«Από την οπτική της Τράπεζας της Ελλάδος, η συμμετοχή ξένων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στο μετοχικό κεφάλαιο ελληνικών τραπεζών είναι απολύτως επιθυμητή», δήλωσε ο Γιάννης Στουρνάρας στη Handelsblatt.

Οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις αποτελούν, όπως τόνισε, σημαντικό βήμα «για την υλοποίηση μιας τραπεζικής ένωσης στην Ευρώπη, την υπέρβαση του κατακερματισμού και την επίτευξη οικονομιών κλίμακας».

Το ενδιαφέρον που δείχνουν οι διεθνείς τράπεζες για την Ελλάδα δεν είναι τυχαίο. Μετά την πολυετή κρίση κρατικού χρέους, οι ελληνικές τράπεζες έχουν προχωρήσει σε ριζική εξυγίανση των ισολογισμών τους. Τα αποτελέσματα πρώτου εξαμήνου που ανακοινώθηκαν πρόσφατα καταδεικνύουν αύξηση των εσόδων, διατήρηση της υψηλής κερδοφορίας, σημαντική υποχώρηση των πιστωτικών κινδύνων και βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού.

Οι αναλυτές θεωρούν πλέον τον κλάδο ελκυστική επενδυτική επιλογή. Η «ισχυρή επίδοση», οι υψηλές μερισματικές αποδόσεις και οι αποτιμήσεις που παραμένουν ευνοϊκές καθιστούν τις ελληνικές τράπεζες μια «πειστική ευκαιρία για επενδυτές που αναζητούν αξία και ανάπτυξη», αναφέρουν αναλυτές της Deutsche Bank.

Παράλληλα, σύμφωνα με τους ίδιους, οι ελληνικές τράπεζες αποτελούν ελκυστικούς υποψηφίους για συμμετοχές και εξαγορές.

Η UniCredit είναι ευπρόσδεκτος επενδυτής στην Αθήνα

Το πόσο θετικά αντιμετωπίζονται τέτοιου είδους επενδύσεις στην Ελλάδα αποτυπώνεται στην περίπτωση της Alpha Bank, που προχώρησε ήδη στα τέλη του 2023 σε στρατηγική συνεργασία με τη UniCredit. Τότε, οι Ιταλοί απέκτησαν αρχικά από το κρατικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) ποσοστό 8,97% των μετοχών. Σήμερα, η UniCredit κατέχει 29,8%, ενώ περίπου το 70% των μετοχών βρίσκεται σε ελεύθερη διασπορά.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι αργά ή γρήγορα η UniCredit θα καταθέσει πρόταση εξαγοράς προς τους μετόχους της Alpha Bank.

Σε αντίθεση με τη Γερμανία, ο διευθύνων σύμβουλος της UniCredit, Αντρέα Ορσέλ, απολαμβάνει ευρείας αποδοχής στην Αθήνα. Ο CEO της Alpha Bank, Βασίλης Ψάλτης, καθώς και η ελληνική κυβέρνηση, έχουν εκφράσει ανοιχτά την ικανοποίησή τους για την είσοδο της ιταλικής τράπεζας.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτήρισε τη συμμετοχή «σαφή ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία».

Η Ευρώπη, όπως τόνισε, χρειάζεται «ισχυρότερες, τεχνολογικά προηγμένες τράπεζες, οι οποίες θα είναι ανταγωνιστικές σε διεθνές επίπεδο και θα μπορούν να χρηματοδοτήσουν τον μετασχηματισμό της ευρωπαϊκής οικονομίας».

Ο Γιάννης Στουρνάρας κάνει επίσης λόγο για «μια πολύ θετική εξέλιξη και για τις δύο τράπεζες».

Από την πλευρά του, ο Αντρέα Όρσελ δήλωσε φέτος ότι η επένδυση «έχει ξεπεράσει σαφώς τις προσδοκίες μας». Από την είσοδο των Ιταλών, η χρηματιστηριακή αξία της Alpha Bank έχει τριπλασιαστεί.

Κέρδη 2,4 δισ. ευρώ για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες

Σε λειτουργικό επίπεδο, οι τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες εμφανίζονται σε καλή κατάσταση.

Οι Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα και Τράπεζα Πειραιώς κατέγραψαν συνολικά στο πρώτο εξάμηνο του 2026 καθαρά κέρδη 2,4 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Τα συνολικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 5%, ενώ τα βασικά έσοδα από τόκους και προμήθειες ενισχύθηκαν ακόμη περισσότερο, κατά 8%. Κύριοι μοχλοί ανάπτυξης ήταν οι δραστηριότητες διαχείρισης περιουσίας, οι ασφαλιστικές υπηρεσίες και οι χρηματιστηριακές εργασίες. Με μέση απόδοση ιδίων κεφαλαίων περίπου 12%, οι ελληνικές τράπεζες βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ο οποίος διαμορφώνεται στο 10%.

Σημαντική βελτίωση καταγράφεται και στην κεφαλαιακή τους επάρκεια. Σύμφωνα με υπολογισμούς της DBRS Morningstar, ο μέσος δείκτης κεφαλαίων υψηλής ποιότητας Tier 1 ανέρχεται πλέον στο 16,5%.

Ταυτόχρονα, βελτιώνεται και η ποιότητα των ιδίων κεφαλαίων, καθώς οι τράπεζες περιορίζουν σταδιακά τις αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις, τις οποίες είχαν λάβει το 2012 ως αντιστάθμισμα για το «κούρεμα» των ελληνικών κρατικών ομολόγων.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η αποκλιμάκωση των προβληματικών δανείων. Ενώ το 2016 ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPL) βρισκόταν ακόμη στο 55%, σήμερα έχει υποχωρήσει περίπου στο 3%, πλησιάζοντας έτσι τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, που βρίσκεται στο 2,2%.

Τα σενάρια εξαγορών

Η επιστροφή του ελληνικού τραπεζικού κλάδου αποτυπώνεται και στο Χρηματιστήριο. Ο τραπεζικός δείκτης FTSE/ATHEX Banks έχει ενισχυθεί κατά 21,4% μόνο τους τελευταίους τρεις μήνες. Παρά το ράλι, οι τέσσερις μεγάλες τράπεζες εξακολουθούν να διαπραγματεύονται με discount σε σχέση με αντίστοιχα ευρωπαϊκά ιδρύματα.

Και αυτό, σύμφωνα με την Deutsche Bank, τις καθιστά ακόμη πιο ελκυστικούς στόχους εξαγορών.

Από τη στιγμή που η Alpha Bank είναι ουσιαστικά ήδη συνδεδεμένη με τη UniCredit, οι αναλυτές θεωρούν κυρίως την Τράπεζα Πειραιώς και τη Eurobank ως ενδιαφέροντες πιθανούς στόχους.

Η Πειραιώς θεωρείται σχετικά εύκολο να ενσωματωθεί σε έναν μεγαλύτερο τραπεζικό όμιλο λόγω της συγκριτικά χαμηλής χρηματιστηριακής της αξίας και της σαφούς εστίασής της στην εγχώρια αγορά.

Η Eurobank, από την άλλη πλευρά, προσφέρει μέσω των θυγατρικών της στη Νοτιοανατολική Ευρώπη πρόσθετες προοπτικές ανάπτυξης σε αγορές όπως η Βουλγαρία και η Κύπρος.

Στους χρηματοπιστωτικούς κύκλους, ως πιθανοί ενδιαφερόμενοι για την απόκτηση συμμετοχών στην Ελλάδα αναφέρονται μεγάλες ιταλικές, γαλλικές και ισπανικές τράπεζες.

Για τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, πάντως, η συζήτηση υπερβαίνει τις πιθανές επιχειρηματικές συνέργειες.

Μια πραγματική ευρωπαϊκή τραπεζική ένωση μπορεί να λειτουργήσει μόνο εφόσον δημιουργηθούν και οι κατάλληλες πολιτικές προϋποθέσεις, δήλωσε ο Γιάννης Στουρνάρας στη Handelsblatt.

Σε αυτές περιλαμβάνονται, κυρίως, το κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλισης Καταθέσεων (EDIS) και ένας ενιαίος μηχανισμός διαχείρισης κρίσεων.

Μόνο τότε, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούν τα κεφάλαια και η ρευστότητα να κυκλοφορούν ελεύθερα εντός της Ευρώπης.

Αυτό δεν θα διευκόλυνε μόνο τις διασυνοριακές τραπεζικές συγχωνεύσεις, αλλά θα επέτρεπε επίσης τη δημιουργία μιας πραγματικής ένωσης κεφαλαιαγορών και την αποτελεσματικότερη κατανομή των χρηματοδοτικών πόρων στην Ευρώπη.

Οι διευθύνοντες σύμβουλοι των τραπεζών τόνισαν ότι το εγχώριο τραπεζικό σύστημα χρηματοδοτεί την ελληνική οικονομία και το επιχειρείν διαθέτοντας ισχυρή κερδοφορία, κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα, δίνοντας έμφαση στην αξιοποίηση των κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Υπογράμμισαν επίσης ότι τα προγράμματα μετασχηματισμού των τραπεζών βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και οδηγούν το τραπεζικό σύστημα στην επόμενη ημέρα προς όφελος της πελατείας τους.

Οι εκτιμήσεις των τεσσάρων για την ελληνική οικονομία

Ο διευθύνων σύμβουλος της Τράπεζας Πειραιώς Χρήστος Μεγάλου επισήμανε ότι σε αντίθεση με τους Ευρωπαίους εταίρους της, η Ελλάδα παραμένει σε τροχιά οικονομικής ανάπτυξης το 2023 και μετά, λόγω της διαφορετικής φάσης στον οικονομικό κύκλο για την ελληνική οικονομία, και της βελτιωμένης ανθεκτικότητας και ανταγωνιστικότητας της χώρας.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας Παύλος Μυλωνάς επισήμανε ότι η οικονομική δραστηριότητα συνέχισε να επιδεικνύει ανθεκτικότητα έναντι των δυσχερών συνθηκών που απορρέουν από την ενεργειακή κρίση, με τον ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ της χώρας να παραμένει μεταξύ των υψηλότερων στη ζώνη του ευρώ.

Όπως ανέφερε ο κ.Μυλωνάς, ο τουρισμός συνεχίζει να αποτελεί βασικό πυλώνα ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, με τα έως τώρα στοιχεία να υποδηλώνουν ότι τα έσοδα από τον τουρισμό θα ανέλθουν σε νέο ιστορικό υψηλό εφέτος. Παράλληλα, η κερδοφορία του ιδιωτικού τομέα, οι θετικές εξελίξεις στην αγορά εργασίας και τα μέτρα δημοσιονομικής στήριξης ύψους 13 δισ. ευρώ περίπου, σε ακαθάριστη αξία, βοηθούν να μετριαστεί ο αντίκτυπος του πληθωρισμού στην πραγματική οικονομία. Η κεκτημένη δυναμική λόγω των ισχυρών οικονομικών επιδόσεων του εννεαμήνου 2022, τα αμυντικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας, όσον αφορά τη θέση της στον επιχειρηματικό και πιστωτικό κύκλο, η ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων που έχουν σφυρηλατηθεί μέσα από πολυετείς αναδιαρθρώσεις και διατηρούν χαμηλά επίπεδα μόχλευσης, καθώς και η ανάκαμψη των επενδύσεων με οδηγό τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), καθιστούν την Ελλάδα σχετικά ανθεκτική απέναντι στις οικονομικές πιέσεις, εκτίμησε ο κ. Μυλωνάς.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Alpha Bank Βασίλης Ψάλτης ανέφερε ότι καθώς η γεωπολιτική αστάθεια ρίχνει τη σκιά της στη μακροοικονομική εικόνα σε παγκόσμιο επίπεδο, η ελληνική οικονομία σημείωσε ισχυρές επιδόσεις και βρίσκεται σε ευνοϊκότερη θέση να διαχειριστεί εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Το ελληνικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2% το 2023, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, απόδειξη της ανθεκτικότητας που έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια η ελληνική οικονομία. Τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ και η συνεχιζόμενη, αξιοσημείωτη εισροή επενδύσεων στην Ελλάδα, προοιωνίζονται συνέχιση της επέκτασης του δανειακού χαρτοφυλακίου της τράπεζας, πρόσθεσε.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank Φωκίωνας Καραβίας ανέφερε ότι σε ένα περιβάλλον γεμάτο από οικονομικές και γεωπολιτικές αβεβαιότητες, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να εκπλήσσει θετικά, με το ρυθμό ανάπτυξης να προβλέπεται πλέον στο 6% για τη εφετινή χρονιά. Η συνεχιζόμενη αύξηση των επιτοκίων και η παράταση του πολέμου στην Ουκρανία δημιουργούν υφεσιακές πιέσεις στην ευρωπαϊκή και διεθνή οικονομία, με τους κινδύνους να βαίνουν αυξανόμενοι. H ισχυρή επίδοση του 2022 μαζί με το διαρκές επενδυτικό ενδιαφέρον για τη χώρα και η καλή πορεία απορρόφησης των ευρωπαϊκών πόρων, οδηγούν στην εκτίμηση ότι θα έχουμε θετικό ρυθμό ανάπτυξης το 2023, όμως σε σημαντικά χαμηλότερο επίπεδο. Ωστόσο, θα παραμείνει πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, διατηρώντας την Ελλάδα σε τροχιά πραγματικής σύγκλισης, εκτίμησε ο κ.Καραβίας.

Οι εξελίξεις στις μικρότερες τράπεζες

Θετικές είναι και οι εξελίξεις και σε δύο μικρότερες σε μέγεθος τράπεζες, σύμφωνα με όσα πρόεκυψαν την εβδομάδα που μας πέρασε.

Αναφορικά με την Παγκρήτια, σύμφωνα με πηγές της Τράπεζας, με επαρκή κεφάλαια (μετά την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου) και έναν ισχυρό πλέον βασικό μέτοχο η Παγκρήτια προχωρά στην υλοποίηση του επιχειρηματικού της πλάνου, με αυξανόμενη δυναμική και με κύριους άξονες ανάπτυξης την εξαγορά της δραστηριότητας του Ελληνικού υποκαταστήματος της HSBC, καθώς και τη συγχώνευση με απορρόφηση της Συνεταιριστικής Τράπεζας Χανίων. Για την Παγκρήτια Τράπεζα, η νέα μέρα έχει ήδη ξεκινήσει, καθιστώντας την πλέον το φαβορί για τη δημιουργία του πέμπτου τραπεζικού πόλου στη χώρα, στοχεύοντας στη σημαντική υποστήριξη της επιχειρηματικότητας και εν γένει της Ελληνικής οικονομίας, αναφέρουν οι ίδιες πηγές με αφορμή και την αναβάθμιση της αξιολόγησης της από την Moody΄s.

Από πλευράς Optima bank, με αφορμή και την επιτυχή ολοκλήρωση της έκδοσης μετατρέψιμου ομολογιακού δανείου (ΜΟΔ) από το οποίο η τράπεζα άντλησε το ποσό των 60 εκατ. ευρώ, η διοίκηση της τράπεζας επισήμανε ότι η τράπεζα ενισχύει περαιτέρω τα οικονομικά της μεγέθη. Όπως επισημάνθηκε η τράπεζα πέτυχε και πέρασε σε κερδοφορία 18 μόλις μήνες μετά την έναρξη λειτουργίας της, γεγονός σπάνιο και σε διεθνές επίπεδο. Τα κέρδη της τράπεζας το 2021 ανήλθαν σε 16,7 εκατ. ευρώ με τις εκτιμήσεις για το 2022 να κυμαίνονται γύρω στα 30 εκατ. ευρώ. Οι χορηγήσεις ανέρχονται σε 1,5 δισ. ευρώ και οι καταθέσεις στα 2 δισ. ευρώ, με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια να βρίσκονται στο 0%. H Optima bank, έχοντας επενδύσει ήδη πάνω από 20 εκατ. ευρώ, διαθέτει σήμερα δίκτυο 26 καταστημάτων σε Αθήνα, Κόρινθο, Θεσσαλονίκη και Ηράκλειο Κρήτης ενώ τις αμέσως επόμενες ημέρες ανοίγει και το κατάστημα της τράπεζας στην Λάρισα και σχεδιάζει νέα επέκταση σε περιοχές όπου υπάρχει έντονη οικονομική δραστηριότητα που συνεπάγεται ανάγκη παροχής τραπεζικών προϊόντων και υπηρεσιών. Ταυτόχρονα η τράπεζα διαθέτει ισχυρή παρουσία στα εναλλακτικά ψηφιακά δίκτυα.

Στον απόηχο της αναβάθμισης από την Moody’s

Τα ισχυρά αυτά οικονομικά αποτελέσματα των τραπεζών ήρθαν στον απόηχο της αναβάθμισης τους από τον οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s, που προχώρησε την αναβάθμιση του μακροπρόθεσμου αξιόχρεου των καταθέσεων έξι ελληνικών τραπεζών κατά μία ή δύο βαθμίδες, καθώς και στην αυτοτελή βασική πιστοληπτική αξιολόγηση (BCA) τριών από τις τράπεζες αυτές, γεγονός που σύμφωνα με τραπεζικές πηγές αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στις προοπτικές του εγχώριου τραπεζικού συστήματος και σηματοδοτεί την επόμενη ημέρα που έχει ήδη ξεκινήσει.

Οι προοπτικές του μακροπρόθεσμου αξιόχρεου των καταθέσεων για δύο τράπεζες, άλλαξαν σε σταθερές από θετικές μετά τις αναβαθμίσεις τους, ενώ για τις υπόλοιπες τέσσερις τράπεζες παρέμειναν θετικές. Σύμφωνα με την Moody’s, οι αναβαθμίσεις καθοδηγήθηκαν από τις διαρθρωτικές βελτιώσεις στην ελληνική οικονομία, τις σημαντικές ενισχύσεις στην ποιότητα του ενεργητικού των τραπεζών, τη βελτίωση των κερδών από τις βασικές πηγές δραστηριότητάς τους. Βασικός μοχλός για τις νέες αξιολογήσεις είναι η βελτιωμένη οικονομική θέση της Ελλάδας, με καλύτερες λειτουργικές και πιστωτικές συνθήκες, που προσφέρουν ένα πιο υποστηρικτικό λειτουργικό περιβάλλον για τις τράπεζες της χώρας. Αυτές οι θετικές εξελίξεις στο λειτουργικό περιβάλλον, σηματοδοτούν επίσης χαμηλότερους κινδύνους για τα προφίλ φερεγγυότητας των ελληνικών τραπεζών.

Όπως εκτιμά ο οίκος αξιολόγησης ο ισχυρός τουριστικός τομέας, η εγχώρια κατανάλωση και οι επενδύσεις, θα οδηγήσουν σε μία ισχυρή αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά περίπου 5,3% το 2022 με βάση τις προσδοκίες του οίκου, υψηλότερα σε σχέση με την αύξηση 2,2% για το μέσο όρο της Ευρωζώνης. Αν και η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί σημαντικά στο 1,8% το 2023, καθώς οι υψηλές τιμές της ενέργειας διαχέονται σε ευρύτερες πληθωριστικές πιέσεις και εξασθενούν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, ενώ η αύξηση των επιτοκίων θα επηρεάσει αρνητικά τις επενδύσεις, η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με υψηλότερο ρυθμό από τις άλλες χώρες της ΕΕ, εκτιμά ο οίκος αξιολόγησης.