Η δικαστική αυτή εξέλιξη αφορά συγκεκριμένα τους κατόχους των λογαριασμών τύπου «Απλό Ταμιευτήριο» και «Απλός Τρεχούμενος», οι οποίοι έβλεπαν τα υπόλοιπά τους να μειώνονται λόγω της επίμαχης προμήθειας. Η απόφαση εκδόθηκε κατόπιν αντιπροσωπευτικής αγωγής που κατέθεσε η καταναλωτική οργάνωση ΕΚΠΟΙΖΩ, δικαιώνοντας τους πολίτες που διαμαρτύρονταν για τη μονομερή επιβολή του κόστους διαχείρισης των χρημάτων τους.

Το Πρωτοδικείο χαρακτήρισε την απόφαση προσωρινά εκτελεστή, γεγονός που υποχρεώνει την Εθνική Τράπεζα να προχωρήσει στην άμεση διακοπή της χρέωσης. Πλέον, η τράπεζα καλείται να ευθυγραμμιστεί με την ετυμηγορία και να σταματήσει την παρακράτηση της μηνιαίας συνδρομής, ανακουφίζοντας εκατοντάδες χιλιάδες λογαριασμούς καταθέσεων που επιβαρύνονταν συστηματικά μέχρι σήμερα.

Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΕΚΠΟΙΖΩ:

«Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών με την υπ’ αριθμό 128/2026 απόφασή του, απαγορεύει στην Εθνική Τράπεζα να επιβάλλει τη μηνιαία χρέωση ύψους 0,80 ευρώ στους πελάτες της που διατηρούν σε αυτή τους λογαριασμούς “Απλό Ταμιευτήριο” ή “Απλός Τρεχούμενος”. Η απόφαση εκδόθηκε επί αντιπροσωπευτικής αγωγής της ΕΚΠΟΙΖΩ και το Πολυμελές Πρωτοδικείο την κηρύσσει προσωρινά εκτελεστή. Συνεπώς, η Εθνική Τράπεζα υποχρεούται να σταματήσει άμεσα τη χρέωση εκατοντάδων χιλιάδων λογαριασμών καταθέσεων στους οποίους έχει επιβάλει τη μηνιαία συνδρομή των 0,80 ευρώ.

Ειδικότερα, η Εθνική Τράπεζα, με επιστολές που απέστειλε τον προηγούμενο χρόνο στους καταναλωτές που διατηρούσαν τους παραπάνω λογαριασμούς καταθέσεων, γνωστοποιούσε ότι θα τους μετατρέψει σε λογαριασμούς «προνομίων», ότι θα μπορούν δηλαδή να διενεργούν μία σειρά από συναλλαγές δωρεάν. Για το λόγο αυτό, οι λογαριασμοί τους θα επιβαρύνονταν με 0,80 ευρώ το μήνα, ανεξάρτητα αν οι καταναλωτές θα έκαναν χρήση των υποτιθέμενων προνομίων. Συγχρόνως, τους έθετε μία δίμηνη προθεσμία να εναντιωθούν στην επιστολή της, ώστε να μην ισχύσει η χρέωση και το πακέτο «προνομίων». Αν, μάλιστα, ο καταναλωτής διατηρούσε περισσότερους λογαριασμούς, η χρέωση επιβαλλόταν σε όλους.

Το Πολυμελές Πρωτοδικείο έκρινε ότι η πληροφόρηση που παρείχε η τράπεζα στους καταναλωτές με την επιστολή της ήταν παραπλανητική. Και αυτό γιατί μία σειρά από συναλλαγές που περιλαμβάνονταν στο πακέτο και που η τράπεζα υποστήριζε ότι μπορούσαν πλέον να τις διενεργούν δωρεάν, προσφέρονταν ήδη χωρίς καμία επιβάρυνση. Έτσι λ.χ. η τράπεζα εμφάνιζε ως παροχές του λογαριασμού προνομίων τις πάγιες εντολές ή μεταφορές για πληρωμή λογαριασμών προς διάφορους οργανισμούς, τη μεταφορά χρημάτων έως 500 ευρώ ημερησίως μέσω IRIS Payments, τη φόρτιση προπληρωμένης κάρτας ανεξαρτήτως ποσού, την έκδοση αντιγράφου λογαριασμού κ.ά. Το γεγονός μάλιστα ότι η εν λόγω χρέωση επιβαλλόταν αυτομάτως επέτεινε ακόμη περαιτέρω τον παραπλανητικό χαρακτήρα της παρεχόμενης πληροφόρησης.

Παραβίασε τις υποχρεώσεις διαφάνειας και ενημέρωσης

Το Δικαστήριο έκρινε ότι, η Τράπεζα παραβίασε τις υποχρεώσεις διαφάνειας και σαφούς ενημέρωσης που είχε με βάση το ν. 4537/18 και την Οδηγία 2015/2366 για τις υπηρεσίες πληρωμών. Υποχρεώνει συνεπώς την τράπεζα να παύσει να χρεώνει τους καταναλωτές με την παραπάνω μηνιαία επιβάρυνση. Είναι η πρώτη φορά, μάλιστα, που πρωτόδικη απόφαση επί αντιπροσωπευτικής αγωγής κηρύσσεται ήδη προσωρινά εκτελεστή. Επιπλέον, το Δικαστήριο επιβάλλει σε βάρος της τράπεζας χρηματική ποινή 50.000 ευρώ. Ως εκ τούτου, εφόσον η επιβολή της χρέωσης αυτής κρίθηκε παράνομη, η Εθνική τράπεζα οφείλει να αντιλογίσει τις χρεώσεις που επιβλήθηκαν στους καταναλωτές εξαιτίας της παραπάνω παράνομης μεθόδευσης.

Η ΕΚΠΟΙΖΩ επισημαίνει ιδιαίτερα το γεγονός ότι οι τράπεζες, συστηματικά τον τελευταίο χρόνο, αντιμετωπίζουν τους λογαριασμούς καταθέσεων των καταναλωτών ως λογαριασμούς πληρωμών, επιδιώκοντας, με παραπλανητικές και αδιαφανείς μεθόδους, να επιβάλλουν «πακέτα υπηρεσιών» για τα οποία οι καταναλωτές δεν έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον, με σκοπό να πλήξουν σε τελική ανάλυση τους λογαριασμούς καταθέσεων των καταναλωτών.

Η ΕΚΠΟΙΖΩ έχει καταθέσει, άλλωστε, αντιπροσωπευτική αγωγή και κατά άλλης τράπεζας, για την οποία εκκρεμεί η έκδοση απόφασης, ενώ ήδη εξετάζει καταγγελίες για τρίτη συστημική τράπεζα που προχώρησε στην ίδια πρακτική χρέωσης, χωρίς να υπάρξει μάλιστα οποιαδήποτε πληροφόρηση των πελατών της.

Η ΕΚΠΟΙΖΩ θα συνεχίσει με αφοσίωση και συνέπεια τον δικαστικό της αγώνα για την απαγόρευση, όχι μόνο των παραπάνω, αλλά και πολλών άλλων καταχρηστικών χρεώσεων, οι οποίες δυστυχώς επανεμφανίζονται ή εξαπλώνονται στις σύγχρονες τραπεζικές πρακτικές. Καλεί δε τις αρμόδιες αρχές, και ιδίως την Ανεξάρτητη Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, να ασκήσουν επιτέλους τις ελεγκτικές και κυρωτικές τους αρμοδιότητες και να μην συμπεριφέρονται ως παρατηρητές.

Ενημερώνουμε τους καταναλωτές οι οποίοι έχουν επιβαρυνθεί με τη χρέωση των 0,80 λεπτών, να ελέγξουν τους λογαριασμούς τους για τον αντιλογισμό της παράνομης χρέωσης και να μας απευθυνθούν για περισσότερες πληροφορίες και ενημέρωση».

   Αυτό σημειώνει η Ένωση Καταναλωτών Ποιότητα Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ) σε ανακοίνωσή της στην οποία αναφέρει τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές για ασφαλείς αγορές. Οι καταναλωτές ενθαρρύνονται να:

   * Κάνουν έρευνα αγοράς και να ελέγχουν όχι μόνο την τιμή (αρχική και νέα) αλλά και την ποιότητα των προϊόντων.

   * Οριοθετήσουν τις ανάγκες τους και να προγραμματίσουν με λίστα τις αγορές που πρόκειται να κάνουν, οι οποίες θα συμβαδίζουν με τον προσωπικό ή οικογενειακό τους προϋπολογισμό αποφεύγοντας αλόγιστες δαπάνες.

   * Ενημερωθούν για τις λεπτομέρειες και τους όρους της συναλλαγής τους, όταν αγοράζουν προϊόντα με δόσεις. Ιδίως για αγορές με πιστωτική κάρτα, να είναι πάντα ενημερωμένοι για τους όρους και τις προϋποθέσεις της συγκεκριμένης αγοράς.

   * Ζητάνε πάντα την απόδειξη για τα προϊόντα που έχουν αγοράσει. Σε περίπτωση που το προϊόν είναι ελαττωματικό και θελήσουν να το επιστρέψουν ή να το αλλάξουν, η επίδειξη της απόδειξης είναι απαραίτητη.

   Οι προσφορές, οι εκπτώσεις και η δωρεάν αποστολή είναι σημαντικοί παράγοντες

   Οι προσφορές, οι εκπτώσεις και η δωρεάν αποστολή είναι σημαντικοί παράγοντες. Όπως υπενθυμίζει η ΕΚΠΟΙΖΩ:

   – Ελέγξτε την αρχική τιμή του προϊόντος και όχι το ποσοστό της έκπτωσης. Η χαμηλότερη τιμή του τελευταίου μήνα λαμβάνεται ως τιμή αναφοράς και πάνω σε αυτή θα πρέπει να γίνεται οποιαδήποτε μείωση αποφασίζει να κάνει η επιχείρηση.

   – Οι πολιτικές επιστροφής/αλλαγής, η γρήγορη αποστολή και οι διαδικτυακές κριτικές παίζουν σημαντικό ρόλο.

   – Οι υπερβολικά ή οι ασυνήθιστα μεγάλες μειώσεις τιμών ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις να υποκρύπτουν δόλιες και παραπλανητικές πρακτικές, όπως για παράδειγμα η πώληση απομιμητικών προϊόντων.

   – Οι πρακτικές εξαπάτησης των καταναλωτών, πρωτίστως κατά τις ηλεκτρονικές αγορές, από επιτήδειους εμπόρους ή από πρόσωπα που ψευδώς παριστάνουν τους εμπόρους (συνήθως, μέσω καναλιών κοινωνικής δικτύωσης  π.χ. Facebook, Instagram, Tik Tok). Προσοχή στις άγνωστες ή πρωτοεμφανιζόμενες ηλεκτρονικές επιχειρήσεις.

   Η ΕΚΠΟΙΖΩ υπενθυμίζει και τα δικαιώματα των καταναλωτών:

   – Το δικαίωμα αναιτιολόγητης, αζήμιας υπαναχώρησης και επιστροφής του προϊόντος στις ηλεκτρονικές αγορές εντός 14 ημερών από την ημερομηνία της παραλαβής του.

   – Σε περίπτωση ελαττωματικού ή διαφορετικού προϊόντος από αυτό που ο καταναλωτής έχει παραγγείλει, ο πωλητής είναι υποχρεωμένος να το αντικαταστήσει με δικά του έξοδα ή να επιστρέψει το ποσό.

   – Η εγγύηση του προϊόντος. Η διάρκεια της νόμιμης εγγύησης είναι δύο χρόνια.

   – Οι καταναλωτές θα πρέπει να αναζητούν συνδυαστικά και άλλες εγγυήσεις, όπως ενδεικτικά:

   * Αναρτημένα στην ιστοσελίδα του καταστήματος τα πλήρη στοιχεία της επιχείρησης (Εταιρική επωνυμία, έδρα, ταχυδρομική και ηλεκτρονική (email) διεύθυνση, ΑΦΜ, τηλέφωνα επικοινωνίας (που θα πρέπει να είναι σταθερά και όχι κινητά), αριθμό καταχώρησης στο ΓΕΜΗ),

   * Εναλλακτικοί τρόποι πληρωμής. Προτιμήστε τη αντικαταβολή ή  προπληρωμένες  κάρτες. Ειδικά η τραπεζική κατάθεση, εάν εμφανίζεται ως αποκλειστικός τρόπος πληρωμής και εάν, ταυτόχρονα, απαιτείται από τον έμπορο η προεξόφληση όλου του ποσού της αγοράς, θα πρέπει να προβληματίζει ιδιαιτέρως τους καταναλωτές και να τους καθιστά εξαιρετικά διστακτικούς,

   * Να μην παρατηρείται μεγάλος αριθμός ορθογραφικών και γραμματικών/συντακτικών λαθών σε σημαντικά κείμενα της ιστοσελίδας της επιχείρησης (π.χ. στις περιγραφές των προϊόντων, στους όρους χρήσης ή στην πολιτική προσωπικών δεδομένων), τα οποία είναι ένδειξη προχειρότητας, αλλά και δόλιων προθέσεων,

   * Διαβάστε προσεκτικά τους όρους χρήσης του ηλεκτρονικού καταστήματος προτού προβείτε σε αγορά ή ρωτήστε για την πολιτική του καταστήματος, όταν αυτό είναι φυσικό κατάστημα, σε περίπτωση επιστροφής του προϊόντος,

   * Σε περίπτωση που η επιχείρηση δεν παραδώσει εμπρόθεσμα το προϊόν, θυμηθείτε ότι οι συναλλαγές μέσω χρεωστικής ή πιστωτικής κάρτας προσφέρουν ουσιαστικές δικλείδες ασφαλείας για τους καταναλωτές, σε περίπτωση ακύρωσης της συναλλαγής. Αντίθετα η πληρωμή με κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό του προμηθευτή, θα πρέπει να αποφεύγεται.

   * Ελέγξτε την παραγγελία σας. Εάν το παραδοθέν προϊόν δεν αντιστοιχεί στην παραγγελία ή είναι κατεστραμμένο, ο πωλητής είναι υπεύθυνος. Διατηρείτε πάντα όλα τα πιθανά αποδεικτικά στοιχεία, όπως φωτογραφίες και αποδείξεις πληρωμής, ώστε να μπορείτε να αποδείξετε το πρόβλημα εάν είναι απαραίτητο. Σε περίπτωση που παρατηρήσετε κάποιο ελάττωμα εντός 30 ημερών, έχετε την επιλογή να ζητήσετε εναλλακτικά: α. ένα νέο προϊόν, β. επιστροφή χρημάτων, γ. μείωση τιμής (ανάλογη με την έλλειψη συμμόρφωσης), δ. επισκευή προϊόντος.

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης που διενεργεί η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), η οργάνωση ΕΚΠΟΙΖΩ επισημαίνει πως κάτι τέτοιο αντίκειται στη νομοθεσία για την προστασία του καταναλωτή και δεν συνάδει με την ήδη δυσχερή οικονομική κατάσταση που βιώνουν χιλιάδες νοικοκυριά στην Ελλάδα, ειδικά μάλιστα τη στιγμή που η πλειοψηφία των παρόχων ηλεκτρονικών επικοινωνιών έχει ανακοινώσει πρόσφατα αύξηση κερδών.

Η σχετική τροποποίηση του Κανονισμού Γενικών Αδειών για την εισαγωγή της ρήτρας τιμαριθμικής αναπροσαρμογής έχει προκαλέσει μπαράζ αντιδράσεων τόσο από την Ανεξάρτητη Αρχή του Συνηγόρου του Καταναλωτή όσο και από καταναλωτικές οργανώσεις.

Σε ό,τι αφορά τα υφιστάμενα συμβόλαια, η Αρχή προτείνει να παρέχεται η δυνατότητα αζήμιας καταγγελίας της σύμβασης. Ορίζει επίσης ότι απαγορεύεται η ενεργοποίηση της ρήτρας τιμαριθμικής αναπροσαρμογής πριν την πάροδο 3 μηνών από την σύναψη του συμβολαίου.

Ωστόσο η ΕΚΠΟΙΖΩ είναι κάθετα αντίθετη με την εφαρμογή της ρήτρας δεδομένου ότι όπως επεσήμανε και στα σχόλιά της, έχει εντοπίσει τα τελευταία χρόνια και επισημάνει, τόσο προς την ΕΕΤΤ όσο και τα αρμόδια υπουργεία, σημαντικότατα ζητήματα και παθογένειες που αφορούν τον κλάδο εν γένει των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, καθ’ ότι γίνεται δέκτης εξαιρετικά μεγάλου αριθμού καταγγελιών. Ο εν λόγω κλάδος βρίσκεται σταθερά τα τελευταία χρόνια στις πρώτες θέσεις στις καταγγελίες μετά τις τράπεζες και την ενέργεια.

Τα προβλήματα, σύμφωνα με την οργάνωση, αφορούν:

-Υψηλές χρεώσεις: Η χώρα μας συγκαταλέγεται εδώ και χρόνια μεταξύ των κρατών με τα ακριβότερα τιμολόγια στις τιμές κινητής τηλεφωνίας και δεδομένων.
-Έλλειψη ανταγωνισμού/ολιγοπωλιακές καταστάσεις: Η χώρα μας κατατάσσεται ως η λιγότερο ανταγωνιστική στις χώρες της ΕΕ-27 αλλά και των χωρών του ΟΟΣΑ.
-Έλλειψη συγκρισιμότητας και αδιαφάνειας διαφόρων πακέτων, με αποτέλεσμα να δημιουργείται σύγχυση στους καταναλωτές.
-Αμφισβητήσεις λογαριασμών.
-Αθέμιτοι και Καταχρηστικοί όροι στις συμβάσεις κινητής τηλεφωνίας. Δυσνόητοι, πολύπλοκοι και τεχνικοί οροί καθόλου φιλικοί στους καταναλωτές (ψιλά γράμματα).
-Ελλιπής προσυμβατική ενημέρωση.
-Έλλειψη ενδιαφέροντος από τους παρόχους για προηγμένες υποδομές δικτύων.
-Πλημμελής παροχή υπηρεσιών – χαμηλές ταχύτητες στο διαδίκτυο, αποκλίσεις μεταξύ της πραγματικής και ονομαστικής ταχύτητας και συχνές διακοπές.
-Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές (παραπλανητικές διαφημίσεις) ως προς τη δυνατότητα διάθεσης των προϊόντων, με αποτέλεσμα τη μη ξεκάθαρη και ορθή ενημέρωση των καταναλωτών.
-Καθυστέρηση στα αιτήματα.
-Συνεχείς οχλήσεις από εισπρακτικές εταιρείες.
-Αυθαίρετη ενεργοποίηση υπηρεσιών.
-Μεγάλη καθυστέρηση ή/και μη αποκατάσταση βλαβών.

Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, η ΕΚΠΟΙΖΩ υπέβαλε δέσμη προτάσεων ζητώντας από την ΕΕΤΤ ουσιαστική εποπτεία προς όφελος και των δυο πλευρών: καταναλωτών- τηλεπικοινωνιακών παρόχων.

Επιπλέον ζητά τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών στην Ελλάδα, η οποία ανήκει σήμερα στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕΤΤ, “ώστε η Επιτροπή Ανταγωνισμού, να αναλάβει θεσμικά την αποκλειστική αρμοδιότητα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και ειδικότερα στον έλεγχο συγκεντρώσεων”.

Ταυτόχρονα προτείνει:

-Την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών μέσω δικτύων Νέας Γενιάς (FTTH).
-Την είσοδο νέων τηλεπικοινωνιακών παρόχων.
-Την τήρηση από τους παρόχους των βασικών αρχών που διέπουν τη διαμόρφωση των τιμολογίων και συγκεκριμένα της κοστοστρέφειας, διαφάνειας, απλότητας και ίσης μεταχείρισης.
-Τη μείωση του παγίου και του ΦΠΑ και την κατάργηση του τέλους κινητής τηλεφωνίας. Οι Έλληνες συνδρομητές είναι οι μοναδικοί στην Ευρώπη που πληρώνουν το “τέλος κινητής τηλεφωνίας”.

“Εν κατακλείδι, η επικοινωνία είναι μείζονος κοινωνικής σημασίας για τους καταναλωτές και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε ότι αφορά την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε εθνικό επίπεδο. Επίσης, πρέπει να βασίζεται στις ευρωπαϊκές αξίες — όπου κανείς δεν μένει στο περιθώριο, όλοι απολαμβάνουν ελευθερία, προστασία και δικαιοσύνη και βρίσκεται σε αρμονία με τις προκλήσεις που συνδέονται με τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ΕΕ. Είναι αξιοσημείωτο να αναφερθεί ότι το ποσοστό διείσδυσης του διαδικτύου στην Ελλάδα είναι άνω 84,0% του συνολικού πληθυσμού γεγονός που αντικατοπτρίζει τον ψηφιακό μετασχηματισμό που συντελείται”, καταλήγει η ΕΚΠΟΙΖΩ.

Σύμφωνα με έρευνα της Ένωσης Καταναλωτών Ποιότητα Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ), το καλάθι του νοικοκυριού δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες των καταναλωτών για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στα βασικά αγαθά.

Επίσης από τα ευρήματα της έρευνας προκύπτει ότι το 79% των συμμετεχόντων δηλώνει πως έχει αναγκαστεί να μειώσει τα έξοδά του στα βασικά αγαθά.

Τι δείχνει η έρευνα

Αναλυτικότερα τα ευρήματα της έρευνας έχουν ως εξής:

Το 54,3% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι δεν αγοράζει προϊόντα που ανήκουν στο καλάθι, ενώ όσοι δήλωσαν ότι αγοράζουν από αυτό, το 67,7% απάντησε ότι λιγότερα από τα μισά προϊόντα που αγοράζει συνολικά ανήκουν στο καλάθι.

Το 58,7% αυτών που δεν αγοράζουν από το καλάθι δήλωσε ότι επιλέγει προϊόντα που βρίσκονται σε προσφορές, το 39% απάντησε ότι βρίσκει πιο φθηνά προϊόντα από αυτά που περιλαμβάνονται σε αυτό, το 34% αγοράζει προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας που δεν περιλαμβάνονται στο καλάθι, ενώ το 19,5% θεωρεί ότι δεν είναι ποιοτικά τα προϊόντα που περιέχονται σε αυτό.

Η ένωση σημειώνει ότι η απογοήτευση των καταναλωτών γενικά για το μέτρο του καλαθιού συμπυκνώνεται και στην απάντηση που έδωσαν σχετικά με το πόσο ευχαριστημένοι είναι από τη χρήση του καλαθιού. Το 40,2% δήλωσε καθόλου, το 37% λίγο, ενώ πολύ ή πάρα πολύ δηλώνει μόλις το 12,7%.

Επιπλέον, χαρακτηρίζει αξιοσημείωτο ότι, την περίοδο των εορτών, η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων της έρευνας (83,2%) δήλωσε πως δεν έκανε χρήση κανενός από τα εορταστικά καλάθια (καλάθι του ‘Αι- Βασίλη και εορταστικό).

Πώς κάνουν έρευνα αγοράς οι καταναλωτές

Στην ερώτηση για τον τρόπο που οι καταναλωτές κάνουν έρευνα αγοράς, το 44,4% δήλωσαν ότι κάνουν έρευνα αγοράς κατά την επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ. Το 34% μέσω των ενημερωτικών φυλλαδίων, newsletter, ιστοσελίδα σούπερ μάρκετ, διαφημίσεις. Το 19, 8% δεν κάνει έρευνα αγοράς, ενώ μόλις το 1,5% ελέγχει μέσω της πλατφόρμας e-katanalotis.gov.gr.

Αυξήσεις έως και άνω του 50% στις τιμές βλέπουν οι καταναλωτές

Αναφορικά με το πρόβλημα της ακρίβειας στα καταναλωτικά αγαθά, όπως σημειώνεται, ενδεικτική είναι η απάντηση των συμμετεχόντων στην ερώτηση «σε τι ποσοστό εκτιμάτε ότι έχουν αυξηθεί οι τιμές στα βασικά αγαθά (τρόφιμα και άλλα είδη σούπερ μάρκετ) συγκριτικά με πέρυσι», με το 74,5% να εκτιμά ότι αυτές έχουν αυξηθεί από 20 έως και πάνω από 50%.

Επιπλέον, ένα μεγάλο ποσοστό της τάξης του 79% των συμμετεχόντων απάντησε ότι έχει αναγκαστεί να μειώσει τα έξοδά του στα βασικά αγαθά, γεγονός που επιβεβαιώνει την πτώση του βιοτικού επιπέδου και τη φτωχοποίηση μεγάλου μέρους του πληθυσμού, ως αποτέλεσμα της ακρίβειας και της γενικότερης οικονομικής ασφυξίας που επικρατεί στη χώρα.

Σημαντικό επίσης εύρημα της έρευνας, όπως αναφέρει η ΕΚΠΟΙΖΩ, αποτελεί το γεγονός ότι, το 33,2% ανήκει σε κάποια από τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού (άνεργοι, μακροχρόνια άνεργοι, μονογονεϊκές οικογένειες, οικονομικά ασθενείς, άτομα με αναπηρία (ΑMEA), πολυμελείς οικογένειες, χρόνια ασθενείς, ανασφάλιστοι, ηλικιωμένοι, φοιτητές), με το 21,6% να δηλώνει μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα έως 700 ευρώ.

Η έρευνα έγινε σε τυχαίο δείγμα 1.034 ατόμων, μέσω της ιστοσελίδας της και των μέσων κοινωνικής της δικτύωσης, το διάστημα από 14 Δεκεμβρίου 2022 έως και 22 Ιανουαρίου 2023.

Όσον αφορά την έρευνα της ΕΚΠΟΙΖΩ, το 92,3% των καταναλωτών, από τους 1.142 που συμμετείχαν στην έρευνα, δήλωσαν απογοητευμένοι από το ποσοστό επιδότησης Power Pass.

Δείτε επίσης: Αυξήσεις 50% στο ρεύμα μετά τα ψίχουλα του Power Pass

Όπως εξηγεί η ΕΚΠΟΙΖΩ, η έρευνα πραγματοποιήθηκε μετά από καταγγελίες καταναλωτών σχετικά με τα ποσά που έλαβαν από την επιδότηση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της πλατφόρμας Power Pass.

Από την έρευνα, που είχε διάρκεια από 20 Ιουλίου έως και 27 Ιουλίου 2022, προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα:

• Το 92,3% των ερωτηθέντων που απάντησαν το ερωτηματολόγιο και ήταν δικαιούχοι της επιδότησης δήλωσαν ότι δεν είναι ικανοποιημένοι από το ποσό  που έλαβαν.
• Από τους δικαιούχους του Power pass το 26,1 % ανήκαν στην κατηγορία από 0€ έως 17€, το 24,7% έλαβαν από 18€ έως 50€, το 15,2% από 51€ έως 100€, το 17,4% από 101€ έως 200€, το 8,5% από 201€ έως 300€, το 8,1% από 301€ έως 600€.
• Σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές αναφορικά με την αύξηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, το 17,6% δήλωσε ότι έχουν απειληθεί με διακοπή ρεύματος από τον προμηθευτή ενέργειας το τελευταίο τρίμηνο, ενώ στο 3,1% έχουν ήδη προβεί σε διακοπή.
• Είναι σημαντικό πως το 24,5% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι ο μηνιαίος λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος αντιστοιχεί στο 10% του μηνιαίου εισοδήματός τους, ενώ για το 27,2% αντιστοιχεί στο 20%,  Επίσης, ένα σχετικά σημαντικό ποσοστό (το 16,8%) δήλωσε ότι αντιστοιχεί στο 30% και το 14,4% στο 50% και άνω του μηνιαίου εισοδήματος.
• Τέλος, οι καταναλωτές σχετικά με την ερώτηση “Ποιο μέτρο θεωρείτε ότι είναι καλύτερο σχετικά με τη μείωση του ενεργειακού κόστους” απάντησαν σε ποσοστό 89,9% ότι επιθυμούν την κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής, ενώ το 42,7% την αξιοποίηση στοχευμένων μέτρων σε μια πράσινη μετάβαση (Προγράμματα εξοικονομώ, Ενεργειακές κοινότητες/Συστήματα εκμετάλλευσης της ηλιακής ενέργειας κλπ). Με χαμηλότερο ποσοστό (14,5%) απάντησαν θετικά για το μέτρο της επιδότησης των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Όπως επισημαίνει η ΕΚΠΟΙΖΩ, τα συμπεράσματα είναι τα εξής:

• Η πλειοψηφία των καταναλωτών νιώθει ότι διαψεύστηκαν οι προσδοκίες τους από τα ποσά που έλαβαν μέσω της επιδότησης.
• Το μεγαλύτερο ποσοστό ανήκε στην κατηγορία που δεν έλαβε καμία επιδότηση, ενώ η πλειοψηφία έλαβε από 18€ – 50€. Ένα πολύ μικρό ποσοστό (8,1%),  έλαβε από 301€ έως 600€.
• Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι ποσοστό 17,6% των ερωτηθέντων δέχεται απειλές για διακοπή ρεύματος λόγω της αδυναμίας πληρωμής των αυξημένων λογαριασμών.
• Ο κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού κρίνεται ιδιαίτερα υψηλός λόγω της συρρίκνωσης του μηνιαίου εισοδήματος αλλά και της διακοπής ρεύματος που βιώνουν τα νοικοκυριά.
• Η συντριπτική πλειοψηφία ζητά την οριστική κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό καταναλωτών επιθυμεί την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
• Τέλος, η επιδότηση των λογαριασμών ενέργειας δεν θεωρείται από τους καταναλωτές ως αποτελεσματικό μέτρο προστασίας τους. Οι λόγοι είναι ότι αφενός δεν λύνει το πρόβλημα των υπέρογκων αυξήσεων στους λογαριασμούς ρεύματος και αφετέρου το ποσοστό εντέλει των αποδεκτών της επιδότησης είναι μικρό.

Συγκεκριμένα, όπως ανακοίνωσε η ΕΚΠΟΙΖΩ, τον Μάιο του 2021 κατέθεσε την πρώτη συλλογική αγωγή για την ακύρωση της ρήτρας αναπροσαρμογής, όπως τη χρησιμοποιούσε εναλλακτικός προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και άλλων καταχρηστικών ρητρών σε συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.

Δύο ημέρες πριν από την ημερομηνία εκδίκασης, στις 16.5.2022, ο εναγόμενος προμηθευτής ενημέρωσε ότι προέβη σε εκτεταμένες αλλαγές στους ΓΟΣ συμβάσεων που συνάπτει με καταναλωτές.

• Η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. είχε καταθέσει από το Μάιο του 2021 την πρώτη συλλογική αγωγή για την ακύρωση της ρήτρας αναπροσαρμογής, όπως τη χρησιμοποιούσε εναλλακτικός προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και άλλων καταχρηστικών ρητρών σε συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Η αγωγή αυτή επρόκειτο, έπειτα από αναβολές, να συζητηθεί την 18.5.2022.

Ωστόσο, την 16.5.2022 ο εναγόμενος προμηθευτής ενημέρωσε ότι προέβη σε εκτεταμένες αλλαγές στους ΓΟΣ συμβάσεων που συνάπτει με καταναλωτές. Πράγματι, διαπιστώθηκε ότι τροποποίησε τη ρήτρα αναπροσαρμογής και, εκ πρώτης όψεως, ορισμένες από τις τροποποιήσεις που επέφερε φαίνεται ότι βρίσκονται στην κατεύθυνση της τήρησης της αρχής της διαφάνειας. Το ίδιο ισχύει και για τους λοιπούς από τους δέκα συνολικά όρους που είχαν προσβληθεί.

Από την άλλη, η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. επιφυλάσσεται για οποιαδήποτε στοιχείο των όρων των επίδικων συμβάσεων κριθεί ότι δεν ικανοποιεί τα αιτήματα της αγωγής, όπως ο προσδιορισμός των ορίων Ll & Lu στη ρήτρα αναπροσαρμογής, με τρόπο ώστε αυτά να μην ακολουθούν τα δεδομένα της αγοράς και να οδηγούν αποκλειστικά σε αυξήσεις στην τιμή της ενέργειας. Επισημαίνεται ότι η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. έχει αποστείλει την από 9.5.2022 επιστολή στη ΡΑΕ, ζητώντας της να παρέμβει ώστε να παύσουν όλοι οι προμηθευτές να προσδιορίζουν αδιαφανώς και σε εξωπραγματικές τιμές τα όρια Ll & Lu και να επιβληθούν οι σχετικές κυρώσεις.

Σε κάθε περίπτωση και με την επιφύλαξη όσων μεταβολών δεν ικανοποιούν τα αιτήματα της αγωγής, η τροποποίηση των επίδικων ΓΟΣ με στόχο τη συμμόρφωση του εναγόμενου προμηθευτή στο δίκαιο προστασίας του καταναλωτή συνιστά μία πρώτη θετική εξέλιξη στην προσπάθεια της Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. για εφαρμογή της αρχής της διαφάνειας στην αγορά ενέργειας.

Δεδομένων ότι: α) οι ΓΟΣ που είχαν προσβληθεί με την αγωγή έχουν σε σημαντικό βαθμό τροποποιηθεί από τον εναγόμενο προμηθευτή και β) η αγωγή κατατέθηκε πριν τις εξελίξεις των τελευταίων μηνών στην αγορά της ενέργειας, επομένως τίθεται το ζήτημα της επικαιροποίησής της στα νέα δεδομένα, η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. συμφώνησε στην προσωρινή ματαίωση της συζήτησης, ώστε να μελετηθούν με προσοχή οι μεταβολές των όρων και να επαναξιολογηθεί η στάση της σχετικά με την υπόθεση.

Υπενθυμίζεται ότι η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. έχει ήδη επικεντρωθεί στην εκδίκαση της δεύτερης συλλογικής αγωγής κατά της ρήτρας αναπροσαρμογής και πρώτης κατά της ΔΕΗ, ενώ έχει ανακοινώσει ότι θα στραφεί και κατά άλλων προμηθευτών που κάνουν χρήση ρητρών αναπροσαρμογής και έχουν παράνομα μετατρέψει σταθερά τιμολόγια σε κυμαινόμενα.

Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΕΚΠΟΙΖΩ αναφέρει: Η ΕΚΠΟΙΖΩ είχε καταθέσει από τον Μάιο του 2021 την πρώτη συλλογική αγωγή για την ακύρωση της ρήτρας αναπροσαρμογής, όπως τη χρησιμοποιούσε εναλλακτικός προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και άλλων καταχρηστικών ρητρών σε συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.

Η αγωγή αυτή επρόκειτο, έπειτα από αναβολές, να συζητηθεί την 18.5.2022.

Ωστόσο, την 16.5.2022 ο εναγόμενος προμηθευτής ενημέρωσε ότι προέβη σε εκτεταμένες αλλαγές στους ΓΟΣ συμβάσεων που συνάπτει με καταναλωτές. Πράγματι, διαπιστώθηκε ότι τροποποίησε τη ρήτρα αναπροσαρμογής και, εκ πρώτης όψεως, ορισμένες από τις τροποποιήσεις που επέφερε φαίνεται ότι βρίσκονται στην κατεύθυνση της τήρησης της αρχής της διαφάνειας. Το ίδιο ισχύει και για τους λοιπούς από τους δέκα συνολικά όρους που είχαν προσβληθεί.

Σενάριο για εκλογές στις 2 Οκτωβρίου- Διαρροή από πηγές του Μαξίμου;

Από την άλλη, η ΕΚΠΟΙΖΩ επιφυλάσσεται για οποιαδήποτε στοιχείο των όρων των επίδικων συμβάσεων κριθεί ότι δεν ικανοποιεί τα αιτήματα της αγωγής, όπως ο προσδιορισμός των ορίων Ll & Lu στη ρήτρα αναπροσαρμογής, με τρόπο ώστε αυτά να μην ακολουθούν τα δεδομένα της αγοράς και να οδηγούν αποκλειστικά σε αυξήσεις στην τιμή της ενέργειας.

Επισημαίνεται ότι η ΕΚΠΟΙΖΩ έχει αποστείλει την από 9.5.2022 επιστολή στη ΡΑΕ, ζητώντας της να παρέμβει ώστε να παύσουν όλοι οι προμηθευτές να προσδιορίζουν αδιαφανώς και σε εξωπραγματικές τιμές τα όρια Ll & Lu και να επιβληθούν οι σχετικές κυρώσεις.

Σε κάθε περίπτωση και με την επιφύλαξη όσων μεταβολών δεν ικανοποιούν τα αιτήματα της αγωγής, η τροποποίηση των επίδικων ΓΟΣ με στόχο τη συμμόρφωση του εναγόμενου προμηθευτή στο δίκαιο προστασίας του καταναλωτή συνιστά μία πρώτη θετική εξέλιξη στην προσπάθεια της ΕΚΠΟΙΖΩ για εφαρμογή της αρχής της διαφάνειας στην αγορά ενέργειας.

Δεδομένων ότι: α) οι ΓΟΣ που είχαν προσβληθεί με την αγωγή έχουν σε σημαντικό βαθμό τροποποιηθεί από τον εναγόμενο προμηθευτή και β) η αγωγή κατατέθηκε πριν τις εξελίξεις των τελευταίων μηνών στην αγορά της ενέργειας, επομένως τίθεται το ζήτημα της επικαιροποίησής της στα νέα δεδομένα, η ΕΚΠΟΙΖΩ συμφώνησε στην προσωρινή ματαίωση της συζήτησης, ώστε να μελετηθούν με προσοχή οι μεταβολές των όρων και να επαναξιολογηθεί η στάση της σχετικά με την υπόθεση.

Υπενθυμίζεται ότι η ΕΚΠΟΙΖΩ έχει ήδη επικεντρωθεί στην εκδίκαση της δεύτερης συλλογικής αγωγής κατά της ρήτρας αναπροσαρμογής και πρώτης κατά της ΔΕΗ, ενώ έχει ανακοινώσει ότι θα στραφεί και κατά άλλων προμηθευτών που κάνουν χρήση ρητρών αναπροσαρμογής και έχουν παράνομα μετατρέψει σταθερά τιμολόγια σε κυμαινόμενα.

Με την υπ’ αριθμ. 201/2021 απόφαση, το δικαστήριο απεφάνθη επί συλλογικής αγωγής της ΕΚΠΟΙΖΩ, και έκρινε ότι οι δύο διαφημίσεις είναι παραπλανητικές. Πρόκειται για τη διαφήμιση για τα ζελεδάκια Moller’s στην οποία πρωταγωνιστεί ένας μικρός μαθητής και διαφήμιση για το μουρουνέλαιο Moller’s που εκτυλίσσεται σε ιστιοφόρο και πρωταγωνιστεί μία κοπέλα. Και οι δύο διαφημίσεις είχαν προβληθεί σε μεγάλους τηλεοπτικούς σταθμούς το φθινόπωρο του 2019.

Η απόφαση τονίζει τόσο την ελληνική νομοθεσία για τις παραπλανητικές διαφημίσεις και τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, όσο και τους ειδικούς Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς και τις αντίστοιχες υπουργικές αποφάσεις, σχετικά με την επισήμανση των συμπληρωμάτων διατροφής και τη διαφήμισή τους, αλλά και σχετικά με τους ισχυρισμούς υγείας που επιτρέπεται να περιλαμβάνουν οι διαφημίσεις αυτές, ώστε να μην παραπλανώνται οι καταναλωτές.

Κότσιρας: ” Όσο τρομοκρατούν τον κόσμο θα αυξάνονται εκείνοι που δεν θέλουν να εμβολιαστούν”

Γιατί το δικαστήριο αποφάσισε την απαγόρευση

Το Δικαστήριο έκρινε ότι σε καμία διαφήμιση Moller’s δεν αναφέρεται η συνιστώμενη ημερήσια δόση κατανάλωσης και η κατανάλωση γίνεται χωρίς περιορισμό, ενώ ειδικά για τα ζελεδάκια που απευθύνονται σε παιδιά, η κατανάλωση διαφημίζεται χωρίς την επίβλεψη ενήλικα.

Η παραβίαση της νομοθεσίας για τη διαφήμιση με τα ζελεδάκια Moller’s εντοπίζεται επίσης στο ότι δεν υπάρχει αναφορά στο ότι:

πρέπει να φυλάσσονται μακριά από τα παιδιά,

αποδίδονται στα ζελεδάκια ιδιότητες πρόληψης ανθρώπινης νόσου και μείωσης του κινδύνου εκδήλωσης ασθένειας,

γίνεται μνεία γενικών ευεργετικών αποτελεσμάτων για την υγεία, ενώ οι ισχυρισμοί αυτοί που περιλαμβάνονται στη διαφήμιση δεν είναι μεταξύ των επιτρεπόμενων εγκεκριμένων ισχυρισμών υγείας.

Με το περιεχόμενο αυτό η διαφήμιση δεν είναι σύμφωνη με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Με τις εσφαλμένες πληροφορίες και την παράλειψη ουσιωδών πληροφοριών στις διαφημίσεις αυτές ο μέσος καταναλωτής παραπλανάται ως προς τα κύρια χαρακτηριστικά του προϊόντος και τα οφέλη του στην υγεία. Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι διαφημίσεις παραβιάζουν τις διατάξεις του νόμου περί προστασίας του Καταναλωτή και έρχονται σε αντίθεση με τον Ελληνικό Κώδικα Διαφήμισης και τις απαιτήσεις επαγγελματικής ευσυνειδησίας που αυτός επιβάλει.

Το Δικαστήριο απαγορεύει στην εταιρεία Apollonian Nutrition ΑΕ που εισάγει και εμπορεύεται τα προϊόντα Moller’s να προβάλει τις συγκεκριμένες τηλεοπτικές διαφημίσεις, απειλώντας μάλιστα χρηματική ποινή σε περίπτωση παράβασης της υποχρέωσης αυτής. Επιβάλει τέλος χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που προκλήθηκε από την αντικαταναλωτική συμπεριφορά της εταιρείας. Επιπροσθέτως σημειώνουμε ότι και ο ΕΟΦ έχει επιβάλει πρόστιμο στην εν λόγω εταιρεία, όπως μας ενημέρωσε.

«Η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ θεωρεί ότι η θετική απόφαση του δικαστηρίου είναι εξαιρετικά σημαντική γιατί επιβεβαιώνει και εφαρμόζει τους κανόνες που ισχύουν στη διαφήμιση συμπληρωμάτων διατροφής, ένα κλάδο με ιδιαίτερη ανάπτυξη και προβολή τα τελευταία χρόνια και ιδίως στη διαφήμιση που απευθύνεται σε παιδιά, ως ειδική κατηγορία καταναλωτών» καταλήγει η ανακοίνωση του Σωματείου.

Οι εταιρίες αυτές, ακόμα και στις δύσκολες αυτές ημέρες εν μέσω της πανδημίας ,τους ενοχλούν προκειμένου να καταβάλουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τράπεζες, ΔΕΗ, εταιρείες κινητής τηλεφωνίας κτλ. Οι οχλήσεις αυτές εξακολουθούν, παρά το γεγονός ότι ήδη ο αρμόδιος Υπουργός Ανάπτυξης έχει εκφράσει ότι “δεν νοούνται ενοχλήσεις, σε τέτοια περίοδο, για χρέη”.

Σημειώνεται δε ότι τα τελευταία μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση δεν περιλαμβάνουν παράταση της προθεσμίας υποβολής αίτησης στην πλατφόρμα για την προστασία της κύριας κατοικίας, ενώ ασάφεια υπάρχει ως προς το ποιοί δικαιούνται τελικά την αναστολή των δόσεων των οφειλών τους. Επομένως, οι δανειολήπτες βρίσκονται ακόμα σε στάση αναμονής και σε κατάσταση αβεβαιότητας.

Δεδομένης της εξαιρετικά κρίσιμης κατάστασης, η ΕΚΠΟΙΖΩ και η ΠΟΜΕΚ “Η
Παρέμβαση” επανέρχονται, και ζητούν την άμεση παρέμβαση της Κυβέρνησης,
ώστε να προχωρήσει στην ΑΠΟΛΥΤΗ απαγόρευση οχλήσεων από τις εν λόγω
εταιρείες και να επιβάλει παραδειγματικά διοικητικές κυρώσεις σε όποια εταιρία δε συμμορφωθεί.
Τέλος η ΕΚΠΟΙΖΩ καλεί τους καταναλωτές να καταγγέλλουν κάθε πρόβλημα που αντιμετωπίζουν με τις εισπρακτικές, δικηγορικές και εταιρείες διαχείρισης .

Που μπορείτε να απευθυνθείτε

ΑΘΗΝΑ Στουρνάρη 17, Τ.Κ. 10683 Τ: 6974779580 info@ekpizo.gr www.ekpizo.gr
Προς διευκόλυνση των καταναλωτών υπάρχει υπόδειγμα καταγγελίας στην
ιστοσελίδα της ΕΚΠΟΙΖΩ το οποίο συμπληρώνουν και το αποστέλλουν στην Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή στο e-mail: 1520@efpolis.gr