Στα πρώτα λόγια της ιστορικής ομιλίας του, ο κ. Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε στην ευγνωμοσύνη του κυπριακού λαού στους Έλληνες για τη βοήθεια που πρόσφεραν πίσω στο μαύρο 1974 με την τουρκική εισβολή. Φρόντισε να αναδείξει την αποστολή βοήθειας από την Ελλάδα μετά το περιστατικό με το ντρόουν, υπογραμμίζοντας το πόσο σημαντική κίνηση ήταν για την Κύπρο: «Ήταν, αν θέλετε, η ηθική αποκατάσταση μιας ιστορικής εκκρεμότητας που χάραξε τραυματικά τη συλλογική μνήμη, ειδικότερα της δικής μου γενιάς, με τη φράση ”η Κύπρος κείται μακράν”».

Αναφερόμενος στο σήμερα, σημείωσε πως «η άμεση ανταπόκριση της ελληνικής κυβέρνησης στο αίτημά μας για ενίσχυση της αμυντικής μας επάρκειας ήταν ο προπομπός για τη δημιουργία ενός πρωτόγνωρου κύματος αλληλεγγύης στην πράξη και από άλλες ευρωπαϊκές χώρες».

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης εξέφρασε ικανοποίηση γιατί «οι σχέσεις Κύπρου-Ελλάδας διέρχονται το καλύτερο σημείο στο οποίο βρέθηκαν ποτέ, σαν αποτέλεσμα της μεθοδικής, απόλυτα ειλικρινούς και αποτελεσματικής συνεργασίας που αναπτύσσουμε σε μια σειρά από θέματα, με απόλυτο σεβασμό σε ενδεχόμενες διαφωνίες ή/και διαφορετικές προσεγγίσεις».

Στην ομιλία του, ο Κύπριος Πρόεδρος αναφέρθηκε εκτενώς στους ιστορικούς δεσμούς Κύπρου και Ελλάδας, αποτίοντας φόρο τιμής στους Έλληνες και Κύπριους που θυσιάστηκαν στους εθνικούς αγώνες και ιδιαίτερα κατά την τουρκική εισβολή του 1974. «Υποκλινόμαστε στους ηρωικούς Έλληνες αξιωματικούς, οπλίτες αλλά και πολίτες, που φώναξαν βροντερό ”παρών” και θυσίασαν ό,τι πολυτιμότερο είχαν, για να αποτρέψουν τους διχοτομικούς σχεδιασμούς της Τουρκίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η Τουρκία συνεχίζει «να καταπατά το 37% της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Ο κ. Χριστοδουλίδης στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα των αγνοουμένων, σημειώνοντας πως «ποτέ δεν θα ησυχάσουμε εάν δεν διακριβωθεί η τύχη και του τελευταίου αγνοουμένου της Κυπριακής Τραγωδίας». Παράλληλα, έκανε λόγο για «ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα στη μεταπολεμική ιστορία της Ευρώπης», υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία εξακολουθεί εδώ και 52 χρόνια να παραβιάζει το Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο μέσω της συνεχιζόμενης κατοχής, του εποικισμού και της παραβίασης θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κύπρο.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επανέλαβε πως στρατηγικός στόχος της Λευκωσίας παραμένει η επανέναρξη των συνομιλιών για επίλυση του Κυπριακού στη βάση των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών και των αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Θέλω και από αυτό το ιστορικό βήμα, με τον πλέον επίσημο τρόπο να τονίσω ότι για εμάς, η λύση δύο κρατών ΔΕΝ υφίσταται ούτε ως σκέψη. ΠΟΤΕ δεν θα δεχθούμε να συζητήσουμε νομιμοποίηση της παρανομίας», υπογράμμισε.

Αναφερόμενος στις διπλωματικές προσπάθειες της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Νίκος Χριστοδουλίδης σημείωσε ότι η Λευκωσία κατάφερε να επαναφέρει το Κυπριακό στο διεθνές προσκήνιο, τερματίζοντας, όπως είπε, το επταετές αδιέξοδο στις συνομιλίες. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη στήριξη της Ελλάδας, χαρακτηρίζοντάς την «τον πιο συνεπή και ανιδιοτελή μας σύμμαχο», ενώ εξήρε τη συνεργασία των δύο χωρών τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο κ. Χριστοδουλίδης έστειλε και ένα μήνυμα ενότητας και αισιοδοξίας προς τον απανταχού Ελληνισμό, τονίζοντας ότι «η απελευθέρωση και η επανένωση της Κύπρου είναι το τάμα που ενώνει όλους μας, σε Κύπρο και Ελλάδα». «Πάνω στη δική τους παρακαταθήκη πατούμε γερά, ατενίζουμε το αύριο με αισιοδοξία, με τη σιγουριά του ποιητή ότι λίγο ακόμα θα ιδούμε τις αμυγδαλιές ν’ ανθίζουν, τα μάρμαρα να λάμπουν στον ήλιο, τη θάλασσα να κυματίζει. Λίγο ακόμα, να σηκωθούμε, λίγο ψηλότερα», κατέληξε.

«Πρόκειται σχεδόν για ιστορικό γεγονός. Η Ιταλική κυβέρνηση, στις δημοσιονομικές προβλέψεις της αναφέρει ότι το δημόσιο χρέος της χώρας, θα αυξηθεί στο 138,6% του Αεπ, από το 137,1% του 2025. Η Ελλάδα, αντιθέτως, προβλέπει μια σαφή μείωση: από το 146,1%, στο 136,8%», γράφει η La Repubblica. Όπως γράφει η εφημερίδα, και από την τελευταία πρόβλεψη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, προκύπτει η ίδια εικόνα: το δημόσιο χρέος της Ιταλίας, φέτος, αναμένεται να διαμορφωθεί στο 138,4%, ενώ της Ελλάδας στο 136,%.

   «Η αλλαγή αυτή, εξαρτάται από δυο εκ διαμέτρου αντίθετες τροχιές. Η Αθήνα, η οποία το 2020 είχε ακόμη ένα χρέος που αντιστοιχούσε στο 210% του ΑΕΠ (όπως υπενθυμίζει ο οικονομολόγος Τζαμπάολο Γκάλι, σε άρθρο που δημοσίευσε στο Ιταλικό Δημοσιονομικό Παρατηρητήριο) ακολούθησε μια ταχύτατη πορεία βελτίωσης: μέσα σε πέντε χρόνια το πρωτογενές ισοζύγιο βελτιώθηκε κατά 12 ποσοστιαίες μονάδες, περνώντας από έλλειμμα του 7% σε πλεόνασμα του 5%. Παράλληλα, όπως υπογραμμίζει ο Γκάλι, η ελληνική οικονομική ανάπτυξη μετά τον κορωνοϊό, ακολούθησε ρυθμούς πολύ υψηλότερους από εκείνους της Ιταλίας, που κατά μέσο όρο ήταν της τάξης του 7,7%, κατά την περίοδο 2021- 2025», προσθέτει η ιταλική εφημερίδα.

   Η La Repubblica σημειώνει, επίσης, ότι στην Ιταλία η όλη κατάσταση επιβαρύνεται από τις φοροελαφρύνσεις που δικαιούνται οι πολίτες οι οποίοι προχώρησαν σε έργα ανακαίνισης ακίνητης περιουσίας, κάτι που στην φάση αυτή περιορίζει τα φορολογικά έσοδα. «Η μείωση του χρέους θα ακολουθήσει ιδιαίτερα αργούς ρυθμούς: του χρόνου, το ιταλικό χρέος αναμένεται να διαμορφωθεί στο 138,5%, το 2028 στο 137,9% και το 2029 στο 136,3%», καταλήγει η ιταλική εφημερίδα.

Η αποστολή σηματοδοτεί τη μετάβαση της Ελλάδας από την εξάρτηση σε δορυφορικά δεδομένα τρίτων χωρών και οργανισμών σε μια νέα εποχή εθνικής επιχειρησιακής αυτονομίας, με δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε κρίσιμες πληροφορίες σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Για πρώτη φορά, η χώρα αποκτά δικά της θερμικά «μάτια» στο διάστημα, ικανά να παρακολουθούν ενεργές πυρκαγιές, να εντοπίζουν νέες εστίες φωτιάς και να παρέχουν συνεχή ροή δεδομένων προς τα κέντρα επιχειρήσεων της Πολιτικής Προστασίας και της Πυροσβεστικής.

Οι θερμικοί δορυφόροι αποτελούν μέρος του ευρύτερου Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος ύψους 200 εκατ. ευρώ του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο υλοποιείται με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ). Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη πλήρους εθνικής ικανότητας στις υπηρεσίες Παρατήρησης της Γης για την πολιτική προστασία και τη διαχείριση φυσικών καταστροφών.

Με την εκτόξευση των θερμικών δορυφόρων, η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο εθνικό σύστημα παρακολούθησης πυρκαγιών, το οποίο επιτρέπει την έγκαιρη ανίχνευση εστιών φωτιάς, τη συνεχή παρακολούθηση της εξέλιξής τους σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, καθώς και την ακριβή αποτύπωση των καμένων εκτάσεων και των επιπτώσεων. Παράλληλα, παρέχει κρίσιμη υποστήριξη στη λήψη αποφάσεων για την επιχειρησιακή απόκριση των αρμόδιων αρχών.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, τόνισε ότι «με την αξιοποίηση των θερμικών δορυφόρων, η Ελλάδα περνά σε μια νέα εποχή στην Πολιτική Προστασία, όπου η πληροφορία δεν έρχεται εκ των υστέρων, αλλά σε σχεδόν πραγματικό χρόνο». Όπως υπογράμμισε, «για πρώτη φορά, αποκτούμε εθνική δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης πυρκαγιών, ενισχύοντας ουσιαστικά την πρόληψη, την έγκαιρη ανίχνευση και την επιχειρησιακή απόκριση».

Παράλληλα σημείωσε ότι «τα δεδομένα που παράγονται ενσωματώνονται απευθείας στα επιχειρησιακά συστήματα της χώρας, δίνοντας στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής καλύτερη εικόνα, ταχύτερη λήψη αποφάσεων και πιο αποτελεσματικό συντονισμό», προσθέτοντας πως «πρόκειται για μια ουσιαστική αναβάθμιση του τρόπου με τον οποίο διαχειριζόμαστε κρίσεις». Επεσήμανε ακόμη ότι «το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων δεν αφορά μόνο στην τεχνολογία, αλλά αφορά στη δημιουργία πραγματικών δυνατοτήτων για τη χώρα, με άμεσο αντίκτυπο στην ασφάλεια των πολιτών, στην προστασία του περιβάλλοντος και στην ανθεκτικότητα της οικονομίας».

Με την εκτόξευση των πρώτων ελληνικών θερμικών δορυφόρων, η χώρα αποκτά για πρώτη φορά τη δυνατότητα συνεχούς επιχειρησιακής παρακολούθησης πυρκαγιών με εθνικά μέσα, ενισχύοντας ουσιαστικά τις δυνατότητες της Πυροσβεστικής και της Πολιτικής Προστασίας σε όλα τα στάδια διαχείρισης μιας κρίσης — από την πρόληψη και την έγκαιρη ανίχνευση έως την επιχειρησιακή απόκριση και την αποκατάσταση. Τα θερμικά δεδομένα επιτρέπουν τον εντοπισμό θερμικών ανωμαλιών και νέων εστιών σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, ακόμη και σε δύσβατες περιοχές ή κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ υποστηρίζουν την παρακολούθηση της εξάπλωσης των μετώπων και την αποτύπωση των καμένων εκτάσεων με μεγάλη ακρίβεια.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η επιχειρησιακή διασύνδεση των δορυφορικών δεδομένων με τα υφιστάμενα συστήματα διαχείρισης κρίσεων της χώρας. Η OroraTech, σε συνεργασία με ελληνικούς φορείς και εταιρείες, έχει ήδη προχωρήσει στην ενσωμάτωση της πλατφόρμας wildfire solution και των δεδομένων ενεργών πυρκαγιών στα επιχειρησιακά συστήματα της Ελληνικής Πυροσβεστικής και ειδικότερα στο σύστημα διοίκησης ENGAGE, επιτρέποντας τη διαρκή ροή πληροφορίας προς τα Επιχειρησιακά Συντονιστικά Κέντρα Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ). Μέσω αυτής της διασύνδεσης, τα στελέχη επιχειρήσεων αποκτούν άμεση πρόσβαση σε χάρτες ενεργών εστιών, εκτιμήσεις κινδύνου, θερμικές ανωμαλίες, προβλέψεις εξάπλωσης και αναλυτικά γεωχωρικά δεδομένα που υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων στο πεδίο.

Παράλληλα, τα δεδομένα των θερμικών, SAR και οπτικών δορυφόρων συγκεντρώνονται στον Κυβερνητικό Κόμβο Παρατήρησης της Γης (Governmental EO Hub), δημιουργώντας ένα ενιαίο εθνικό περιβάλλον διαχείρισης και διαμοιρασμού γεωχωρικών πληροφοριών. Ο κόμβος παρέχει σε σχεδόν πραγματικό χρόνο έτοιμα προς ανάλυση δεδομένα (Analysis-Ready Data), συνδυάζοντας πληροφορίες από όλους τους ελληνικούς δορυφόρους αλλά και από ευρωπαϊκές και διεθνείς αποστολές όπως Copernicus και Landsat. Μέσα από μια ενιαία και φιλική προς τον χρήστη πλατφόρμα, οι αρμόδιοι φορείς μπορούν να έχουν άμεση πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες, εργαλεία ανάλυσης και αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο απόκτησης και αξιοποίησης της πληροφορίας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Η προστιθέμενη αξία της παράλληλης ενσωμάτωσης της πλατφόρμας wildfire solution με τα δεδομένα του Governmental EO Hub δεν περιορίζεται μόνο στην παρακολούθηση πυρκαγιών. Το σύστημα επιτρέπει τη διασύνδεση θερμικών δεδομένων με χαρτογράφηση καύσιμης ύλης, δεδομένα δασικής βλάστησης, μετεωρολογικές πληροφορίες, δεδομένα SAR και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό περιβάλλον space-based intelligence για τη χώρα. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιχειρησιακοί φορείς αποκτούν δυνατότητες έγκαιρης προειδοποίησης, καλύτερης κατανομής μέσων, ιεράρχησης κινδύνου και αποτελεσματικότερου συντονισμού σε εθνικό επίπεδο.

Οι δυνατότητες των θερμικών δορυφόρων εκτείνονται πέρα από τη διαχείριση πυρκαγιών, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών που συνδέονται άμεσα με το περιβάλλον, την οικονομία και την ποιότητα ζωής. Στον τομέα του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής, επιτρέπουν τη συστηματική παρακολούθηση της θερμοκρασίας σε έδαφος και θάλασσα, την έγκαιρη ανίχνευση θαλάσσιων καυσώνων, καθώς και την παρακολούθηση ευαίσθητων οικοσυστημάτων και προστατευόμενων περιοχών.

• Παράλληλα, υποστηρίζουν τη γαλάζια οικονομία, παρέχοντας κρίσιμα δεδομένα για τη λειτουργία και τη βιωσιμότητα των υδατοκαλλιεργειών και τη συνεχή παρακολούθηση των θαλάσσιων συνθηκών.

Στις αστικές περιοχές, συμβάλλουν στην ανάλυση φαινομένων όπως οι θερμικές νησίδες και ενισχύουν τον σχεδιασμό πολιτικών προσαρμογής στην κλιματική κρίση. Όλες αυτές οι εφαρμογές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο οικοσύστημα υπηρεσιών που καλύπτει κρίσιμους τομείς όπως η γεωργία, τα δάση, οι υδάτινοι πόροι, η διαχείριση γης και η ασφάλεια.

Η OroraTech, ως επικεφαλής της κοινοπραξίας για τους θερμικούς δορυφόρους, έχει ήδη αναπτύξει μια ουσιαστική και πολυεπίπεδη παρουσία στην Ελλάδα, συντονίζοντας το σύνολο των δραστηριοτήτων της ελληνικής κοινοπραξίας και συμβάλλοντας ενεργά τόσο στο διαστημικό όσο και στο επίγειο σκέλος του συστήματος. Συγκεκριμένα, έχει εγκαταστήσει επιχειρησιακό κέντρο λειτουργιών με πλήρη υποδομή και αυτοματοποίηση, έχει υλοποιήσει τα πρωτόκολλα διασύνδεσης και ολοκλήρωσης δεδομένων, ενώ έχει θέσει σε λειτουργία διαδικασίες χειρισμού δορυφόρων και επιχειρησιακών διαδικασιών.

Παράλληλα, αναπτύσσει καινοτόμους αισθητήρες και πρωτότυπα μοντέλα θερμοκρασίας και περιβαλλοντικής παρακολούθησης, αξιοποιώντας δεδομένα δορυφόρων και υποδομές βαθμονόμησης. Σε συνεργασία με ελληνικούς φορείς, έχει προχωρήσει στην ενσωμάτωση των δεδομένων ενεργών πυρκαγιών στο επιχειρησιακό σύστημα της Πυροσβεστικής, ενώ έχει ήδη υλοποιήσει εκπαιδεύσεις τελικών χρηστών και πιλοτικές λειτουργίες.

Επιπροσθέτως έχει συμβάλει στην ανάπτυξη επίγειων υποδομών, όπως ο πλήρως λειτουργικός επίγειος σταθμός λήψης δεδομένων στο Λαύριο, και στη διαμόρφωση ενός μακροπρόθεσμου επιχειρηματικού και επενδυτικού σχεδίου για την κλιμάκωση των υπηρεσιών στην Ελλάδα και διεθνώς.

Η εκτόξευση των πρώτων ελληνικών θερμικών δορυφόρων, όπως διαμηνύεται με έμφαση από την ηγεσία του υπουργείου, δεν αποτελεί μόνο μια σημαντική τεχνολογική επιτυχία. Συνιστά μια στρατηγική επένδυση με άμεσο αποτύπωμα στην πολιτική προστασία, στην περιβαλλοντική παρακολούθηση και στη συνολική επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας, καθώς η άμεση πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα και η ταχεία επιχειρησιακή αξιοποίησή τους αποτελούν πλέον βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.

Μεταξύ αυτών, τρεις αναφορές αφορούν την Ελλάδα και ανεξήγητα εναέρια φαινόμενα (UAP).

Η πρώτη καταγραφή σημειώθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2023, όταν εντοπίστηκε ένα μικρό, κυκλικό αντικείμενο που κινήθηκε σε χαμηλό ύψος πάνω από το Αιγαίο. Σύμφωνα με την αναφορά, το αντικείμενο εκτέλεσε απότομους ελιγμούς πριν εξαφανιστεί από τα ραντάρ.

Η δεύτερη περίπτωση, δύο μέρες αργότερα στις 29 Οκτωβρίου 2023, αφορά επίσης μικρό κυκλικό αντικείμενο που κινήθηκε πάνω από τη θάλασσα με κατεύθυνση προς την ξηρά, πριν χαθεί και αυτό από το οπτικό πεδίο των συστημάτων παρακολούθησης.

Μια τρίτη, ανεξήγητη καταγραφή UAP καταγράφεται τον Ιανουάριο του2024. Οι λεπτομέρειες για το περιστατικό αυτό παραμένουν ασαφείς, καθώς δεν προκύπτουν πρόσθετες πληροφορίες για τις συνθήκες ή τη φύση του αντικειμένου.

UFO observed in Greece in January 2024.#GreeceUFO #UFOGreece #UFODisclosure #Disclosure #UFO pic.twitter.com/Wr3HLLGMrh

— US Alien Files (@USAlienFiles) May 9, 2026

Το αμερικανικό Πεντάγωνο ξεκαθαρίζει ότι οι περιγραφές στα έγγραφα αντανακλούν τις αντιλήψεις και εκτιμήσεις των παρατηρητών ή των συστημάτων καταγραφής εκείνη τη στιγμή, χωρίς να προσδιορίζουν οριστικά τη φύση ή την προέλευση των αντικειμένων.

Επιπλέον, ορισμένες πληροφορίες έχουν αφαιρεθεί για την προστασία αυτοπτών μαρτύρων και στρατιωτικών εγκαταστάσεων, χωρίς όμως να αποκρύπτεται η ύπαρξη των φαινομένων.

Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, τόνισε πως η αποκάλυψη αυτών των εγγράφων, που μέχρι πρότινος θεωρούνταν απόρρητα, συμβάλλει στην απομυθοποίηση των εικασιών και επιτρέπει στους πολίτες να έχουν άμεση πρόσβαση σε σημαντικά στοιχεία.

Η δημοσιοποίηση των αρχείων εντάσσεται στην πρωτοβουλία PURSUE του πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τον Φεβρουάριο του 2026 ζήτησε από τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να εντοπίσουν και να κάνουν διαθέσιμες όλες τις πληροφορίες που σχετίζονται με εξωγήινη ζωή και ανεξήγητα φαινόμενα.

Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ έχει προχωρήσει στη δημοσιοποίηση και άλλων ιστορικών αρχείων με υψηλό δημόσιο ενδιαφέρον, όπως εκείνα που αφορούν τις δολοφονίες των Τζον και Ρόμπερτ Κένεντι και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ.

«Είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε πολλά θέματα… ένα από αυτά ήταν η πιθανότητα αγοράς του αεροσκάφους C-390», δήλωσε ο Νίκος Δένδιας, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters.

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον αριθμό των αεροσκαφών ή την τιμή. Η Ελλάδα, η οποία διαθέτει τόσο αεροσκάφη C-130 όσο και C-27, σχεδιάζει να δαπανήσει περίπου 28 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2036 για τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων.

Η πορτογαλική OGMA, στην οποία η Embraer κατέχει το 65% και το υπόλοιπο το πορτογαλικό κράτος, είναι βασικός βιομηχανικός εταίρος στο πρόγραμμα των αεροσκαφών C-390. Κατασκευάζει τμήματα της κεντρικής ατράκτου που αποστέλλονται στη Βραζιλία για την τελική συναρμολόγηση.

Η Πορτογαλία ήταν η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα και μέλος του ΝΑΤΟ που παρήγγειλε το C-390 το 2019 και έχει ήδη παραλάβει ορισμένες μονάδες τα προηγούμενα χρόνια.

Αυτό έρχεται λίγους μήνες αφότου το Ίδρυμα Hind Rajab, ένας οργανισμός που λαμβάνει νομικές ενέργειες εναντίον ατόμων που κατηγορούνται για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα, υπέβαλε επίσημη καταγγελία εναντίον του Κατς σε Έλληνες δικηγόρους στις 21 Ιανουαρίου.

Το Ίδρυμα Hind Rajab ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι «η καταγγελία υποβλήθηκε σε σχέση με την επίσκεψη του Κατς στην Ελλάδα και αφορούσε την πιθανή ευθύνη του βάσει του διεθνούς δικαίου».

Προσθέτει: «Οι καταγγέλλοντες ισχυρίζονται ότι ο Κατς μπορεί να φέρει ευθύνη, τόσο ως συμμετέχων όσο και ως ηθικός αυτουργός, για συμπεριφορά που φέρεται να συνιστά σοβαρά διεθνή εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένων εγκλημάτων πολέμου, βασανιστηρίων, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας, σε σχέση με την τρέχουσα κατάσταση στη Γάζα».

Το ίδρυμα δήλωσε ότι ένας άλλος λόγος για τον οποίο αυτή η υπόθεση συμβαίνει στην Ελλάδα είναι λόγω καταγγελίας που υπέβαλε μέλος του Παγκόσμιου Στόλου Sumud τον περασμένο Οκτώβριο, όταν «Έλληνες πολίτες που επέβαιναν στο πλοίο συνελήφθησαν βίαια και κρατήθηκαν παράνομα».

Όπως τονίζουν στην κοινή τους δήλωση, οι δύο χώρες «μπορούν να οικοδομήσουν σε μια μακροχρόνια φιλία που έχει τις ρίζες της σε βαθείς ιστορικούς, πολιτιστικούς και κοινωνικούς δεσμούς, καθώς και στις κοινές μας αξίες της ελευθερίας και της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του σεβασμού του κράτους δικαίου, που συνιστούν σταθερό θεμέλιο ακόμη και σε δύσκολες περιόδους».

«Ως μέλη των Ηνωμένων Εθνών, στηρίζουμε πλήρως τη διεθνή τάξη πραγμάτων που βασίζεται σε κανόνες, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας και στη συμμόρφωση με το Διεθνές Δίκαιο» τονίζει. Παράλληλα, σημειώνει πως «υποστηρίζουμε σθεναρά τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την ενίσχυση των πολυμερών λύσεων, καθιστώντας τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών πιο αποτελεσματικό και αποδοτικό».

Οι δύο χώρες, «υπό το πρίσμα των θεμελιωδών γεωπολιτικών αλλαγών που προκλήθηκαν από την επιθετικότητα της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, καθώς και της αστάθειας στην Εγγύς και ευρύτερη Μέση Ανατολή, δεσμεύονται να αναλάβουν από κοινού την ευθύνη και να εντείνουν τις προσπάθειές τους προκειμένου να συμβάλουν στην ειρήνη και την ασφάλεια στην Ευρώπη και πέραν αυτής».

«Δέκα χρόνια μετά την υπογραφή του πρώτου Ελληνογερμανικού Σχεδίου Δράσης το 2016, η ισχύς της εταιρικής μας σχέσης αντικατοπτρίζεται στον καθιερωμένο στενό πολιτικό διάλογο, καθώς και στις σημαντικές επενδύσεις και το διμερές εμπόριο. Η άριστη και αναπτυσσόμενη συνεργασία μας στους τομείς του πολιτισμού και της επιστήμης, και ιδίως οι δεσμοί μεταξύ του γερμανικού και του ελληνικού λαού, αποτελούν τη σταθερή και ισχυρή βάση των διμερών μας σχέσεων» συμπληρώνεται στην κοινή ανακοίνωση.

Ελλάδα και Γερμανία, «ως εταίροι στην ΕΕ και σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, κοινό μας συμφέρον είναι η διατήρηση μιας ισχυρής, ασφαλούς και ανταγωνιστικής Ευρώπης στο σημερινό απαιτητικό περιβάλλον. Με αυτό το πνεύμα, δεσμευόμαστε να εντείνουμε περαιτέρω τη στενή συνεργασία μας, καθώς και να επεκτείνουμε και να εδραιώσουμε τους διμερείς δεσμούς μας προς όφελος των κοινωνιών μας, αναβαθμίζοντας έτσι τη συνεργασία μας σε ένα νέο επίπεδο».

Στη βάση αυτή και «αναγνωρίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των δύο χωρών μας σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο παγκόσμιο περιβάλλον, συμφωνούμε να εργαστούμε από κοινού προς την κατεύθυνση μιας ατζέντας για Εταιρική Σχέση Στρατηγικής Συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας, που να αφορά τους ακόλουθους πυλώνες:

• Εξωτερική Πολιτική, Ασφάλεια, Μετανάστευση & Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, με στόχο τη δημιουργία ενός φιλόδοξου πλαισίου διμερούς και ευρωπαϊκού συντονισμού σε βασικά γεωπολιτικά ζητήματα, την περιφερειακή σταθερότητα, τη πολυμερή διακυβέρνηση, τις μεταναστευτικές ροές και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Άμυνα, Πολιτική Προστασία και Υβριδικές Απειλές, Επιβολή του Νόμου, με στόχο την ενίσχυση των δυνατοτήτων μας για την αντιμετώπιση συμβατικών και υβριδικών απειλών και την επέκταση των προσπαθειών μας στους τομείς των αμυντικών προμηθειών, της εφοδιαστικής υποστήριξης και της διαχείρισης κρίσεων.
• Οικονομική συνεργασία, Επενδύσεις, Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Υποδομές, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του διμερούς και ευρωπαϊκού εμπορίου και των επενδύσεων, την ενδυνάμωση των βιομηχανικών οικοσυστημάτων και την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών για τη διακυβέρνηση, τις επιχειρήσεις και έναν κοινωνικά δίκαιο μετασχηματισμό.
• Επιστήμη, Εκπαίδευση, Δεξιότητες και Πολιτισμός, Κοινωνία των Πολιτών και Νεολαία, με στόχο την προώθηση της συνεργασίας στην έρευνα, την εκπαίδευση και τις πολιτιστικές ανταλλαγές, καθώς και την περαιτέρω ενίσχυση της αμοιβαίας κατανόησης και συμφιλίωσης μεταξύ των κοινωνιών.

Σύμφωνα με την κοινή δήλωση «τα Υπουργεία Εξωτερικών θα είναι υπεύθυνα για την παρακολούθηση και την αποτελεσματική υλοποίηση αυτής της ανανεωμένης εταιρικής σχέσης μέσω τακτικών διαβουλεύσεων, σε συνεργασία με τα αρμόδια Υπουργεία».

Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ του Euronews και στοιχεία της ΜΚΟ Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC), ο εκτοπισμός λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων —όπως πλημμύρες, ξηρασία και δασικές πυρκαγιές— δεν είναι πλέον ένα μακρινό σενάριο, αλλά μια καθημερινότητα που πλήττει άμεσα την ΕΕ.

Μεταξύ 2008 και 2023, υπολογίζεται ότι περίπου 413.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν εντός της ΕΕ, με το 2023 να αποτελεί τη χειρότερη χρονιά, καταγράφοντας πάνω από 200.000 εσωτερικά εκτοπισμένους.

Οι προβλέψεις των κλιματολόγων για το 2050 είναι δυσοίωνες, περιγράφοντας μια Ευρώπη θερμότερη κατά 2,5°C, όπου ο Νότος θα φλέγεται από καύσωνες και ο Βορράς θα πνίγεται από κατακλυσμιαίες βροχοπτώσεις.

Η ελληνική τραγωδία: 300.000 εκτοπισμένοι

Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της κρίσης, με την IDMC να εκτιμά ότι σχεδόν 300.000 άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους από το 2008. Η κακοκαιρία Daniel τον Σεπτέμβριο του 2023 υπήρξε το σημείο μηδενός για χιλιάδες κατοίκους της Θεσσαλίας.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Βάιου Γιατρόπουλου από τον Παλαμά Καρδίτσας, ο οποίος περιγράφει στο Euronews πώς η οικογένειά του σώθηκε την τελευταία στιγμή από την οροφή μιας νταλίκας, για να καταλήξει τελικά στη μετεγκατάσταση.

«Δεν θέλω να νιώθω αυτό το σφίξιμο στην καρδιά με κάθε σταγόνα βροχής», αναφέρει, αποτυπώνοντας το συλλογικό τραύμα μιας ολόκληρης περιοχής.

Όπως λένε, η επιστροφή δεν πέρασε καν από το μυαλό τους. «Δεν θέλω να νιώθω αυτό το σφίξιμο στην καρδιά με κάθε σταγόνα βροχής που πέφτει. Για αρκετούς μήνες φοβόμασταν ότι θα ξαναπλημμυρίσει. Σκέφτηκα ακόμη και να δω ψυχολόγο», θυμάται σήμερα.

Άλλοι συντοπίτες τους από τον Παλαμά, ακόμη αναζητούν ένα σπίτι σε ασφαλέστερο σημείο, άλλοι μετακόμισαν στην Αθήνα ή προτίμησαν να φύγουν στο εξωτερικό.

Η Ελλάδα είναι μία από τις ιδιαίτερα ευάλωτες σε κλιματικές καταστροφές χώρες της Ευρώπης. Η IDMC εκτιμά ότι σχεδόν 300.000 άνθρωποι στην Ελλάδα έχουν εκτοπιστεί από το 2008, κυρίως λόγω δασικών πυρκαγιών, καταιγίδων και πλημμυρών.

Ο Βλοχός στην Καρδίτσα πάντα ήταν ευάλωτος σε πλημμύρες, όπως το 1953 και του 1994, αλλά πολύ περισσότερο το 2023 με τον Daniel, όταν η στάθμη του νερού έφτασε τα δύο μέτρα.

Τις πρώτες εβδομάδες μετά την κακοκαιρία επικράτησε ένα έντονο αίσθημα αλληλεγγύης, αλλά αυτή η ενότητα γρήγορα ράγισε. Η αντιπαράθεση μεταξύ των κατοίκων στον Βλοχό μετά τον Daniel μερικές φορές φτάνει ακόμα και σε επεισόδια βίας. «Είναι μια μορφή συλλογικού μετατραυματικού στρες», λέει ανωνύμως ένας κάτοικος του χωριού.

Στη γειτονική Μεταμόρφωση, περίπου το 95% των νοικοκυριών ψήφισε υπέρ της μετεγκατάστασης σε δημοψήφισμα. Ο πρόεδρος της κοινότητας Πέτρος Κοντογιάννης λέει ότι όταν βρέχει, «πολλοί φεύγουν ακόμα κι αν δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος».

Γερμανία και Γαλλία: Πλημμύρες και «παγωμένες» αγορές ακινήτων

Το φαινόμενο δεν γνωρίζει σύνορα, επηρεάζοντας τις ισχυρότερες οικονομίες της Ευρώπης:

• Γερμανία: Καταγράφονται 84.000 εκτοπισμοί, κυρίως λόγω των φονικών πλημμυρών στα δυτικά και νότια της χώρας, ενώ τα βορειοανατολικά πλήττονται από ιστορικές ξηρασίες και πυρκαγιές (το 2024 ήταν η χειρότερη χρονιά σε καμένες εκτάσεις).
• Γαλλία: Το 2022, περίπου 45.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν λόγω καταστροφών. Στη βόρεια Γαλλία, κάτοικοι περιοχών που πλημμυρίζουν κατ’ επανάληψη, όπως το Μπλαντέκ, βρίσκονται εγκλωβισμένοι, καθώς τα σπίτια τους σε «ζώνες ακραίων φαινομένων» έχουν χάσει την αξία τους και είναι αδύνατον να πουληθούν.

Η κλιματική μετανάστευση στην Ευρώπη συνθέτει ένα παζλ οικονομικής απαξίωσης, ψυχολογικής κατάρρευσης και διάλυσης του κοινωνικού ιστού, αναγκάζοντας τις κυβερνήσεις να επανεξετάσουν τον σχεδιασμό των πόλεων και των υποδομών τους απέναντι σε έναν πλανήτη που αλλάζει βίαια.

Κατά τη συνεδρίαση παρουσιάστηκαν νέα στοιχεία από τον Τζέιμς Μπερν, διευθύνοντα σύμβουλο του Open Source Centre, τα οποία δείχνουν ότι η Πιονγκγιάνγκ συνεχίζει να καταστρατηγεί τις διεθνείς κυρώσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης που φέρονται να αποτυπώνουν πλοία να φορτώνουν απαγορευμένα φορτία στη χώρα.

Οι εικόνες, όπως σημειώθηκε, αποδεικνύουν «σαφές μοτίβο δραστηριότητας» που παραβιάζει τα ψηφίσματα 2371 (2017) και 2397 (2017) του Συμβουλίου Ασφαλείας. «Δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά. Πρόκειται για ένα συνεχιζόμενο μοτίβο παραβίασης των κυρώσεων του ΟΗΕ», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Μπερν.

Έκκληση για μείωση του πυρηνικού κινδύνου

«Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία, είναι απαραίτητο να υπογραμμιστεί η επείγουσα ανάγκη μείωσης του πυρηνικού κινδύνου, αποτροπής οποιασδήποτε χρήσης πυρηνικών όπλων και επίτευξης της πλήρους εξάλειψής τους», τόνισε η κ. ΝτιΚάρλο. Παράλληλα, κάλεσε τη Βόρεια Κορέα «να συμμορφωθεί πλήρως με τις διεθνείς της υποχρεώσεις» και επανέλαβε την έκκληση του Γενικού Γραμματέα προς τη διεθνή κοινότητα να τηρεί τα σχετικά καθεστώτα κυρώσεων στις σχέσεις της με τη χώρα.

Δοκιμές και γεωπολιτικές εντάσεις

Όπως αναφέρθηκε, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 και στις αρχές του 2026, η Βόρεια Κορέα συνέχισε τις δοκιμές βαλλιστικών πυραύλων, συμπεριλαμβανομένων μικρού βεληνεκούς, πολλαπλών εκτοξευτών ρουκετών, στρατηγικών πυραύλων κρουζ μεγάλου βεληνεκούς και αντιπλοϊκών πυραύλων.

Τα περισσότερα κράτη-μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ υπογράμμισαν ότι οι ενέργειες αυτές υπονομεύουν το παγκόσμιο καθεστώς μη διάδοσης, συμπεριλαμβανομένης της Συνθήκης Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων (NPT), ενώ παράλληλα αυξάνουν την ένταση στην Κορεατική Χερσόνησο.

Αρκετοί εκπρόσωποι επεσήμαναν ότι η φερόμενη στρατιωτική συνεργασία της Πιονγκγιάνγκ με τη Ρωσία έχει εμβαθύνει τις γεωπολιτικές διαιρέσεις. Το βέτο της Μόσχας πριν από δύο χρόνια, που έληξε την εντολή της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για την Επιτροπή Κυρώσεων 1718, θεωρήθηκε ότι αποδυνάμωσε την παρακολούθηση του καθεστώτος κυρώσεων.

Θέσεις ΗΠΑ, Κίνας και Ελλάδας

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζήτησαν αυστηρότερη εφαρμογή των κυρώσεων και επαναφορά της εντολής της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων. Αντίθετα, η Κίνα και η Ρωσία τάχθηκαν υπέρ της χαλάρωσης των περιορισμών και της ενίσχυσης του διαλόγου.

Η Ελλάδα, μέσω της τοποθέτησης της αντιπροσωπείας της, εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία της για τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη των πυρηνικών και βαλλιστικών προγραμμάτων της Βόρειας Κορέας. Ο Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος, Ιωάννης Σταματέκος, επανέλαβε τη σημασία της πλήρους εφαρμογής της Απόφασης 1718 του Συμβουλίου Ασφαλείας και όλων των μεταγενέστερων αποφάσεων.

Ο κ. Σταματέκος τόνισε επίσης ότι οι κυρώσεις δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά εργαλείο για τη δημιουργία συνθηκών που ευνοούν τον διάλογο και την πλήρη αποπυρηνικοποίηση της Κορεατικής Χερσονήσου. Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για την ανθρωπιστική κατάσταση στη χώρα και επισήμανε τη στρατιωτική παρουσία της Βόρειας Κορέας στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.

Υπό την αιγίδα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (ΙΣΑ), το συνέδριο φιλοδοξεί να υπερβεί τη θεωρητική ανάλυση και να προτείνει ρεαλιστικές λύσεις για ένα πρόβλημα που αγγίζει τον πυρήνα της εθνικής και κοινωνικής μας υπόστασης.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Μια πολυεπίπεδη συνεργασία για το μέλλον της χώρας

Η διοργάνωση αντανακλά την ανάγκη για συστράτευση όλων των δυνάμεων της κοινωνίας. Στο εγχείρημα συμπράττουν:

• Το Ελληνικό Δίκτυο Μικρών Νήσων και ο Δήμος Ιθάκης.
• Το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων (ΕΔΔΥΠΠΥ).
• Το Παγκόσμιο Ιπποκράτειο Ινστιτούτο Ιατρών και η Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής.
• Η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.

Το συνέδριο τελεί επίσης υπό την αιγίδα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και της Πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπογραμμίζοντας τη θεσμική βαρύτητα των συμπερασμάτων που θα προκύψουν.

Η διπλωματική διάσταση και ο ρόλος της Κύπρου

Μια ιδιαίτερη πτυχή των εργασιών είναι η ενεργός εμπλοκή της διπλωματικής κοινότητας. Με αφορμή την επικείμενη Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. (πρώτο εξάμηνο του 2026), η Πρεσβεία της Κύπρου διοργανώνει θεματική επίσκεψη στην Ιθάκη για τους Πρέσβεις των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.

Στόχος είναι η ανάδειξη του δημογραφικού ως κοινού ευρωπαϊκού φακέλου, όπου η διπλωματία και η πολιτική συναντούν τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Γιώργος Πατούλης: «Σταυροδρόμι επιλογών για τις επόμενες γενιές»

Ο Πρόεδρος του ΙΣΑ και του ΕΔΔΥΠΠΥ, Γιώργος Πατούλης, δίνοντας το στίγμα της διοργάνωσης, τόνισε πως το δημογραφικό δεν είναι απλώς ένας στατιστικός δείκτης, αλλά ένας παράγοντας που καθορίζει την οικονομική και πολιτισμική αντοχή της Ευρώπης.

«Βρισκόμαστε σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου οι επιλογές μας θα διαμορφώσουν τις συνθήκες ζωής των επόμενων γενεών. Φιλοδοξούμε να ανοίξουμε μια γόνιμη συζήτηση και να θέσουμε τις βάσεις για συγκεκριμένες, ρεαλιστικές δράσεις», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Η φωνή των ειδικών και της τοπικής αυτοδιοίκησης

Οι τοποθετήσεις των φορέων αναδεικνύουν τις διαφορετικές πτυχές του προβλήματος:

• Σταύρος Αυγουστίδης (Πρέσβης Κυπριακής Δημοκρατίας): Συνέδεσε το δημογραφικό με την ανθεκτικότητα των δημοκρατιών και τη γεωπολιτική ισχύ της Ευρώπης σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας.
• Λευτέρης Κεχαγιόγλου (Πρόεδρος Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών) & Διονύσης Στανίτσας (Δήμαρχος Ιθάκης): Εστίασαν στην αγωνία των νησιωτικών περιοχών, τονίζοντας ότι για τα μικρά νησιά το δημογραφικό είναι ζήτημα επιβίωσης, αλλά και η μοναδική ελπίδα για αναγέννηση της υπαίθρου.
• Δρ. Κωνσταντίνος Πάντος (Γ.Γ. Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής): Υπογράμμισε τη συμβολή της επιστήμης στην αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας μέσω των σύγχρονων μεθόδων υποβοήθησης.
• Αντώνης Πολυδώρου (Γ.Γ. Παγκόσμιου Ιπποκράτειου Ινστιτούτου Ιατρών): Επέμεινε στην ανάγκη διατήρησης των ιπποκρατικών αξιών και της ιατρικής ηθικής ως οδηγού για τη διαχείριση της ανθρώπινης ζωής και της οικογένειας.

Ένα συνέδριο με ευρεία εκπροσώπηση

Στις εργασίες θα δώσουν το «παρών» μέλη της κυβέρνησης, βουλευτές, διακεκριμένοι επιστήμονες και θεσμικοί εκπρόσωποι, διασφαλίζοντας ότι το μήνυμα της Ιθάκης θα φτάσει στα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Το ραντεβού τον Μάιο στην Ιθάκη δεν είναι μόνο μια επιστημονική συνάντηση· είναι μια δέσμευση για την προστασία του μέλλοντος της Ελλάδας.