Η υποδοχή Ερντογάν στον Κυριάκο Μητσοτάκη και ο σύντομος διάλογος

«Γεια σας κ. πρόεδρε», είπε ο Πρωθυπουργός, με τον Ταγίπ Ερντογάν να ανταποδίδει.

«Όλα καλά, πολύ καλά», φέρεται να είπαν οι δύο ηγέτες κατά την άφιξη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Προεδρικό Μέγαρο.

Χωρίς ερωτήσεις οι δηλώσεις Μητσοτάκη – Ερντογάν

Να σημειωθεί ότι δεν θα υπάρξουν ερωτήσεις μετά τις δηλώσεις των Κυριάκου Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Λίγο μετά τις 14:15 έφτασε στην Άγκυρα ο πρωθυπουργός. Τον Κυριάκο Μητσοτάκη υποδέχθηκαν ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, ο αναπληρωτής κυβερνήτης της Άγκυρας, αλλά και ο αναπληρωτής δήμαρχος, καθώς και ο πρέσβης της Τουρκίας στην Ελλάδα.

Οι υπουργοί που συνοδεύουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην Άγκυρα

Οι υπουργοί που συνοδεύουν τον πρωθυπουργό είναι: Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Δήμας, Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης, Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης.

Η Ατζέντα της συνάντησης

Όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, παρόλο που δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτησης για τη διευθέτηση της μοναδικής διαφοράς Ελλάδας – Τουρκίας, που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, δηλαδή της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, η Αθήνα προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση και στη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας στις διμερείς σχέσεις.

Εξάλλου, τονίζουν οι ίδιες πηγές, το κλίμα αυτό έχει οδηγήσει σε σημαντικά κεκτημένα τα τελευταία δυόμισι χρόνια, όπως:

– Τη μείωση της παραβατικότητας στον αέρα.

– ⁠Την καλύτερη συνεργασία με την Τουρκία στο Μεταναστευτικό και τη συνολική μείωση των ροών.

– ⁠Τη διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Αιγαίου.

– Την εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου.

Οι συμφωνίες που θα υπογραφούν

Μετά το πέρας των συνομιλιών και των κοινών δηλώσεων, κάποιοι από τους υπουργούς θα υπογράψουν συμφωνίες ή κοινές δηλώσεις με τους Τούρκους ομολόγους τους.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Γιάννης Κεφαλογιάννης θα υπογράψει μια δήλωση προθέσεων για συνεργασία στις φυσικές καταστροφές με έμφαση τους σεισμούς, ενώ ο Τάκης Θεοδωρικάκος θα υπογράψει με τον ομόλογο του μια κοινή δήλωση για την τεχνολογία, την καινοτομία και την έρευνα, με έμφαση στη βιοτεχνολογία, την αγροτεχνολογία και με ώριμα περίπου 110 ερευνητικά σχέδια.

Δύο συμφωνίες θα υπογράψει και ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης που χειρίζεται τη θετική ατζέντα, μια εκ των οποίων θα αφορά το Enterprise Greece.

Τέλος, και ο Κυριάκος Πιερρακάκης καλείται να συζητήσει με τον Τούρκο ομόλογο του Μεχμέτ Σιμσέκ για τις προοπτικές αύξησης του διμερούς εμπορίου που αυτή τη στιγμή ανέρχεται στα 5 δισ. και υπάρχει προοπτική να φτάσει ακόμα και τα 10 δισ. ευρώ.

Επίσης, η Λίνα Μενδώνη θα υπογράψει συμφωνία με τον Τούρκο ομόλογο της που έχει το χαρτοφυλάκιο του πολιτισμού και του τουρισμού.

Ερντογάν: Θέλουμε ειρήνη και ασφάλεια για εμάς και τους γείτονές μας

Νωρίτερα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μίλησε στην τουρκική εθνοσυνέλευση κι αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στη συνάντηση με τον Έλληνα πρωθυπουργό.

«Χωρίς κανένα σύμπλεγμα, συναντάμε όλους τους παίκτες και μοιραζόμαστε τις ιδέες και τις προτάσεις μας με τους συνομιλητές μας, με αίσθημα αδελφοσύνης», ανέφερε ο Ερντογάν, από το βήμα της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης.

Αναλυτικά η δήλωσή του έχει ως εξής: «Σήμερα θα υποδεχθούμε τον πρωθυπουργό της Ελλάδας, τον κ. Μητσοτάκη, στη χώρα μας. Πρέπει να τονίσω ιδιαίτερα εδώ ότι, ως Τουρκία, θέλουμε για τους φίλους και τους αδελφούς μας αυτό που θέλουμε και για τους εαυτούς μας.

Όπως ακριβώς επιθυμούμε ειρήνη, ασφάλεια, σταθερότητα, ανάπτυξη και ευημερία για τους εαυτούς μας, επιθυμούμε το ίδιο και για τους γείτονές μας και για όλες τις αδελφές χώρες. Οι διπλωματικές μας προσπάθειες, τις οποίες έχουμε εντείνει τελευταία, έχουν αυτόν τον σκοπό.

Ο θεμελιώδης στόχος των γνωστών και αγνώστων, ορατών και αόρατων επαφών μας είναι να συμβάλουμε στην περιφερειακή ειρήνη. Χωρίς κανένα σύμπλεγμα, συναντιόμαστε με όλους τους παράγοντες και μοιραζόμαστε τις ιδέες και τις προτάσεις μας με τους ομολόγους μας σε πνεύμα απόλυτης αδελφοσύνης.

Ως οι αρχαίοι κάτοικοι μιας περιοχής τόσο παλιάς όσο και η ανθρώπινη ιστορία, εργαζόμαστε με καλή πίστη για να διασφαλίσουμε ότι η γεωγραφία μας, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει συνδεθεί με συγκρούσεις, αδελφοκτόνους πολέμους και βαρβαρότητα όπως στη Γάζα, θα γίνει και πάλι μια γη ειρήνης, ασφάλειας και ευημερίας».

Απόστολος Χονδρόπουλος

Στόχος της Αθήνας που όπως δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης προσέρχεται στον διάλογο «με πίστη και αυτοπεποίθηση, πάντοτε λαμβάνοντας υπόψη το Διεθνές Δίκαιο και χωρίς καμία απολύτως διάθεση υποχώρησης», είναι «να διατηρηθούν και να ενισχυθούν οι ανοικτοί δίαυλοι επικοινωνίας».  Και παράλληλα «να εδραιωθεί μία λειτουργική σχέση με  την Τουρκία, σε μια διεθνή συγκυρία γεμάτη αβεβαιότητα και αστάθεια», όπως επισημαίνουν κυβερνητικά στελέχη.   

Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επισημάνει στην προ ημερών τηλεοπτική συνέντευξη στον «Σκάι» πως δεν τρέφει αυταπάτες, σημειώνοντας ότι «η μεγάλη διαφορά μας με την Τουρκία είναι μία και μόνο: αυτή είναι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο». Σε αυτό το πλαίσιο είχε διαμηνύσει ότι «όσο η Τουρκία προσθέτει σε αυτό το «μενού» και άλλα θέματα. το να προχωρήσουμε περαιτέρω «είναι κάτι το οποίο σε αυτή τη συγκυρία το θεωρώ δύσκολο», όπως είχε τονίσει.

Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτησης για τη διευθέτηση της μοναδικής διαφοράς που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, η χώρα μας καθιστά σαφές ότι προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση και στη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας στις διμερείς σχέσεις.   

Στο Μέγαρο Μαξίμου άλλωστε είναι πεπεισμένοι ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών», που εγκαινιάστηκε το καλοκαίρι του 2023 με την συνάντηση των δύο ηγετών στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους της Λιθουανίας, έχει οδηγήσει σε σημαντικά κεκτημένα  όπως η μείωση της παραβατικότητας στον αέρα, η καλύτερη συνεργασία στο μεταναστευτικό και η συνολική μείωση των ροών, η διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Αιγαίου και η εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου, στην βάση της λεγόμενης «θετικής ατζέντας». «Από τότε που υπογράψαμε πριν από δύο και πλέον χρόνια τη Διακήρυξη των Αθηνών, θεωρώ ότι έχουμε κάποια σημαντικά κεκτημένα τα οποία δεν πρέπει να τα αμελούμε», έχει τονίσει και από την πλευρά του ο κ. Μητσοτάκης.  

Η συνάντηση Μητσοτάκη- Ερντογάν στις 11 Φεβρουαρίου θα είναι η  πρώτη μεταξύ των δύο ηγετών μετά από ενάμιση χρόνο, καθώς συναντήθηκαν για τελευταία φορά τον Σεπτέμβριο του 2024, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Συνάντηση είχε προγραμματιστεί και τον Σεπτέμβριο του 2025 στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ακυρώθηκε ωστόσο την τελευταία στιγμή κατόπιν αιτήματος της τουρκικής πλευράς η οποία επικαλέστηκε την συμμετοχή του κ. Ερντογάν σε διάσκεψη που συγκάλεσε ο Αμερικανός Πρόεδρος για την Γάζα.                                                                                                                    

Σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, η ατζέντα του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας και οι συμμετέχοντες στην αποστολή θα διαμορφωθούν στη βάση της θετικής ατζέντας και του πολιτικού διαλόγου που βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

Τα ίδια κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν πως η συνάντηση των δύο ηγετών και η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας είναι σημαντικές και εκτιμούν ότι θα υπογραμμίσουν την αναγκαιότητα των ανοικτών διαύλων για την αποφυγή κρίσεων και την αποκλιμάκωση εντάσεων. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, Αθήνα και Άγκυρα συμμερίζονται την άποψη ότι τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες θα πρέπει να συζητούνται σε διμερές επίπεδο και ότι η βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις είναι προς όφελος της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. 

• Από πλευρά της γειτονικής χώρας, σε ανάρτηση του εκπροσώπου της τουρκικής Προεδρίας επισημαίνεται πως η Σύνοδος του Συμβουλίου «θα εξετάσει τις σχέσεις Τουρκίας-Ελλάδας σε όλες τις διαστάσεις τους και θα συζητηθούν οι δυνατότητες προώθησης της συνεργασίας μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών».

Τονίζει επίσης ότι εκτός από τις διμερείς σχέσεις, οι συζητήσεις θα περιλαμβάνουν ανταλλαγή απόψεων για τις περιφερειακές και παγκόσμιες εξελίξεις και ότι στο πλαίσιο της επίσκεψης, η υπογραφή διαφόρων κειμένων που αποσκοπούν στην ενίσχυση των διμερών σχέσεων είναι επίσης στην ημερήσια διάταξη.  

Από την πολιτική των «ήρεμων νερών» δεν έχουν λείψει πάντως και οι επιμέρους… κυματισμοί που προκαλεί ενίοτε η αναθεωρητική ρητορική της γειτονικής χώρας, η οποία αποτυπώθηκε και στην τελευταία ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας.  Ερωτηθείς γι’ αυτήν κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών ο κ. Μαρινάκης σχολίασε μεταξύ άλλων ότι δεν μπορεί κάποιος να μιλά για Διεθνές Δίκαιο και ταυτόχρονα να μιλά για το δόγμα της “γαλάζιας πατρίδας” και το εκτός οποιασδήποτε λογικής αφήγημα των “γκρίζων ζωνών”, ενώ πρόσθεσε: “Με την Τουρκία μας χωρίζει μία και μόνη διαφορά, ο καθορισμός ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας επί τη βάσει του Διεθνούς Δικαίου. Τελεία και παύλα. Από κει και πέρα έχουμε αποδείξει μέσα από την συνολική εξωτερική πολιτική ότι η Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια έχει καταφέρει όσα δεν είχαμε καταφέρει τις προηγούμενες δεκαετίες”.

Όπως σημείωναν κυβερνητικές πηγές, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει στην Άγκυρα για τη συνάντησή του με τον πρόεδρο της Τουρκίας και για τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας, με στόχο τη διατήρηση και ενίσχυση των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και την εδραίωση μιας λειτουργικής σχέσης με τη γείτονα χώρα, σε μια διεθνή συγκυρία γεμάτη αβεβαιότητα και αστάθεια.

Οι ίδιες πηγές υπογράμμιζαν ότι παρόλο που δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτησης για τη διευθέτηση της μοναδικής διαφοράς μας που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, δηλαδή της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, η Αθήνα προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση και στη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας στις διμερείς σχέσεις.

Εξάλλου, υπενθυμίζεται, το κλίμα αυτό έχει οδηγήσει σε σημαντικά κεκτημένα τα τελευταία δυόμισυ χρόνια, όπως:

– Τη μείωση της παραβατικότητας στον αέρα,

– ⁠Την καλύτερη συνεργασία με την Τουρκία στο μεταναστευτικό και τη συνολική μείωση των ροών,

– ⁠Τη διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Αιγαίου

– Την εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου.

Εκτιμάται δε πως η πρώτη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον πρόεδρο της Τουρκίας ύστερα από ενάμισυ χρόνο -η τελευταία συνάντησή τους πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024 στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη- και η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας είναι σημαντικές και αναμένεται να υπογραμμίσουν την αναγκαιότητα των ανοικτών διαύλων για την αποφυγή κρίσεων και την αποκλιμάκωση εντάσεων.

Τέλος, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, Αθήνα και Άγκυρα συμμερίζονται την άποψη ότι τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες θα πρέπει να συζητούνται σε διμερές επίπεδο και ότι η βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις είναι προς όφελος της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Η ατζέντα του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας και οι συμμετέχοντες στην αποστολή θα διαμορφωθούν στη βάση της θετικής ατζέντας και του πολιτικού διαλόγου που βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

Τη σχετική ανακοίνωση για την επικείμενη συνάντηση στην Άγκυρα έκανε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, σημειώνοντας ότι το αναλυτικό πρόγραμμα και η ατζέντα της συνάντησης θα ανακοινωθούν από το υπουργείο Εξωτερικών. 

Όπως σημείωσε ο Παύλος Μαρινάκης, «η Ελλάδα προσέρχεται με πίστη και αυτοπεποίθηση στον διάλογο, πάντοτε λαμβάνοντας υπόψη το Διεθνές Δίκαιο και χωρίς καμία απολύτως διάθεση υποχώρησης. Τονίζουμε, για μια ακόμη φορά, ότι με την Τουρκία έχουμε μια και μόνη διαφορά τον καθορισμό ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας και ότι ουδέποτε θα βάλουμε στο τραπέζι ζητήματα κυριαρχίας και κόκκινων γραμμών».

«Η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια είναι μονομερές και αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας μας» τόνισε ο Πρωθυπουργός και αναφερόμενος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις υπογράμμισε ότι «η λύση μπορεί να είναι η παραπομπή της διαφοράς μας σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο».

Καταλαβαίνετε ότι όσο υπάρχει στο τραπέζι η εντός εισαγωγικών θεωρία των γκρίζων ζωνών, όσο έστω και εμμέσως αμφισβητείται κυριαρχία, όχι κυριαρχικά δικαιώματα, ελληνικών νησιών στο Αιγαίο και όσο κρέμεται από πάνω μας μια απειλή πολέμου, είναι δύσκολο να φτάσουμε σε αυτό το σημείο» συμπλήρωσε ο Πρωθυπουργός.

Σχετικά με τον Χακάν Φιντάν που έκανε λόγο για ιστορική ευκαιρία μόνιμης λύσης στο Αιγαίο, ο κ. Μητσοτάκης επεσήμανε ότι για την Ελλάδα υπάρχει μόνο ένα ανοικτό ζήτημα με την Τουρκία, η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.

«Όσο η Τουρκία προσθέτει σε αυτό το μενού και άλλα θέματα το καταλαβαίνετε ότι το να προχωρήσουμε περαιτέρω σε αυτήν την κατεύθυνση το θεωρώ δύσκολο. Παρά ταύτα εγώ κρατώ τη δήλωση του κ. Φιντάν ως μια θετική αναγνώριση ότι η Τουρκία ενδεχομένως μπορεί να εξετάζει κάποια από τα πάγια θέματά της να μην τα αναδεικνύει με την ίδια ένταση που το έκανε στο παρελθόν» σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι μετά τη δήλωση Φιντάν, εκδόθηκε η Navtex με τις πάγιες θέσεις του τουρκικού ΥΠΑΜ. «Αυτά είναι πράγματα που δεν με εκπλήσσουν» σημείωσε.

«Όσο υπάρχει το casus belli η Τουρκία δεν μπορεί να έχει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και παρά την αμφισβήτηση κάποιων μπορέσαμε και πετύχαμε τον αποκλεισμό της» σημείωσε ακόμη ο Πρωθυπουργός.

Αναφερόμενος στην συνάντηση που θα έχει στην Άγκυρα με τον Τούρκο ομόλογό του, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Πρωθυπουργός αποκάλυψε ότι αυτή θα γίνει πριν από τις 15 Φεβρουαρίου.

«Είναι σημαντικό η επίλυση των προβλημάτων της Ελλάδας και της Τουρκίας να γίνεται με διάλογο. Διότι υπάρχουν διαφορές, και διαφωνίες και συζητήσιμα ζητήματα και αυτά πρέπει να επιλυθούν με διάλογο. Όταν το κάνουμε αυτό πρέπει να αποφεύγουμε τις προκλητικές δράσεις και δηλώσεις. Αλλά κάποιες φορές βλέπουμε πως στην Ελλάδα, για κάποιους πολιτικούς, η εναντίωση στην Τουρκία είναι ένα σημείο πολιτικού κέρδους. Αν αντιμετωπίζεις μια κρίση, ή αν θέλεις να προβληθείς, βγάζεις ‘’μια κάρτα Τουρκίας’’» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τούρκος ΥΠΕΞ σύμφωνα με τον ανταποκριτή του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη Μανώλη Κωστίδη.

«Ο κύριος Μητσοτάκης θα συναντηθεί με τον κύριο Ερντογάν τον ερχόμενο Απρίλιο. Στην Τουρκία θα συνεδριάσει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας. Θα κάνουμε αυτή τη συνάντηση. Αυτό συζητήσαμε με τον ομόλογο μου στην Ντόχα. Εξετάσαμε αυτά τα θέματα. Και οι δυο πλευρές έχουν την ίδια βούληση. Και στις δυο πλευρές έχουν την ίδια άποψη να υπάρχει προσπάθεια και βούληση για να επιλύονται τα ζητήματα με διαβούλευση. Υπάρχουν καθήκοντα που έχουν δοθεί στους υπουργούς Εξωτερικών» πρόσθεσε.

Όπως είχε δηλώσει και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης στην πρόσφατή τους συνάντηση οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν είχαν συζητήσει τις τελευταίες λεπτομέρειες για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας και έμενε η επίσημη ανακοίνωση της ημερομηνίας. 

«Ακόμη και όταν δεν βρίσκουμε εύκολα λύσεις συζητούμε», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, τονίζοντας πως πρέπει να έχουμε «συνείδηση της ανάγκης σε μια περίοδο πολλαπλών κρίσεων και να συνεισφέρουμε στην ειρήνη».

Είχαμε μία «αρχική και ειλικρινή συζήτηση ενός κρίσιμου ζητήματος», σημείωσε ο υπουργός Εξωτερικών.

«Δεν ισχυρίζομαι ότι μέσω του διαλόγου λύθηκαν με μαγικό τρόπο τα προβλήματα των δυο χωρών», επεσήμανε ο κ. Γεραπετρίτης και υπογράμμισε πως υπήρξαν και «δύσκολες στιγμές», όμως υπήρξε και «άμεσος και ειλικρινής δίαυλος επικοινωνίας».

Σημείωσε πως ο επόμενος γύρος συζητήσεων της λεγόμενης θετικής ατζέντας θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα στα 2 και 3 Δεκεμβρίου, ενώ υπενθύμισε ότι έχουν υπάρξει έξι συναντήσεις μεταξύ των δύο ηγετών και δύο γύροι πολιτικού διαλόγου και θετικής ατζέντας.

Τόνισε, δε, πως οι επαφές μεταξύ των δύο χωρών αποκτούν μία κανονικότητα, αυτή που θα πρέπει να έχουν οι επαφές μεταξύ δύο γειτόνων.

Στις δηλώσεις μετά τη συνάντηση πάντως ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας δήλωσε ότι παραμένουν οι διαφορές των δύο χωρών στο Αιγαίο, ενώ έθεσε και πάλι θέμα μειονότητας στη Θράκη, κάνοντας λόγο για “ομογενείς μας”. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ ανέφερε συγκεκριμένα ότι συζητήθηκαν τα προβλήματα των δύο χωρών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, σημειώνοντας: “Έχουμε διαφορές απόψεων στο Αιγαίο”.

Δήλωσε επίσης αναφερόμενος στη Θράκη: “Σημαντικό θέμα της ατζέντας μας ήταν και τα προβλήματα των ομογενών μας στην Ελλάδα. Εχουμε επιλύσει τα προβλήματα της Ελληνικής κοινότητας στη χώρα μας. Αποδίδουμε μεγάλη σημασία στην προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς στην Ελλάδα. Είμαστε έτοιμοι να βοηθήσουμε στην αποκατάσταση των οθωμανικών μνημείων στην Ελλάδα”.

Οι δύο ΥΠΕΞ συζήτησαν επίσης το Κυπριακό, με τον κ.Φιντάν να είναι ως προς αυτό μάλλον φειδωλός.

Ο Τούρκος ΥΠΕΞ δήλωσε επίσης: “Περιμένουμε αποτελεσματική συνεργασία από τη γείτονα μας στον αγώνα κατά των τρομοκρατικών οργανώσεων όπως το PKK”, ενώ υποστήριξε ότι: “Το θέμα της παράνομης μετανάστευσης δεν θέλουμε να αποτελέσει πεδίο ανταγωνισμού αλλά συνεργασίας.”

Από την πλευρά του ο κ. Γεραπετρίτης καταρχήν τόνισε ότι η ελληνική πλευρά θέλει να εξελιχθούν οι σχέσεις των δύο χωρών βάσει των αρχών του Διεθνούς Δικαίου των Ηνωμένων Εθνών. Εξέφρασε την ελπίδα για μία σχέση συνύπαρξης και ανεκτικότητας με αμοιβαίο σεβασμό στην ισότητα την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα, καθώς και τη μη ανάμιξη στις εσωτερικές υποθέσεις του άλλου κράτους.

Ο κ. Γεραπετρίτης υπενθύμισε ότι στο Βίλνιους οι ηγέτες των δύο χωρών συμφώνησαν να ξαναπιάσουν το νήμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων και ανέθεσαν στους ΥΠΕΞ να αναλάβουν την πολιτική καθοδήγηση της διαδικασίας.

Χαρακτήρισε ως ρόλο των δύο ΥΠΕΞ “να επιλύουμε τα θέματα αιχμής που ανακύπτουν μεταξύ των δύο χωρών, να συμπιέζουμε εντάσεις ώστε να προλαμβάνουμε εν δυνάμει επικίνδυνες καταστάσεις και να κατευθύνουμε τις συζητήσεις μεταξύ των δύο πλευρών σε όλα τα επίπεδα δηλαδή τον πολιτικό διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης”. Αναφέρθηκε επίσης στην προετοιμασία των επόμενων επαφών των δύο ηγετών “ώστε να προκύπτει διαρκής ισχυρή πολιτική εντολή και νομιμοποίηση στο υψηλότερο επίπεδο”.

Ο κ. Γεραπετρίτης συνεπώς ανακοίνωσε ότι:

• “Συμφωνήσαμε για το επόμενο διάστημα σε έναν οδικό χάρτη που θα περιλαμβάνει τα εξής τρία επίπεδα: Πρώτον το επίπεδο του πολιτικού διαλόγου, ο οποίος θα εκκινήσει από την υφυπουργό Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδόπουλου στις 16 Οκτωβρίου. Δεύτερον, τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που θα εκκινήσουν το επόμενο προσεχές διάστημα. Και τρίτον το επίπεδο των συνομιλιών θετικής ατζέντας υπό τον υφυπουργό Εξωτερικών Κώστα Φραγκογιάννη σε τομείς όπως ο τουρισμός, επενδύσεις στη γεωργία, ναυτιλία, κλιματική κρίση”.

Χαρακτήρισε δε κομβικό σημείο της διαδικασίας αυτής τη νέα σώναντηση που θα έχουν Μητσοτάκης- Ερντογάν στη Νέα Υόρκη στο περιθώριο της γενικής συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στις 18 Σεπτεμβρίου και στη συνέχεια τη διοργάνωση έως το τέλος του έτους του ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας στη Θεσσαλονίκη.

Ο Έλληνας ΥΠΕΞ ανέφερε επίσης ότι συζήτησε με τον Τούρκο ομόλογο του και ζητήματα όπως το Κυπριακό, το μεταναστευτικό και την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας.

“Στο Κυπριακό οι θέσεις μας είναι γνωστές. Κρίσιμο και αναγκαίο βήμα αποτελεί η άμεση επανεκκίνηση των συνομιλιών”, τόνισε.

Σε ότι αφορά την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, ο κ. Γεραπετρίτης υπενθύμισε ότι: “Η Ελλάδα από μακρού χρόνου και με συνέπεια την υποστηρίζει εφόσον πληρούνται τα προαπαιτούμενα κριτήρια. Η πορεία αυτή είχε δυσκολίες. Προσβλέπουμε σε μία αγαστή συνεργασία για την πρόοδο των διαπραγματεύσεων”.

Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε επίσης λιτά ότι: “Μιλήσαμε και αναδείξαμε τα θέματα που αφορούν τη μειονότητα. Για μας οι μειονότητες είναι γέφυρες συνεργασίας και όλοι οι πολίτες μας στην Ελλάδα απολαμβάνουν ισονομίας και ισοπολιτείας”.

Ενώ τόνισε ως προς την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού ότι “είναι προς το κοινό μας συμφέρον να συνεργαστούμε για το έλεγχο της παράτυπης μετανάστευσης και της καταπολέμηση των παράνομων δικτύων διακίνησης”.

Ο κ. Γεραπετρίτης κατέληξε πως: “Η ευθύνη την οποία επωμιζόμαστε είναι ανάλογη της ιστορικής ευκαιρίας που παρουσιάζεται και στις δύο κυβερνήσεις να εδραιώσουμε μία μακρά σχέση καλής γειτονίας” και πρόσθεσε:

• “Δεν είμαστε αιθεροβάμονες. Γνωρίζουμε ότι οι αποστάσεις που δημιουργήθηκαν σε βάθος χρόνου και τα πάθη που κληρονομήθηκαν από γενιά σε γενιά δεν διαγράφονται μονοκονδυλιά. Ομως έχουμε τη διάθεση και τη βούληση να επενδύσουμε στην ειλικρίνεια και στην αμοιβαία κατανόηση. Αναζητήσουμε κοινούς τόπους και να διαρρήξουμε εδραιωμένες αντιλήψεις και όπου υπάρχουν διαφωνίες τουλάχιστον να μην οδηγούν σε εντάσεις”.

Τόνισε πάντως ότι: “Απαιτείται προσήλωση σε αρχές όπως η αυστηρή εφαρμογή του Διεθνούς δικαίου”, εκφράζοντας την ελπίδα: “Να χτίσουμε πάνω σε αυτά που μας ενώνουν και να κατανοήσουμε καλύτερα αυτά που μας χωρίζουν.”

Και συνέχισε ο Νίκος Ανδρουλάκης: «Ο κ. Μητσοτάκης ας αφήσει, λοιπόν, τις θεωρίες συνωμοσίας και ας απαντήσει σε ένα και μόνο ερώτημα: Το πόρισμα της Επιτροπής, που ο ίδιος διόρισε, λέει ότι ο μοιραίος σταθμάρχης πήρε παράνομη μετάταξη. Τι έχει να πει στους Υπουργούς του κ.κ. Βορίδη και Γεωργιάδη, οι οποίοι μη σεβόμενοι τους νεκρούς δήλωναν ότι η εν λόγω μετάταξη είναι νόμιμη; Ποιος τελικά είναι ο υπεύθυνος στη Νέα Δημοκρατία γι’ αυτό το κομματικό ρουσφέτι; Το δυστύχημα στα Τέμπη είναι χαραγμένο στη συλλογική μνήμη και ο ελληνικός λαός πρέπει να μάθει την απόλυτη αλήθεια για τη Σύμβαση 717, η οποία εάν είχε υλοποιηθεί, αυτοί οι άνθρωποι σήμερα θα ζούσαν, όπως και για τις παράνομες ενέργειες αυτών, που δεν επέτρεψαν να υπάρχει έλεγχος ασφαλείας στα τρένα».

Ερωτηθείς για το προεκλογικό σποτ του κόμματος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στο οποίο εμφανίζονται νησιά του Αιγαίου και η Δυτική Θράκη ως εδάφη της γείτονος, ο κ. Ανδρουλάκης τόνισε: «Ο κ. Ερντογάν αλλά και ο κ. Κιλιτσντάρογλου συνεχίζουν κάθε μέρα τις προσκλήσεις εις βάρος της πατρίδας μας. Η απάντηση σε αυτή την εθνολαϊκιστική πολιτική, που υπονομεύει κάθε συνθήκη καλής γειτονίας με την Ελλάδα, πρέπει να είναι συγκροτημένη από όλη την ευρωπαϊκή κοινότητα. Όποια ευρωπαϊκή χώρα συνεχίζει την επομένη των τουρκικών εκλογών, μετά τις συνεχιζόμενες προκλήσεις, να πωλεί όπλα στην Τουρκία είναι συνένοχος. Στην Τουρκία πρέπει να επιβληθεί εμπάργκο όπλων, ώστε να καταλάβουν ότι καμία χώρα της Ευρώπης δεν πρόκειται να επιτρέψει να χρησιμοποιούν όπλα σε βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου».

Ο πρωθυπουργός περιόδευσε σήμερα στις πόλεις της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου, στον απόηχο της πολιτικής αντιπαράθεσης που έχει ξεσπάσει για τον φράχτη στα σύνορα με την Τουρκία.

Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία είχε υποβάλει το δικό της αίτημα τον Οκτώβριο του 2021, ζητώντας να αγοράσει 40 νέα F-16 και να εκσυγχρονίσει 80 μαχητικά που ήδη διαθέτει στον στόλο της.

Οι τεχνικές συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών ολοκληρώθηκαν πρόσφατα, και πλέον εκτιμάται ότι το επίσημο αίτημα για την έγκριση της αμυντικής σύμβασης θα σταλεί το επόμενο διάστημα από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην επιτροπή Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλουτ Τσαβούσογλου, θα επισκεφτεί την Ουάσιγκτον στις 18 Ιανουαρίου για να πραγματοποιήσει διμερή συνάντηση με τον Άντονι Μπλίνκεν, όπου αναμένεται ότι θα συζητηθεί μεταξύ άλλων και το θέμα των F-16.

Από την πλευρά του, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αρνείται να τοποθετηθεί για τις τελευταίες εξελίξεις, καθώς παραμένει προσηλωμένο στη πάγια πρακτική που το θέλει να μην επιβεβαιώνει ούτε να σχολιάζει προτεινόμενες αμυντικές συμβάσεις πριν από την ολοκλήρωση της επίσημης ενημέρωσης του Κογκρέσου. Ωστόσο στο ερώτημα της ιστοσελίδας Hellas Journal για το εάν η Τουρκία συνεχίζει να βρίσκεται υπό το καθεστώς των κυρώσεων CAATSA (Νόμος για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής μέσω Κυρώσεων), εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου απάντησε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν και εκδικάζουν τα αιτήματα κατά περίπτωση, σύμφωνα με τον Νόμο περί Ελέγχου Εξαγωγών Όπλων, τη Σύμβαση των ΗΠΑ για την Πολιτική Μεταφοράς Όπλων και τους σχετικούς νόμους, κανονισμούς και οδηγίες».

Άμεση Αντίδραση Γερουσιαστή Μενέντεζ

Το κλίμα που επικρατεί στους διαδρόμους του Κογκρέσου αλλά και η στάση που θα τηρήσουν οι γερουσιαστές αναμένεται ότι θα παίξει σημαντικό ρόλο στην έκβαση του αιτήματος της Τουρκίας, καθώς η επιτροπή Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας είναι το αρμόδιο όργανο για την έγκριση των αμυντικών συμβάσεων. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι σε αυτή τη διαδικασία ο γερουσιαστής Ρόμπερτ Μενέντεζ διαθέτει το δικαίωμα βέτο που του δίνεται λόγω της θέσης που κατέχει ως πρόεδρος της επιτροπής.

Οι τελευταίες εξελίξεις οδήγησαν στην άμεση αντίδραση του Αμερικανού γερουσιαστή, ο οποίος δεσμεύτηκε για μια ακόμα φορά ότι θα συνεχίσει να εμποδίζει τη μεταφορά των πολεμικών αεροσκαφών έως ότου η Τουρκία αρχίσει να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και σταματήσει να απειλεί τους περιφερειακούς συμμάχους των ΗΠΑ. Ο πρόεδρος της επιτροπής Διεθνών Σχέσεων έβαλε στο στόχαστρο τον πρόεδρο Ερντογάν, λέγοντας ότι υπονομεύει το Διεθνές Δίκαιο, αγνοεί τα ανθρώπινα δικαιώματα και τους δημοκρατικούς κανόνες και επιδεικνύει αποσταθεροποιητική συμπεριφορά τόσο εντός της Τουρκίας όσο και εναντίον συμμάχων του ΝΑΤΟ.

Αναφερόμενος στις προϋποθέσεις που βάζει για την άρση των αντιρρήσεων του στην πρόταση της κυβέρνησης Μπάιντεν, ο γερουσιαστής Μενέντεζ είπε ότι «μέχρι ο Ερντογάν να σταματήσει τις απειλές του, να βελτιώσει το ιστορικό του για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο εσωτερικό – συμπεριλαμβανομένης της απελευθέρωσης των δημοσιογράφων και των πολιτικών αντιπάλων – και να αρχίσει να ενεργεί όπως θα έπρεπε ένας έμπιστος σύμμαχος, δεν θα εγκρίνω αυτή την πώληση».

Πολιτικοί αναλυτές που μίλησαν στο πρακτορείο Reuters εκτιμούν ότι είναι απίθανο το Κογκρέσο να δώσει το πράσινο φως για την πώληση των F-16 πριν η Τουρκία επικυρώσει την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ. Στην ίδια γραμμή κινείται και το Politico, το οποίο επισημαίνει ότι η προοπτική της πώλησης μαχητικών στην Τουρκία έχει εκνευρίσει ορισμένους κορυφαίους νομοθέτες στο ίδιο το κόμμα του Μπάιντεν, οι οποίοι λένε ότι ανησυχούν για την χρονοτριβή που προκαλεί η Άγκυρα στην επέκταση του ΝΑΤΟ, τις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, και την στροφή της Τουρκίας προς τον αυταρχισμό.

Κρις Πάπας: Παράβαση των Κυρώσεων CAATSA

Tην αντίθεσή του στην πώληση νέων αεροσκαφών F-16 στην Τουρκία εξέφρασε και ο νέος συμπρόεδρος της ομάδας στο Κογκρέσο για τα ελληνικά θέματα, Κρις Πάπας. Ο Δημοκρατικός βουλευτής υπενθυμίζει ότι από τη στιγμή που εξέφρασε τις επιφυλάξεις του πριν από ένα χρόνο, η Τουρκία όχι μόνο δεν έχει αλλάξει συμπεριφορά, αλλά αντιθέτως έχει κλιμακώσει την ρητορική και τις ενέργειες της.

Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, «πριν από περισσότερο από ένα χρόνο, εξέφρασα τις ανησυχίες μου στην κυβέρνηση Μπάιντεν για την πιθανή πώληση νέων μαχητικών αεροσκαφών F-16 και άλλων όπλων στην κυβέρνηση Ερντογάν. Από τότε, η συμπεριφορά και η ρητορική της Τουρκίας έχουν αυξήσει τις ανησυχίες για τυχόν πιθανές πωλήσεις στην Τουρκία. Όχι μόνο η Τουρκία συνεχίζει να παραβιάζει τον Νόμο για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής μέσω Κυρώσεων (CAATSA), αλλά έχει απειλήσει και με περαιτέρω παραβιάσεις. Η Τουρκία ανέστειλε επίσης αδικαιολόγητα την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, πραγματοποίησε ρεκόρ μη εξουσιοδοτημένων εισβολών με στρατιωτικά αεροσκάφη πάνω από το ελληνικό έδαφος και τον εθνικό εναέριο χώρο και απειλεί συνεχώς την Ελλάδα με πόλεμο».

Ο κ. Πάπας υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη πώληση συνιστά παραβίαση των κυρώσεων του Νόμου CAATSA, λέγοντας ότι «μέχρι να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες που εξέφρασα και οι ανησυχίες που προέκυψαν από τις επακόλουθες τουρκικές ενέργειες, θα συνεχίσω να εργάζομαι για να αποτρέψω τα F-16 ή οποιοδήποτε άλλο αμερικανικό όπλο να πέσουν στα χέρια του Ερντογάν. Αυτή η πώληση δεν πρέπει να προχωρήσει και θα αντιταχθώ σε οποιοδήποτε σχέδιο που θα υποβληθεί ενώπιον του Κογκρέσου».