Αυτό μεταφράζεται σε μειωμένη αγοραστική δύναμη, περιορισμό των επενδύσεων και τελικά υποχώρηση της κατανάλωσης.

Έτσι, μόνο όσοι έχουν μεγάλες καταθέσεις μπορούν να επωφεληθούν από τα υψηλότερα επιτόκια αποταμίευσης.

Ποια δάνεια επηρεάζονται και πως

Περίπου 15 ευρώ το μήνα ή 176 ευρώ το έτος υπολογίζεται η επιβάρυνση για έναν δανειολήπτη στεγαστικού δανείου ύψους 100.000 ευρώ, με κυμαινόμενο επιτόκιο και αποπληρωμή σε 30 έτη.

Αντίστοιχα, επιπλέον 22 ευρώ/μήνα ή 264 ευρώ/χρόνο θα πληρώσει ένας δανειολήπτης με δάνειο κυμαινόμενου επιτοκίου 150.000 ευρώ.

Βέβαια, οι παραπάνω αυξήσεις ενδέχεται ακόμα και να διπλασιαστούν αν η ΕΚΤ προχωρήσεις σε νέες αυξήσεις επιτοκίων πριν το τέλος της χρονιάς, όπως εκτιμούν οι διεθνείς αναλυτές.

Λαγκάρντ: Όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά

Ο χρησμός της Κριστίν Λαγκάρντ για τα επιτόκια ήταν ξεκάθαρος. Η ΕΚΤ δεν δεσμεύεται για τίποτα και κρατά ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα για τις επόμενες κινήσεις στο μέτωπο των επιτοκίων.

«Δεν δεσμευόμαστε εκ των προτέρων για μια συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων» τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, μετά την ανακοίνωση της κεντρικής τράπεζας πως προχωρά στην πρώτη αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, μετά από τρία χρόνια.

Ο στόχος είναι να διατηρήσει τον πληθωρισμό στο 2% και η ΕΚΤ είναι διατεθειμένη να κάνει και άλλες αυξήσεις ακόμα και μέσα στην χρονιά για να το πετύχει αυτό. Χωρίς ωστόσο να το προεξοφλεί.

«Θα ακολουθήσουμε μια προσέγγιση που εξαρτάται από τα δεδομένα και θα πραγματοποιείται σε κάθε συνάντηση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τι θα γίνει με τον πληθωρισμό

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο των νέων προβολών των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 3,0% το 2026, 2,3% το 2027 και 2,0% το 2028.

Όσον αφορά τον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής, το βασικό σενάριο προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,5% το 2026 και το 2027 και σε 2,2% το 2028.

Σε σύγκριση με την έκδοση του Μαρτίου, οι εμπειρογνώμονες έχουν αναθεωρήσει προς τα πάνω την προβολή του βασικού σεναρίου για τον πληθωρισμό για το 2026 και το 2027 λόγω περισσότερο ανοδικής πορείας των τιμών της ενέργειας, η οποία – σε ορισμένο βαθμό – αναμένεται να μετακυλιστεί στον πληθωρισμό των ειδών διατροφής, των αγαθών και των υπηρεσιών.

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 0,8% το 2026, 1,2% το 2027 και 1,5% το 2028.

Πρόκειται για αναθεώρηση προς τα κάτω για το 2026 και το 2027, η οποία αντανακλά την εντονότερη επίδραση του πολέμου στις αγορές βασικών εμπορευμάτων, στα πραγματικά εισοδήματα και στην εμπιστοσύνη.

Οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες, με ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη.

Η απόφαση, που επιβεβαίωσε τις εκτιμήσεις των αναλυτών, σηματοδοτεί στροφή στη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ, η οποία γίνεται η πρώτη μεγάλη κεντρική τράπεζα που απαντά με αύξηση επιτοκίων στις πληθωριστικές πιέσεις που προκάλεσε η κρίση στη Μέση Ανατολή.

Η αναζωπύρωση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη, που έφτασε το 3,2% τον Μάιο, αποδίδεται κυρίως στην εκτίναξη των τιμών ενέργειας, μετά την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, μιας από τις κρισιμότερες θαλάσσιες οδούς για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.

Αρχικά, τα στελέχη της ΕΚΤ ήλπιζαν ότι το νέο πληθωριστικό σοκ θα ήταν προσωρινό. Ωστόσο, η παρατεταμένη διάρκεια της σύγκρουσης, η μικρή πρόοδος στις διπλωματικές προσπάθειες και οι ενδείξεις ότι οι αυξήσεις τιμών περνούν πλέον και σε κλάδους πέραν της ενέργειας ενίσχυσαν την πίεση για δράση.

Το ενδιαφέρον στρέφεται τώρα στις δηλώσεις της προέδρου της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, καθώς οι επενδυτές θα αναζητήσουν ενδείξεις για το αν η σημερινή αύξηση αποτελεί μεμονωμένη παρέμβαση ή την αρχή νέου κύκλου σύσφιξης, καθώς οι αναλυτές βλέπουν τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση επιτοκίων μέσα στο έτος.

Υπενθυμίζεται ότι μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία η ΕΚΤ προχώρησε σε διαδοχικές αυξήσεις των επιτοκίων, οδηγώντας το βασικό επιτόκιο από το 0% στο 4%, με στόχο τον περιορισμό του πληθωρισμού που είχε εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Σήμερα το βασικό επιτόκιο βρίσκεται στο 2%, ωστόσο οι τελευταίες ενδείξεις για αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων ενισχύουν τα σενάρια για νέα παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Πληροφορίες αναφέρουν ότι στην προσεχή συνεδρίαση ενδέχεται να αποφασιστεί αύξηση κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες, με το επιτόκιο να διαμορφώνεται στο 2,25%.

Οι προοπτικές για τον πληθωρισμό επιδεινώνονται όσο δεν επιτυγχάνεται ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ενώ οι καταναλωτές θα αρχίσουν κάποια στιγμή να αναρωτιούνται αν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εννοούν όσα λένε όταν δηλώνουν έτοιμοι να αντιδράσουν, δήλωσε ο Γιάννης Στουρνάρας από τη Λευκωσία της Κύπρου, όπου συμμετέχει σε συνάντηση Ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών.

«Μια αύξηση επιτοκίων έχει κόστος — για τους πολίτες, για την απασχόληση — και γι’ αυτό εύχομαι να μη χρειαζόταν να το κάνουμε. Όμως, αν η κατάσταση συνεχιστεί και δεν δράσουμε, τότε θα υπάρξει πρόβλημα», δήλωσε ο Γ. Στουρνάρας όπως αναφέρει το Bloomberg. «Για την αξιοπιστία της ΕΚΤ και της λειτουργίας αντίδρασής μας, πιθανότατα θα χρειαστεί να αυξήσουμε τα επιτόκια τον Ιούνιο».

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είχαν ήδη συζητήσει την αύξηση του κόστους δανεισμού στην τελευταία τους συνεδρίαση. Έκτοτε έχουν αφήσει ελάχιστα περιθώρια αμφιβολίας ότι μια τέτοια κίνηση θα είναι αναπόφευκτη εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν αποκλεισμένα, οι τιμές του πετρελαίου διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα και η σταθερότητα των τιμών στην ευρωζώνη των 21 κρατών τεθεί υπό απειλή.

«Αν υπάρξει συμφωνία, μπορεί να δούμε τις τιμές της ενέργειας να υποχωρούν πολύ, πολύ γρήγορα και τότε τα επιτόκια ίσως μπορέσουν να παραμείνουν εκεί όπου βρίσκονται», είπε ο κ. Στουρνάρας. «Όμως χωρίς συμφωνία, ενδέχεται να περάσουν σε ένα εντελώς διαφορετικό επίπεδο και ο πληθωρισμός να επιταχυνθεί περισσότερο».

Τον Μάρτιο, η ΕΚΤ προέβλεψε ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 2,6% φέτος. Η πρόβλεψη αυτή πιθανότατα θα αναθεωρηθεί προς τα πάνω τον Ιούνιο, δήλωσε σε ξεχωριστή συνέντευξη το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ Αλεξάντερ Ντεμάρκο, επισημαίνοντας παράλληλα ενδείξεις επιβράδυνσης της οικονομικής ανάπτυξης.

Η οικονομική δραστηριότητα αυξήθηκε μόλις κατά 0,1% το πρώτο τρίμηνο, ενώ πρόσφατη έρευνα μεταξύ διευθυντών προμηθειών έδειξε συρρίκνωση της δραστηριότητας.

«Έχω την αίσθηση ότι ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος», δήλωσε ο Γ. Στουρνάρας, εκφράζοντας ανησυχίες ότι οι προσδοκίες μπορεί να αποσταθεροποιηθούν. «Το γεγονός ότι ο PMI είναι τόσο αδύναμος δεν θα μας βοηθήσει ιδιαίτερα. Υπάρχουν πάρα πολλές ακαμψίες στην οικονομία».

Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι μνήμες από το προηγούμενο σοκ πληθωρισμού αποτελούν βάρος που ίσως αναγκάσει την ΕΚΤ να παρέμβει. «Όλοι θα αναρωτηθούν αν διαθέτουμε πραγματικά έναν μηχανισμό αντίδρασης ή αν πρόκειται απλώς για μια θεωρία που δεν εφαρμόζεται ποτέ», δήλωσε ακόμη. «Οι επόμενες τρεις εβδομάδες θα είναι εξαιρετικά κρίσιμες, καθώς θα εξετάζουμε τις δευτερογενείς επιπτώσεις».

Ωστόσο, ήδη υπάρχει έμμεση παραδοχή πως τον Ιούνιο θα υπάρξει αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης  (δηλαδή το επιτόκιο καταθέσεων θα αυξηθεί στο 2,25%).

Το Reuters επικαλείται πηγές που δήλωσαν ότι αναμένουν την πρώτη αύξηση των επιτοκίων τον Ιούνιο εάν η κατάσταση συνεχιστεί ως έχει, με το «πάγωμα» στην κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ να έχει «σπρώξει» την τιμή του  Brent σε πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Μία από τις πηγές δήλωσε ότι η συζήτηση της Πέμπτης αφορούσε κυρίως τον Ιούνιο και υπήρξε μικρή διαφωνία για το αν θα είναι απαραίτητη η λήψη μέτρων πολιτικής, εκτός και εάν υπάρξει πολύ σημαντική αλλαγή στις προοπτικές για την παγκόσμια οικονομία.

Σύμφωνα με άλλη πηγή, οι προοπτικές θα μπορούσαν να αλλάξουν εάν μια συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν τερματίσει τη σύγκρουση και οδηγήσει σε μεγάλη πτώση τις τιμές ενέργειας.

Η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε πως οι οικονομικές προοπτικές είναι εξαιρετικά αβέβαιες και θα εξαρτηθούν από το πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, πόσο έντονα θα επηρεάσει τις αγορές ενέργειας και τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Παράλληλα, επισήμανε ότι οι προσλαμβάνουσες πληροφορίες υποδηλώνουν πως η οικονομική δραστηριότητα επηρεάζεται αρνητικά, οι έρευνες δείχνουν επιβράδυνση της ανάπτυξης και οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις έχουν λιγότερη αισιοδοξία για το μέλλον.

Η απόφαση αυτή αντανακλά την προσπάθεια της ΕΚΤ να αξιολογήσει τα μέχρι τώρα αποτελέσματα της νομισματικής πολιτικής, καθώς και την πορεία των τιμών στην ευρωζώνη.

Παράλληλα, η τράπεζα συνεχίζει να παρακολουθεί στενά βασικούς δείκτες, όπως η ανάπτυξη, η αγοραστική δύναμη των πολιτών και οι πιέσεις από την ενέργεια, προκειμένου να καθορίσει τα επόμενα βήματα.

Η επιλογή για σταθερά επιτόκια δείχνει ότι η ΕΚΤ επιδιώκει να διατηρήσει την ισορροπία μεταξύ περιορισμού του πληθωρισμού και στήριξης της οικονομικής δραστηριότητας.

Όπως αναφέρει το Reuters, η απόφαση λήφθηκε μετά την ανακοίνωση των προκαταρκτικών στοιχείων την Πέμπτη, τα οποία έδειξαν ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη σημείωσε άνοδο στο 3% τον Απρίλιο, κυρίως λόγω της αύξησης του κόστους της ενέργειας στην περιοχή.

Η Κριστίν Λαγκάρντ θα αναλύσει τις σκέψεις που οδήγησαν στη λήψη αυτών των αποφάσεων στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Σημειώνεται ότι, η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνεδρίασης της τράπεζας πριν από ένα μήνα ότι οι αξιωματούχοι ήταν έτοιμοι να αυξήσουν τα επιτόκια, ακόμη και αν η αναμενόμενη άνοδος του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη αποδειχθεί προσωρινή.

Η ανακοίνωση του Διοι9κητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να διατηρήσει αμετάβλητα τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ. Ενώ οι εισερχόμενες πληροφορίες είναι σε γενικές γραμμές συμβατές με την προηγούμενη αξιολόγηση του Διοικητικού Συμβουλίου όσον αφορά τις προοπτικές για τον πληθωρισμό, οι ανοδικοί κίνδυνοι για τον πληθωρισμό και οι καθοδικοί κίνδυνοι για την ανάπτυξη έχουν γίνει εντονότεροι. Το Διοικητικό Συμβούλιο έχει δεσμευτεί να καθορίζει τη νομισματική πολιτική με σκοπό να διασφαλίζει ότι ο πληθωρισμός σταθεροποιείται στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει σε απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας, δίνοντας ανοδική ώθηση στον πληθωρισμό και επηρεάζοντας αρνητικά το οικονομικό κλίμα. Οι συνέπειες του πολέμου για τον πληθωρισμό και την οικονομική δραστηριότητα μεσοπρόθεσμα θα εξαρτηθούν από την ένταση και τη διάρκεια της διαταραχής των τιμών της ενέργειας και την έκταση των έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεών της. Όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος και οι τιμές της ενέργειας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα τόσο εντονότερος θα είναι ο πιθανός αντίκτυπος στον γενικότερο πληθωρισμό και στην οικονομία.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι σε θέση να διαχειριστεί την τρέχουσα αβεβαιότητα. Η ζώνη του ευρώ εισήλθε σε αυτήν την περίοδο απότομης ανόδου των τιμών της ενέργειας με πληθωρισμό γύρω από τον στόχο του 2% και η οικονομία έχει αποδειχτεί ανθεκτική τα τελευταία τρίμηνα. Οι πιο μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό εξακολουθούν να είναι σταθεροποιημένες, μολονότι οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό σε πιο βραχυπρόθεσμους ορίζοντες έχουν μετατοπιστεί σημαντικά προς τα πάνω.

Το Διοικητικό Συμβούλιο θα παρακολουθήσει προσεκτικά την κατάσταση, ακολουθώντας μια προσέγγιση που βασίζεται στα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία και λαμβάνοντας αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις του όσον αφορά τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή του για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και για τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Βασικά επιτόκια της ΕΚΤ

Τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα παραμείνουν αμετάβλητα σε 2,00%, 2,15% και 2,40% αντιστοίχως.

Πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP)
Τα χαρτοφυλάκια APP και PEPP μειώνονται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και να διαφυλάξει την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Επιπλέον, το μέσο για την προστασία της μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI) είναι διαθέσιμο για να αντισταθμίζει ανεπιθύμητες, άτακτες εξελίξεις στην αγορά που θέτουν σοβαρή απειλή για τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ, επιτρέποντας έτσι στο Διοικητικό Συμβούλιο να εκπληρώνει πιο αποτελεσματικά την αποστολή του για σταθερότητα των τιμών.

Η αβεβαιότητα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι προσπάθειες για εκεχειρία και το ασανσέρ των τιμών στα καύσιμα κρατά την ΕΚΤ σε στάση αναμονής.

Έτσι, σύμφωνα με την έκθεση της BofA, από την τελευταία συνεδρίαση της ΕΚΤ δεν έχουν προκύψει σημαντικές μεταβολές που να ανατρέπουν τον σχεδιασμό της, καθώς στην ενεργειακή αγορά οι τιμές παραμένουν εντός των προβλέψεων, ενώ στους οικονομικούς δείκτες τα στοιχεία ευθυγραμμίζονται με το βασικό σενάριο της τράπεζας, χωρίς εκπλήξεις που θα απαιτούσαν άμεση παρέμβαση.

Αυτό που περιμένουν με ενδιαφέρον οι αγορές φαίνεται να είναι το μήνυμα της Κριστίν Λαγκάρντ για το μέλλον.

Υπενθυμίζεται πως την Πέμπτη 30/4 θα ανακοινωθεί επίσης από την Eurostat και η πρώτη εκτίμηση για το ΑΕΠ της Ευρωζώνης το πρώτο τρίμηνο του 2026, η οποία θα αξιολογηθεί επίσης από τους αξιωματούχους της ΕΚΤ, καθώς θα δείχνει τον αντίκτυπο από τον πόλεμο στην ανάπτυξη της οικονομίας.

Η ΕΚΤ κινείται προς αύξηση των επιτοκίων κατά 0,25%, χωρίς να έχει την πρόθεση να προβεί σε περαιτέρω αυξήσεις στο άμεσο μέλλον, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bloomberg.

Οι πληροφορίες επισημαίνουν ότι η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν αναμένεται να προκαλέσει διαρκές πληθωριστικό σοκ και για τον λόγο αυτό η ΕΚΤ εκτιμά πως τουλάχιστον μέχρι και τον Ιούνιο δεν συντρέχει λόγος επιθετικών μέτρων.

Ο πληθωρισμός προβλέπεται να επιταχυνθεί στο 2,8% φέτος, αν και η προηγούμενη εκτίμηση έκανε λόγο για 2%. Στη συνέχεια αναμένεται να υποχωρήσει στο 2,1% το 2026 και στο 2% το 2027, ευθυγραμμισμένος με τον στόχο της ΕΚΤ.

Τα παραπάνω προκύπτουν από δημοσκόπηση που διενήργησε το Bloomberg απευθυνόμενο σε οικονομολόγους. Αξιωματούχοι της ΕΚΤ φαίνεται να προσανατολίζονται σε διατήρηση των επιτοκίων αμετάβλητων στην επόμενη συνεδρίασή τους στα τέλη Απριλίου, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις στους κύκλους της ΕΚΤ. Ορισμένοι, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος της Bundesbank, Χοακίμ Νάγκελ, υποστηρίζουν ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί μια παρέμβαση σε εκείνο το στάδιο.

Στην προηγούμενη δημοσκόπηση οικονομολόγων, πριν από τη συνεδρίαση της ΕΚΤ τον Μάρτιο, είχε εκτιμηθεί ότι η ΕΚΤ θα τηρούσε στάση αναμονής απέναντι στον πόλεμο, τουλάχιστον σε πρώτη φάση. Ωστόσο, οι επενδυτές, φαίνεται να έχουν προεξοφλήσει πιο επιθετική νομισματική πολιτική και αυτή τη στιγμή στοιχηματίζουν σε δύο αυξήσεις επιτοκίων μέσα στο έτος.

Σημειώνεται πως οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και η επακόλουθη εκτίναξη του ενεργειακού κόστους έχουν φέρει την ΕΚΤ σε δύσκολη θέση, καθώς η αύξηση του κόστους δανεισμού θα μπορούσε να επιβραδύνει την εύθραυστη οικονομική ανάκαμψη στην Ευρωζώνη.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η οικονομική δραστηριότητα θα αυξηθεί μόλις κατά 0,9% για το 2026, χαμηλότερα από την προηγούμενη πρόβλεψη του 1,2%, καθώς οι υψηλότερες τιμές ενέργειας επιβαρύνουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Στη συνέχεια, η ανάπτυξη αναμένεται να ενισχυθεί στο 1,3% το 2027 και στο 1,4% το 2028.

Την Πέμπτη, η ΕΚΤ διατήρησε τα επιτόκια σταθερά, ωστόσο προειδοποίησε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τον πληθωρισμό, κυρίως σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο.

Η αλλαγή πλεύσης της J.P. Morgan και η πιθανή στροφή της ΕΚΤ σε αυξήσεις επιτοκίων φέρνουν δυσοίωνα νέα για τους δανειολήπτες στην Ευρωζώνη, οι οποίοι μέχρι πρόσφατα ήλπιζαν σε σταθερότητα ή και περαιτέρω μειώσεις.

Συγκεκριμένα, οι επιπτώσεις εστιάζονται στα εξής:

• Άνοδος των Δόσεων: Τα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο (στεγαστικά και επιχειρηματικά) θα δουν άμεση αύξηση στη μηνιαία δόση. Αν επιβεβαιωθούν οι δύο αυξήσεις (Απρίλιο και Ιούλιο), το κόστος εξυπηρέτησης θα επιβαρυνθεί σημαντικά μέσα σε ένα τρίμηνο.
• Ακριβότερο Νέο Δανεισμό: Όσοι σχεδίαζαν να πάρουν τώρα ένα δάνειο, θα βρεθούν αντιμέτωποι με υψηλότερα επιτόκια εκκίνησης, καθώς οι τράπεζες προσαρμόζουν ήδη την τιμολόγησή τους βάσει των νέων προσδοκιών.
• Πίεση στο Διαθέσιμο Εισόδημα: Οι δανειολήπτες δέχονται «διπλό χτύπημα». Από τη μία αυξάνεται η δόση του δανείου και από την άλλη ο πληθωρισμός (λόγω Μέσης Ανατολής) μειώνει την αγοραστική δύναμη για βασικά αγαθά και ενέργεια.
• Αυστηρότερα Κριτήρια: Με την άνοδο των επιτοκίων, οι τράπεζες ενδέχεται να γίνουν ακόμα πιο προσεκτικές στις εγκρίσεις, καθώς το κόστος του χρήματος ανεβαίνει και ο κίνδυνος δημιουργίας νέων «κόκκινων δανείων» αυξάνεται.

Στην ανακοίνωσή της, η ΕΚΤ επισημαίνει ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ενισχύει σημαντικά την αβεβαιότητα, δημιουργώντας ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και πιέσεις στην οικονομική ανάπτυξη. Οι αυξημένες τιμές σε ενέργεια, όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα τον βραχυπρόθεσμο πληθωρισμό.

Οι προβλέψεις της ΕΚΤ

Σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις:

• Ο πληθωρισμός προβλέπεται στο 2,6% το 2026, 2,0% το 2027 και 2,1% το 2028
• Ο πυρήνας πληθωρισμού (χωρίς ενέργεια και τρόφιμα) εκτιμάται σε 2,3% το 2026
• Η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται στο 0,9% το 2026, με σταδιακή ενίσχυση τα επόμενα έτη

Οι προβλέψεις έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω για τον πληθωρισμό και προς τα κάτω για την ανάπτυξη, κυρίως λόγω της ενεργειακής κρίσης που προκαλεί η σύγκρουση.

Στάση αναμονής αλλά με «ανοιχτές» επιλογές

Το Διοικητικό Συμβούλιο τονίζει ότι θα συνεχίσει να ακολουθεί πολιτική βασισμένη στα δεδομένα, χωρίς να δεσμεύεται για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων. Παράλληλα, δηλώνει έτοιμο να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για να διατηρήσει τον πληθωρισμό κοντά στο 2%.

Τα βασικά επιτόκια παραμένουν:

• 2,00% (καταθέσεων)
• 2,15% (κύριας αναχρηματοδότησης)
• 2,40% (οριακής χρηματοδότησης)

Το βασικό μήνυμα

Η ΕΚΤ κρατά στάση αναμονής, ωστόσο προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμα και για αυστηρότερη νομισματική πολιτική στο άμεσο μέλλον.