Σπύρος Σιδέρης

Η πρόταση του Τραμπ, η οποία παρουσιάστηκε το Σάββατο, συνάντησε πολιτική, λαϊκή και δημοσιογραφική απόρριψη στην Αίγυπτο και θεωρήθηκε ότι δεν είναι η πρώτη αλλά ούτε και η τελευταία προσπάθεια για τον εκτοπισμό των Παλαιστινίων, αναμένοντας την ανεπίσημη απόρριψη αυτών των σχεδίων να αυξηθεί, είτε από τα παλαιστινιακά κινήματα αντίστασης είτε από τους αραβικούς λαούς.

• Τα σχέδια για την εγκατάσταση Παλαιστινίων στις αραβικές χώρες έχουν επανειλημμένη ιστορική παρουσία, ιδίως από το 1953, με το γνωστό τότε ως «Σχέδιο Σινά», καθώς και το «Σχέδιο Αλ Τζαζίρα» στη βόρεια Συρία, για την εγκατάσταση Παλαιστινίων προσφύγων στο Λίβανο, τη Συρία και το Ιράκ, και το «Σχέδιο Τζόνσον» για την εγκατάσταση Παλαιστινίων στις ανατολικές και δυτικές όχθες του Ιορδάνη ποταμού.

Τον επόμενο χρόνο, τα Ηνωμένα Έθνη δημιούργησαν την Υπηρεσία Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA) για να ανταποκριθεί στις ανάγκες σχεδόν τριών τετάρτων του εκατομμυρίου Παλαιστινίων.

• Το 1953 προτάθηκε το «Σχέδιο Σινά», το οποίο υποστηρίχθηκε από την Ουάσιγκτον και περιελάμβανε την «εκτόπιση των Παλαιστινίων» στο συγκεκριμένο τμήμα της Αιγύπτου. Τον Ιούλιο του 1967 ο Ισραηλινός πολιτικός και στρατιωτικός, Εγκάλ Αλόν, παρουσίασε στο υπουργικό συμβούλιο της χώρας του ένα σχέδιο για την επιβολή μιας περιφερειακής διευθέτησης με στόχο την εκτόπιση των Παλαιστινίων στην Ιορδανία και την Αίγυπτο, το οποίο όμως δεν είδε το φως της δημοσιότητας.

Το 1970, ο διοικητής της νότιας περιοχής του ισραηλινού στρατού, Αριέλ Σαρόν, ο οποίος αργότερα έγινε πρωθυπουργός, υιοθέτησε ένα σχέδιο για την εκκένωση της Λωρίδας της Γάζας από τον πληθυσμό της και τη μεταφορά εκατοντάδων από αυτούς στο Σινά και το Αλ-Αρίς, που βρίσκονταν τότε υπό ισραηλινή κατοχή.

Τα σχέδια συνεχίστηκαν το 2000, με τον ισραηλινό στρατιωτικό διοικητή Γκιόρα Εϊλάντ να παρουσιάζει ένα σχέδιο που περιελάμβανε την παραχώρηση εδαφών στο Σινά από το Κάιρο υπέρ ενός προτεινόμενου παλαιστινιακού κράτους, με αντάλλαγμα παραχωρήσεις προς την Αίγυπτο, το οποίο δεν ευοδώθηκε… Το σχέδιο αυτό επαναλήφθηκε 4 χρόνια αργότερα από τον πρώην πρόεδρο του Εβραϊκού Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ, Τζόσουα Μπεν-Αριέχ. Όμως κι αυτό το σχέδιο έμεινε στη συζήτηση και δεν υλοποιήθηκε ποτέ.

• Στην πρώτη θητεία του Τραμπ (2017-2021), τα μέσα ενημέρωσης άρχισαν να μιλούν το 2018 για ένα αμερικανικό σχέδιο εκτοπισμού των Παλαιστινίων στο πλαίσιο της λεγόμενης «συμφωνίας του αιώνα». Τον Μάρτιο του 2019, ο βασιλιάς της Ιορδανίας Αμπντάλα Β’ απέρριψε την ιδέα της «εναλλακτικής πατρίδας» και της επανεγκατάστασης, τονίζοντας ότι η Παλαιστίνη και η Ιερουσαλήμ αποτελούν κόκκινη γραμμή, εν μέσω επανειλημμένων αιγυπτιακών επίσημων θέσεων και θέσεων των μέσων ενημέρωσης για την απόρριψη των σχεδίων εκτοπισμού.

Ο Τραμπ παρουσίασε επίσημα τη συμφωνία στην πρώτη του θητεία το 2020, υπό τον τίτλο «Ειρήνη στο δρόμο προς την ευημερία», η οποία συνάντησε ρητή αραβική απόρριψη και δεν υλοποιήθηκε όταν ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ έχασε τις προεδρικές εκλογές από τον αντίπαλό του Τζο Μπάιντεν.

• Ο «Πόλεμος της Γάζας» ήταν ένας νέος σταθμός για την ισραηλινή επιστροφή στο «σχέδιο εκτοπισμού», όπως αποκάλυψε έγγραφο που δημοσίευσε το ισραηλινό Ινστιτούτο Εθνικής Ασφάλειας και Σιωνιστικής Στρατηγικής Misgav στις 17 Οκτωβρίου 2023, ζητώντας την απέλαση των Παλαιστινίων στην Αίγυπτο, και στις 14 του επόμενου μήνα, ο ακροδεξιός υπουργός Οικονομικών, Μπεζαλέλ Σμότριχ, κάλεσε σε «εθελοντική μετανάστευση και απορρόφηση των Αράβων της Γάζας στις χώρες του κόσμου».

Στα τέλη Νοεμβρίου του ίδιου έτους, ο Σμότριχ επανέλαβε την έκκληση να ενθαρρυνθούν οι κάτοικοι της Γάζας να μεταναστεύσουν εντός διαστήματος δύο ετών. Το Σάββατο, ο Τραμπ ξεκίνησε μια πρωτοβουλία για την Αίγυπτο και την Ιορδανία να υποδεχθούν περισσότερους Παλαιστίνιους πρόσφυγες από τη Γάζα, εν μέσω ευρείας παλαιστινιακής απόρριψης, ιδίως από τη Χαμάς, ενώ υποστηρίχθηκε ευρέως από την ισραηλινή δεξιά, με επικεφαλής τον παραιτηθέντα ισραηλινό υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ιτάμαρ Μπεν-Γκβίρ και τον υπουργό Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριχ.

Σύμφωνα με το ισραηλινό μέσο ενημέρωσης Channel 12, ο Τόνι Μπλερ, που αποχώρησε από την πρωθυπουργία το 2007 και ο οποίος ήταν στη συνέχεια απεσταλμένος στη Μέση Ανατολή με αποστολή την εγκαθίδρυση παλαιστινιακών θεσμών, βρισκόταν στο Ισραήλ την περασμένη εβδομάδα.

Είχε συναντήσεις με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον Μπένι Γκαντς, μέλος του πολεμικού υπουργικού συμβουλίου, σχετικά με έναν ρόλο διαμεσολαβητή μετά τον πόλεμο με τη Χαμάς, ανέφερε το Channel 12.

Σύμφωνα με το κανάλι αυτό, θα μπορούσε επιπλέον να έχει ρόλο ενδιάμεσου με μετριοπαθή αραβικά κράτη για μια «εθελοντική επανεγκατάσταση» των κατοίκων της Γάζας.

Όμως το ίδρυμα του Τόνι Μπλερ, το Tony Blair Institute for Global Change, χαρακτήρισε «ψέματα» τους ισχυρισμούς αυτούς.

Δημοσιεύθηκαν «χωρίς καμία επαφή με τον Τόνι Μπλερ και την ομάδα του». «Καμία συζήτηση αυτού του τύπου δεν έλαβε χώρα», ανέφερε η οργάνωση σε ανακοίνωση που εξέδωσε χθες, Δευτέρα, το βράδυ.

«Ο Τόνι Μπλερ δεν είχε μια τέτοια συζήτηση, καθώς η ιδέα είναι λανθασμένη επί της αρχής. Οι κάτοικοι της Γάζας θα πρέπει να μπορούν να παραμείνουν και να ζήσουν στη Γάζα».

Την Κυριακή ο Ισραηλινός υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριχ τάχθηκε υπέρ της επιστροφής Εβραίων εποίκων στη Λωρίδα της Γάζας μετά τον πόλεμο.

Ο Μπεζαλέλ Σμότριχ, επικεφαλής του κόμματος «Θρησκευτικός Σιωνισμός», δήλωσε πως το Ισραήλ πρέπει να «ενθαρρύνει» τους περίπου 2,4 εκατομμύρια Παλαιστινίους της Γάζας να εγκαταλείψουν την περιοχή προς άλλες χώρες.

«Θα βοηθήσουμε να αποκατασταθούν οι πρόσφυγες αυτοί σε άλλες χώρες με αρμόζοντα και ανθρώπινο τρόπο, με τη συνεργασία της διεθνούς κοινότητας και αραβικών χωρών γύρω μας», πρόσθεσε.

Η Χαμάς, που βρίσκεται στην εξουσία στη Λωρίδα της Γάζας, καταδίκασε έντονα τις δηλώσεις αυτές. «Είναι ένα έγκλημα πολέμου που προστίθεται στην τρέχουσα εγκληματική επίθεση η οποία δεν έχει κάτι αντίστοιχο στην παγκόσμια Ιστορία», ανέφερε το ισλαμιστικό κίνημα.

Οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας έχουν προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον 22.000 ανθρώπων, στην πλειονότητά τους γυναικών, παιδιών και εφήβων, αφότου ξεκίνησε ο πόλεμος στις 7 Οκτωβρίου, σύμφωνα με τον τελευταίο απολογισμό που δημοσιοποίησε η Χαμάς.

Εξαπολύθηκαν σε αντίποινα σε επίθεση ενός εύρους χωρίς προηγούμενο που εξαπέλυσαν ένοπλοι του ισλαμιστικού κινήματος και προκάλεσε τον θάνατο περίπου 1.400 ανθρώπων στο Ισραήλ, στην πλειονότητά τους αμάχων, σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα ισραηλινά στοιχεία.