για αβλαβή καπνό. Πολλές από αυτές τις χημικές ουσίες που περιέχουν μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στους πνεύμονες και το καρδιαγγειακό σύστημα. Έρευνες δείχνουν ότι η μακροχρόνια χρήση τους μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, αγγειακών προβλημάτων και πνευμονικών βλαβών. 

Οι αιματολογικοί καρκίνοι

Εκτιμάται ότι οι αιματολογικοί καρκίνοι ευθύνονται για το 10% περίπου του συνόλου των νεοπλασιών. Ταυτόχρονα, προβλέπεται ότι η τάση εμφάνισης τους τις επόμενες δύο δεκαετίες θα παραμένει αυξητική, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη υιοθέτησης ολοκληρωμένων στρατηγικών διαχείρισής τους από τα συστήματα υγείας. Σύμμαχος σε αυτή την προσπάθεια μπορούν και πρέπει να είναι οι νέες ελπιδοφόρες θεραπευτικές προσεγγίσεις, οι οποίες έχουν επιτρέψει τη σημαντική αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αιματολογικές κακοήθειες.

«Στην πρώτη γραμμή της αιματολογικής φροντίδας»

Οι αιματολογικοί καρκίνοι παραμένουν εν έτει 2024 αρκετά «παραμελημένοι» καρκίνοι, για τους οποίους, δυστυχώς, πολλοί δεν έχουν επαρκή ενημέρωση και αγνοούν πολλά από τα συμπτώματά τους. Σκοπός μας για μία ακόμα χρονιά είναι να ενημερώσουμε τα μέλη των 49 συλλόγων-ασθενών που εκπροσωπούμε σε όλη την Ελλάδα, τους ασθενείς, το κοινό αλλά και τους φορείς διαμόρφωσης πολιτικής στον χώρο της υγείας για τα μείζονα ζητήματα σχετικά με τις αιματολογικές κακοήθειες, θέτοντας τον ασθενή και την οικογένειά του στο επίκεντρο της προσοχής.

Οι εργασίες της διημερίδας θα περιλαμβάνουν εισηγήσεις και συζητήσεις σχετικά με τις επιστημονικές εξελίξεις και τις νέες δυνατότητες που αυτές μας προσφέρουν στη διάγνωση και τη θεραπεία διαφόρων τύπων αιματολογικών κακοηθειών, στην παρουσίαση δράσεων και καλών πρακτικών από συλλόγους ασθενών και επαγγελματίες υγείας και στην ανάδειξη των ιδιαίτερων αναγκών και προβλημάτων με τα οποία έρχονται αντιμέτωποι οι ασθενείς και οι οικείοι τους.

Εκλεκτοί ομιλητές θα παρευρεθούν στη διημερίδα της ΕΛΛΟΚ.

Χαιρετισμό κατά την έναρξη των εργασιών της δεύτερης μέρας θα πραγματοποιήσουν ο κ. Γεώργιος Δαλακούρας, Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Υγείας και Οικογενειακής Πολιτικής Α.Μ.Θ, ο κ.
Χρήστος Γκουγκουλάκης, Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Αλεξανδρούπολης, ο κ. Γεώργιος Κουκουράκης, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας (Ε.Ε.Α.Ο), ο κ. Χρήστος Χατζηπαπάς, Πρόεδρος Ιατρικού Συλλόγου Έβρου και ο κ. Περικλής Φούκας, Ειδικός Γραμματέας Ελληνικής Εταιρείας Παθολογικής Ανατομικής.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένονται μεταξύ άλλων οι εισηγήσεις του κου Ηλία Πέσσαχ, Αναπληρωτή Καθηγητή Αιματολογίας, ΔΙΠΑΕ, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, του κου Ιωάννη Κοτσιανίδη, Καθηγητή Αιματολογίας Δ.Π.Θ., Δ/ντή Αιματολογικής Κλινικής Π.Γ.Ν. Αλεξανδρούπολης και του κου Σωτήριου Παπαγεωργίου, Αιματολόγου, Επικ. Καθηγητή Αιματολογίας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Β’ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Μονάδα Έρευνας Π.Γ.Ν. “ΑΤΤΙΚΟΝ”.

Τέλος, ένα πολύ χρήσιμο workshop με τίτλο «Κατανοούμε τους βιοδείκτες» θα πραγματοποιηθεί από τον Διευθυντή του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, κ. Κώστα Σταματόπουλο.

Το πρόγραμμα της διημερίδας, καθώς και χρήσιμες πληροφορίες, μπορείτε να δείτε στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://ellok.org/imerides_ekstraties/epistimoniki-diimerida-stin-proti-grammi-tis-aimatologikis-frontidas/.

Διακεκριμένοι εκπρόσωποι των ασθενών, των επιστημονικών εταιρειών, των επαγγελματιών υγείας, αντιπρόσωποι σημαντικών Ευρωπαϊκών φορέων, βρέθηκαν στο ίδιο τραπέζι με εκπροσώπους της Πολιτείας, ανέδειξαν τα μείζονα προβλήματα στην ογκολογική περίθαλψη και παρουσίασαν προτάσεις και καλές πρακτικές, με στόχο τη συνδιαμόρφωση ενός νέου πλαισίου για τη φροντίδα του καρκίνου στη χώρα μας.

Κατά τη διάρκεια του τριήμερου Συνεδρίου της, η ΕΛΛΟΚ «θέτοντας τον άνθρωπο στο επίκεντρο» προσπάθησε να αναδείξει τους άξονες δράσης στους οποίους οφείλει η χώρα να εστιάσει, με στόχο μία ολιστική προσέγγιση στην αντιμετώπιση του καρκίνου, η οποία θα θέτει τον ασθενή και τις ανάγκες του ως την αφετηρία για κάθε προσαρμογή και άσκηση πολιτικής στην υγεία.

«Ο τίτλος του Συνεδρίου, ο άνθρωπος στο επίκεντρο, αποτελεί την επιτομή της αντιμετώπισης του καρκίνου. Η ανθρωποκεντρική προσέγγιση και η δημόσια υγεία είναι στην καρδιά του ευρωπαϊκού χαρτοφυλακίου για τη διαμόρφωση μιας ολιστικής προσέγγισης βελτίωσης της δημόσιας υγείας στην Ευρώπη», δήλωσε μεταξύ άλλων ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προώθηση του Ευρωπαϊκού τρόπου ζωής, Μαργαρίτης Σχοινάς.

Σημαντικές δεσμεύσεις θεσμικών φορέων στο Συνέδριο

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, ανακοίνωσε ότι δημιουργείται κώδικας για το Δικαίωμα στη Λήθη και αυτό είναι το πρώτο βήμα μέχρι να προχωρήσουμε στην αναγκαία νομοθετική ρύθμιση.

Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ανακοίνωσε επίσημα πως υπογράφηκε η Κοινή Υπουργική Απόφαση, με την οποία ξεκινάει η δημιουργία του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών, κάτι εξαιρετικά σημαντικό που πρόκειται να λειτουργήσει τους επόμενους μήνες. Ακόμα, επεσήμανε τη δημιουργία Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο.

Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, μίλησε για επέκταση προγραμμάτων πρόληψης στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, αλλά και άλλων μορφών καρκίνου, με τον καρκίνο του πνεύμονα να έπεται και αναφέρθηκε στην ανάπτυξη προγράμματος για την αποστολή φαρμάκων στα σπίτια των ασθενών.
«Η Ελλάδα θα αποτελέσει μια από τις πρώτες χώρες που θα εφαρμόσει πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Αρχές Μαρτίου, ξεκινάει το πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας, με δωρεάν εξετάσεις, τεστ PAP, HPV DNA, κολποσκόπηση και βιοψία. Επιπλέον, το υπουργείο Υγείας υιοθετώντας τους στόχους του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, εξασφαλίζει δωρεάν πρόσβαση και αυξάνει το ποσοστό εμβολιασμού έναντι του ιού HPV σε κορίτσια και αγόρια», δήλωσε η κα Αγαπηδάκη.

Με την κοινή Συνέντευξη Τύπου, αλλά και την ουσιαστική συμμετοχή της στο Συνέδριο η European Cancer Organisation – ECO, παρουσίασε το Μανιφέστο για τις Ευρωεκλογές του 2024, με το οποίο σύσσωμη η ογκολογική κοινότητα ζητά από τους υποψηφίους Ευρωβουλευτές, όλων των κομμάτων, να δεσμευτούν για τη συνέχιση και επικαιροποίηση του ευρωπαϊκού σχεδίου κατά του καρκίνου από τη νέα Ευρωβουλή. Παράλληλα, με την ανακοίνωση της συνεργασίας τους, ECO και ΕΛΛΟΚ, ανακοίνωσαν τη δέσμευσή τους να εργαστούν μαζί με στόχο να έρθει πιο κοντά η Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό οικοσύστημα και να εφαρμοστούν και στη χώρα μας οι Ευρωπαϊκές καλές πρακτικές.

Κεντρικός Ομιλητής στην ενότητα για την παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου ήταν ο Γενικός Γραμματέας Ανώτατης Παιδείας του Υπουργείου Παιδείας και Ομότιμος Καθηγητής Χειρουργικής Ογκολογίας, Οδυσσέας-Ιωάννης Ζώρας, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «Η Ογκολογία στην Γ΄Βάθμια Εκπαίδευση», αναδεικνύοντας τους άξονες στους οποίους οφείλουμε να επενδύσουμε για την ανάπτυξη ενός σύγχρονου εκπαιδευτικού συστήματος.

Περισσότεροι από 120 έγκριτοι ομιλητές, ανάμεσά τους, ο Στέλιος Κυμπουρόπουλος, ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος, , ο Válter Fonseca, η Dr Francoise Meunier, ο Matthew Hickey, ο Norbert Couespel, ο Richard Price μοιράστηκαν τις γνώσεις και την οπτική τους για τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν την ογκολογική κοινότητα, όπως η αντιμετώπιση του καρκίνου ως προτεραιότητα για το Εθνικό Σύστημα Υγείας, η αναθεώρηση της πολιτικής για το φάρμακο ως προϋπόθεση για ένα βιώσιμο σύστημα υγείας, η πρόληψη ως στρατηγική επιλογή για την αντιμετώπιση του καρκίνου, η ανάγκη για μία ολοκληρωμένη διεπιστημονική προσέγγιση στη φροντίδα του καρκίνου, η ποιότητα στη φροντίδα και η ασφάλεια των ασθενών, η ιατρική  ακριβείας, η τεχνητή νοημοσύνη και η κλινική έρευνα και, τέλος, η επίδραση του καρκίνου στην ψυχική υγεία.

«Αυτή είναι η πιο κατάλληλη στιγμή να επιταχύνουμε τις εξελίξεις. Έχουμε στη διάθεσή μας σημαντικά εργαλεία από την Ε.Ε. που μας επιτρέπουν να εντοπίσουμε το που υπάρχουν ανισότητες όσον αφορά τη διαχείριση του καρκίνου. Η Ε.Ε. χρειάζεται όμως, και την εθνική συμβολή. Το εθνικό σχέδιο για τον καρκίνο είναι ένα απαραίτητο σχέδιο που πρέπει να υιοθετηθεί από κάθε χώρα», δήλως ο Πρώην Πρόεδρος της European Cancer Organisation, Πρόεδρος της European Cancer Community Foundation, Prof. Andreas Charalambous.

Η επόμενη μέρα του Συνεδρίου

Η επόμενη μέρα του 8^ου Ετήσιου Συνεδρίου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου είναι μια μέρα μεγάλης αισιοδοξίας για την επιτάχυνση των εξελίξεων, είναι μέρα που η Ελλάδα βρίσκεται ένα βήμα πιο κοντά στην Ευρώπη και στην εφαρμογή νέων πρακτικών για τον καρκίνο.

«Προσπαθούμε σε συνεργασία με τις άλλες επιστημονικές εταιρείες, τους ασθενείς αλλά και τη φαρμακοβιομηχανία να δημιουργήσουμε ένα νέο πλαίσιο για τους βιοδείκτες, ένα τομέα που χρειάζεται ανανέωση και είναι εξαιρετικά βασικός για τις θεραπείες μας. Παράλληλα αναπτύσσουμε συνεργασία με την ΕΛΛΟΚ σε πάρα πολλούς τομείς και επίδραση στην πολιτεία και στην κοινωνία, μέσα από προγράμματα για σχολεία και τους νέους μας», δήλωσε η Παθολόγος Ογκολόγος, Πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας – ΕΟΠΕ, Ζένια Σαριδάκη.

Επιταχύνουμε τις εξελίξεις, Αξιοποιούμε το momentum!

«Αυτό δεν ήταν ένα Συνέδριο που έκανε η ΕΛΛΟΚ για εσάς. Αυτό ήταν ένα συνέδριο που κάναμε εμείς όλοι μαζί, για να μπορέσουμε να εκφράσουμε αυτά που θέλουμε και να ωθήσουμε τις εξελίξεις, για ένα καλύτερο αύριο για όλους τους ασθενείς με καρκίνο», τόνισε ο Γιώργος Καπετανάκης, πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, απευθυνόμενος στα μέλη της ΕΛΛΟΚ και όλους τους ασθενείς με καρκίνο κατά το κλείσιμο των εργασιών του Συνεδρίου. 

Της Ρούλας Σκουρογιάννη

Για τη φετινή χρονιά, η ημέρα αυτή τιμήθηκε την Κυριακή 5 Ιουνίου, ωστόσο οι εκδηλώσεις είχαν ξεκινήσει από την αρχή του μήνα (Τετάρτη 1^η Ιουνίου), με τη διαδικτυακή γιορτή της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου-ΕΛΛΟΚ και των συλλόγων της, με τίτλο «Τιμούμε, ενδυναμώνουμε, υποστηρίζουμε, γιορτάζουμε!».

Στόχος της διαδικτυακής γιορτής, με ήταν να σταλεί ένα ηχηρό μήνυμα από όλους τους συλλόγους της ΕΛΛΟΚ, ότι οι ασθενείς, οι φροντιστές, οι οικογένειές τους, και οι σύλλογοί τους θα συνεχίσουν να αγωνίζονται καθημερινά για την ουσιαστική ψυχοκοινωνική υποστήριξη, φροντίδα και ενδυνάμωση των ασθενών και παράλληλα θα συνεχίσουν να διεκδικούν από την πολιτεία την υιοθέτηση πολιτικών υγείας και έρευνας για τον καρκίνο, την θεσμοθέτηση μέτρων υποστήριξης των φροντιστών ασθενών με καρκίνο, και την άμεση εφαρμογή μέτρων για την κάλυψη των υφιστάμενων ανεπαρκειών στην ογκολογική περίθαλψη και φροντίδα.

Η πρόοδος στην αντιμετώπιση του καρκίνου και τα βήματα που χάθηκαν λόγω πανδημίας

Παρόλη την πρόοδο, τη γνώση, τις θεραπείες, την αποτελεσματική αντιμετώπιση πολλών τύπων καρκίνου, που μας επιτρέπουν πλέον να μιλάμε για ‘χρόνια νόσο’ σε πολλές περιπτώσεις, η ημέρα επιβίωσης από τον καρκίνο αποκτά, πλέον, μία νέα διάσταση και στόχους, καθώς στο έδαφος που έχει κερδηθεί μπορεί να σημειωθούν πολλές απώλειες, λόγω της πανδημίας που εμπόδισε τις έγκαιρες νέες διαγνώσεις, που ανέβαλε σε μεγάλο βαθμό τον προσυμπτωματικό έλεγχο και όλα αυτά αναμένεται να έχουν επιπτώσεις το επόμενο διάστημα!

Στο libre, μίλησε ο Γεν. Γραμματέας Δ.Σ. ΕΛΛΟΚ, κ. Γιώργος Καπετανάκης, για την Παγκόσμια Ημέρα Επιβίωσης από τον Καρκίνο αλλά και για όλα όσα πρέπει να γίνουν άμεσα για να μη χαθεί άλλος χρόνος αλλά και για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες της πανδημίας που αναμένεται να φανούν…

«Με τη συγκεκριμένη αφιερωματική ημέρα, θέλουμε να αναδείξουμε –εκτός από τη σημαντικότητα της επιβίωσης– το γεγονός ότι βρισκόμαστε σε ένα σταυροδρόμι, αυτή τη στιγμή, πολύ κρίσιμο όσον αφορά καρκίνο τόσο στην Ελλάδα και στην Ευρώπη όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Η χώρα εξέρχεται από την περιπέτεια της πανδημίας, κατά τη διάρκεια της οποίας πολλά ζητήματα Υγείας πήγαν πίσω. Θα πρέπει πολύ γρήγορα να προσαρμοστούμε, να κάνουμε βήματα για να μπορέσουμε να τα αντιμετωπίσουμε όλα αυτά. Μέσα από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για τον Καρκίνο, που είναι το σημαντικότερο αυτή τη στιγμή για όλη την Ευρώπη, πρέπει να μπορέσει η Πολιτεία να αντιληφθεί πιο έντονα την αξία των κοινών δράσεων, των συνεργατικών πρωτοβουλιών, οι οποίες θα είναι εκείνες που θα προωθήσουν ό,τι καλύτερο μπορεί να υπάρχει, και θα φέρουν και πόρους στη χώρα για την έρευνα και την αντιμετώπιση του καρκίνου.

Τα πράγματα που μπορούν και πρέπει να γίνουν είναι πάρα πολλά και η αλήθεια είναι ότι έχουμε καθυστερήσει: η εξατομικευμένη ιατρική, οι νέες διαγνωστικές μέθοδοι με βιοδείκτες, η ανακουφιστική φροντίδα, τα προγράμματα ‘Δοξιάδης’ και ‘Φώφη Γεννηματά’ που έχουν εξαγγελθεί και πρέπει να ξεκινήσει η εφαρμογή τους, σχετικά με την πρόληψη και το screening, και πολλά και σημαντικά ακόμα.

Υπολογίζεται ότι, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πάνω από 10 εκατομμύρια περιπτώσεις ασθενών που βρίσκονταν σε παρακολούθηση, παραμελήθηκαν λόγω της πανδημίας, και από μόνο του αυτό το στοιχείο δείχνει ποια θα είναι η εξέλιξη… Είναι ανησυχητικό που εμείς ως Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου αντιμετωπίζουμε καθημερινά ανάλογες περιπτώσεις ατόμων που ζητούν βοήθεια, καθώς διαγνώστηκαν σε προχωρημένο στάδιο. Πρέπει να γίνει άμεση και ολιστική διαχείριση αυτής της κατάστασης και μόνο έτσι θα υπάρξει πραγματική βελτίωση. Αυτή την προσέγγιση δεν την έχουμε δει ακόμα. Υπάρχουν καλές προθέσεις και κάποιοι σχεδιασμοί, όπως για το Εθνικό Μητρώο Νεοπλασιών, και υπάρχουν φορείς, όπως ο ΕΟΔΥ, που μπορούν να υποστηρίξουν τις προτάσεις αυτές. Μας πήγε πίσω η πανδημία. Το αντιλαμβανόμαστε, ήταν προτεραιότητα. Σήμερα, όμως, πρέπει να ανοίξουμε τα μάτια…», τόνισε καταλήγοντας ο κ. Γ. Καπετανάκης.

Σημαντικά μηνύματα από την εκδήλωση της ΕΛΛΟΚ:

·         Ο καρκίνος θα πρέπει πλέον να αποκαλείται με το όνομά του και να μην σχετίζεται άμεσα με το τέλος της ζωής.
Ο καρκίνος είναι μια σοβαρή ασθένεια, για την οποία σήμερα υπάρχουν πολλές θεραπείες και οφείλει να αντιμετωπίζεται τόσο από τους ασθενείς όσο και από την κοινωνία όχι ως εμπόδιο αλλά ως αφετηρία για ένα νέο ξεκίνημα.

·         Ο καρκίνος δεν αποτελεί ένα «τέλος», αλλά μία «διαδρομή», την οποία για να διανύσουν οι ασθενείς και οι οικείοι τους χρειάζονται υποστήριξη και φροντίδα, τόσο από τον περίγυρό τους, όσο και από τους συλλόγους τους και την πολιτεία.

·         Η εμπειρία της νόσου μπορεί να γίνει πυξίδα για άλλους/άλλες ασθενείς, συμβάλλοντας στη θετική έκβασή τους.

·         Οι ασθενείς και οι επιβιώσαντες εξακολουθούν να απολαμβάνουν κάθε τους ημέρα, υπάρχουν και ονειρεύονται για τους ίδιους, για τους δικούς τους, για την ίδια τη ζωή!

·         Δεν ζούμε μόνο μια φορά, ζούμε κάθε μέρα!

·         Αγωνιζόμαστε όλοι και όλες μαζί για έγκαιρη, καθολική και ισότιμη ογκολογική περίθαλψη και φροντίδα!

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα κατά του Καρκίνου παρέχει στις χώρες μέλη της ΕΕ μεγάλες και ανεπανάληπτες ευκαιρίες βελτίωσης της ογκολογικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένης της ποιότητας ζωής των ασθενών και της επιβίωσης από τον καρκίνο. Η έναρξη ανοικτής συνεργασίας του υπουργείου Υγείας και όλων των δημοσίων φορέων που εμπλέκονται με τον καρκίνο, με τους εκπροσώπους ασθενών, τις επιστημονικές ιατρικές εταιρείες στο χώρο της ογκολογίας, τα ινστιτούτα ερευνών και την ακαδημαϊκή κοινότητα, προκειμένου να δημιουργηθούν ισχυρές ομάδες εργασίας σε κάθε τομέα του προγράμματος, από την πρόληψη, έγκαιρη, διάγνωση και θεραπεία, ποιότητα ζωής και ανακουφιστική φροντίδα είναι επιβεβλημένη.

Οι περισσότερες χώρες μέλη της ΕΕ (Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο, ΗΒ, κ.ά.) έχουν ήδη δημιουργήσει αντίστοιχες δομές σε εθνικό επίπεδο. Η Ελλάδα διαθέτει μεγάλο αριθμό επιφανών επιστημόνων και ερευνητών εντός και εκτός της χώρας, καθώς και σημαντικό αριθμό έμπειρων ασθενών και επιβιωσάντων από τον καρκίνο, ώστε να διεκδικήσει με αυτοπεποίθηση και επάρκεια τη συμμετοχή της στα μεγάλα έργα πολιτικής του Ευρωπαϊκού Σχέδιου για τον Καρκίνο και στα έργα έρευνας και τεχνολογίας της Αποστολής για τον Καρκίνο.

Της Ρούλας Σκουρογιάννη

Είναι γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια της διετούς πανδημίας, οι ογκολογικοί ασθενείς έμειναν παραμελημένοι, πέρασαν αναγκαστικά σε δεύτερη μοίρα και ως προς τις προληπτικές εξετάσεις και ως προς την πρόσβαση στις δομές υγείας και ως προς την τακτική βάση που έκαναν τις θεραπείες τους. Το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίστηκε και στις νέες διαγνώσεις, καθώς ατόνησε ο προληπτικός έλεγχος και στο γενικό πληθυσμό.  Ρωτήσαμε τον κ. Καπετανάκη αν διαπιστώθηκε στο συνέδριο ότι και η έρευνα για την ογκολογία έμεινε πίσω.

«Καταρχάς, συμφωνώ απόλυτα! Πράγματι, έμειναν παραμελημένοι οι ογκολογικοί ασθενείς δύο χρόνια με την πανδημία και δεν αποτέλεσαν προτεραιότητα του συστήματος υγείας και μάλιστα κατά διαστήματα λαμβάνονταν αποφάσεις οι οποίες όχι μόνο δεν διευκόλυναν αλλά δυσκόλευαν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονταν τα προβλήματα που υπάρχουν, τα οποία είναι και πολυσύνθετα και χρήζουν διεπιστημονικής αντιμετώπισης. Για αυτό κάναμε και δύο έρευνες -μία το 2020 και μία το 2021- τα αποτελέσματα των οποίων δείχνουν καθαρά όλα αυτά καθώς και την πολύ σοβαρή οικονομική επιβάρυνση. Όλο αυτό το διάστημα, μεγάλος αριθμός ασθενών στράφηκε στον ιδιωτικό τομέα, για να καταφέρει να αντιμετωπίσει τα προβλήματά του, το οποίο σημαίνει μεγάλη επιβάρυνση. Και για αυτούς που μπορούσαν όλα καλά, για αυτούς που δεν το άντεχαν οικονομικά υπήρξαν σοβαρές επιπτώσεις.

Για την έρευνα, το 2022 θα είναι ένα κομβικό έτος. Πέρσι, ξεκίνησε και ανακοινώθηκε από την ευρωπαϊκή επιτροπή και την ευρωπαία επίτροπο υγείας το Europe’s Beating Cancer Plan, το ευρωπαϊκό πρόγραμμα κατά του καρκίνου, ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο για την ολιστική προσέγγιση στην αντιμετώπιση του καρκίνου, με χρονικό πλαίσιο επταετίας. Ήδη, ξεκίνησε η εφαρμογή του ξεκίνησε και των διαφόρων προγραμμάτων που το συνοδεύουν και έχουν να κάνουν με χρηματοδότηση κυρίως της έρευνας και της τεχνολογίας πάνω στον καρκίνο.
Για να έχει επιτυχία αυτό το πρόγραμμα και να μπορέσει να φέρει αποτελέσματα θα πρέπει να υπάρξει πολιτική δέσμευση για την εφαρμογή του από τις χώρες, από τα κράτη-μέλη, ότι θέλουν να καταπολεμήσουν τον καρκίνο, ότι εφαρμόζουν τις συστάσεις και ότι συμμετέχουν στα έργα, στις δράσεις και τις πρωτοβουλίες.
Αυτό ήταν σε έλλειψη τη χρονιά που πέρασε. Υπήρξαν αρκετές προτάσεις από ερευνητικούς φορείς (να σημειώσουμε ότι οι προτάσεις αυτές πρέπει να είναι κοινές, δηλαδή συμμετέχουν και φορείς της Πολιτείας και ερευνητικοί και επιστημονικοί φορείς, και είναι προαπαιτούμενο να συμμετέχουν και οι ίδιοι οι ασθενείς). Ωστόσο, το ευρωπαϊκό περιβάλλον είναι πολύ ανταγωνιστικό και για να μπορέσει να έχει επιτυχία η χώρα και να μπορέσει να απορροφήσει πόρους θα πρέπει να υπάρξει συντονισμός και θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα από την πολιτεία, πράγμα το οποίο δε συνέβη σε ικανοποιητικό βαθμό το 2021.
Αυτό, λοιπόν, ήταν πρωταρχικός στόχος του συνεδρίου μας να αναδείξουν αυτή την ανάγκη. Διότι, για να φτάσουμε να ικανοποιείται η πιο βασική ανάγκη του ασθενή με καρκίνο που θέλει να κάνει τη θεραπεία του, να βρει το φάρμακό του, πρέπει να ξεκινήσουμε από μία άκρη. Δυστυχώς, στην Ελλάδα, ξεκινάμε όταν ήδη έχει προκληθεί ένα πρόβλημα και πρέπει να το λύσουμε. Για παράδειγμα, όταν υπάρξει έλλειψη σε φάρμακα, τότε ψάχνουμε να δούμε πώς θα βρούμε λεφτά, όταν υπάρξει έλλειψη σε γιατρούς, τότε ψάχνουμε να βρούμε λύση για να καλυφθούν τα κενά. Αυτός ο φαύλος κύκλος υπάρχει γιατί δεν γίνεται σχεδιασμός από την αρχή.  Δεν εφαρμόζεται Εθνικό σχέδιο δράσης για τον καρκίνο. Και το σπουδαιότερο, ενώ υπάρχει ανάλογη κατεύθυνση και εστίαση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η δημιουργίας ενός δικτύου Κέντρων Καρκίνου για όλη την Ευρώπη, εμείς δεν έχουμε ακόμα Εθνικό Μητρώο Νεοπλασιών! Δεν γνωρίζουμε τα δεδομένα της χώρας μας και παίρνουμε στατιστικά από τις γειτονικές χώρες (όπως η Τουρκία) για να υπολογίσουμε περίπου τι γίνεται στην Ελλάδα(!), πράγμα το οποίο είναι ανεπίτρεπτο, ειδικά σήμερα με τις δυνατότητες που δίνει η ψηφιακή τεχνολογία…».

·         Κι όμως, η ψηφιοποίηση μπορούμε να πούμε ότι είναι το μόνο θετικό που βγήκε από την πανδημία, καθώς η ανάγκη μας έκανε να προχωρήσουμε και τώρα θα την αξιοποιήσουμε για θετικό σκοπό.

«Πράγματι, ίσως, το μόνο θετικό που μας έμεινε από την πανδημία είναι ότι είχαμε μία έμφαση στην ψηφιοποίηση ορισμένων υπηρεσιών, και αυτό δείχνει μία καλή κατεύθυνση.

Αν μπορούμε να εξάγουμε ένα θετικό συμπέρασμα από το συνέδριό μας ήταν η τοποθέτηση του γενικού γραμματέα υπηρεσιών Υγείας, κ. Ιωάννη Κωτσιόπουλου, ο οποίος παρουσίασε ένα σχέδιο που αφορά την ψηφιοποίηση και τον καρκίνο με συγκεκριμένο μπάτζετ, το οποίο ελπίζουμε να έχει εφαρμογή. Θα πρέπει να καλύψουμε σαν χώρα τα κενά που άφησε η πανδημία αφενός και αφετέρου, να μπορέσει η πολιτεία να ηγηθεί έτσι ώστε να αποτελέσουμε όλοι μαζί μία ομάδα δράσης, ένα task force, που θα αντικατοπτρίζει το σχέδιο της ΕΕ για τον καρκίνο, πάντα υπό την αιγίδα και την υποστήριξη της πολιτείας και των συναρμόδιων φορέων».

·         Υπάρχει κάποια έρευνα που –έστω και αν δεν έχει ολοκληρωθεί– δείχνει σε τι βαθμό επηρεάστηκαν αρνητικά οι ογκολογικοί ασθενείς και η πρόληψη για τον καρκίνο, στην Ελλάδα, αυτά τα δύο χρόνια της πανδημίας;

«Στη χώρα μας, δε γνωρίζω να έχει γίνει κάτι τέτοιο. Κάποια αποτελέσματα ερευνών που έγιναν στην Αγγλία έδειξαν ότι υπήρχαν σοβαρές καθυστερήσεις έως και 50% στις νέες διαγνώσεις. Αυτό είναι καταλυτικό επειδή σημαίνει ότι το επόμενο διάστημα αναμένεται να έχουμε ασθενείς με καρκίνο σε προχωρημένο στάδιο και επίσης να έχουμε ασθενείς με παραμελημένους καρκίνους. Αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα που αν δεν το συνειδητοποιήσουμε και δεν το αντιμετωπίσουμε άμεσα, θα οδηγηθούμε σε μία νέα μορφή πανδημίας!».

·         Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε, κλείνοντας, κάτι αισιόδοξο που ανακοινώθηκε στο συνέδριο;«Στο συνέδριο, θίξαμε διάφορα θέματα, όπως η ποιότητα των υπηρεσιών υγείας και η ασφάλεια των ασθενών. Είναι ένας πολύ σοβαρός τομέας και η αλήθεια είναι -και αυτό πρέπει να ειπωθεί- ότι κατά τη διάρκεια της πανδημίας γίνανε σοβαρές εκπτώσεις στην ποιότητα υπηρεσιών και στην ασφάλεια των ασθενών, από όλες τις οπτικές. Για τις ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις και τη μικροβιακή αντοχή, είχαμε την τιμή να έχουμε μαζί μας στο συνέδριο την Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας ΕΚΠΑ, Δάφνη Καϊτελίδου, Πρόεδρο του Οργανισμού για τη Διασφάλιση της Ποιότητας των Υπηρεσιών Υγείας (ΟΔΙΠΥ), η οποία μας μίλησε για την εθνική στρατηγική για την ποιότητα υπηρεσιών. Στον τομέα αυτό, τα πράγματα αρχίζουν να μπαίνουν σε ένα δρόμο και φαίνεται ότι γίνεται εξαιρετική δουλειά σε αυτό τον νέο οργανισμό.  Τα αποτελέσματα θα φανούν, ίσως, αρκετά αργότερα γιατί θέλει διαρκή και συνεχή δουλειά και εκπαίδευση όλη αυτή η προσπάθεια, αλλά είμαστε αισιόδοξοι». 

Με βάση τα μέχρι σήμερα ισχύοντα είναι μηδενική η συμμετοχή των ασθενών στην πραγματοποίηση ακτινοθεραπειών σε συμβεβλημένα με τον ΕΟΠΥΥ ιατρικά διαγνωστικά κέντρα, εξαιρουμένης της ιατρικής αμοιβής, η οποία θα πρέπει να συνοδεύεται από απόδειξη όπου θα αναφέρεται και το όνομα του γιατρού, ενώ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις καλύπτεται και η αμοιβή, όπως περιγράφεται από τη διευκρινιστική εγκύκλιο του ΕΟΠΥΥ. Η ΕΛΛΟΚ καλεί όλους όσους δέχονται «τέτοιου είδους εκβιασμούς να προβαίνουν σε επώνυμες καταγγελίες και να αντιδρούν γιατί μόνο με αυτό τον τρόπο θα καταφέρουμε να αλλάξουμε την άσχημη κατάσταση που επικρατεί μέχρι σήμερα».

Διαχρονικό το πρόβλημα της επιπλέον καταβολής χρημάτων

Τους τελευταίους δύο μήνες, μετά την έξαρση της πανδημίας του κορονοϊού, υπάρχει αραίωση των ραντεβού στα νοσοκομεία, ώστε να αποφευχθεί ο συνωστισμός, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται μεγάλες καθυστερήσεις και ουρές αναμονών στα τμήματα ακτινοθεραπείας των δημόσιων νοσοκομείων. Αρκετοί ασθενείς αναζητούν λύση σε συμβεβλημένα με τον ΕΟΠΥΥ ιδιωτικά κέντρα και κλινικές και όπως καταγγέλλει η ΕΛΛΟΚ «είναι συχνή η εμφάνιση φαινομένων καταχρηστικής υποχρέωσης τους να καταβάλουν επιπλέον χρήματα για την πραγματοποίηση των ακτινοθεραπειών». Σύμφωνα με την Ομοσπονδία «το φαινόμενο αυτό δεν είναι καινούριο, καθώς επί σειρά ετών ακολουθείται «σιωπηρά» και με την ανοχή του συστήματος, μία ανήθικη και μη σύννομη πρακτική από μέρος του ιδιωτικού τομέα που αν και έχει υπογράψει συμβάσεις και εμφανίζεται συμβεβλημένο με τον ΕΟΠΥΥ, δεν αρκείται στην τήρηση των όρων αυτών, αλλά λειτουργεί επιβάλλοντας πρόσθετες παράνομες χρεώσεις στους ασθενείς, οι οποίοι βρίσκονται σε ανάγκη και μη έχοντας άλλες επιλογές, τελικά υποκύπτουν».

Η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου, έχει στηλιτεύσει πολλές φορές τις πρακτικές αυτές και έχει ζητήσει από τις ηγεσίες του υπουργείου Υγείας και τον ΕΟΠΥΥ να παρέμβουν ώστε να αποκατασταθεί η νομιμότητα και να προστατευθεί το δημόσιο συμφέρον και η υγεία των πολιτών.

Επιπλέον, τονίζει ότι τα φαινόμενα αυτά εμφανίζονται ως συνέπεια των μεγάλων καθυστερήσεων, παρά το γεγονός ότι ο ακτινοθεραπευτικός χάρτης της χώρας έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, μετά και τις μεγάλες δωρεές του Ιδρύματος Πολιτισμού Σταύρος Νιάρχος, «γεγονός που αποδεικνύει ότι δεν είναι απόρροια έλλειψης δυνατοτήτων, αλλά μάλλον επιλογή συντήρησης μιας υπάρχουσας νοσηρής κατάστασης».

Η ΕΛΛΟΚ θέτει απλά ερωτήματα προς το υπουργείο Υγείας και τον ΕΟΠΥΥ:

«Γιατί δεν εφαρμόζεται ο νόμος; Γιατί δεν εφαρμόζονται οι προβλεπόμενες κυρώσεις για τους παραβάτες και γιατί δεν αυστηροποιείται το θεσμικό πλαίσιο με επιπλέον ποινές για όσους εμφανίζουν υποτροπή; Δεν μπορούμε ή δεν θέλουμε;

Εφόσον υπάρχει πλέον ο απαραίτητος εξοπλισμός, γιατί δεν διευρύνεται το ωράριο λειτουργίας των ακτινοθεραπευτικών τμημάτων των δημόσιων νοσοκομείων, με τη δημιουργία διπλής βάρδιας, ώστε να καλύπτεται μεγαλύτερος αριθμός ασθενών σε μικρότερο χρονικό διάστημα και να αποφευχθούν οι καθυστερήσεις μηνών; (Η ερώτηση αυτή μένει αναπάντητη από το 2011)

Γιατί παρά τις τόσες διαμαρτυρίες και καταγγελίες πολιτών για παράνομες χρεώσεις και εκβιαστικές συμπεριφορές, ο ΕΟΠΥΥ δεν προβαίνει σε σχετικές ανακοινώσεις, προκειμένου να διασφαλίσει το δημόσιο συμφέρον και να προστατεύσει τους ασφαλισμένους;».