Ακολουθούν όλα όσα πρέπει να προσέχουν οι καρδιοπαθείς όταν επικρατεί καύσωνας:

   Αποφυγή έκθεσης σε ήλιο και ζέστη

   * Οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν αγγειοδιαστολή (τα αγγεία διευρύνονται), με αποτέλεσμα την πτώση της πίεσης και επιβάρυνση της καρδιάς.

   * Οι καρδιοπαθείς δεν πρέπει να βγαίνουν έξω τις ώρες αιχμής (11:00-17:00), όταν η ζέστη είναι εντονότερη.

   * Αν είναι απολύτως αναγκαίο να βγουν, να φορούν καπέλο, γυαλιά ηλίου, ανοιχτόχρωμα και ελαφριά ρούχα, και να κινούνται στη σκιά.

   Παραμονή σε δροσερό περιβάλλον

   * Ιδανικά να βρίσκονται σε χώρους με κλιματισμό. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, να χρησιμοποιούν ανεμιστήρες και να κρατούν τα παράθυρα και τα παντζούρια κλειστά τις ώρες ζέστης.

   * Το βράδυ, να αερίζεται ο χώρος και να δροσίζεται φυσικά.

   * Ενδείκνυται η χρήση βρεγμένων πετσετών στο μέτωπο, στον αυχένα και στα χέρια για μείωση της θερμοκρασίας του σώματος.

   Σωστή ενυδάτωση, με προσοχή

   * Η επαρκής κατανάλωση νερού είναι απαραίτητη για να αποφευχθεί η αφυδάτωση, που μπορεί να προκαλέσει πτώση της πίεσης ή καρδιακή αρρυθμία.

   * Οι καρδιοπαθείς πρέπει να πίνουν νερό τακτικά, ακόμα κι αν δεν διψούν.

   * Όσοι έχουν καρδιακή ανεπάρκεια ή άλλες παθήσεις που περιορίζουν την πρόσληψη υγρών, πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες του γιατρού τους.

   Ελαφριά και ισορροπημένη διατροφή

   * Η κατανάλωση βαριών, λιπαρών και αλμυρών γευμάτων επιβαρύνει την καρδιά και το πεπτικό σύστημα.

   * Συνιστάται διατροφή με μικρά και συχνά γεύματα, πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και δροσερά φαγητά.

   * Τα φρούτα και τα λαχανικά όχι μόνο δροσίζουν, αλλά και ενυδατώνουν τον οργανισμό, καθώς περιέχουν νερό, βιταμίνες και ηλεκτρολύτες.

   Προσοχή στη χορήγηση φαρμάκων

   * Πολλά καρδιολογικά φάρμακα, όπως τα διουρητικά, μπορεί να αυξήσουν την απώλεια υγρών και να οδηγήσουν σε αφυδάτωση ή ανισορροπία ηλεκτρολυτών.

   * Είναι σημαντικό οι καρδιοπαθείς να μην τροποποιούν μόνοι τους τη φαρμακευτική αγωγή και να συμβουλεύονται τον γιατρό τους σε περίπτωση αλλαγής καιρικών συνθηκών.

   * Πρέπει να προσέχουν για σημάδια όπως μυϊκές κράμπες, αδυναμία ή σύγχυση, που μπορεί να σχετίζονται με ηλεκτρολυτικές διαταραχές.

   Αποφυγή σωματικής καταπόνησης

   * Η έντονη σωματική δραστηριότητα σε περιβάλλον με υψηλή θερμοκρασία αυξάνει την καταπόνηση της καρδιάς και μπορεί να προκαλέσει αρρυθμίες ή επεισόδιο στηθάγχης.

   * Η άσκηση (αν επιτρέπεται από τον γιατρό) πρέπει να γίνεται μόνο τις πολύ πρωινές ώρες ή το βράδυ, σε δροσερό περιβάλλον.

   * Ενδείκνυται ξεκούραση κατά τη διάρκεια της ημέρας και αποφυγή κάθε περιττής δραστηριότητας.

   Παρακολούθηση συμπτωμάτων και έγκαιρη αντιμετώπιση

   * Οι καρδιοπαθείς πρέπει να είναι σε εγρήγορση για ύποπτα συμπτώματα, όπως:

   * Πόνος στο στήθος

   * Δύσπνοια

   * Ταχυκαρδία

   * Ζάλη ή λιποθυμική τάση

   * Υπέρμετρη κόπωση

   * Σε περίπτωση εμφάνισης τέτοιων συμπτωμάτων, πρέπει να ζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια. Η καθυστέρηση μπορεί να αποβεί επικίνδυνη.

   Τακτική επικοινωνία με γιατρό

   * Οι καρδιοπαθείς καλό είναι να ενημερώνονται εγκαίρως για τις καιρικές συνθήκες και να έχουν πρόσβαση στον γιατρό τους για οδηγίες.

   * Επίσης, να ελέγχουν τακτικά την αρτηριακή πίεση και τους σφυγμούς τους, ειδικά σε περιόδους έντονης ζέστης.

   «Ο καύσωνας δεν είναι απλώς μια ταλαιπωρία για τους καρδιοπαθείς. Μπορεί να αποτελέσει σοβαρό παράγοντα κινδύνου για την υγεία και τη ζωή τους», αναφέρει ο κ. Τούτουζας.

   Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία συνιστά πρόληψη, προσαρμογή της καθημερινότητας και επικοινωνία με τον γιατρό, ώστε σε τυχόν απρόοπτα συμβάντα, να υπάρξει σωστή και ασφαλής αντιμετώπιση ακόμη και τις πιο ζεστές ημέρες του καλοκαιριού.

Το πασχαλινό τραπέζι παρά την νοστιμιά του ενέχει πολλούς κινδύνους για υγιείς και για ασθενείς. Οι καρδιοπαθείς αποτελούν ομάδα υψηλού κινδύνου γι αυτό και η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία κρούει τον κώδωνα κινδύνου για τις διατροφικές τους επιλογές που πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές και με σύνεση.

«Εκείνο που πρέπει να ξέρουν -ιδιαίτερα οι καρδιοπαθείς– είναι ότι η υπερκατανάλωση λίπους και αλατιού, μπορεί να συντελέσει στην εκδήλωση πνευμονικής εμβολής, δύο με τρεις ημέρες αργότερα, για αυτό είναι πολύ σημαντικό στην περίπτωση που εμφανίσουν δύσπνοια ή υπερβολική κατακράτηση υγρών, να αναζητήσουν άμεσα ιατρική βοήθεια για την πρόληψη σοβαρότερων επιπλοκών», αναφέρει ο Γιώργος Κοχιαδάκης, Καθηγητής Καρδιολογίας,Πρόεδρος Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας.

Κατσίκι αντί για αρνί

Επίσης τονίζεται η αποφυγή της κατανάλωσης κορεσμένων λιπαρών.

Το κύριο πρόβλημα που προκαλούν τα κορεσμένα λιπαρά στην υγεία είναι ο αντίκτυπος στο επίπεδο της χοληστερόλης, καθώς η υψηλή κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών οδηγεί σε αύξηση της κακής LDL χοληστερόλης, η οποία μπορεί να σχηματίσει αθηρωματική πλάκα στις αρτηρίες, που εμποδίζει τη ροή του αίματος και αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού.

Το αρνί είναι πλούσιο σε τέτοια λιπαρά γι αυτό αφαιρέστε την πέτσα ή αν είναι δυνατόν προτιμήστε κατσίκι για το πασχαλινό γεύμα σας και συνοδεύστε το πάντα με άφθονα πράσινα λαχανικά που έχουν αντιοξειδωτική δράση, προκαλούν κορεσμό και εξουδετερώνουν την θρομβογόνο επίδραση των λιπιδίων.

Η μεγάλη συσσώρευση λίπους είναι ακόμη πιο επικίνδυνη κατά τις νυχτερινές ώρες καθώς σχετίζεται με εγκεφαλικά επεισόδια και με εμφράγματα του μυοκαρδίου. Για την αποφυγή λιπαρών πιάτων μπορείτε, λίγη ώρα πριν καθίσετε στο γιορτινό τραπέζι, να φάτε ένα φρούτο ή λίγους ξηρούς καρπούς για να μειωθεί το αίσθημα της πείνας. Επίσης μπορείτε να ξεκινήσετε το γεύμα σας, με μια πλούσια πράσινη σαλάτα ή βραστά λαχανικά που μόνο ευεργετική επίδραση θα έχει για τον οργανισμό σας.

Η διατήρηση του σωστού βάρους είναι πολύ σημαντική κυρίως για τους καρδιοπαθείς καθώς η παχυσαρκία και το κοιλιακό λίπος αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου. Είναι πολύ βασικό να διατηρείται μια σωστή ισορροπημένη διατροφή με υπολογισμένες θερμίδες και να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην πηγή των θερμίδων, ώστε τα φαγητά που καταναλώνονται να προσφέρουν θρεπτικά συστατικά και όχι λίπος, χοληστερίνη και επιβλαβείς συνέπειες για την υγεία, αναφέρει ο κ. Κοχιαδάκης.

Διατροφικές οδηγίες:

-Αποφύγετε το «τσιμπολόγημα», πάνω από το αρνί. Αν θέλετε να φάτε, καθίστε στο τραπέζι και απολαύστε το γεύμα σας μασώντας αργά για να διευκολύνετε την πέψη αλλά και για να χορτάσετε πιο γρήγορα.

-Το πιάτο που θα σας χορτάσει χωρίς να σας φορτώσει με πολλές θερμίδες, είναι ψητό κρέας αρνί ή κατσίκι χωρίς πέτσα και λίπος χωρίς πολλές πατάτες, ζυμαρικά και ψωμί.

-Συνοδεύστε το κρέας με άφθονη σαλάτα. Οι σαλάτες διεγείρουν το αίσθημα κορεσμού της πείνας, είναι υγιεινές λόγω του πλούτου τους σε φυτικές ίνες και θρεπτικά συστατικά και δεν έχουν πολλές θερμίδες εφόσον βεβαίως είναι απλές χωρίς ανθυγιεινές και επεξεργασμένες σάλτσες.

-Προσθέστε στη σαλάτα και στο φαγητό σας παρθένο ελαιόλαδο που είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά που έχουν καρδιοπροστατευτική δράση και σε φαινόλες που είναι ευεργετικές για την καρδιακή λειτουργία.

-Αποφύγετε το άσπρο ψωμί που προσφέρει επιπλέον θερμίδες χωρίς όφελος. Προτιμήστε μέτρια κατανάλωση αρτοσκευασμάτων ολικής αλέσεως ή σικάλεως ή παξιμάδια χαρουπιού.

-Να είστε προσεκτικοί με την κατανάλωση των γιορτινών γλυκών όπως τα τσουρέκια και τα καλιτσούνια που είναι πολύ πλούσια σε θερμίδες και λιπαρά.

-Μην αλατίζετε το φαγητό σας. Το αρνί και τα άλλα πασχαλινά εδέσματα, είναι συνήθως υπερ-αλατισμένα!!! Απομακρύνετε λοιπόν την αλατιέρα από το τραπέζι και ενισχύστε την γεύση με μπαχαρικά και βότανα όπως φρέσκια ρίγανη και θυμάρι. Μην συνοδεύετε με επεξεργασμένα τρόφιμα όπως έτοιμες σάλτσες που υπερτερούν σε αλάτι.

-Προσέξετε τι πίνετε και μην ανακατεύετε διαφορετικά ποτά όπως τσίπουρο, ρακί, κρασί και μπύρα. Δύο ποτά για τους άντρες και ένα για τις γυναίκες είναι η συνιστώμενη πρόσληψη σε ημερήσια βάση. Προτιμήστε το κόκκινό κρασί που έχει αντιοξειδωτική δράση.

-Πίνετε άφθονο νερό και μη αλκοολούχα ποτά χωρίς θερμίδες. Με αυτή την «τακτική» νιώθετε το αίσθημα της πληρότητας στο στομάχι σας χωρίς να επιβαρύνεται τον οργανισμό σας με ανούσια συστατικά που μόνο βλαβερές συνέπειες έχουν για την υγεία όπως ζάχαρη και συντηρητικά. ‘Αλλωστε πίνοντας νερό και διατηρώντας σωστή ενυδάτωση προστατεύουμε την καρδιά μας.

-Συνοπτικά δοκιμάστε με μέτρο από όλα αλλά φάτε υγιεινά! Επιλέξτε άπαχο κρέας, σαλάτα με ελαιόλαδο και αποφύγετε τα γλυκά. Να τρώτε με υπομονή, δώστε χρόνο στον εαυτό σας να χορτάσει. Μην προτιμήσετε αλκοολούχα ποτά αλλά νερό και μην ξεχνάτε τα ενδιάμεσα σνακ που μπορεί να είναι φρούτα πλούσια σε βιταμίνες και αντιοξειδωτικά ώστε να αποφεύγονται περιστατικά υπερφαγίας. Διατηρήστε το βάρος σας με σωστές διατροφικές επιλογές που δεν στερούνται γεύσης και μην ξεχνάτε την άσκηση έστω κι αν είναι χορός γύρω από το πασχαλινό τραπέζι.

Επίσης έχει παρατηρηθεί μια αύξηση στην συχνότητα εισαγωγών οξέων καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε περιόδους καύσωνα, που φαίνεται να συσχετίζονται με την παρατηρούμενη αύξηση των συγκεντρώσεων των σωματιδίων στην ατμόσφαιρα, του SO2 αλλά και του όζοντος, που προάγουν την φλεγμονώδη διεργασία.

Οι καύσωνες του 1976 και του 1995 στο Λονδίνο συνδέθηκαν με 15% αύξηση της ολικής θνησιμότητας κατά τη διάρκεια των ημερών της αυξημένης θερμοκρασίας, ενώ ο καύσωνας του Ιουλίου του 1987 στην Αθήνα, συσχετίστηκε από 2.000 επιπλέον θανάτους, δηλαδή σε 97% αύξηση της ημερήσιας θνητότητας.

Τα σύνδρομα υπερθερμίας μπορεί να παρατηρηθούν και σε σχετικά χαμηλότερες θερμοκρασίες περιβάλλοντος (>32oC) με υψηλή σχετική υγρασία (>60%) κυρίως σε ηλικιωμένα άτομα, σε αλκοολικούς ή πάσχοντες από ψυχικές ασθένειες, άτομα που λαμβάνουν αντιψυχωσικά φάρμακα, διουρητικά, αντιχολινεργικά , ή σε άτομα που ζουν σε μη καλά αεριζόμενους χώρους χωρίς κλιματισμό. Τα σύνδρομα αυτά είναι πιο συνήθη να εκδηλωθούν κατά τις πρώτες μέρες του καύσωνα όπου ο οργανισμός δεν έχει ακόμα εγκλιματιστεί. Ο εγκλιματισμός χρειάζεται 7 με 14 ημέρες έκθεσης. Με τον εγκλιματισμό μειώνεται ο ουδός εμφάνισης ιδρώτα, έτσι το άτομο ιδρώνει σε χαμηλότερη βασική θερμοκρασία. Ο ιδρώτας είναι ο πιο αποτελεσματικός φυσικός μηχανισμός ενάντια στην θερμοπληξία και μπορεί να παρατηρηθεί με μικρή ή και καμία μεταβολή της βασικής θερμοκρασίας του σώματος. Όσο ο ιδρώτας παραμένει, το άτομο μπορεί να αντέξει ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες αρκεί να αντικαθιστά το νάτριο και το νερό που χάνεται.

Έτσι ο οργανισμός σε κατάσταση υψηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος ενεργοποιεί διάφορους θερμορυθμιστικούς μηχανισμούς, προκειμένου να εμποδίσει την άνοδο της θερμοκρασίας του και να αποβάλλει την περίσσεια θερμότητας.

Η υψηλή θερμοκρασία μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα που μπορεί να κυμαίνονται από αδυναμία, εξάντληση, κράμπες, μέχρι και την, απειλητική για τη ζωή, θερμοπληξία. Οι καρδιοπαθείς (ιδίως οι ηλικιωμένοι) ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου.

Όσον αφορά τη διατροφή, το καλοκαίρι θα πρέπει να αλλάξουμε τις διατροφικές μας συνήθειες, ώστε να μην επιβαρύνεται ο οργανισμός. Θα πρέπει να τρώμε πολλά φρούτα, λαχανικά, σαλάτες και να πίνουμε πολλούς χυμούς και νερό, τονίζει η ΕΚΕ .

Ύποπτα συμπτώματα που θα πρέπει να οδηγήσουν τους καρδιολογικούς ασθενείς στο γιατρό:

Θωρακική δυσφορία που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και ενδεχομένως αντανακλά στην πλάτη ή το χέρι (δηλωτικά στηθαγχικού πόνου).

Δύσπνοια

Αδυναμία /Καταβολή δυνάμεων

Ελαττωμένο επίπεδο συνείδησης/Σύγχυση

Αίσθημα παλμών/Ταχυκαρδία

Κεφαλαλγία/Ζάλη

Εκδηλώσεις θερμοπληξίας

Πρόδρομα συμπτώματα είναι η δίψα, η αδυναμία, η ζάλη, ο ίλιγγος, ο πονοκέφαλος και η ναυτία. Όψιμα ο ασθενής παρουσιάζει απώλεια των αισθήσεων, σύγχυση, σπασμούς, λήθαργο και κώμα.

Γενικές οδηγίες:

Αποφυγή του ηλίου κατά τις ώρες υψηλής ακτινοβολίας (11.00-16.00).

Αποφυγή της βαριάς σωματικής εργασίας και της υπερβολικής άθλησης, ιδιαίτερα σε χώρους με υψηλή θερμοκρασία ή υγρασία.

Αποφυγή των πολύωρων ταξιδιών με αστικά μέσα συγκοινωνίας κατά τη διάρκεια της υψηλής ζέστης.

Κατανάλωση άφθονων υγρών (έως 1,5 – 2 λίτρα).

Αποφυγή των μεγάλων γευμάτων.

Περιορισμός των οινοπνευματωδών ποτών, όπως και των ποτών που περιέχουν πολλή καφεΐνη

Εάν η εφίδρωση είναι μεγάλη, προσθήκη αλατιού σε μικρές ποσότητες στη διατροφή για να εξισορροπηθεί η απώλεια ηλεκτρολυτών.

Κατανάλωση άφθονων φρούτων και λαχανικών.

Κατά τη διάρκεια της ημέρας αρκετά ντους με χλιαρό νερό.

Τροποποίηση της αντιυπερτασικής αγωγής. Οι υπερτασικοί το καλοκαίρι χρειάζονται μικρότερες δόσεις φαρμάκων γιατί η πίεση μειώνεται με τη ζέστη.

Τροποποίηση της αγωγής καρδιακής ανεπάρκειας. Αναπροσαρμογή της δοσολογίας φαρμάκων όπως τα διουρητικά και τα αγγειοδιασταλτικά γιατί υπάρχει ο κίνδυνος των ηλεκτρολυτικών διαταραχών και της αφυδάτωσης.

Το ταξίδι με αεροπλάνο ή άλλο μέσο απαγορεύεται στους ασθενείς με πρόσφατο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου ή ασταθή στηθάγχη, πρόσφατη επέμβαση by pass ή απορρύθμιση καρδιακής ανεπάρκειας.

Γενικά όσοι έχουν μόνιμους καρδιακούς βηματοδότες μπορούν να ταξιδέψουν με αεροπλάνο. Όμως κάποια είδη βηματοδοτών και εμφυτεύσιμων απινιδωτών απορρυθμίζονται από τα συστήματα ασφαλείας του αεροδρομίου. Καλό είναι οι ασθενείς να έχουν μαζί τους «την ταυτότητα» του βηματοδότη ή απινιδωτή.

Κάθε καρδιοπαθής πρέπει οπωσδήποτε να έχει όλα τα απαραίτητα φάρμακα που χρειάζεται μαζί του, το όνομα και τα τηλέφωνα του γιατρού του, και τις απαραίτητες πληροφορίες για την πάθηση και την περίθαλψή του.

Θάλασσα:

Αποφυγή των επικίνδυνων ωρών του ήλιου, μεταξύ 12 – 4 μ.μ.

H επαφή με το νερό να γίνεται σταδιακά.

Να έχουν μεσολαβήσει τουλάχιστον 2 ώρες από το τελευταίο γεύμα.

Κολύμβηση για 30 – 45 λεπτά την ημέρα (έστω και σε ήπια ένταση), γιατί το ευεργετικό όφελος της άσκησης είναι τότε περισσότερο εμφανές.

Βουνό:

Σε μεγάλο υψόμετρο υπάρχει μείωση του οξυγόνου και μείωση της ατμοσφαιρικής πίεσης. Η μείωση της ατμοσφαιρικής πίεσης αυξάνει την αρτηριακή πίεση και η μείωση του οξυγόνου αναγκάζει τον οργανισμό να κάνει συχνότερες, βαθύτερες αναπνοές, με αύξηση της καρδιακής συχνότητας. Σε υψόμετρο >2.500 μ. μπορεί να προκληθεί πονοκέφαλος, ζάλη, ταχυπαλμία, πνευμονικό οίδημα, συνεπώς καλό είναι οι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια να αποφεύγουν τα μεγάλα υψόμετρα.

Χρήση Κλιματιστικών:

Όπως αναφέρει η ΕΚΕ, βρισκόμαστε ακόμα αντιμέτωποι με την πανδημία του COVID19. Οι υψηλές θερμοκρασίες του περιβάλλοντος και η σταδιακή επαναφορά στην κανονικότητα δεν θα πρέπει να μας εφησυχάζουν. «Έχουμε μπει σε νέα φάση κατά την οποία ο ιός μπορεί να μην φαίνεται, ωστόσο παραμένει και μας απειλεί. Θα πρέπει λοιπόν να υπάρχει αυξημένη εγρήγορση και να ακολουθούμε σχολαστικά τους κανόνες προστασίας τόσο σε ατομικό όσο και συλλογικό επίπεδο. Το θέμα της λειτουργίας των κλιματιστικών μηχανημάτων είναι ένα σοβαρό ζήτημα που μας απασχολεί γιατί δεν είναι ο κορονοϊός ο μόνος κίνδυνος. Και οι υψηλές θερμοκρασίες αποτελούν απειλή ειδικά για τις ευπαθείς ομάδες. Το σοβαρό θέμα της χρήσης κλιματιστικών που μπορούν να αποτελέσουν πηγή διασποράς του ιού έχει απασχολήσει την Πολιτεία και συνιστάται η χρήση νωπού αέρα και ο καλός εξαερισμός των χώρων. Έχει συστηθεί σε επαγγελματικούς χώρους να γίνεται ρύθμιση των κεντρικών μονάδων κατά τέτοιο τρόπο ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρχει ανακυκλοφορία του αέρα. Όσον αφορά τα οικιακά κλιματιστικά συστήνεται να παραμένει ανοιχτό το παράθυρο και να λειτουργούν σε υψηλότερη θερμοκρασία, ενώ πρέπει να ρυθμίζεται η ροή του αέρα να μην έχει φορά πάνω στα άτομα που βρίσκονται στο χώρο».

Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία συνιστά στους πολίτες την τήρηση όλων των μέτρων μερικής κοινωνικής αποστασιοποίησης και προσωπικής ασφάλειας, την αποφυγή έκθεσης σε περιβάλλον υψηλής θερμοκρασίας, όπως και παρατεταμένης παραμονής σε κλιματιζόμενους δημόσιους χώρους, την καλή ενυδάτωση και καλή διατροφή και για ασθενείς με καρδιολογικά νοσήματα που λαμβάνουν αντιυπερτασική αγωγή και διουρητικά την αναζήτηση συμβουλής από τον θεράποντα καρδιολόγο τους για το ισοζύγιο υγρών που θα ακολουθούν.

Πηγή: ΑΜΠΕ