Σύμφωνα με την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή, πρόκειται για μια οργανωμένη παρέμβαση σε εκατοντάδες βασικούς κωδικούς προϊόντων που αγοράζουν καθημερινά τα ελληνικά νοικοκυριά. Μέχρι σήμερα έχουν ενταχθεί στην πρωτοβουλία περισσότεροι από 1.740 κωδικοί, με τις μειώσεις να φτάνουν κατά μέσο όρο έως και 9,5%.

Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν περισσότερες από 100 προμηθευτικές επιχειρήσεις, 12 αλυσίδες σούπερ μάρκετ και 3 αλυσίδες παιχνιδιών και σχολικών ειδών.

Η ανταπόκριση της αγοράς αποτυπώνεται σε συγκεκριμένα προϊόντα και συγκεκριμένα ποσοστά μειώσεων, τα οποία εφαρμόζονται πλέον στην πράξη στα σημεία πώλησης.

Ποια προϊόντα έχουν ήδη ενταχθεί

Μέχρι στιγμής, η πρωτοβουλία περιλαμβάνει:

875 επώνυμους κωδικούς, με μέση μείωση τιμής 6,6%, η οποία με τη συμβολή των αλυσίδων σούπερ μάρκετ φτάνει κατά μέσο όρο έως το 9%. Το εύρος των μειώσεων κυμαίνεται από 5% έως 44%.

405 σχολικά είδη, με μέση μείωση τιμών 12%.

360 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, με μέση μείωση 8%.

100 κωδικούς κρέατος, με μέση μείωση περίπου 7,5%.

Η διαδικασία παραμένει ανοιχτή, καθώς μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένονται νέες συμμετοχές επιχειρήσεων, αλλά και επιπλέον μειώσεις από αλυσίδες σούπερ μάρκετ.

Πώς θα εντοπίζουν οι καταναλωτές τα προϊόντα

Οι μειωμένες τιμές θα είναι διαθέσιμες στους καταναλωτές τόσο στο φυσικό κατάστημα όσο και ψηφιακά.

Στα ράφια, τα προϊόντα που συμμετέχουν στην Εθνική Πρωτοβουλία θα φέρουν ειδική σήμανση, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζονται εύκολα.

Παράλληλα, μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας PosoKanei, οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται για τα προϊόντα που συμμετέχουν, τις τιμές τους, τις επιχειρήσεις που τα διαθέτουν και το ποσοστό της μείωσης.

Έως το τέλος του 2026 η πρωτοβουλία

Η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών θα παραμείνει σε ισχύ έως το τέλος Δεκεμβρίου 2026. Οι κωδικοί που συμμετέχουν μπορεί να παραμείνουν οι ίδιοι ή να αντικατασταθούν από νέους, με στόχο οι μειώσεις να έχουν διάρκεια και να προσφέρουν ουσιαστική ελάφρυνση στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή υπογραμμίζει ότι η πίεση από το αυξημένο κόστος ζωής εξακολουθεί να είναι αισθητή για τα ελληνικά νοικοκυριά. Η πρωτοβουλία, όπως επισημαίνεται, δεν αποτελεί συνολική απάντηση στο πρόβλημα της ακρίβειας, συνιστά όμως μια συγκεκριμένη και μετρήσιμη παρέμβαση, με πραγματικές μειώσεις σε προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης.

Ο ΕΣΑ επισημαίνει τα εξής: «Το 71,3% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι ο τζίρος τους είναι χειρότερος από πέρυσι, ενώ το 98% ζητά την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τις προσφορές και τις εκπτώσεις. Παράλληλα, το 93,4% θεωρεί ότι το καθεστώς των συνεχών προσφορών ευνοεί κυρίως τις μεγάλες επιχειρήσεις, τις πολυεθνικές και τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες εις βάρος των μικρομεσαίων.

Το 98% εκτιμά ότι η επαναφορά αυστηρότερων κανόνων στις προσφορές, μέσω τροποποίησης του Νόμου 4965/2022, θα μπορούσε να αποκαταστήσει το εμπορικό ενδιαφέρον των θεσμοθετημένων εκπτωτικών περιόδων».

Δήλωση του Προέδρου του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών κ. Θάνου Τσαγγάρη: «Οι εκπτώσεις ήταν και πρέπει να παραμείνουν το τελευταίο εργαλείο ρευστοποίησης των αποθεμάτων της σεζόν για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σήμερα, όμως, ο θεσμός έχει ουσιαστικά υπονομευθεί από το ίδιο το θεσμικό πλαίσιο, καθώς οι προσφορές μπορούν να πραγματοποιούνται διαρκώς και άναρχα.

Ο καταναλωτής έχει πιεστεί από την ακρίβεια και τη στεγαστική επιβάρυνση με αποτέλεσμα να έχει αλλάξει τις προτεραιότητες και τις καταναλωτικές του συνήθειες. Την ίδια στιγμή, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο λειτουργικό κόστος και έναν ολοένα εντονότερο αθέμιτο ανταγωνισμό από τις μεγάλες αλυσίδες και τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες.

Η Πολιτεία πρέπει να σταθεί δίπλα στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα. Ζητάμε διάλογο, σταθερούς κανόνες και μέτρα που δεν έχουν δημοσιονομικό κόστος αλλά μπορούν να δώσουν ανάσες στην αγορά.

Αν δεν υπάρξει άμεσα ουσιαστική παρέμβαση, φοβάμαι ότι μέσα στα επόμενα δύο έως τρία χρόνια, ένα πολύ μεγάλο μέρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ιδιαίτερα στις περιφερειακές αγορές, δεν θα μπορέσει να επιβιώσει και θα βάλει λουκέτο.

Θέλουμε την Πολιτεία σύμμαχο και όχι αμέτοχη. Οι αποφάσεις για την αγορά πρέπει να λαμβάνονται με την αγορά και όχι ερήμην της».

Διαβάστε τα αποτελέσματα της έρευνας σε PDF

Η εκπτωτική περίοδος θα διαρκέσει έως τις 31 Αυγούστου, ενώ ήδη σε πολλά καταστήματα καταγράφονται σημαντικές μειώσεις τιμών, κυρίως σε είδη ένδυσης και υπόδησης.

Ωράριο λειτουργίας

Το προτεινόμενο ωράριο είναι από τις 11:00 έως τις 20:00.

Στη Θεσσαλονίκη, πάντως, ο Εμπορικός Σύλλογος έχει προτείνει στα μέλη του τα καταστήματα να παραμείνουν ανοιχτά έως τις 18:00.

Τι να προσέχουμε στις θερινές εκπτώσεις 2026

Η ΕΣΕΕ υπενθυμίζει το ισχύον πλαίσιο για τη σωστή αναγραφή των εκπτώσεων. Σε κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμής πρέπει να αναφέρεται η προγενέστερη τιμή, δηλαδή η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε η επιχείρηση για το προϊόν τις 30 ημέρες πριν από την πρώτη εφαρμογή της έκπτωσης, άρα πριν από τις 13 Ιουλίου.

Μάλιστα, σύμφωνα με τον ισχύοντα Κώδικα Δεοντολογίας (ΥΑ 66877/30-8-2024), η μείωση μπορεί να παρουσιάζεται με ποσοστό έκπτωσης (π.χ. «20% έκπτωση»), με συγκεκριμένο ποσό (π.χ. «10 ευρώ έκπτωση»), με αναγραφή νέας και προγενέστερης τιμής (π.χ. «Τώρα 50 ευρώ, Πριν 100 ευρώ») ή με την προγενέστερη τιμή διαγραμμένη. Απαραίτητη προϋπόθεση σε κάθε περίπτωση παραμένει η αναγραφή της προγενέστερης τιμής.

Με βάση αυτό που προβλέπει η νομοθεσία, τα καταστήματα την Κυριακή, 19 Ιουλίου 2026, θα είναι ανοιχτά, με προτεινόμενο ωράριο 11:00 – 18:00.

Οι καταναλωτές κατά την περίοδο των εκπτώσεων θα πρέπει να δείξουν ιδιαίτερη προσοχή στα εξής σημεία:

1) Κατά την περίοδο των εκπτώσεων στα καταστήματα θα πρέπει να υπάρχουν αναρτημένες αναγγελίες ότι πραγματοποιούνται εκπτώσεις.

2) Η αναγραφή διπλής τιμής, δηλαδή της αρχικής (που συνήθως είναι διαγραμμένη) και της νέας τιμής των προϊόντων που πωλούνται με έκπτωση είναι υποχρεωτική, στα εμφανή σημεία του καταστήματος και οπωσδήποτε στα σημεία όπου εκτίθενται τα προϊόντα.

3) Η αναγραφή ποσοστού έκπτωσης δεν είναι υποχρεωτική και ανήκει στην διακριτική ευχέρεια της επιχείρησης εάν θα αναγράψει ποσοστό ή όχι. Σε περίπτωση που η επιχείρηση αναγράψει ποσοστό πρέπει να προσδιορίζεται ότι πρόκειται για έκπτωση (π.χ. «30% έκπτωση»).

4) Δεν πρέπει να γίνεται σύγχυση, μεταξύ εκπτώσεων και προσφορών. Οι εκπτώσεις αφορούν προϊόντα της σεζόν ενώ οι προσφορές, όπου η έκπτωση είναι ιδιαίτερα υψηλή, αφορούν συνήθως είδη παρωχημένης εποχής.

5) Στην περίπτωση προσφορών, θα πρέπει να υπάρχει αναρτημένη πινακίδα που να αναφέρει ότι γίνονται προσφορές. Τα προϊόντα πρέπει να φέρουν την αρχική τιμή και την τιμή προσφοράς (όχι το ποσοστό έκπτωσης). Προσοχή! Στις προσφορές συχνά αναγράφεται ότι δεν γίνονται αλλαγές, γι’ αυτό εάν μετανιώσετε, δεν έχετε τη δυνατότητα αλλαγής.

6) Δείξτε ιδιαίτερη προσοχή σε καταστήματα που διαφημίζουν μεγάλα ποσοστά εκπτώσεων σε ένα ή ελάχιστα είδη τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι και τα υπόλοιπα είδη των καταστημάτων αυτών είναι φθηνότερα σε σχέση με αντίστοιχα είδη άλλων καταστημάτων.

7) Ενημερωθείτε για τις λεπτομέρειες και τους όρους της συναλλαγής σας όταν αγοράζετε προϊόντα με δόσεις.

8) Μην διστάζετε να ενημερώνεστε επακριβώς για την προέλευση και την ποιότητα των προϊόντων. Ο πωλητής οφείλει να παρέχει στον καταναλωτή κάθε πληροφορία σχετική με το προϊόν σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 2251/94 πριν ο τελευταίος προβεί σε αγορά.

9) Ενημερωθείτε από τους εμπόρους για το αν πραγματοποιούνται αλλαγές στα είδη που πωλούν κατά τη διάρκεια των εκπτώσεων. Οι έμποροι είναι υποχρεωμένοι να αλλάζουν τα προϊόντα που φέρουν ελάττωμα και αγοράστηκαν κατά την περίοδο των εκπτώσεων, εκτός εάν το προϊόν είναι σε προσφορά λόγω συγκεκριμένου ελαττώματος και εφόσον έχει ενημερωθεί για αυτό ο καταναλωτής σχετικά, πριν την αγορά με ανάλογη πινακίδα.

10) Ζητάτε απόδειξη, γιατί μόνο έτσι αποδεικνύεται η αγορά σε περίπτωση ελαττωματικού προϊόντος.

11) Ζητάτε τις οδηγίες χρήσης του προϊόντος και τους όρους της εγγύησής του στην ελληνική γλώσσα.

Φέτος, ο «χάρτης» του φόρου ακινήτων αλλάζει και φέρνει σημαντικές ελαφρύνσεις σε χιλιάδες ιδιοκτήτες αλλά και παγίδες για όσους δεν προσέξουν τις λεπτομέρειες στη δήλωση της ακίνητης περιουσίας τους.

Έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ από 20% έως 100%

Για το 2026, οι δικαιούχοι μειωμένου φόρου χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες:

Έκπτωση έως 20%

Μείωση έως και 20% θα έχουν οι ιδιοκτήτες που πρόλαβαν την προθεσμία και υπέβαλαν έως και σήμερα Δευτέρα (16/2) αίτηση στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, myProperty για την ασφάλιση του σπιτιού τους έναντι φυσικών καταστροφών (σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα).

Συνεπώς:

Εάν η ασφάλιση του σπιτιού είναι:

• για 3 μήνες, τότε η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ θα είναι 5%
• για 6 μήνες, τότε ο φόρος θα είναι μειωμένος κατά 10%
• για 9 μήνες, τότε θα δοθεί έκπτωση 15% στον φόρο
• τέλος για 12 μήνες, τότε η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ θα είναι 20%

Αν δηλαδή η ασφάλιση του ακινήτου είναι μικρότερη του έτους η μείωση στον φόρο θα εφαρμοστεί αναλογικά. Σημειώνεται ωστόσο ότι όσοι ασφάλισαν τα σπίτια τους για διάστημα μικρότερο των 3 μηνών δεν θα λάβουν καμία έκπτωση στον φόρο.

Σημειώνεται ότι το «κούρεμα» στον ΕΝΦΙΑ αφορά μόνο το κτίσμα που είναι ασφαλισμένο για φυσικές καταστροφές και όχι για το σύνολο της ακίνητης περιουσίας.

Οι φορολογούμενοι:

• που έχουν ακίνητα αξίας άνω 500.000 ευρώ, εξακολουθούν να έχουν έκπτωση 10% στον ΦΠΑ σε περίπτωση που έχουν πλήρη ασφάλιση. Εάν όμως δεν έχουν σπίτια πάνω από αυτό το ποσό τότε δεν θα αποζημιωθούν από το κράτος σε περίπτωση ζημιών από φυσικές καταστροφές.

Δηλαδή, οι ιδιοκτήτες ακινήτων που ασφάλισαν το 2025 τα σπίτια τους για φυσικές καταστροφές (πλημμύρα, σεισμό και πυρκαγιά), θα έχουν έκπτωση 20% στον φόρο. Αν η ασφάλιση αφορά για διάστημα λιγότερων από 12 μηνών το 2025, τότε η έκπτωση θα εφαρμοστεί αναλογικά.

Έκπτωση 50% στον ΕΝΦΙΑ

Κουρεμένο ΕΝΦΙΑ κατά 50% θα καταβάλλουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων που πληρούν τα παρακάτω κριτήρια:

• Το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του τελευταίο φορολογικού έτους δεν θα πρέπει να ξεπερνά τις 9.000 ευρώ. Σημειώνεται ότι το ποσό προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγό ή συμβιούντα και κάθε εξαρτώμενο μέλος.
• Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων στα οποία κατέχουν δικαιώματα της ο υπόχρεος δήλωσης φορολογίας εισοδήματος ή ο ή η σύζυγός ή συμβιούντα και κάθε εξαρτώμενο μέλος, δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τα 150 τ.μ.. Παράλληλα για τον άγαμο δεν θα πρέπει η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας να ξεπερνά τις 85.000 ευρώ.

Η απαλλαγή

Ορισμένοι φορολογούμενοι θα απαλλαγούν πλήρως από την καταβολή του ΕΝΦΙΑ φέτος, ωστόσο θα πρέπει να πληρούν κάποιες προϋποθέσεις. Ενδεικτικά αναφέρεται πως για να μην πληρώσει ΕΝΦΙΑ ένα νοικοκυριό θα πρέπει:

Α. να υποβάλει την αίτηση – δήλωση (Δ500).

Β. να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια:

Η έκπτωση 100% στον ΕΝΦΙΑ χορηγείται σε νοικοκυριά που έχουν 3 εξαρτώμενα τέκνα και άνω αλλά και όσους έχουν ποσοστό αναπηρίας άνω το 80% υπό τις παρακάτω προϋποθέσεις:

• Δεν θα πρέπει να ξεπερνά τις 12.000 ευρώ το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του τελευταίου έτους.
• Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος.
• Δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 150 τ.μ το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων στα οποία κατέχουν δικαιώματα.

Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι αν στις πωλήσεις του 2025 συνυπολογίσουμε και τον πληθωρισμό, κάτι που σημαίνει ότι για να πετύχει η αγορά τον ίδιο τζίρο με πέρυσι θα έπρεπε να δει αύξηση περίπου 3% , τότε η πραγματική πτώση των πωλήσεων είναι ακόμα μεγαλύτερη.

Όπως δείχνουν οι έρευνες, οκτώ στους δέκα καταναλωτές πλέον αγοράζουν σχεδόν αποκλειστικά στις εκπτώσεις, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι οι μισές επιχειρήσεις τις ξεκίνησαν νωρίτερα από την επίσημη έναρξη τους ακόμα και μέσα στις γιορτές.

Μεγαλύτερη πτώση είχαν περιφερειακές αγορές, όπως γειτονιές γύρω από τη Θεσσαλονίκη, ο Πειραιάς, το Χαλάνδρι κλπ και όχι τόσο οι κεντρικές αγορές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Ένα επίσης χαρακτηριστικό στοιχείο που δείχνει την ψυχολογία των εμπόρων μετά την «μουδιασμένη» εορταστική περίοδο, είναι ότι δεν δηλώνουν αισιόδοξοι ούτε και για την πορεία των χειμερινών εκπτώσεων. Πολλοί από αυτούς τις ξεκίνησαν νωρίτερα, ενώ τα τελευταία χρόνια τις έχει «αποδυναμώσει» και η απελευθέρωση του θεσμού των προσφορών.

Για το μόνο που αισιοδοξούν είναι ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει στην αγορά επάρκεια προϊόντων, ενώ τα ποσοστά των εκπτώσεων θα φτάσουν σε πολύ υψηλά επίπεδα πάνω από 50%.

Στόχος της αγοράς κατά τις εκπτώσεις που θα διαρκέσουν έως τα τέλη Φεβρουαρίου είναι να καταφέρει να πιάσει τζίρο περί τα 6,5 δισ. ευρώ.

Και οι εκπτώσεις αυτές θα είναι πραγματικές σύμφωνα με τους εκπροσώπους των εμπόρων καθώς πλέον υπάρχουν εκτεταμένοι έλεγχοι στην αγορά.

Όπως και κάθε χρόνο, η περίοδος των χειμερινών εκπτώσεων προσφέρει σημαντική «ανάσα» στον προϋπολογισμό των καταναλωτών που δεν κατάφεραν να κάνουν τις αγορές τους κατά την περίοδο των γιορτών.

Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση, συνιστάται έρευνα αγοράς πριν από τις αγορές, ώστε να διαπιστωθεί αν οι εκπτώσεις είναι πραγματικές ή παραπλανητικές.

Παράλληλα, χρειάζεται προσοχή στις online συναλλαγές, αποφυγή ύποπτων e-shops ή προσφορών που διακινούνται αποκλειστικά μέσω κοινωνικών δικτύων και ιδιαίτερη μέριμνα για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Αν και η συμμετοχή των καταστημάτων στις εκπτώσεις είναι προαιρετική, όσοι αποφασίσουν να συμμετέχουν υποχρεούνται να τηρούν κανόνες διαφάνειας, όπως η σωστή αναγραφή αρχικής και τελικής τιμής και η αποφυγή παραπλανητικών προσφορών.

Παράλληλα, ισχύει πλήρως το πλαίσιο προστασίας του καταναλωτή, που καλύπτει ελαττωματικά προϊόντα, ψευδείς τιμές και αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Έτσι, οι πολίτες μπορούν να υποβάλουν καταγγελίες.

Σύμφωνα με το άρθρο του νόμου, σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής πρέπει να αναγράφεται ρητά η προγενέστερη τιμή. Ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που ίσχυσε για το προϊόν κατά τις 30 ημέρες πριν από την πρώτη εφαρμογή της έκπτωσης, δηλαδή πριν τις 12 Ιανουαρίου.

Η μείωση τιμής μπορεί να εμφανίζεται ως ποσοστό (10% έκπτωση), ως συγκεκριμένο ποσό (10€ έκπτωση), ή με αναγραφή παλιάς και νέας τιμής (νέα τιμή 50€, παλιά τιμή 70€»).

Σε κάθε περίπτωση, η προγενέστερη τιμή πρέπει να είναι η χαμηλότερη των προηγούμενων 30 ημερών.

Τέλος, καταναλωτές και επιχειρήσεις πρέπει να γνωρίζουν πως δεν επιτρέπεται η χρήση της προτεινόμενης λιανικής τιμής ως προγενέστερης τιμής, η παραπλανητική αναγραφή εκπτώσεων επί τιμών καταλόγου, αλλά και η χρέωση επιβάρυνσης για χρήση πιστωτικής ή χρεωστικής κάρτας.

• Έρευνα αγοράς

Πριν από κάθε αγορά, ο καταναλωτής μπορεί να συγκρίνει τιμές σε διαφορετικά φυσικά ή ηλεκτρονικά καταστήματα, ώστε να διαπιστώσει το πραγματικό όφελος.

• Έλεγχος αναγραφής τιμών

Τα καταστήματα οφείλουν να εμφανίζουν καθαρά την αρχική και τη μειωμένη τιμή. Αν ο καταναλωτής διαπιστώσει λάθη ή παραπλανητικές ενέργειες έχει το δικαίωμα να προχωρήσει σε καταγγελία στην «Προστασία του Καταναλωτή».

• Αλλαγές και επιστροφές

Την περίοδο των εκπτώσεων πολλά καταστήματα «αλλάζουν» την πολιτική των αλλάγών και επιστροφών. Οι καταναλωτές καλούνται να διαβάσουν προσεκτικά τους όρους επιστροφής ή αντικατάστασης προϊόντων, ή να ρωτήσουν τι ισχύει στην περίπτωση τους.

• Έλεγχος προϊόντων

Κατά την περίοδο των εκπτώσεων ισχύει πλήρως το πλαίσιο προστασίας του καταναλωτή, που καλύπτει ελαττωματικά προϊόντα, ψευδείς τιμές και αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, ωστόσο ο καταναλωτής πρέπει να είναι προσεκτικό και να ελέγξει προσεκτικά το προϊόν κατά την παραλαβή ή πριν αποχωρήσει από το κατάστημα.

Ο τομέας των Παιχνιδιών και αυτός αυξημένος, άγγιξε τα 270 εκατ. ευρώ από 260 εκατ. το προηγούμενο έτος.

Στα καλλυντικά ο τζίρος υπολογίζεται σε περίπου 230 εκατ. ευρώ, ο οικιακός εξοπλισμός στα 270 εκατ. ευρώ, στα βιβλία και πολιτιστικά είδη σε περίπου 140 εκατ. ευρώ, στα κοσμήματα και τα ρολόγια σε περίπου 180 εκατ. ευρώ και τέλος για τα υπόλοιπα, εποχικά δώρα και είδη διακόσμησης περίπου 260 εκατ. ευρώ.

Για να γίνει μία σύγκριση υπενθυμίζεται, ότι σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο κύκλος εργασιών για τις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου τον περυσινό Δεκέμβριο ήταν 4,3 δισ. ευρώ για επιχειρήσεις με υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων σημειώνοντας αύξηση 5,5-5,8% σε σχέση με τον Δεκέμβριο 2023.

Για τις επιχειρήσεις χωρίς τους κλάδους οχημάτων, τροφίμων και καυσίμων, ο τζίρος τον Δεκέμβριο 2024 ήταν περίπου 1,39 δις ευρώ. Ο τζίρος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις του λιανικού εμπορίου τον Δεκέμβριο 2024 ανερχόταν σε περίπου 1,42 δις ευρώ, ενώ χωρίς οχήματα-τρόφιμα-καύσιμα, ήταν περίπου 0,65 δις ευρώ.

Γενικότερα πάντως η εικόνα δείχνει πώς οι καταναλωτές προσπάθησαν να μην κόψουν φέτος από το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι παρά τις ανατιμήσεις που καταγράφονται στα τρόφιμα, ενώ τα ρούχα και τα δώρα δεν έχασαν σε σχέση με την περυσινή αντίστοιχη περίοδο.

Σίγουρα όμως μία πιο αντιπροσωπευτική και «καθαρή» εικόνα για την αγορά θα έχουμε, όπως αναφέρουν οι ειδικοί, μετά τα Θεοφάνεια.

Σε κάθε περίπτωση, και δεδομένης της σχετικά αναιμικής εικόνας που έδειξε, στο πρώτο τουλάχιστον κομμάτι της, η Χριστουγεννιάτικη περίοδος και δεν υπάρξει κάποια σημαντική διαφοροποίηση μέχρι τα Φώτα, η αγορά αναμένει τις χειμερινές εκπτώσεις 2026 που ξεκινούν στις 12 Ιανουαρίου για να καλύψει έστω ένα ποσοστό από το χαμένο έδαφος και να μαζέψει «ρευστότητα» ώστε να καλύψει κάποιες από τις υποχρεώσεις της.

Αυτό πάντως που προκάλεσε εντύπωση είναι ότι σε πολλά καταστήματα υπήρχαν προσφορές και εκπτώσεις ακόμα και μέσα στα Χριστούγεννα κάτι που αποδεικνύει και την σχετικά αδύναμη εικόνα που είχαν μέχρι στιγμής, εμπορικά, οι γιορτές.

Η πρόεδρος της ΕΚΠΟΙΖΩ, Γιώτα Καλαποθαράκου ανέφερε πως αυτή η πρωτοβουλία δεν ήταν αυτό που περίμεναν οι καταναλωτές διότι δεν υπήρχε ούτε αρχική τιμή ούτε ποσοστό έκπτωσης. Τα προϊόντα, που έφταναν μειωμένα στον καταναλωτή αφορούσαν μόλις 200 έως 300 κωδικούς σε κάθε σούπερ μάρκετ. Καταναλωτές που ρωτήθηκαν, άλλοι βρήκαν πολύ μικρές τις μειώσεις στις τιμές ή σχεδόν ανεπαίσθητες κι άλλοι είδαν κάποια διαφορά.

Πηγές του υπουργείου Ανάπτυξης, επέμειναν πως «σχετικά με τη σύνθεση της πρωτοβουλίας μείωσης τιμών που αφορά σε 2.180 κωδικούς προϊόντων, σε πρώτη φάση» και πρόσθεσαν πως «εντάσσονται πρακτικά όλες οι βασικές κατηγορίες συσκευασμένων τροφίμων και βασικών καταναλωτικών προϊόντων».

«Στους 2.180 κωδικούς προφανώς υπάρχουν και πολλά προϊόντα οικιακής χρήσης ή μίας χρήσεως, που επίσης παρουσιάζουν σημαντική αγοραστική κίνηση. Η συντριπτική ωστόσο πλειονότητα των προϊόντων αφορά σε βασικά καταναλωτικά προϊόντα που είναι απολύτως απαραίτητα σε κάθε νοικοκυριό» υποστήριζαν πηγές του Υπουργείου Ανάπτυξης.

«Κατά μέσο όρο αυτές οι μειώσεις σε βασικά προϊόντα διατροφής και διαβίωσης ενός μέσου νοικοκυριού με δύο παιδιά – με έσοδα 2.000 ευρώ, όπου σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ ξοδεύουν το 20% μηνιαίως για τρόφιμα (400 ευρώ) – είναι πάνω από 30 ευρώ στα μηνιαία έξοδα. Μπορεί κάποιοι να το υποτιμούν αυτό, αλλά υπάρχουν πολίτες και νοικοκυριά για τους οποίους αυτό είναι σημαντική στήριξη. Και εμείς ενδιαφερόμαστε για όλους τους Έλληνες και ιδιαίτερα για εκείνους που έχουν πιο δύσκολη καθημερινότητα εξαιτίας χαμηλότερων εισοδημάτων».

Υποστηρίζουν πως «αυτή η συμφωνημένη μείωση μεταξύ πολιτείας και σούπερ μάρκετ αποτελεί τη μεγαλύτερη οργανωμένη μείωση τιμών στη Μεταπολίτευση, ακόμα και για εποχές που ο πληθωρισμός τροφίμων ήταν διψήφιος, ενώ τώρα είναι 1,4%» σχολιάζουν.

Στο θέμα αναφέρθηκε και η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ) για τη μείωση τιμών σε χιλιάδες προϊόντα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε στο εκπτωτικό καλάθι περιλαμβάνονται 1.074 κωδικοί τροφίμων και 1.106 κωδικοί μη τροφίμων.  

Η ΕΣΕ δήλωσε πως κάθε αλυσίδα διαθέτει δικούς της κωδικούς προϊόντων, κυρίως ιδιωτικής ετικέτας, και ότι οι μειώσεις θα εφαρμοστούν σταδιακά έως το τέλος του έτους. Επομένως, δεν υπάρχει ενιαία λίστα προϊόντων για όλα τα σούπερ μάρκετ, ούτε σταθερός χρόνος έναρξης των εκπτώσεων.

Αυτό σημειώνει σε δήλωσή του ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών Θάνος Τσαγγάρηςμε αφορμή τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας για την πορεία των θερινών εκπτώσεων.

Όπως τονίζει ο πρόεδρος, «παρά τις μεγάλες εκπτώσεις που έκαναν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις προσπαθώντας να αντιμετωπίσουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό, η ζήτηση δεν ενισχύθηκε, επιβεβαιώνοντας ότι το 79,7% των επιχειρήσεων βιώνει την απορρύθμιση της αγοράς από τον Νόμο 4965/2022, ο οποίος απελευθέρωσε τις προσφορές. Η εκρηκτική αύξηση των λειτουργικών εξόδων των ΜμΕ την τελευταία τριετία από 26% στο 50% που καταγράφεται από το 70% των ερωτηθέντων επιχειρήσεων σε συνδυασμό με τη διαρκή μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών, δημιουργεί ένα καθεστώς οικονομικής ασφυξίας που οδηγεί τις περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε αδιέξοδο βιωσιμότητας». 
Ο ίδιος πρόσθεσε: «Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν ίδιους κανόνες, ίσες ευκαιρίες και πρόσβαση στα εργαλεία επιβίωσης. Αν η κυβέρνηση δεν δράσει τώρα, το 50% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων θα κλείσει μέσα στην επόμενη τριετία».

Κύρια ευρήματα της έρευνας

• Μείωση του τζίρου κατά τις θερινές εκπτώσεις παρουσίασαν σχεδόν οι 8 στις 10 εμπορικές επιχειρήσεις (ποσοστό 77,4%)
• Το 88,8% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι υπήρξε απορρύθμιση της αγορά από τον Νόμο 4965/2022, ο οποίος απελευθέρωσε τις προσφορές.
• Το 84% των επιχειρήσεων ζητάει νέο θεσμικό πλαίσιο το οποίο να περιορίζει τις προσφορές και να θέτει κανόνες που να απαγορεύουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό από τους μεγάλους παίκτες της αγοράς.
• Συνεχής μεταφορά τζίρου από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις προς τις πολυεθνικές, τα πολυκαταστήματα και τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες (ευρωπαϊκές και ασιατικές).
• Τα e-shop των μικρών επιχειρήσεων είναι ανενεργά, καθώς τα έσοδά τους δεν καλύπτουν τα λειτουργικά τους έξοδα (ισχύει για το 58,5% των ερωτηθέντων).
• Αύξηση λειτουργικών εξόδων, από 26% έως 50% την τελευταία τριετία, δήλωσε το 54,1% των ερωτηθέντων επιχειρήσεων. Ενοίκια – ενέργεια – ασφαλιστικές εισφορές – τραπεζικές χρεώσεις κ.λπ. αποτελούν βάρος αβάστακτο για τις μικρές επιχειρήσεις.
• Η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών έχει υποχωρήσει ενώ το μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος καταλήγει στις πολυεθνικές, στις μεγάλες επιχειρήσεις και στα παντοδύναμα πολυεθνικά e-shop.
• Οι τράπεζες είναι ουσιαστικά κλειστές για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ υπάρχει ανυπαρξία στήριξης από τα ευρωπαϊκά προγράμματα από την εποχή των Μνημονίων.

Τι ζητά ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών

• Έλεγχο και ρύθμιση του ανταγωνισμού με νέο θεσμικό πλαίσιο προσφορών/εκπτώσεων, προκειμένου να σταματήσει το άναρχο περιβάλλον των διαρκών προσφορών/εκπτώσεων και επιβολή υψηλού εθνικού τέλους στα μικροδέματα από τις ασιατικές πλατφόρμες.
• Ριζική ρύθμιση χρεών:
  • α) ρύθμιση χρεών σε 150 δόσεις
  • β) λειτουργικό εξωδικαστικό μηχανισμό
  • γ) ειδική ρύθμιση για τους επαγγελματίες οι οποίοι θέλουν να τερματίσουν τον επαγγελματικό τους βίο με αξιοπρέπεια
  • δ) κατάργηση του προστίμου 15% για απώλεια δόσης ρύθμισης ή επιβολή του συνολικά μετά την απώλεια της τρίτης δόσης.
• Μείωση φορολογίας και άμεση πρόσβαση στη χρηματοδότηση μέσω τραπεζών ή μιας ενισχυμένης Αναπτυξιακής Τράπεζας.
• Συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στα ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης με περισσότερο απλοποιημένα κριτήρια για να μην αποκλείονται.
• Επαναφορά της ελάχιστης διάρκειας μίσθωσης 9 ετών για τις επαγγελματικές μισθώσεις και
• Τριετή παράταση στα μισθωτήρια τα οποία λήγουν εντός της επόμενης τριετίας με προσαύξηση 3%.