Ειδικότερα, το Ελεγκτικό Συνέδριο δημοσίευσε έκθεση ελέγχου που πραγματοποίησε σε 14 δήμους σχετικά με την κατάληψη κοινόχρηστων χώρων από καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος για την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων.

Ο έλεγχος διενεργήθηκε σε 14 δήμους και πραγματοποιήθηκαν επιτόπιοι έλεγχοι σε 476 καταστήματα. Από τους ελέγχους προέκυψε ότι 237 καταστήματα (ποσοστό 50%) καταλάμβαναν κοινόχρηστο χώρο χωρίς άδεια και 129 καταστήματα (ποσοστό 27%) καταλάμβαναν κοινόχρηστο χώρο καθ’ υπέρβαση της σχετικής άδειας, με το συνολικό ποσοστό παραβατικότητας να ανέρχεται στο 77%.

Σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο, οι μηχανισμοί ελέγχου οι οποίοι εφαρμόζονται από τους δήμους, δεν συμβάλλουν αποτελεσματικά στη διαφύλαξη των κοινόχρηστων χώρων για τους ακόλουθους λόγους:

1. Δεν υφίσταται ενιαίο και συγκροτημένο κανονιστικό πλαίσιο σε τοπικό επίπεδο: Κανονιστικές αποφάσεις δήμων της περιφέρειας, με τις οποίες καθορίζονται οι κοινόχρηστοι χώροι που μπορούν να παραχωρηθούν σε ιδιώτες και οι όροι της παραχώρησης είναι ανεπίκαιρες, ελλιπείς και αποσπασματικές.
2. Δεν υφίσταται ενιαίο και πλήρως ενημερωμένο ηλεκτρονικό αρχείο ούτε διαλειτουργικότητα με τα λοιπά εμπλεκόμενα στην ελεγκτική διαδικασία τμήματα (εσόδων και δημοτικής αστυνομίας).
3. Κατά το στάδιο έκδοσης των αδειών δεν προκύπτει ότι τηρείται η νόμιμη διαδικασία και ότι γίνεται ουσιαστικός έλεγχος, ώστε να προλαμβάνονται φαινόμενα αυθαίρετης κατάληψης κοινόχρηστου χώρου.
4. Ο ελεγκτικός μηχανισμός δεν λειτουργεί αποτελεσματικά. Δεν υφίσταται ορθολογικός προγραμματισμός ελέγχων βάσει αξιολόγησης του κινδύνου αυθαίρετης κατάληψης κοινόχρηστου χώρου ανάλογα με την περιοχή, τη χρονική περίοδο και την επιχείρηση. Διενέργεια ελάχιστων ή και μηδενικών ελέγχων σε δήμους της περιφέρειας.
5. Δεν υφίσταται εύχρηστο σύστημα ενημέρωσης των πολιτών σχετικά με τους όρους παραχώρησης, ώστε να διασφαλίζεται η ενεργός συμμετοχή τους στην προστασία των κοινόχρηστων χώρων. Η ανάπτυξη της εφαρμογής “mystreet” είναι καθοριστικής σημασίας.
6. Για τις παραβάσεις που διαπιστώνονται διατυπώνονται συστάσεις ή επιβάλλονται κυρίως χρηματικές κυρώσεις χωρίς να παρακολουθείται η αποκατάσταση του κοινόχρηστου χώρου. Η απομάκρυνση σταθερών κατασκευών αποδεικνύεται ιδιαίτερα δυσχερής λόγω της εμπλοκής περισσότερων φορέων. Παρατηρείται μεγάλη απόκλιση μεταξύ του ποσού των βεβαιωθέντων προστίμων και του ποσού που τελικά εισπράττεται.

Συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Το Ελεγκτικό Συνέδριο απευθύνει προς τους ελεγχόμενους φορείς τις εξής συστάσεις:

1. Να επικαιροποιήσουν και κωδικοποιήσουν τις κανονιστικές αποφάσεις που καθορίζουν τους κοινόχρηστους χώρους εντός της εδαφικής τους περιφέρειας, οι οποίοι δύνανται να παραχωρηθούν στους ιδιώτες καθώς και τους όρους χρήσης αυτών.
2. Να καταρτίσουν και να ενημερώνουν σε διαρκή βάση επικαιροποιημένο μητρώο παραχωρήσεων που θα παρέχει άμεση και αξιόπιστη πληροφόρηση για τις άδειες, τους όρους και τις προϋποθέσεις της παραχώρησης, ιστορικό ελέγχων και παραβάσεων.
3. Κατά το στάδιο έκδοσης των αδειών να γίνονται αυτοψίες, να τηρούνται οι νόμιμες προθεσμίες κατά την ανανέωση των αδειών και να γίνεται ουσιαστικός έλεγχος των δικαιολογητικών.
4. Να προγραμματίζονται και να διενεργούνται κάθε έτος τακτικοί έλεγχοι βάσει κριτηρίων επικινδυνότητας ανάλογα με την περιοχή, τη χρονική περίοδο και την επιχείρηση. Να γίνεται διασταύρωση των επιχειρήσεων που λειτουργούν με τα στοιχεία του επικαιροποιημένου μητρώου. Να επανελέγχονται επιχειρήσεις που έχουν επιδείξει παραβατική συμπεριφορά.
5. Μέχρι να τεθεί σε λειτουργία η εφαρμογή «mystreet», να μεριμνήσουν με κάθε πρόσφορο τρόπο για την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τους όρους της άδειας των καταστημάτων που αναπτύσσουν τραπεζοκαθίσματα σε κοινόχρηστο χώρο.
6. Προς διευκόλυνση των ελεγκτών να καταρτισθούν ευσύνοπτα εγχειρίδια ελέγχου με τη βασική μεθοδολογία του ελέγχου. Να εξετασθούν τρόποι με τους οποίους οι ελεγκτές κατά τη διεξαγωγή του ελέγχου θα έχουν άμεση πρόσβαση στα στοιχεία των παραχωρήσεων.
7. Όταν διαπιστώνονται παραβάσεις να επιβάλλονται οι προβλεπόμενες στον νόμο χρηματικές κυρώσεις και τα προβλεπόμενα διοικητικά μέτρα προς αποκατάσταση του κοινόχρηστου χώρου. Να παρακολουθείται η εφαρμογή των μέτρων. Η βεβαίωση των προστίμων να γίνεται όσο το δυνατόν εγγύτερα χρονικά με τη διαπίστωση της παράβασης. Να επισπεύδονται οι διαδικασίες απομάκρυνσης των αυθαίρετων σταθερών κατασκευών».

Συνολικά, μεταξύ 70 ΝΠΔΔ που ήλεγξε το Ελεγκτικό Συνέδριο, μόνο το ένα τρίτο εξ αυτών υποβάλλουν εμπρόθεσμα ισολογισμούς και απολογισμούς. Η έκθεση του Ε.Σ είναι αποκαλυπτική της αβελτηρίας όλων των κυβερνήσεων της τελευταίες 15αετίας, ακόμα περισσότερο της σημερινής που βρέθηκε εκτός περιβάλλοντος μνημονίων, μετά το 2019, αλλά και του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το Δημόσιο.

Θέμα: Δημοσιονομική Πειθαρχία και Διαφάνεια στα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου
Δικαίου: Αποτελέσματα της Έκθεσης Ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Το Ελεγκτικό Συνέδριο παρουσιάζει την Έκθεση Ελέγχου 3/2024, με θέμα:
“Δημοσιονομική πειθαρχία και διαφάνεια στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου:
Υποβάλλονται εμπρόθεσμα στο Ελεγκτικό Συνέδριο οι εγκεκριμένοι ετήσιοι λογαριασμοί
τους; Πού οφείλονται οι τυχόν καθυστερήσεις;”
Μόνο το 1/3 των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που υπάγονται στον έλεγχο του
Ελεγκτικού Συνεδρίου υποβάλλουν εμπρόθεσμα σε αυτό τους ετήσιους λογαριασμούς τους
(απολογισμό και ισολογισμό).
Διερευνώντας τα αίτια της καθυστερημένης ή και καθόλου υποβολής των ετήσιων
λογαριασμών τους, το Ελεγκτικό Συνέδριο έλεγξε εβδομήντα (70) νομικά πρόσωπα
δημοσίου δικαίου, μεταξύ των οποίων οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, ανώτατα
εκπαιδευτικά ιδρύματα, νοσοκομεία και κατέληξε στα ακόλουθα πορίσματα:

1. Μεγάλες καθυστερήσεις στην κατάρτιση του ισολογισμού: Διαπιστώθηκε έλλειψη
   προσωπικού με τις αναγκαίες λογιστικές γνώσεις για την εφαρμογή του διπλογραφικού
   συστήματος και τη σύνταξη του ισολογισμού. Επιπλέον, ελλείψεις στα πληροφοριακά
   συστήματα δυσχεραίνουν τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων, όπως συμβαίνει με
   τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (πρώην Ο.Α.Ε.Δ.), η οποία, για χρονικό διάστημα που
   υπερβαίνει τη δεκαετία δεν έχει εγκεκριμένους ισολογισμούς.
2. Η κατάρτιση των ισολογισμών και ο έλεγχος αυτών ανατίθεται σε εξωτερικούς
   συνεργάτες και ορκωτούς ελεγκτές μετά πάροδο πολλών ετών από το τέλος της
   οικονομικής χρήσης. Η εκτέλεση των σχετικών συμβάσεων δεν παρακολουθείται
   συστηματικά από τους φορείς. Η καθυστέρηση αυτή συμπαρασύρει και τα επόμενα στάδια
   της διαδικασίας με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η έγκριση των λογαριασμών εντός
   των νόμιμων προθεσμιών.
3. Καθυστερήσεις στο στάδιο της έγκρισης των απολογισμών από τα κατά περίπτωση
   αρμόδια όργανα, ιδίως όταν διαπιστωθεί έλλειμμα. Οι καθυστερήσεις εντείνονται όταν οι
   οικονομικές καταστάσεις υπόκεινται σε διαδοχικές εγκρίσεις, για τις οποίες δεν υφίσταται
   αναλυτικό χρονοδιάγραμμα, από εποπτεύοντες το νομικό πρόσωπο φορείς.
4. Παντελής έλλειψη λογοδοσίας και μη υποβολή εγκεκριμένων οικονομικών
   καταστάσεων εκ μέρους νομικών προσώπων, στα οποία συγκαταλέγονται ο ΕΟΠΥΥ, ο
   e-ΕΦΚΑ και ο ΟΠΕΚΑ, λόγω μη οριστικοποίησης των οικονομικών δεδομένων (σύνταξης και
   έγκρισης οικονομικών καταστάσεων) των φορέων που εντάχθηκαν σε αυτά. Η αδυναμία
   κατάρτισης των λογαριασμών τους δεν έχει έως σήμερα αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά
   παρά τις συνεχείς νομοθετικές παρατάσεις της σχετικής προθεσμίας.
   Στην σχετική Έκθεση περιλαμβάνονται και οι συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου προς
   τους ελεγχόμενους φορείς για την συμμόρφωσή τους προς τα πορίσματα του ελέγχου.

Υπενθυμίζεται, ότι η κ. Ντούνη συγκέντρωσε τα 4/5 των ψήφων στη διάσκεψη των προέδρων της Βουλής, ενώ είναι η πέμπτη κατά σειρά γυναίκα που βρίσκεται στην κορυφή της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων της χώρας, μετά τον ‘Αρειο Πάγο, το Συμβούλιο της Επικρατείας, αλλά και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους.

Επίσης, η κυρία Ντούνη είναι η αρχαιοτέρα στην επετηρίδα των αντιπροέδρων του E.Σ.

Ειδικότερα, η νέα πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου γεννήθηκε στο Κορωπί Αττικής το 1961, είναι έγγαμη και έχει δύο παιδιά.

Σπούδασε Νομική στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα Πανεπιστημίου Paris VIII στο Δημοσιολογικό Δίκαιο (DEA).

Διορίστηκε δόκιμη εισηγήτρια του Ελεγκτικού Συνεδρίου στις 11.7.1989 και προήχθη σε:

– Εισηγήτρια του Ελεγκτικού Συνεδρίου στις 14.07.1991,

– Πάρεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στις 12.09.1996,

– Σύμβουλο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στις 26.09.2003 και

– Αντιπρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στις 13.09.2010.

Τέλος, γνωρίζει την αγγλική και γαλλική γλώσσα.

Το πρόβλημα ήλθε στην επιφάνεια με αφορμή πρόσφατη εγκύκλιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΛ) που εκδόθηκε στο πνεύμα νομοθεσίας του 2015 και έφτασε ήδη στα πρωτοβάθμια δικαστήρια από προσφυγές εργαζομένων οι οποίοι καλούνται να επιστρέψουν μεγάλα ποσά (έως και 40.000 ευρώ).

Σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις από τις καταγγελίες εργαζομένων και τις προσφυγές σε δικηγόρους, ήδη οι εργαζόμενοι που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα ξεπερνούν τους 140, όμως αν αναλογιστούμε την πληθώρα των φορέων γενικής κυβέρνησης, αλλά και αυτούς που έχουν αποχωρήσει, μην έχοντας επιστρέψει, ως συνταξιούχοι, στον εισαγωγικό μισθό, δεν αποκλείεται να ξεπερνούν τους χίλιους.

Σύμφωνα με το έγγραφο 35791 της Υπηρεσίας Επιτρόπου «Πολυθεσία, Αποδοχές» του Ελεγκτικού Συνεδρίου που εκδόθηκε στις 9 Ιουνίου 2023, «οι υπάλληλοι που έχουν συνταξιοδοτηθεί από τον φορέα (γενικής κυβέρνησης) που απασχολούνταν και συνεχίζουν να εργάζονται σε αυτόν, λαμβάνουν τόσο τη σύνταξη γήρατος που τους έχει απονεμηθεί με τις νόμιμες μειώσεις (ήτοι 30%, βλ. ΦΕΚ Α 85/12.5.2016 – «Μεταρρύθμιση ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού συστήματος») που ισχύουν για όλους τους απασχολούμενους συνταξιούχους ιδιωτικού και δημόσιου τομέα όσο και τον μισθό από τη θέση απασχόλησης που κατέχουν στον ίδιο φορέα όπου συνεχίζουν να εργάζονται, με την επανακατάταξή τους στο εισαγωγικό μισθολογικό κλιμάκιο».

Mάλιστα η σχετική γνωμοδότηση παραπέμπει στον νόμο 4354/2015 (παρ. 4β, άρ. 11,) σύμφωνα με τον οποίο «απαραίτητη προϋπόθεση για την αναγνώριση των προϋπηρεσιών (σ.σ.: στους φορείς της γενικής κυβέρνησης) είναι να μην έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση καμίας άλλης οικονομικής παροχής ή αναγνώρισης συνταξιοδοτικού δικαιώματος». Αξίζει δε να σημειωθεί ότι ανάλογη μνεία στην επιστροφή του εισαγωγικού κλιμακίου γίνεται και στην εγκύκλιο της Διεύθυνσης Εισοδηματικής Πολιτικής του Γενικού Λογιστηρίου για την εφαρμογή των διατάξεων του Κεφαλαίου Β’ του ν. 4354/2015 (176 Α’) (αριθμ. πρωτ. 2/31029/ΔΕΠ/6-5-2016). Βάσει αυτών, όσοι συνέχισαν να εργάζονται χωρίς να επιστρέψουν στο εισαγωγικό κλιμάκιο, καλούνται να επιστρέψουν τη διαφορά.

Πολιτική απόφαση

Το θέμα είναι μείζον και αναδεικνύει όχι μόνο τα τεράστια κενά στις διευθύνσεις προσωπικού των φορέων της γενικής κυβέρνησης όσο και στις νομικές υπηρεσίες που δεν ενημέρωσαν, εγκαίρως, τους απασχολούμενους συνταξιούχους, ενδεχομένως και τις διοικήσεις των οργανισμών.

Κατά πληροφορίες, υπό την πίεση εργαζομένων της ΕΡΤ που έκπληκτοι αντελήφθησαν ότι είναι καταχρεωμένοι, ο διευθύνων σύμβουλος της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, Κ. Ζούλας, φέρεται να ζήτησε από τον υπουργό Εργασίας, Αδ. Γεωργιάδη, να προχωρήσει σε πολιτική απόφαση για το θέμα.

Σε διαφορετική περίπτωση, η μόνη λύση που απομένει για όλους όσοι εγκλωβίστηκαν, χωρίς δική τους ευθύνη, σε αυτό το αδιέξοδο είναι να προσφύγουν δικαστικά, ώστε να αποδειχθεί ότι η όποια ζημία των φορέων από τη μη εφαρμογή της νομοθεσίας δεν συντελέστηκε από πταίσμα των εργαζομένων, αλλά εξαιτίας του ίδιου του φορέα και των πολιτικών του προϊσταμένων, δηλαδή των συναρμόδιων υπουργείων που δεν εφάρμοσαν τον νόμο του 2015.

Πάντως το θέμα είναι σοβαρό και αναμένεται συνέχεια και σε πολιτικό και σε δικαστικό επίπεδο. Ηδη υπάρχει μια πρωτόδικη απόφαση με την οποία κρίθηκε ότι ο εργαζόμενος δεν οφείλει να επιστρέψει αναδρομικά.

efsyn

Σύμφωνα με τα στοιχεία, μόνο για τα έτη 2021 – 2022, έγιναν 314.006 συμβάσεις με απευθείας ανάθεση ή με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, με το κόστος να ανέρχεται σε σχεδόν 4,5 δισ. ευρώ.

Μετά από έλεγχο 64 δημόσιων φορέων σε δείγμα 5.073 συμβάσεων κατά το χρονικό διάστημα από 1.1.2021 έως 30.4.2022 με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης ή της διαδικασίας με διαπραγμάτευση, στην κορυφή των απευθείας αναθέσεων βρίσκονται τα νοσοκομεία και οι ΥΠΕ.

Ειδικότερα, στα 7 νοσοκομεία και τις 2 ΥΠΕ που ελέγχθηκαν, διαπιστώθηκε ότι οι απευθείας αναθέσεις λόγω ποσού ή κατόπιν διαπραγμάτευσης είναι το βασικό εργαλείο που χρησιμοποιείται τόσο για τις προμήθειες όσο και για τις υπηρεσίες, καθώς το ποσοστό τους επί του συνόλου των αναθέσεων των ανωτέρω φορέων ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 84,32%.

Αυτό το ποσοστό εκτοξεύεται στο 87,88% κατά μέσο όρο εάν συνυπολογισθούν και οι συμβάσεις ήσσονος αξίας στο ποσοστό των απευθείας αναθέσεων.

Αξίζει να σημειωθεί και η διαπίστωση ότι καθώς δεν αιτιολογείται επαρκώς ο απρόβλεπτος και επείγων χαρακτήρας των αναγκών που καλύπτονται με την προσφυγή στην εν λόγω διαδικασία, «οι αναθέτοντες φορείς ταυτίζουν το «απρόβλεπτο» με το «επείγον».

Ειδικότερα, με βάση το πόρισμα οι δημόσιοι φορείς δεν προγραμματίζουν εγκαίρως και ορθολογικά την κάλυψη των αναγκών τους ενώ δεν αιτιολογείται επαρκώς ο χαρακτήρας αυτών. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο υπογραμμίζει σε πολλές περιπτώσεις δεν καθορίζεται με σαφήνεια το αντικείμενο της σύμβασης, ο τρόπος υπολογισμού της δαπάνης ενώ δεν παρέχονται εχέγγυα διαφάνειας ως προς την επιλογή του αναδόχου.

Το πόρισμα 7 σημείων του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναφέρει:

1. Οι δημόσιοι φορείς δεν προγραμματίζουν εγκαίρως και ορθολογικά την κάλυψη των αναγκών τους. Προσαρμόζουν τις ανάγκες τους στο όριο των απευθείας αναθέσεων καλύπτοντας αυτές αποσπασματικά και προβαίνοντας σε κατατμήσεις.
2. Δεν αιτιολογείται επαρκώς ο απρόβλεπτος και επείγων χαρακτήρας των αναγκών που καλύπτονται με προσφυγή στη διαδικασία με διαπραγμάτευση. Οι αναθέτοντες φορείς ταυτίζουν το «απρόβλεπτο» με το «επείγον».
3. Σημαντικά περιθώρια ενίσχυσης υφίστανται στην ουσιαστική συμμετοχή των διοικητικών υπηρεσιών του φορέα κατά τη διαδικασία που προηγείται της τελικής απόφασης ώστε να μην δημιουργούνται υπόνοιες αυθαιρεσίας και αδιαφάνειας.
4. Σε πολλές περιπτώσεις δεν καθορίζεται με σαφήνεια το αντικείμενο της σύμβασης ούτε προκύπτει ο τρόπος υπολογισμού της εκτιμώμενης δαπάνης. Δεν αποδεικνύεται προηγούμενη έρευνα αγοράς.
5. Δεν παρέχονται εχέγγυα διαφάνειας ως προς την επιλογή του αναδόχου και τον καθορισμό του τιμήματος ιδίως όταν διενεργούνται επανειλημμένες αναθέσεις στον ίδιο ανάδοχο. Δεν υφίστανται προκαθορισμένα και επομένως επαληθεύσιμα κριτήρια επιλογής όσων καλούνται να υποβάλουν προσφορά. Δεν γίνεται διαπραγμάτευση του τιμήματος. Προσφέρονται χαμηλά έως μηδενικά ποσοστά έκπτωσης. Συστήματα ηλεκτρονικής αγοράς δεν εφαρμόζονται ευρέως.
6. Το υψηλότερο ποσοστό απευθείας αναθέσεων παρατηρήθηκε στα νοσοκομεία. Μικρό ποσοστό των συμβάσεών τους ανατίθεται μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών λόγω χρόνιων συστημικών αδυναμιών σε συνδυασμό με τις επιτακτικές ανάγκες προμήθειας φαρμάκων και λοιπών αναλωσίμων. Προσφυγή σε νομιμοποιητικές διατάξεις.
7. Οι δημόσιοι φορείς δεν διαθέτουν σύστημα αξιολόγησης των καταγγελιών και αξιοποίησης αυτών για τη βελτίωση της ακεραιότητας της διαδικασίας των απευθείας αναθέσεων.

Καταλήγοντας, το ελεγκτικό Συνέδριο προχωρά σε επτά συστάσεις:

1. Οι δημόσιοι φορείς οφείλουν να παρακολουθούν συστηματικά τα αποθέματά τους και την εκτέλεση των τρεχουσών συμβάσεων ώστε να είναι σε θέση να γνωρίζουν τις πραγματικές ανάγκες τους και να προγραμματίζουν εγκαίρως την κάλυψή τους με την κατάλληλη διαδικασία. Οφείλουν να εγκαταστήσουν σύστημα καταγραφής των αναγκών τους αξιοποιώντας και τις δυνατότητες που πλέον παρέχονται από τα πληροφοριακά συστήματα. Για πάγιες, περιοδικές και επαναλαμβανόμενες συμβάσεις, θα μπορούσε να εξετασθεί η λύση του διαγωνισμού με ορίζοντα υλοποίησης πέραν του ενός οικονομικού έτους. Θα μπορούσαν επίσης να αξιοποιηθούν τα συστήματα ηλεκτρονικών αγορών και η δυνατότητα σύναψης συμφωνιών – πλαίσιο.
2. Η προκήρυξη των διαγωνισμών πρέπει να γίνεται προ ευλόγου χρονικού διαστήματος ανάλογα με τον μέσο όρο διάρκειας αντίστοιχων διαγωνισμών στο παρελθόν, ώστε να καταλείπεται ο αναγκαίος χρόνος για την ολοκλήρωσή τους. Οι καθυστερήσεις που οφείλονταν σε δικαστικές προσφυγές πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν
3. Να ακολουθούνται αυστηρά οι εσωτερικές διαδικασίες για την ολοκλήρωση της σύμβασης και να τηρείται ο διακριτός ρόλος κάθε οργάνου. Να ανατίθενται στο υπηρετούν προσωπικό διακριτά και συγκεκριμένα καθήκοντα κατά τρόπο ώστε να μην εμπλέκεται με όλα τα αντικείμενα εργασίας το ίδιο πρόσωπο. Γενικώς επιβάλλεται να ενσωματώνονται στο σύστημα θεσμικά αντίβαρα που να αποκλείουν την κυριαρχία επί της όλης διαδικασίας από ένα και μόνο πρόσωπο.
4. Να λαμβάνεται μέριμνα για τη διαρκή ενημέρωση και εκπαίδευση του αρμόδιου προσωπικού σε θέματα που άπτονται των δημοσίων συμβάσεων με συστηματική παρακολούθηση της νομολογίας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και έμφαση στις έννοιες του «απροβλέπτου και του επείγοντος».
5. Να καθορίζονται εκ των προτέρων σαφή και αντικειμενικά κριτήρια για την επιλογή του αναδόχου ανάλογα με τη φύση της σύμβασης και να αποδεικνύεται ότι η επιλογή έγινε βάσει των κριτηρίων αυτών.
6. Να αιτιολογείται ειδικώς η εκτιμώμενη δαπάνη της σύμβασης και να τεκμηριώνεται η προηγούμενη διενέργεια έρευνας αγοράς. Να υφίσταται διακριτή φάση διαπραγμάτευσης ως προς το τίμημα και να φυλάσσονται τα σχετικά στοιχεία.
7. Να αναπτυχθεί σύστημα ενδογενούς ελέγχου εντός του οποίου θα αξιοποιούνται και τυχόν καταγγελίες και να υιοθετηθούν οι ασφαλιστικές δικλίδες για την ακεραιότητα της διαδικασίας των απευθείας αναθέσεων, ώστε και να αξιοποιηθεί η δυνατότητα που παρέχεται από το άρθρο 4 της ΦΓ8/55081 Κανονιστικής Απόφασης της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Β΄ 4938/2020), για τη συνδρομή του αρμόδιου Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου σε περίπτωση εμπλοκής.

Εξαπέλυσε, δε, επίθεση για ηθικό ζήτημα, όμως ο Άδωνις Γεωργιάδης έθεσε πρώτος το ζήτημα του δημοσιονομικού εκτροχιασμού, κάτι που δεν θα συνέβαινε εάν όντως επρόκειτο για τρεις μόνο υποθέσεις. Ο Μάκης Βορίδης έβαλε στο τραπέζι ακόμα και την ανάγκη συνταγματικής αναθεώρησης ως προς το ζήτημα, ώστε να μην μπορούν τα ανώτατα δικαστήρια να ασκούν εμμέσως δημοσιονομική πολιτική, ενώ ο υπουργός Οικονομικών -που ανακοίνωσε νομοθετική ρύθμιση- μίλησε για “κυβερνώσα Δικαιοσύνη”

Οι αποφάσεις της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Με τρείς πιλοτικές της αποφάσεις (1330/2023, 1331/2023 και 1332/2023), η Ολομέλεια του
Ελεγκτικού Συνεδρίου επέλυσε ζητήματα που εγέρθηκαν σχετικά με την εκτέλεση των
255/2021 και 2/2022 αποφάσεων του ειδικού κατά το άρθρο 88 παρ. 2 του Συντάγματος
Δικαστηρίου (Μισθοδικείου).
Το ειδικό αυτό Δικαστήριο1 έκρινε στις εν λόγω αποφάσεις του ότι η υπαγωγή για τον
υπολογισμό των συντάξεων των δικαστικών λειτουργών στη νομοθεσία περί ΕΦΚΑ είναι
αντισυνταγματική λόγω του υπερβολικά χαμηλού ποσοστού αναπλήρωσης που προκύπτει
και ότι, μετά τη θέση εκποδών ως αντισυνταγματικής της εν λόγω νομοθεσίας, εφαρμόζεται
για τον υπολογισμό των συντάξεων των δικαστικών λειτουργών η προϊσχύσασα νομοθεσία2
Υπενθυμίζεται ότι με τις πιλοτικές δίκες ως οι ανωτέρω επιλύονται ζητήματα γενικότερου
ενδιαφέροντος που έχουν συνέπειες για ευρύτερο κύκλο προσώπων και όχι διαφορές που
αφορούν ειδικώς τον συγκεκριμένο διάδικο, το δικόγραφο του οποίου, φέροντας τα εν λόγω
χαρακτηριστικά, έδωσε απλώς λαβή για την επίλυση των εν λόγω ζητημάτων.
Ασκώντας την παρακολουθηματικού χαρακτήρα έναντι του ειδικού κατά το άρθρο 88 παρ. 2
του Συντάγματος Δικαστηρίου δικαιοδοσία του, το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε τα εξής στο
πλαίσιο των ήδη επιλυθέντων από το ειδικό αυτό Δικαστήριο ζητημάτων:
Η εκ του άρθρου 88 παρ. 2 του Συντάγματος υποχρέωση για παροχή πλήρους δικαστικής
προστασίας από την προσβολή των συνταξιοδοτικής φύσης δικαιωμάτων των δικαστικών
λειτουργών και η εντεύθεν διασφάλιση της πρακτικής αποτελεσματικότητας του
δικαιώματος του οποίου η προσβολή διαγνώστηκε με απόφαση του ειδικού Δικαστηρίου,
επιβάλλει όπως η συνταξιοδοτική Διοίκηση, μετά τη δικαστική διάγνωση της
αντισυνταγματικότητας μειώσεων σε σύνταξη δικαστικού λειτουργού, προβεί, εφ’ όσον
τούτο ζητηθεί και ανεξαρτήτως αν η απόφαση του εν λόγω Δικαστηρίου αφορούσε στον ίδιο
1
Το ειδικό κατά το άρθρο 88 παρ. 2 του Συντάγματος Δικαστήριο, όταν δικάζει μεταξύ άλλων
διαφορές από συντάξεις δικαστικών λειτουργών, συγκροτείται κατά πλειοψηφία από μη δικαστικούς
λειτουργούς.
2
Σε προηγούμενη απόφασή του (1/2018) το ως άνω Δικαστήριο είχε κρίνει ότι η αναπλήρωση σε
ποσοστό ίσο ή κατώτερο του 60% σε σύνταξη δικαστικού λειτουργού είναι επίσης αντίθετη στο
Σύνταγμα. τον αιτούντα, σε νέο, σύμφωνο με το Σύνταγμα, υπολογισμό της σύνταξης, εκδίδοντας νέα
εκτελεστή διοικητική πράξη· τυχόν δε άρνηση να ενεργήσει σχετικώς αποτελεί απορριπτική
εκτελεστή διοικητική πράξη που προσβάλλεται με έφεση ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Σε υποθέσεις συνταξιούχων δικαστικών λειτουργών, το Ελεγκτικό Συνέδριο υποχρεούται
κατά το Σύνταγμα να σέβεται τις επί νομικών ζητημάτων κρίσεις του ειδικού Δικαστηρίου,
που έχει τη σχετική πρωτογενή εκ του Συντάγματος δικαιοδοσία. Μη νόμιμη και ακυρωτέα η
σιωπηρή άρνηση της συνταξιοδοτικής Διοίκησης για επανακανονισμό της σύνταξης
δικαστικού λειτουργού, αφού αυτή όφειλε να υπολογίσει τη σύνταξή του μη εφαρμόζοντας
τις κριθείσες αρμοδίως ως αντισυνταγματικές ρυθμίσεις, αλλά τις προϊσχύσασες αυτών.
Εφαρμοστέες για τον κανονισμό της σύνταξης των δικαστικών λειτουργών εκκαλούντος είναι
οι προϊσχύσασες του ν. 4387/2016 διατάξεις, ενώ το καταβλητέο ποσό της σύνταξής τους
υπόκειται μόνο στις περικοπές και τις κρατήσεις που δεν αντίκεινται σε υπερνομοθετικής
ισχύος κανόνες, σύμφωνα με όσα έχουν κριθεί από το εν λόγω ειδικό Δικαστήριο και το
Ελεγκτικό Συνέδριο.
Το ζήτημα της συμπερίληψης στις αποδοχές που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό
της αναλογίας μεταξύ αποδοχών ενεργείας και συντάξιμων αποδοχών, του ποσού της
αποζημίωσης λόγω της συμμετοχής δικαστικών λειτουργών στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο,
ανήκει, ως εκ της φύσης του ζητήματος και ενόψει του ότι δεν έχει αυτό επιλυθεί με
προηγούμενη απόφασή του, στην αρμοδιότητα του κατά το άρθρο 88 παρ. 2 του
Συντάγματος ειδικού Δικαστηρίου.

Στόχος ο Ράμμος;

Δεν είναι αλήθεια, ότι έχουν προσφύγει μόνο τρεις δικαστές (μεταξύ των οποίων ο Χρήστος Ράμμος της ΑΔΑΕ) για το ζήτημα των συντάξεων. Σύμφωνα με νομικές πηγές οι προσφυγές, όπως άλλωστε ήταν αναμενόμενο, είναι εκατοντάδες. Το Ελεγκτικό Συνέδριο προχώρησε απλά σε επιλογή υποθέσεων οι οποίες εκδικάστηκαν πιλοτικά.

Η πρώτη αντίδραση κυβερνητικών στελεχών έκανε λόγο για τρείς μόνο προσφυγές, ο γνωστός εργατολόγος Αλέξης Μητρόπουλος, ωστόσο, τόνιζε εξαρχής πώς ακολουθούν εκατοντάδες ακόμα προσφυγές. Προφανώς γνώριζε καλύτερα και ως φαίνεται δικαιώθηκε. Γι αυτό και η κυβέρνηση σπεύδει με νομοθετική ρύθμιση, ενώ εάν πραγματικά η υπόθεση αφορούσε μόνο τρεις δικαστές το πρόβλημα θα ήταν αμελητέο.

Είναι επίσης σαφές ότι οι προσφεύγοντες, μεταξύ αυτών και ο κ. Ράμμος, δεν ζητούν την καταβολή αναδρομικών αλλά μόνο την επίλυση του ζητήματος που προέκυψε με την προσωπική διαφορά και τον τρόπο υπολογισμού των αποδοχών. Τίποτα λιγότερο και τίποτα περισσότερο.

Ούτε καν η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι πρωτοφανέρωτη. Ο νομικός κόσμος γνωρίζει πολύ καλά ότι το εν λόγω δικαστήριο υιοθέτησε μία πάγια νομολογία του Μισθοδικείου που βρίσκεται σε ισχύ εδώ και τουλάχιστον δέκα χρόνια. Ούτε φυσικά επιδικάστηκαν ποσά, απλά η υπόθεση αναμπέπεται σε αρμόδιο τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Λόγω αυτού σήμανε συναγερμός στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αλλά και στο Εργασίας, καθότι η γενίκευση μιας τέτοιας απόφασης θα έθετε ζητήματα δημοσιονομικά.

Κι αυτό γιατί, σύμφωνα με ανεπίσημους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, κάτι τέτοιο θα στοίχιζε 330 εκατ. ευρώ (μέχρι και φέτος) και θα αφορούσε περί τους 5.000 συνταξιούχους δικαστικούς.

Μάλιστα, σε μια τέτοια περίπτωση, το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος θα εξακολουθούσε να ανέρχεται στα 30 εκατ. ευρώ για τα επόμενα χρόνια.

Το θέμα και άλλων προσφυγών

Ωστόσο, φαίνεται πως υπάρχουν…σκέψεις κυρίως νομικών που ερμηνεύουν τα όσα ενδέχεται να ακολουθήσουν και κάνουν λόγο για «μπαράζ» διεκδικήσεων από το σύνολο των συνταξιούχων δικαστών, των βουλευτών, ακόμη και η επέκταση της απόφασης σε άλλους κλάδους συνταξιούχων.

Αναφορικά με το τι θα γινόταν σε περίπτωση που και άλλοι συνταξιούχοι δικαστικοί έσπευδαν να προχωρήσουν τώρα σε δικαστική προσφυγή, η απάντηση στελέχους του υπουργείου ήταν ότι το πιθανότερο είναι πως δε θα μπορούν λόγω παραγραφής, καθώς έχει παρέλθει 10ετία από τότε που εφαρμόστηκε το μέτρο για πρώτη φορά. Ούτως ή άλλως, αυτό το οποίο θα συμβεί, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, είναι να δοθεί τόσο η αύξηση όσο και τα αναδρομικά μόνο στους 3 δικαστικούς, οι οποίοι προχώρησαν στην προσφυγή.

Οι βουλευτές και η κυβέρνηση

Συνεπώς, η επίμαχη απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου καταλαμβάνει μόνο όσους έχουν προσφύγει στο Ανώτατο Δημοσιονομικό Δικαστήριο. Για τους λοιπούς συνταξιούχους είναι θέμα της κυβέρνησης το τι θα πράξει, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, καθώς η καταβολή της αναδρομικής διαφοράς έχει δημοσιονομικό κόστος. Και ως φαίνεται, η κυβέρνηση δε σκοπεύει να προχωρήσει σε γενίκευση, όπως άλλωστε προέκυψε τόσο από τις πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εργασίας Άδωνι Γεωργιάδη όσο και του Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη.

Ο πρώτος υπογράμμισε πως δεν πρόκειται να εφαρμοστεί η απόφαση για το σύνολο των συνταξιούχων δικαστών, σημειώνοντας πως «Κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε πλήρη δημοσιονομικό εκτροχιασμό της χώρας», σημείωσε, ενώ ο δεύτερος τόνισε πως δεν υπάρχει κάποιο ζήτημα επέκτασης ή ευρύτερης δημοσιονομικής ανησυχίας.

Σε ό,τι αφορά τους βουλευτές ο κ. Μαρινάκης υπογράμμισε πως «έχει ψηφιστεί σχετικά να μην γίνει διεκδίκηση από αυτούς, σεβόμενοι τα προβλήματα που κλήθηκε η κοινωνία να πληρώσει» ενώ για τις επικρίσεις του ΣΥΡΙΖΑ απάντησε πως «δεν υπάρχει ζήτημα μη σεβασμού στις αποφάσεις της Δικαιοσύνης συνολικά». Σημείωσε ακόμη πως «για την ελληνική κυβέρνηση δεν υπάρχουν συνταξιούχοι δύο και τριών κατηγοριών».

Πάντως, η μειοψηφία των τριών μελών της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, επισήμανε ότι πρέπει να δοθεί στην Κυβέρνηση ο απαιτούμενος χρόνος προσαρμογής προς την επίμαχη απόφαση. Όπως επισημαίνει στο Ε.Σ. σε ανάρτησή του «σε υποθέσεις συνταξιούχων δικαστικών λειτουργών το Ελεγκτικό Συνέδριο υποχρεούται να σέβεται τις επί νομικών ζητημάτων κρίσεις του ειδικού κατά το άρθρο 88 παρ. 2 του Συντάγματος Δικαστηρίου (Μισθοδικείου), που έχει τη σχετική πρωτογενή εκ του Συντάγματος δικαιοδοσία».

Χατζηδάκης: Η κυβέρνηση θα αναλάβει σχετική νομοθετική πρωτοβουλία με γνώμονα την προστασία του ασφαλιστικού συστήματος από νέα ελλείμματα

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης προχώρησε σε δήλωση μετά την ανακοίνωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τις πρόσφατες αποφάσεις 1030, 1031 και 1032/2023, σχετικά με τις συντάξεις των δικαστών.

Σε σχέση με την ανακοίνωση του Εκλεκτικού Συνεδρίου ως προς τις πρόσφατες αποφάσεις 1030, 1031 και 1032/2023, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Η κυβέρνηση επαναλαμβάνει ότι σέβεται την Δικαιοσύνη. Σέβεται όμως και τις θυσίες των Ελλήνων πολιτών την περασμένη δεκαετία, αλλά και την ανάγκη η χώρα να προχωρήσει με σταθερότητα μπροστά, μακριά από νέες οικονομικές περιπέτειες.

Μετά τις αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η κυβέρνηση θα αναλάβει χωρίς καθυστέρηση σχετική νομοθετική πρωτοβουλία, που όμως ως βασικό της άξονα θα έχει την προστασία του ασφαλιστικού συστήματος από νέα ελλείμματα, των οποίων θύματα θα ήταν τελικά οι φορολογούμενοι και οι υπόλοιποι συνταξιούχοι».

Η ανακοίνωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Μία σημαντική διευκρίνιση κάνει το Ελεγκτικό Συνέδριο σε σχέση με την απόφαση για τα αναδρομικά στις συντάξεις των δικαστικών. Όπως διευκρινίζεται η απόφαση της Ολομέλειας για την επαναφορά των συντάξεων των δικαστικών λειτουργών, στα επίπεδα πριν από το 2012, είναι πιλοτική και δεν αφορά δηλαδή μόνο τους προσφεύγοντες πρώην ανώτατους δικαστές! Η διευκρίνιση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης είχε υποστηρίξει πως η απόφαση αυτή αφορά τους τρεις προσφεύγοντες.

«Δεν υπάρχει ζήτημα σεβασμού συνολικά στις αποφάσεις της δικαιοσύνης. Αφορά δυο προσφεύγοντες και μόνο αυτούς άρα δεν υπάρχει ζήτημα επέκτασης και δημοσιονομικής ανησυχίας», ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

«Υπενθυμίζεται ότι με τις πιλοτικές δίκες ως οι ανωτέρω επιλύονται ζητήματα γενικότερου ενδιαφέροντος που έχουν συνέπειες για ευρύτερο κύκλο προσώπων και όχι διαφορές που αφορούν ειδικώς τον συγκεκριμένο διάδικο, το δικόγραφο του οποίου, φέροντας τα εν λόγω χαρακτηριστικά, έδωσε απλώς λαβή για την επίλυση των εν λόγω ζητημάτων», τονίζεται χαρακτηριστικά στο δελτίο Τύπου που εκδόθηκε από το Ανώτατο Δημοσιονομικό Δικαστήριο στο οποίο παράλληλα σημειώνεται ότι η πιλοτική αυτή απόφαση δεν κάνει τίποτα άλλο από το να εφαρμόζει την απόφαση του Μισθοδικείου.

Υπενθυμίζεται μάλιστα, πως το Μισθοδικείο « όταν δικάζει μεταξύ άλλων διαφορές από συντάξεις δικαστικών λειτουργών, συγκροτείται κατά πλειοψηφία από μη δικαστικούς λειτουργούς»
Η δημοσιοποίηση των τριών αποφάσεων (1330 έως 1332/2023), ανοίγουν το δρόμο για διεκδικήσεις εκατοντάδων δικαστικών λειτουργών που έχουν ήδη προσφύγει ή και άλλων που θα το κάνουν το επόμενο διάστημα. Σύμφωνα με πληροφορίες εκκρεμούν ήδη περίπου 400 παρόμοιες προσφυγές συνταξιούχων δικαστών.

Στην ανακοίνωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου επισημαίνεται πάντως ότι « η εκ του άρθρου 88 παρ. 2 του Συντάγματος υποχρέωση για παροχή πλήρους δικαστικής προστασίας από την προσβολή των συνταξιοδοτικής φύσης δικαιωμάτων των δικαστικών λειτουργών και η εντεύθεν διασφάλιση της πρακτικής αποτελεσματικότητας του δικαιώματος του οποίου η προσβολή διαγνώστηκε με απόφαση του ειδικού Δικαστηρίου, επιβάλλει όπως η συνταξιοδοτική Διοίκηση, μετά τη δικαστική διάγνωση της αντισυνταγματικότητας μειώσεων σε σύνταξη δικαστικού λειτουργού, προβεί, εφ’ όσον τούτο ζητηθεί και ανεξαρτήτως αν η απόφαση του εν λόγω Δικαστηρίου αφορούσε στον ίδιο».

Σημειώνεται πως σύμφωνα με την άποψη της μειοψηφίας, στην οποία συμπεριλαμβάνεται και ο πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου Ι. Σαρμάς, θα χρειαστεί προθεσμία ενός έτους η κυβέρνηση για να προχωρήσει στην εκτέλεση της απόφασης λόγω του δημοσιονομικού κόστους που αυτή θα επιφέρει.

«Η κυβέρνηση επαναλαμβάνει ότι σέβεται την Δικαιοσύνη. Σέβεται όμως και τις θυσίες των Ελλήνων πολιτών την περασμένη δεκαετία, αλλά και την ανάγκη η χώρα να προχωρήσει με σταθερότητα μπροστά, μακριά από νέες οικονομικές περιπέτειες.

Μετά τις αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η κυβέρνηση θα αναλάβει χωρίς καθυστέρηση σχετική νομοθετική πρωτοβουλία, που όμως ως βασικό της άξονα θα έχει την προστασία του ασφαλιστικού συστήματος από νέα ελλείμματα, των οποίων θύματα θα ήταν τελικά οι φορολογούμενοι και οι υπόλοιποι συνταξιούχοι».

Η ανακοίνωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Μία σημαντική διευκρίνιση κάνει το Ελεγκτικό Συνέδριο σε σχέση με την απόφαση για τα αναδρομικά στις συντάξεις των δικαστικών. Όπως διευκρινίζεται η απόφαση της Ολομέλειας για την επαναφορά των συντάξεων των δικαστικών λειτουργών, στα επίπεδα πριν από το 2012, είναι πιλοτική και δεν αφορά δηλαδή μόνο τους τρεις προσφεύγοντες πρώην ανώτατους δικαστές! Η διευκρίνιση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης είχε υποστηρίξει πως η απόφαση αυτή αφορά τους τρεις προσφεύγοντες.

«Δεν υπάρχει ζήτημα σεβασμού συνολικά στις αποφάσεις της δικαιοσύνης. Αφορά δυο προσφεύγοντες και μόνο αυτούς άρα δεν υπάρχει ζήτημα επέκτασης και δημοσιονομικής ανησυχίας», ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

«Υπενθυμίζεται ότι με τις πιλοτικές δίκες ως οι ανωτέρω επιλύονται ζητήματα γενικότερου ενδιαφέροντος που έχουν συνέπειες για ευρύτερο κύκλο προσώπων και όχι διαφορές που αφορούν ειδικώς τον συγκεκριμένο διάδικο, το δικόγραφο του οποίου, φέροντας τα εν λόγω χαρακτηριστικά, έδωσε απλώς λαβή για την επίλυση των εν λόγω ζητημάτων», τονίζεται χαρακτηριστικά στο δελτίο Τύπου που εκδόθηκε από το Ανώτατο Δημοσιονομικό Δικαστήριο στο οποίο παράλληλα σημειώνεται ότι η πιλοτική αυτή απόφαση δεν κάνει τίποτα άλλο από το να εφαρμόζει την απόφαση του Μισθοδικείου.

Υπενθυμίζεται μάλιστα, πως το Μισθοδικείο « όταν δικάζει μεταξύ άλλων διαφορές από συντάξεις δικαστικών λειτουργών, συγκροτείται κατά πλειοψηφία από μη δικαστικούς λειτουργούς»
Η δημοσιοποίηση των τριών αποφάσεων (1330 έως 1332/2023), ανοίγουν το δρόμο για διεκδικήσεις εκατοντάδων δικαστικών λειτουργών που έχουν ήδη προσφύγει ή και άλλων που θα το κάνουν το επόμενο διάστημα. Σύμφωνα με πληροφορίες εκκρεμούν ήδη περίπου 400 παρόμοιες προσφυγές συνταξιούχων δικαστών.

Στην ανακοίνωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου επισημαίνεται πάντως ότι « η εκ του άρθρου 88 παρ. 2 του Συντάγματος υποχρέωση για παροχή πλήρους δικαστικής προστασίας από την προσβολή των συνταξιοδοτικής φύσης δικαιωμάτων των δικαστικών λειτουργών και η εντεύθεν διασφάλιση της πρακτικής αποτελεσματικότητας του δικαιώματος του οποίου η προσβολή διαγνώστηκε με απόφαση του ειδικού Δικαστηρίου, επιβάλλει όπως η συνταξιοδοτική Διοίκηση, μετά τη δικαστική διάγνωση της αντισυνταγματικότητας μειώσεων σε σύνταξη δικαστικού λειτουργού, προβεί, εφ’ όσον τούτο ζητηθεί και ανεξαρτήτως αν η απόφαση του εν λόγω Δικαστηρίου αφορούσε στον ίδιο».

Σημειώνεται πως σύμφωνα με την άποψη της μειοψηφίας, στην οποία συμπεριλαμβάνεται και ο πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου Ι. Σαρμάς, θα χρειαστεί προθεσμία ενός έτους η κυβέρνηση για να προχωρήσει στην εκτέλεση της απόφασης λόγω του δημοσιονομικού κόστους που αυτή θα επιφέρει.

«Δεν υπάρχει ζήτημα σεβασμού συνολικά στις αποφάσεις της δικαιοσύνης. Αφορά δυο προσφεύγοντες και μόνο αυτούς άρα δεν υπάρχει ζήτημα επέκτασης και δημοσιονομικής ανησυχίας», ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

«Υπενθυμίζεται ότι με τις πιλοτικές δίκες ως οι ανωτέρω επιλύονται ζητήματα γενικότερου ενδιαφέροντος που έχουν συνέπειες για ευρύτερο κύκλο προσώπων και όχι διαφορές που αφορούν ειδικώς τον συγκεκριμένο διάδικο, το δικόγραφο του οποίου, φέροντας τα εν λόγω χαρακτηριστικά, έδωσε απλώς λαβή για την επίλυση των εν λόγω ζητημάτων», τονίζεται χαρακτηριστικά στο δελτίο Τύπου που εκδόθηκε από το Ανώτατο Δημοσιονομικό Δικαστήριο στο οποίο παράλληλα σημειώνεται ότι η πιλοτική αυτή απόφαση δεν κάνει τίποτα άλλο από το να εφαρμόζει την απόφαση του Μισθοδικείου.

Υπενθυμίζεται μάλιστα, πως το Μισθοδικείο « όταν δικάζει μεταξύ άλλων διαφορές από συντάξεις δικαστικών λειτουργών, συγκροτείται κατά πλειοψηφία από μη δικαστικούς λειτουργούς»
Η δημοσιοποίηση των τριών αποφάσεων (1330 έως 1332/2023), ανοίγουν το δρόμο για διεκδικήσεις εκατοντάδων δικαστικών λειτουργών που έχουν ήδη προσφύγει ή και άλλων που θα το κάνουν το επόμενο διάστημα. Σύμφωνα με πληροφορίες εκκρεμούν ήδη περίπου 400 παρόμοιες προσφυγές συνταξιούχων δικαστών.

Στην ανακοίνωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου επισημαίνεται πάντως ότι « η εκ του άρθρου 88 παρ. 2 του Συντάγματος υποχρέωση για παροχή πλήρους δικαστικής προστασίας από την προσβολή των συνταξιοδοτικής φύσης δικαιωμάτων των δικαστικών λειτουργών και η εντεύθεν διασφάλιση της πρακτικής αποτελεσματικότητας του δικαιώματος του οποίου η προσβολή διαγνώστηκε με απόφαση του ειδικού Δικαστηρίου, επιβάλλει όπως η συνταξιοδοτική Διοίκηση, μετά τη δικαστική διάγνωση της αντισυνταγματικότητας μειώσεων σε σύνταξη δικαστικού λειτουργού, προβεί, εφ’ όσον τούτο ζητηθεί και ανεξαρτήτως αν η απόφαση του εν λόγω Δικαστηρίου αφορούσε στον ίδιο».

Σημειώνεται πως σύμφωνα με την άποψη της μειοψηφίας, στην οποία συμπεριλαμβάνεται και ο πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου Ι. Σαρμάς, θα χρειαστεί προθεσμία ενός έτους η κυβέρνηση για να προχωρήσει στην εκτέλεση της απόφασης λόγω του δημοσιονομικού κόστους που αυτή θα επιφέρει.

Τα αναδρομικά για τις συντάξεις των δικαστών ξεπερνούν τα 35.000 ευρώ. Με την απόφαση 1330/2023 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, «ανοίγει» ο δρόμος προκειμένου να αποκατασταθούν μόνιμα τόσο εκείνες, επανερχόμενες στα επίπεδα πριν από το 2012, όσο και των υπόλοιπων συνταξιούχων, τα οποία λόγω κόστους θα μπορούσαν να καταβληθούν σε τρία ή τέσσερα χρόνια.

Σημειώνεται ότι 400.000 συνταξιούχοι περιμένουν τα αναδρομικά ένδεκα μηνών για επικουρικές και δώρα με αγωγές, ενώ άλλοι 350.000 συνταξιούχοι του Δημοσίου περιμένουν αναδρομικά 23 μηνών από την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.

Σχολιάζοντας την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, πηγές από το Υπουργείο Οικονομικών  σημείωσαν ότι «η τήρηση του Προϋπολογισμού και ο δρόμος της δημοσιονομικής σταθερότητας αποτελούν αταλάντευτη προτεραιότητα για την κυβέρνηση» και ισχυρίσθηκαν ότι «αν ισχύουν οι πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν, η απόφαση αφορά μονάχα όσους έχουν κάνει προσφυγή, χωρίς κάποια δυνατότητα γενίκευσης. Ο θόρυβος που έχει δημιουργηθεί, είναι αναντίστοιχος με το περιεχόμενο της απόφασης».

Η ΑΠΟΦΑΣΗ:

«Η εκ του άρθρου 88 παρ. 2 του Συντάγματος υποχρέωση για παροχή πλήρους δικαστικής προστασίας από την προσβολή των συνταξιοδοτικής φύσης δικαιωμάτων των δικαστικών λειτουργών και η εντεύθεν διασφάλιση της πρακτικής αποτελεσματικότητας του δικαιώματος του οποίου η προσβολή διεγνώσθη με απόφαση του ειδικού Δικαστηρίου, επιβάλλει όπως η συνταξιοδοτική Διοίκηση, μετά τη δικαστική διάγνωση της αντισυνταγματικότητας μειώσεων σε σύνταξη δικαστικού λειτουργού, προβεί, εφ’ όσον τούτο ζητηθεί και ανεξαρτήτως αν η απόφαση του εν λόγω Δικαστηρίου αφορούσε στον ίδιο τον αιτούντα, σε νέο, σύμφωνο με το Σύνταγμα, υπολογισμό της σύνταξης, εκδίδοντας νέα εκτελεστή διοικητική πράξη· τυχόν δε άρνηση να ενεργήσει σχετικώς αποτελεί απορριπτική εκτελεστή διοικητική πράξη που προσβάλλεται με έφεση ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Σε υποθέσεις συνταξιούχων δικαστικών λειτουργών το Ελεγκτικό Συνέδριο υποχρεούται να σέβεται τις επί νομικών ζητημάτων κρίσεις του ειδικού κατά το άρθρο 88 παρ. 2 του Συντάγματος Δικαστηρίου (Μισθοδικείου), που έχει τη σχετική πρωτογενή εκ του Συντάγματος δικαιοδοσία.

Μη νόμιμη και ακυρωτέα η σιωπηρή άρνηση της συνταξιοδοτικής Διοίκησης για επανακανονισμό της σύνταξης του εκκαλούντος δικαστικού λειτουργού, αφού αυτή όφειλε να υπολογίσει τη σύνταξή του μη εφαρμόζοντας τις κριθείσες αρμοδίως ως αντισυνταγματικές ρυθμίσεις, αλλά τις προϊσχύσασες αυτών.

Εφαρμοστέες για τον κανονισμό της σύνταξης του εκκαλούντος είναι οι προϊσχύσασες του ν. 4387/2016 διατάξεις, ενώ το καταβλητέο ποσό της σύνταξής υπόκειται μόνο στις περικοπές και τις κρατήσεις που δεν αντίκεινται σε υπερνομοθετικής ισχύος κανόνες, σύμφωνα με όσα έχουν κριθεί από το ως άνω ειδικό Δικαστήριο και το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Αρμόδιο για τον καθορισμό του χρονικού σημείου έναρξης των αποτελεσμάτων απόφασης επί τρίτων προσώπων, στα οποία εκτείνεται κατά το Σύνταγμα η δικαιοδοσία του, είναι το ειδικό κατά το άρθρο 88 παρ. 2 του Συντάγματος Δικαστήριο.

Το ζήτημα της συμπερίληψης στις αποδοχές που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της αναλογίας μεταξύ αποδοχών ενεργείας και συντάξιμων αποδοχών, του ποσού της αποζημίωσης λόγω της συμμετοχής δικαστικών λειτουργών στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, ανήκει, ως εκ της φύσης του ζητήματος και ενόψει του ότι δεν έχει αυτό επιλυθεί με απόφασή του, στην αρμοδιότητα του ως άνω ειδικού Δικαστηρίου».

Γεωργιάδης: Κίνδυνος δημοσιονομικού εκτροχιασμού

Δεν θα εφαρμοστεί σε όλους γιατί δεν υπάρχουν αυτά τα λεφτά, δήλωσε ο υπουργός Εργασίας Άδωνις Γεωργιάδης για την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την επιστροφή των συντάξεων δικαστικών στα προ του 2012 επίπεδα για όσους είχαν προσφύγει. «Η απόφαση αφορά αυτούς που έχουν προσφύγει, θα τη μελετήσουμε και θα δούμε» ξεκαθάρισε.

• Μιλώντας στην ΕΡΤ ο Άδωνις Γεωργιάδης τόνισε πως η απόφαση αυτή θα οδηγούσε σε πλήρη δημοσιονομικό εκτροχιασμό της χώρας και διερωτήθηκε: Δεν πιστεύω ότι οι δικαστές θέλουν να χρεωκοπήσει η χώρα. Επίσης, αναρωτήθηκε δύνανται τα δικαστήρια να ασκούν δημοσιονομική πολιτική και απάντησε αρνητικά, λέγοντας πως μπορούν να ασκούν μόνο οι εκλεγμένες κυβερνήσεις.

Ωστόσο, επισήμανε πως το status των δικαστικών πρέπει να διατηρείται και στη συνταξιοδότησή τους. Πρόσθεσε πως είναι ένα σκεπτικό που το δέχεται. Γνωστοποίησε πως αφότου βγήκε η απόφαση αυτή, δέχθηκε τηλεφωνήματα από πρώην βουλευτές οι οποίοι δικαίως λένε ότι αν δοθούν αναδρομικά στους δικαστές, είναι υποχρέωση να δοθούν αναδρομικά και στους βουλευτές καθώς υπάρχει η απόλυτη διασύνδεση των μισθών και των συντάξεων βουλευτών και δικαστών.

Σε αυτό το πλαίσιο, κατέστησε σαφές: “Εγώ αναδρομικά ως υπουργός δεν δίνω σε κανέναν. Δεν υπάρχει περίπτωση να έχω κόψει τις συντάξεις στον φτωχό άνθρωπο και να πάω να δώσω εκατομμύρια αναδρομικά. Πρέπει να καταλάβουμε ότι υπάρχει ένα στοιχείο κοινωνικής δικαιοσύνης“

Μάλιστα, έκανε γνωστό πως στην αναθεώρηση του Συντάγματος θα προτείνει ότι αν βγαίνουν αποφάσεις δικαστικές που έχουν δημοσιονομικό κόστος, θα πρέπει να μπαίνει αυτομάτως ένας εφάπαξ φόρος σε όλους τους πολίτες.

Μητρόπουλος: Αφορά όλους τους συνταξιούχους

Η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά όλους τους συνταξιούχους και όχι μόνο όσους προσέφυγαν στη δικαιοσύνη, υποστήριξε ο εργατολόγος Αλέξης Μητρόπουλος μιλώντας στο ραδιόφωνο του Real FM.

Επίσης, ανέφερε ότι η απόφαση αυτή αφορά και τους βουλευτές. «Με βάση το νόμο η οποιαδήποτε απόφαση για τις συντάξεις των δικαστικών αυτόματα αφορά και τους βουλευτές» επισήμανε.

Κατά τον κ. Μητρόπουλο, η κυβενηση είναι υποχρεωμένη άμεσα να καταβάλει τα αναδρομικά και να επαναφέρει τις συντάξεις των δικαστικών στα επίπεδα προ του 2012.