Η Επιστημονική υπηρεσία της Βουλής διατύπωσε προβληματισμούς για το νέο σύστημα, καθώς, όπως αναφέρει στην έκθεση της, συνιστά ένα σύνθετο και υβριδικό μοντέλο χωρίς σαφές ευρωπαϊκό προηγούμενο και δεν οδηγεί στην επίτευξη της απόλυτης ή της μέγιστης δυνατής πλειοψηφίας για την ανάδειξη των δημοτικών αρχών, εδώ.
Για την κατάργηση του νόμου, αν το ΠΑΣΟΚ γίνει κυβέρνηση δεσμεύτηκε ο Ν. Ανδρουλάκης.

Δείτε την έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής

…Επί των προτεινόμενων διατάξεων παρατηρούνται τα ακόλουθα:
α. Το άρθρο 56 επαναφέρει ρύθμιση αντίστοιχη του άρθρου 50 παρ. 1 ν.
3463/2006, η οποία έχει κριθεί από τη νομολογία συνταγματική. Ειδικότερα,
η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έχει δεχθεί ότι ο νομοθέτης
μπορεί, προς τον σκοπό διασφάλισης της συνοχής και της σταθερότητας
των Αρχών που προέρχονται από έναν συνδυασμό, να ορίσει ως επιτυχόντα
συνδυασμό που συγκεντρώνει το 42% του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων.

Κρίσιμο, κατά την απόφαση, είναι το γεγονός ότι συνδυασμός που
λαμβάνει μόνος τέτοιο ποσοστό, δεν θα στηρίζεται σε «προεκλογικές- ευκαιριακές συμμαχίες και μάλιστα μεταξύ των δύο γύρων των εκλογών», ενώ
παραλλήλως «το ανωτέρω προβλεπόμενο ποσοστό εκλογής διασφαλίζει
δημοκρατική νομιμοποίηση στα όργανα διοικήσεως των δήμων» (ΟλΣτΕ
3684/2009). Επομένως, η απόφαση υπολαμβάνει ως κρίσιμο για την κατάφαση της συνταγματικότητας, το επαρκές του ποσοστού 42% σε συνδυασμό
με την αυτοδύναμη εκλογική ισχύ.
Για τον ίδιο λόγο, δηλαδή τη διασφάλιση συνοχής και σταθερότητας των
Αρχών, η απόφαση δέχθηκε ότι η ενίσχυση του συνδυασμού που συγκέντρωσε το 42% των εγκύρων ψήφων και ανακηρύχθηκε επιτυχών με τα 3/5
των εδρών του δημοτικού συμβουλίου, δεν αντιβαίνει στις συνταγματικές
αρχές της ισότητας του εκλογικού δικαιώματος, της ευρύτερης δυνατής
λαϊκής εκπροσώπησης και της αναλογικότητας.
Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι στην απόφαση διατυπώθηκε, ως προς το
ποσοστό 42%, ισχυρή μειοψηφία (7 συμβούλων και των παρέδρων), κατά
την οποία, η αποτελεσματική λειτουργία των δημοτικών οργάνων διασφαλιζόταν πλήρως, υπό το προϊσχύσαν καθεστώς, με την συγκέντρωση της απόλυτης πλειοψηφίας των έγκυρων ψηφοδελτίων, βάσει της οποίας ο επιτυχών συνδυασμός λάμβανε τα 2/3, και από το 1982, τα 3/5 των εδρών του
(δημοτικού) συμβουλίου, ενώ, η επιδίωξη να μην στηρίζεται «σε ευκαιριακές
συμμαχίες ο επιτυχών συνδυασμός, αλλά να έχει ενιαίο προγραμματικό λόγο», δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι επιδιώκει θεμιτό σκοπό, ικανό να δικαιολογήσει απόκλιση, και μάλιστα σε τόση έκταση, από τις συνταγματικές αρχές
της ισότητας του εκλογικού δικαιώματος και της ευρύτερης δυνατής λαϊκής
εκπροσωπήσεως.

Τούτο δε, κατά τη μειοψηφία, γιατί, στα δημοκρατικά πολιτεύματα, η συνεργασία των πολιτικών φορέων που διεκδικούν την ψήφο
των πολιτών (και ο συνακόλουθος συγκερασμός των προγραμμάτων τους)
δεν μπορεί να θεωρηθεί, άνευ ετέρου, κίνδυνος που η έννομη τάξη οφείλει
οπωσδήποτε να αποτρέψει.
Διευκρινίζεται ότι, εν προκειμένω, δεν υφίσταται μεν η εν στενή εννοία
έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας, λειτουργούν όμως τα εχέγγυα της δημοκρατικής αρχής, με τη συμμετοχή και ευρωπαίων πολιτών.
β. Tο σύστημα του δεύτερου σταδίου προσμέτρησης με εναλλακτική ψήφο, εισάγεται για πρώτη φορά στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές
στη χώρα μας, και είναι εξεταστέα η κατ’ αναλογίαν συμφωνία του με τις συνταγματικές αρχές που διέπουν τις οικείες εκλογές, και συγκεκριμένα, την
αρχή της ελεύθερης και ανόθευτης εκδήλωσης της λαϊκής θέλησης ως εκδήλωση της λαϊκής κυριαρχίας (άρθρο 52Σ, βλ. ως προς την εφαρμογή της
στους ΟΤΑ, ΟλΣτΕ 2377/2022), την αρχή της αντιπροσωπευτικότητας και
δημοκρατικής νομιμοποίησης (ή, κατά άλλη διατύπωση, της ευρύτερης λαϊκής εκπροσώπησης) και την αρχή της αναλογικότητας. Η σχετική προβληματική πρέπει να εξετασθεί σε αρμονία και με το άρθρο 4 παρ. 1 του νομοσχεδίου, κατά το οποίο «οι δήμοι και οι περιφέρειες της χώρας συγκροτούν την
τοπική αυτοδιοίκηση, η οποία, ως έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας, αποτελεί
θεμελιώδη θεσμό του δημόσιου βίου των Ελλήνων, όπως αυτός κατοχυρώνεται στο άρθρο 102 του Συντάγματος, περί των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας, ο οποίος
κυρώθηκε με τον ν. 1850/1989 (Α΄ 114)».

Τι συμβαίνει σε άλλες χώρες

Η εισαγωγή τεχνικών εναλλακτικής ψήφου σε πλειοψηφικά συστήματα είναι γνωστή στην αλλοδαπή. Μία βασική λειτουργία τους είναι το ότι επιτυγχάνουν αποτελέσματα συγγενή προς τις επαναληπτικές εκλογές, και έτσι αποφεύγονται δυσλειτουργίες του δεύτερου γύρου, όπως αυτές που εκτίθενται στην Αιτιολογική Έκθεση (σελ. 793), προάγονται δε σκοποί, όπως οι αναφερόμενοι στα σημεία (δ) έως (ζ) της Έκθεσης (σελ. 843-44). Πρόκειται,
ειδικότερα, για συστήματα ταυτόχρονης επαναληπτικής ψηφοφορίας (instant runoff system), σύμφωνα με τα οποία, αν δεν επιτευχθεί εκλογή με την
ψήφο πρώτης προτίμησης, συνεχίζεται η διαδικασία βάσει εναλλακτικής ψήφου των λοιπών ψηφοφόρων υπέρ των επικρατέστερων υποψηφίων, όπως
αυτοί ορίζονται στο οικείο εκλογικό σύστημα (π.χ., μεταξύ των δύο πρώτων
ή με αποκλεισμό του κατά γύρο τελευταίου, κ.λπ.).
Ο κανόνας είναι ότι τα εν λόγω συστήματα, προκειμένου να μην αποκλίνουν ουσιωδώς από τους σκοπούς που υπηρετεί ο επαναληπτικός γύρος,
αλλά και να διασφαλίζουν τη δημοκρατική νομιμοποίηση του επιτυχόντος,
διαμορφώνονται κατά τρόπο ικανό να επιτυγχάνει την απόλυτη ή μεγαλύτερη δυνατή σχετική πλειοψηφία υπέρ του επιτυχόντος συνδυασμού. Ειδικότερα, σε περίπτωση που κρίνεται μία μόνο θέση (ένας δηλαδή ανακηρύσσεται ως επιτυχών συνδυασμός, ένας εκλέγεται δήμαρχος, κ.λπ.), η εναλλακτική ψήφος μπορεί να δοθεί σε πλείονες συνδυασμούς, με σειρά κατάταξης (Ranked Choice Voting, RCV). Έτσι, διασφαλίζεται ότι όλοι οι ψηφοφόροι έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα, και δυνητικώς διασφαλίζεται απόλυτη πλειοψηφία ή μέγιστη δυνατή πλειοψηφία (καθώς ο λόγος μη επίτευξης απόλυτης πλειοψηφίας θα ανάγεται στην οικειοθελή επιλογή ορισμένων ψηφοφόρων να μην αξιοποιήσουν πλήρως τη δυνατότητα κατάταξης). Περαιτέρω, αυτός ο μηχανισμός συμβάλλει στην επιδίωξη ευρύτερης αποδοχής των υποψηφίων, την αναζήτηση συναινέσεων
(πβλ. και σημείο (γ) της Αιτιολογικής Έκθεσης, σελ. 843), την προαγωγή της
μετριοπάθειας και την συγκράτηση του συγκρουσιακού χαρακτήρα του πολιτικού ανταγωνισμού.

Βλ. αναλυτικά, Richard H. Pildes & G. Michael Parsons,
The Legality of Ranked-Choice Voting, 109 California Law Review (2021) 1773
επ.
Τέτοια συστήματα έχουν τεθεί στο επίκεντρο της τρέχουσας συζήτησης
στις ΗΠΑ, ιδίως μετά την πρόσφατη εφαρμογή τους, πέραν των εκλογών
της τοπικής αυτοδιοίκησης, π.χ., στη Νέα Υόρκη, στις γενικές εκλογές της
Αλάσκας, περιλαμβανομένων των εκλογών για την ανάδειξη ομοσπονδιακών βουλευτών και γερουσιαστών (βλ. την κατάφαση της συνταγματικότητας του συστήματος στην Αλάσκα, στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Αλάσκα, Kohlhaas v. Alaska, Division of Elections, 518 P.3d 1095,2022).

Συγγενή συστήματα εναλλακτικής ψήφου με σειρά κατάταξης ακολουθούνται και σε άλλες έννομες τάξεις, όπως, παραδείγματος χάριν, στην
Ιρλανδία. Έτσι, το άρθρο 12 παρ. 3 του Ιρλανδικού Συντάγματος ορίζει ότι η
εκλογή Προέδρου γίνεται «βάσει αναλογικού συστήματος με τη χρήση της
μοναδικής μεταβιβαστής ψήφου», οπότε οι ψηφοφόροι μπορούν να επιλέγουν να μεταβιβασθεί η ψήφος τους στους επικρατέστερους συνδυασμούς,
βάσει της σειράς κατάταξης (η ψήφος τελικώς θα προσμετρηθεί υπέρ ενός
μόνο υποψηφίου, και για τον λόγο αυτό καλείται μοναδική). Σημειωτέον ότι,
στην Ιρλανδία, ο δήμαρχος εκλέγεται από το οικείο δημοτικό συμβούλιο. Ωστόσο, πλέον δίδεται η δυνατότητα να επιλέξουν οι δήμοι άμεση εκλογή, οπότε ακολουθείται το ίδιο ως άνω σύστημα (Local Government (Mayor of Limerick) and Miscellaneous Provisions Act 2024, schedule 2). Σημειωτέον, τέλος,
ότι το σύστημα της μοναδικής μεταβιβαστής ψήφου έχει ως ιστορική αφετηρία την Ιρλανδία, όπου χρησιμοποιείται παραδοσιακά για την εκλογή βουλευτών σε πολυεδρικές περιφέρειες, με την πλεονάζουσα ή υπολειπόμενη

Παραδείγματος χάριν, αν το εκλογικό μέτρο είναι είκοσι, και ο υποψήφιος
λάβει 30 πρώτες προτιμήσεις, εκλέγεται με τη δύναμη του εκλογικού μέτρου, και οι πλεονάζουσες ψήφοι μεταβιβάζονται.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η πλειονότητα των δημάρχων επιλέγεται από το
δημοτικό συμβούλιο. Ωστόσο, στους στρατηγικούς δήμους (πρόκειται για
μητροπολιτικές περιφέρειες με ευρείες αρμοδιότητες εκτελεστικής εξουσίας) και σε ορισμένους περιφερειακούς δήμους που έχουν επιλέξει με δημοψήφισμα άμεση εκλογή, ακολουθείται σύστημα που ομοιάζει με το εδώ
προτεινόμενο (English Devolution and Community Empowerment Act 2026,
Schedule 30).

Ο ψηφοφόρος διαθέτει, επιπλέον της βασικής ψήφου, και μία
ψήφο δεύτερης προτίμησης, και για αυτόν τον λόγο το σύστημα καλείται
σύστημα συμπληρωματικής ψήφου (supplementary vote, SV) και όχι εναλλακτικής ψήφου (alternative vote), όπως όλα τα ανωτέρω. Στο σύστημα ασκείται κριτική, γιατί μεγάλος αριθμός ψήφων δεν μεταβιβάζονται, και χάνονται,
και στην πλειονότητα των περιπτώσεων δεν επιτυγχάνεται απόλυτη πλειοψηφία (The Electoral Reform Society, Britain’s experience of electoral systems,
105-6). Για να γίνει κατανοητή η ιδιομορφία αυτού του συστήματος, σημειώνεται ότι συνιστά εξέλιξη του παραδοσιακού βρετανικού συστήματος της
πλειοψηφικής εκλογής με σχετική πλειοψηφία ανεξαρτήτως ποσοστού, το
οποίο βεβαίως συναρτάται με τον βρετανικό δικομματισμό. Η πρόσφατη επαναφορά του οφείλεται στην εμπειρία του 2025, οπότε δύο από τους δημάρχους στρατηγικών περιφερειών εκλέχτηκαν με ποσοστό 25% (West of
England) και 28,4% (Cambridgeshire). Περαιτέρω, το σύστημα άμεσης εκλογής στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι ανεξάρτητο από την πληθώρα των τοπικών
συμβουλίων διάφορων βαθμών, ενίοτε με τον δικό τους δήμαρχο, επιλεγόμενο από τα μέλη τους, που χειρίζονται τις αμιγώς τοπικές υποθέσεις.

Συμπέρασμα

γ. Με τα ανωτέρω δεδομένα, σύστημα ταυτόχρονης επαναληπτικής ψηφοφορίας που έχει ως σκοπό την επίτευξη της ευρύτερης δυνατής πλειοψηφίας σε περίπτωση που ο επικρατέστερος συνδυασμός δεν έχει συγκεντρώσει αυτοδυνάμως ποσοστό που αποδίδει ευρεία, κατά την έλλογη κρίση του
νομοθέτη, αντιπροσωπευτικότητα (π.χ. 42 ή 43 %), είναι καταρχήν συμβατό
με το Σύνταγμα, καθώς διασφαλίζει τα ανωτέρω κριτήρια της νομολογίας.

Ωστόσο, το εδώ προτεινόμενο σύστημα διαφοροποιείται σε δύο θεμελιώδεις, συναφείς μεταξύ τους, πτυχές σε σχέση με συστήματα ταυτόχρονης
επαναληπτικής ψηφοφορίας: πρώτον, δεν θέτει ως στόχο την επίτευξη της
απόλυτης ή έστω της ευρύτερης δυνατής πλειοψηφίας, καθώς ο επιτυχών
συνδυασμός ανακηρύσσεται ανεξαρτήτως ποσοστού, δηλαδή ακόμη και με
ποσοστό μικρότερο του 42%, και δεύτερον, δίδει στους ψηφοφόρους εναλλακτική ψήφο μόνο υπέρ ενός συνδυασμού.
Οι εν λόγω διαφοροποιήσεις εγείρουν τα ακόλουθα ζητήματα:
Πρώτον, όπως αναφέρεται ανωτέρω, το προτεινόμενο σύστημα δεν άγει
στην επίτευξη της απόλυτης ή της μέγιστης δυνατής πλειοψηφίας, αλλά απλώς στην επαύξηση της ισχύος των δύο πρώτων, με συνάθροιση της εναλλακτικής ψήφου που δίδει ο ψηφοφόρος υπέρ ενός μόνο συνδυασμού. Έτσι, ικανό μέρος των ψηφοφόρων (όσοι δηλαδή έχουν δώσει την εναλλακτική
ψήφο υπέρ συνδυασμών που αποκλείστηκαν) αποκλείεται από τη δυνατότητα συμμετοχής στο δεύτερο στάδιο και, επομένως, στο τελικό εκλογικό αποτέλεσμα. Αντίθετα, αν η εναλλακτική ψήφος δινόταν με σειρά κατάταξης,
θα εξασφαλιζόταν η κατά τα ανωτέρω ευρύτερη αντιπροσωπευτικότητα και
δημοκρατική νομιμοποίηση του επιτυχόντος συνδυασμού.
Θα μπορούσε εδώ να αντιταχθεί ότι ο νομοθέτης επιδιώκει τη συγκέντρωση δυνάμεων μόνο κατά ζεύγη. Στο σημείο (γ) της Αιτιολογικής Έκθεσης,
σελ. 843, αναφέρεται ότι έτσι «δίνεται η ευκαιρία στους συνδυασμούς, κατά
την προεκλογική περίοδο, να δώσουν έμφαση στον προγραμματικό λόγο, επενδύοντας στις εναλλακτικές ψήφους άλλων συνδυασμών και όχι στη
στείρα αντιπαράθεση». Τίθεται επομένως το ερώτημα αν η σκοπούμενη προγραμματική σύγκλιση συνάδει με τη μοναδικότητα του συνδυασμού της εναλλακτικής ψήφου.
Ανεξαρτήτως όμως τούτου, ο αποκλεισμός των ψηφοφόρων από τη δυνατότητα να μετέχουν στο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης δεν θα οφείλεται σε
αντικειμενικό γεγονός που συνάπτεται με θεμιτό σκοπό του εκλογικού συστήματος, αλλά με την, κατά τη λογική του συστήματος, άγνοια του ψηφοφόρου για την ταυτότητα των δύο επικρατέστερων συνδυασμών – άγνοια
που μπορεί όμως να αντιμετωπίζεται με τη δυνατότητα της κατάταξης.

Τίθεται επομένως το ερώτημα, αφενός, αν διασφαλίζεται εν τω συνόλω η έκφραση της λαϊκής βούλησης στο δεύτερο στάδιο, όπως και η διαφάνεια των
όρων εκλογικού ανταγωνισμού, και, αφετέρου, αν είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας η εν λόγω κάμψη της αντιπροσωπευτικότητας.
Δεύτερον, για τον ίδιο λόγο, αν οι δύο επικρατέστεροι συνδυασμοί έχουν
συγκεντρώσει χαμηλό ποσοστό, η πολυδιάσπαση της εναλλακτικής ψήφου
είναι πιθανόν να μην μπορέσει να εξασφαλίσει υπέρ του σχετικώς πλειοψηφούντος συνδυασμού ούτε το ποσοστό του 42% που ο νομοθέτης θεωρεί αναγκαίο για αυτοδύναμη νομιμοποίηση του αποτελέσματος. Κατά τούτο, εγείρεται ζήτημα εσωτερικής αντίφασης στο σύστημα του νόμου, και κίνδυνος ανεπαρκούς αντιπροσωπευτικότητας του αποτελέσματος. Το ζήτημα επιτείνεται από το γεγονός ότι ο επιτυχών συνδυασμός, ανεξαρτήτως ποσο24
στού, λαμβάνει σε κάθε περίπτωση και τα 3/5 των εδρών του οικείου συμβουλίου (άρθρο 58 παρ. 1).

Ο κ. Βαρουφάκης αρχικά τοποθετήθηκε στα περί συνένωσης – συνεργασίας χώρων της Αριστεράς ώστε να μπουν στη Βουλή.

«Υπάρχουν δύο σχολές σκέψης. Υπάρχουν εκείνοι που λένε, “ας βρεθούμε όλοι μαζί για να μπούμε στη Βουλή. Την απορρίπτω μετά βδελυγμίας. Καταρχάς, δεν δουλεύει. Γιατί ο κόσμος είναι υποψιασμένος. Αν κάποια γκρουπούσκουλα ενωθούμε και πάρουμε τα ποσοστά μας και τα προσθέσουμε δεν θα βγει το άθροισμα, θα βγει λιγότερο. Γιατί θα χάσουμε από τους ανθρώπους που πιστεύουν σε μας ότι δεν κάνουμε τέτοια πράγματα.

Εμείς έχουμε τη λογική, καλώς ή κακώς, ότι έχουμε δουλέψει πολύ, έχουμε μια καθαρότητα στις προτάσεις μας, οι οποίες ξινίζουν πολύ κόσμο γιατί μόνο έτσι μπορείς να κάνεις σοβαρή πολιτική, αν χαϊδεύεις τα αυτιά όλων λαϊκίζεις και γι’ αυτό είμαστε εκεί στο 3%. Εγώ δεν θεωρώ ότι το να ανοίξουμε τα ψηφοδέλτιά μας θα μας βάλει στη Βουλή».

Ο επικεφαλής του ΜέΡΑ25 ανέφερε ότι, εφόσον το κόμμα του εισέλθει στη Βουλή, επιθυμεί να δώσει «ζωτικό χώρο» σε ανεξάρτητες φωνές και συλλογικότητες και καλεί πρόσωπα που δεν θέλουν να ενταχθούν στο κόμμα να συμμετάσχουν στα ψηφοδέλτια ως ανεξάρτητοι υποψήφιοι.

«Ελάτε, μπείτε στα ψηφοδέλτια ως ανεξάρτητοι. Αν θέλετε και εκλεγείτε, ανεξαρτητοποιηθείτε την επόμενη ημέρα», σημείωσε και συμπλήρωσε: Φύγετε αφήστε μας».

Σύμφωνα με τον ίδιο, το βασικό κριτήριο για αυτή τη συνεργασία είναι η συμφωνία σε ένα κεντρικό πολιτικό αίτημα: την ανάκτηση της δημόσιας περιουσίας.

«Το βασικό είναι να καλέσουμε ανθρώπους με τους οποίους συμφωνούμε ότι αυτή την περιουσία που μας πήραν πρέπει να την πάρουμε πίσω», ανέφερε.

«Πρέπει να πάρουμε πίσω τα εργαλεία που μας πήραν για να μας λεηλατούν, θέλετε; Μπείτε στη Βουλή και ανεξαρτητοποιηθείτε, μιλήστε κι εναντίον μας», κατέληξε.

«Εμείς πάμε όχι για να καταγράψουμε δυνάμεις και να διαμαρτυρηθούμε, πάμε για να διεκδικήσουμε την ψήφο των πολιτών, να καταφέρουμε τη συσπείρωση και τη συμπαράταξη προοδευτικών δημοκρατικών πολιτών στα ψηφοδέλτιά μας, για να νικήσουμε στις εκλογές και να φέρουμε την αλλαγή της πολιτικής, προφανώς και την πολιτική αλλαγή», σημείωσε χαρακτηριστικά ο πρώην πρωθυπουργός.

Ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ υποστήριξε ότι οι επόμενες εκλογές δεν θα είναι περίπατος για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αντίθετα, ισχυρίστηκε ότι θα είναι «ντέρμπι». Μάλιστα, αναφέρθηκε σε δημοσίευμα του Politico που ισχυρίζεται ότι ο έλληνας πρωθυπουργός θα επισπεύσει τις εκλογές, υπό τον φόβο της μεγάλης δυναμικής που αναπτύσσει η ΕΛΑΣ.

«Μαθαίνω ότι υπάρχουν φήμες, διαβάζω δηλαδή διάφορα ρεπορτάζ, ότι ο πρωθυπουργός θα επισπεύσει τις εκλογές για να μην δημιουργηθεί momentum, όπως γράφει σήμερα το Politico, στην Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη. Το momentum έχει ήδη δημιουργηθεί», ήταν τα λόγια που χρησιμοποίησε.

Παράλληλα, άφησε αιχμές κατά των άλλων κομμάτων του προοδευτικού τόξου και ειδικά εναντίον του ΠΑΣΟΚ, σημειώνοντας ότι δεν θα δημιουργούσε την ΕΛΑΣ αν τα υπάρχοντα κόμματα μπορούσαν να αποτελέσουν αντίπαλο δέος για τη Νέα Δημοκρατία. Αν και δεν κατονόμασε τη Χαριλάου Τρικούπη, τη «φωτογράφισε», όταν ισχυρίστηκε ότι υπάρχουν προοδευτικές δυνάμεις που δεν βλέπουν τον εαυτό τους ως αντίπαλο στη Δεξιά, αλλά ως συμπλήρωμα.

Αναφερόμενος στον ρόλο της Αριστεράς σήμερα, υποστήριξε ότι δεν χρειάζεται να κάνει rebranding στις αξίες της, που είναι η κοινωνική δικαιοσύνη, η ισότητα, η ειρήνη.

«Θέλουμε να εκπροσωπήσουμε τις δυνάμεις της εργασίας. Κατά το “παπανδρεϊκό”, τους προνομιούχους, εμείς λέμε σήμερα τους μη βολεμένους, προς όφελος της συντριπτικής πλειοψηφίας της κοινωνίας (…) Το κρίσιμο είναι να πείσουμε τους πολίτες στους οποίους απευθυνόμαστε ότι προστατεύοντας τους πιο αδύναμους και τους πιο ευάλωτους θα φτιάξουμε ένα κοινωνικό πλαίσιο, ένα κοινωνικό περιβάλλον, το οποίο δεν θα είναι όφελος μόνο για τους αδύναμους, αλλά για το σύνολο της κοινωνίας μας», ανέφερε ο κ.Τσίπρας.

Αναφερόμενος στις απειλές που δέχθηκε πρόσφατα η Κυπριακή Δημοκρατία, σημείωσε πως «όταν η Κύπρος ζητάει βοήθεια, η Ελλάδα θα στέκεται δίπλα της».

Όπως είπε, «η Ελλάδα θα πρέπει να είναι αρωγός για να στηρίξει την ασφάλεια και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου», υπενθυμίζοντας τι έπραξε η κυβέρνηση του όταν το Barbarus βρέθηκε εντός της ελληνικής ΑΟΖ, αλλά και όταν η Τουρκία έπραξε κάτι αντίστοιχο στην κυπριακή ΑΟΖ.

«Πατριωτισμός δεν είναι να λες πως είσαι πατριώτης και να κρατάς τη σημαία. Πατριώτης είναι να μην αφήνεις τα προβλήματα για τις νέες γενιές. Όταν βρέθηκα σε θέση ευθύνης, έκανα το παν για να λυθεί το “Μακεδονικό” και το Κυπριακό», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Αν θες να διασφαλίσεις την ειρήνη, πρέπει να παλεύεις για την ειρήνη. Και η πρόοδος και Αριστερά είναι συνυφασμένη και με την Ειρήνη. Βεβαίως, αυτό δε σημαίνει ότι αγνοείς την πραγματικότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν κάνεις ό,τι είναι δυνατόν στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου για να υποστηρίξεις το Διεθνές Δίκαιο και τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτό για τη χώρα σου».

Η επιρροή και η παρεμβατικότητα εκκλησιαστικών και παραεκκλησιαστικών κέντρων, ειδικά στη Μακεδονία αλλά όχι μόνο, δεν είναι “αστικός μύθος”. Από την εποχή της “Χριστιανικής Δημοκρατίας” του Ψαρουδάκη, την επί σειρά ετών κυριαρχία του Στέλιου Παπαθεμελή στη Θεσσαλονίκη και τις ευθέως πολιτικές παρεμβάσεις του μακαριστού Χριστόδουλου, έως την πρόσφατη πολιτική “χειροτονία” Νατσιού, ο ρόλος της Εκκλησίας είναι σημαντικός.

Με εξαίρεση την κατ΄ αρχήν συμφωνία Τσίπρα-Ιερώνυμου που δεν προχώρησε λόγω των αντιδράσεων της Ιεράς Συνόδου, φιλελεύθεροι, κεντρώοι και αριστεροί δεν κατόρθωσαν ποτέ να διαπραγματευτούν σοβαρά τον διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας, ο δε παρεμβατισμός εκκλησιαστικών κύκλων –αν και σπανίως της επίσημης ηγεσίας της Εκκλησίας που είθισται να είναι προσεκτική– παραμένει “εις τον αιώνα τον άπαντα” ισχυρός, ενίοτε και καταλυτικός.

Από τη σύγκρουση του Σημίτη (που την κέρδισε) για την μη αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες έως τον επιθετικό και επιδραστικό ρόλο της Εκκλησίας στη Συμφωνία των Πρεσπών και τις αντιεπιστημονικές θεωρίες αρκετών ιεραρχών για τα εμβόλια του Covid, κανείς πρωθυπουργός δεν υποτίμησε την αξία μιας καλής κουβέντας ή έστω της ανοχής της ορθόδοξης ηγεσίας. Κι όσοι έπαθαν, έμαθαν…

Σε καθαρά προεκλογικό χρόνο, εν μέσω ακρίβειας και με τις έρευνες (π.χ ΙΟΒΕ) να δείχνουν ότι επτά στους δέκα Έλληνες δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα, η κυβέρνηση αποφάσισε περίπου να διπλασιάσει τους μισθούς του αρχιεπισκόπου και των μητροπολιτών (ενεργών και τιτουλάριων). Ορίζει ότι οι μικτές μηνιαίες αποδοχές Αρχιεπισκόπου, Μητροπολιτών και των Τιτουλάριων Μητροπολιτών αυξάνονται στο 90% των ανώτατων αποδοχών του γενικού γραμματέα υπουργείου, δηλαδή από 2.400 ευρώ σε 4.672 ευρώ περίπου.

Η ιεραρχία θα μπορούσε να αρνηθεί τέτοιες αυξήσεις σε τέτοιους καιρούς, πολλώ μάλλον που, πρακτικά, όλες οι δαπάνες των μητροπολιτών (αυτοκίνητο, οδηγός, κατοικία κλπ) καλύπτονται από τις μητροπόλεις τους. Δεν το έπραξε.

Ψηφίζουν, άραγε, τα μανουάλια; Αν κρίνουμε από το πρόσφατο προηγούμενο της “Νίκης” του Δημ. Νατσιού η απάντηση είναι καταφατική. Όχι κατά κυριολεξία, φυσικά, αλλά δια της επίδρασης που μπορεί να έχει το κήρυγμα του...οικείου μητροπολίτη, ακόμα περισσότερου του “γέροντα” ή της “γερόντισσας” στα μοναστήρια και δη σε γυναίκες και άντρες μεγαλύτερης ηλικίας.

Μπορεί η “Νίκη” να πνέει τα λοίσθια δημοσκοπικά, όμως φαίνεται πώς η προτίμηση εκκλησιαστικών και παραεκκλησιαστικών κύκλων και μοναστηριών στρέφεται προς το κόμμα Καρυστιανού, ίσως αύριο και προς το κόμμα που μπορεί να ιδρύσει ο Αντ. Σαμαράς. Και οι απογοητευμένοι δεξιοί ψηφοφόροι ίσως αποδειχθούν περισσότερο ευάλωτοι τώρα στις από άμβωνος νουθεσίες.

Κι επειδή ο “δημοσιονομικός κανόνας” δεν επιτρέπει σπατάλες, οι παροχές είναι στοχευμένες: όχι στους περίπου 10.000 ιερείς (που στην πλειονότητά τους εκτελούν όχι μόνο πνευματικό έργο αλλά και φιλάνθρωπο και στηρίζουν τοπικές μικρές κοινωνίες) που μισθοδοτούνται ως δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά σε εκείνους που μπορούν να εκπέμψουν το “φλογερό” υποστηρικτικό ή καταγγελτικό μήνυμα με πολιτικές αποχρώσεις.

Ο πρώην πρωθυπουργός έθεσε θέτει το δίλημμα των εκλογών, διαμηνύει πως «ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξέρει ότι στη δεύτερη κάλπη θα χάσει» και δηλώνει πανέτοιμος για τη μάχη προκειμένου «να χάσει και στην πρώτη». Ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ δηλώνει «τώρα και ξέρω τι θέλω και πώς να το κάνω» και προτείνει πέντε σημαντικά μέτρα που θα αλλάξουν την καθημερινότητα των πολιτών.

Το δίλημμα δεν είναι σταθερότητα ή χάος, αλλά στασιμότητα ή προοδος

Αυτό που ζούμε σήμερα δεν είναι σταθερότητα. Όταν δεν βγαίνει ο μήνας , όταν στις 20 του μηνός ο μισθός τελειώνει. Όταν οι αδικίες έχουν γίνει κανόνας .Αυτό δεν είναι σταθερότητα, είναι στασιμότητα. Όταν η χώρα έχει πέσει στις τελευταιες χώρες της Ευρώπης σε όλους τους δείκτες , αυτό δεν είναι σταθερότητα, είναι στασιμότητα. Αρα το δίλημμα είναι: “σταθερότητα ή πρόοδος” – “διαφθορά ή εντιμότητα” θα προσθέσω.

Πέντε άμεσα μέτρα που αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών

Αφού ξεκαθαρίζει πως «δεν κάνουμε πασαρέλα προτάσεων αλλά οι προτάσεις μας είναι βαθιά επεξεργασμένες εδώ και τρία χρόνια» απαριθμεί τα πέντε πρώτα μέτρα που θα εφαρμόσει αν αναλάβει το τιμόνι της χώρας.

Με τα θέματα της ακρίβειας να πρωταγωνιστούν και ειδικότερα την ενεργειακή ακρίβεια -το υψηλό ενεργειακό κόστος για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά- να γονατίζει τους πολίτες, ο Αλέξης Τσίπρας λέει πως «έχουμε βρει τον τρόπο μέσα από τον οποίο θα υπάρχει μια ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα ηλεκτρικού ρεύματος σε σταθερή, προσιτή οικονομικά τιμή για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Ούτως ώστε μεσοσταθμικά να μειωθεί το κόστος στα τιμολόγια κατά 30%».

Το δεύτερο θέμα που θα έβαζε σε προτεραιότητα είναι το ζήτημα της στέγης. «Έχουμε μελετήσει, έχουμε σχεδιάσει ένα δημόσιο φορέα κοινωνικής διαχείρισης των στεγαστικών δανείων αλλά ταυτόχρονα και έναν φορέα δημόσιο φορέα που θα έχει αντικείμενο τη στεγαστική πολιτική. Θα περάσουν σε αυτόν τον δημόσιο φορέα όλα τα αναξιοποίητα ακίνητα του δημοσίου», ανέφερε.

Το τρίτο μέτρο που αξιολογεί ως σημαντικό είναι αυτό που αφορά τη δημόσια μετακίνηση ως δικαίωμα. Προτείνει «δωρεάν μετακίνηση στα μέσα μαζικής μεταφοράς στα μεγάλα αστικά κέντρα (Αττική -Θεσσαλονίκη) σε όλους τους πολίτες (πλην τουριστών), εκεί όπου έχουμε δημόσιες αστικές συγκοινωνίες».

Αυτό το μέτρο το κοστολογεί γύρω στα 200-250 εκατομμύρια και εκριμά πψς «είναι χαμηλό, είναι σχεδόν το 1/4 των διάφορων pass που δίνει ο κύριος Μητσοτάκης».

Κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων

Το τέταρτο αφορά τη νέα γενιά. «Είναι ώριμο πια αίτημα που είχε νομοθετηθεί επί ΣΥΡΙΖΑ και το κατήργησε ο κύριος Μητσοτάκης. Είναι η κατάργηση του πανελλαδικών εξετάσεων. Νομίζω είναι συλλογική αποτυχία ως κοινωνία να κρατάμε ένα ψυχοφθόρο για τη νέα γενιά σύστημα μόνο και μόνο επειδή είναι αδιάβλητο και δεν μπορούμε να παραδώσουμε τίποτα πιο αδιάβλητο από αυτό στις επόμενες γενιές. Έχουμε σχεδιάσει ένα μοντέλο εισαγωγής το οποίο θα μπορέσει να δώσει μια άλλη αντίληψη για το τι είναι μάθηση, τι είναι γνώση, και ποιες δυνατότητες θα δίνονται σε όλα τα παιδιά να έχουν πρόσβαση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και όχι μονάχα στα παιδιά από τα υψηλά κοινωνικά στρώματα».

Ως πέμπτο σημαντικό μέτρο που μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα των ανθρώπων ο Αλέξης Τσίπρας είπε πως «θέλω να δώσω πολύ βάρος σε κάποια συγκεκριμένες κατηγορίες, στους γιατρούς, τους νοσηλευτές, το ΕΣΥ, και στους καθηγητές και στους δασκάλους μας. Είναι δείκτης ποιότητας της κοινωνίας μας σήμερα να μην έχουμε δασκάλους και καθηγητές που μαθαίνουν γράμματα στα παιδιά μας, που παίρνουν 800 ευρώ, είναι ντροπή. Και να μην έχουμε χειρουργούς, γιατρούς, νοσηλευτές στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, σε συνθήκες burn out, να αμείβονται με πενιχρά, με αναξιοπρεπείς μισθούς. Η ένταξη των καθηγητών και των δασκάλων στο ειδικό μισθολόγιο και μια ουσιαστική αύξηση μεσοσταθμικά 500 ευρώ έχει μελετηθεί αλλά και για τους γιατρούς και τους νοσηλευτές του ΕΣΥ», είπε.

Τι είπε για το success story της κυβέρνηση

Ο πρώην πρωθυπουργός, καταρρίπτει το αφήγημα της κυβέρνησης ότι έχει success story, επειδή έχει ρυθμούς ανάπτυξης.

«Εγώ κυβέρνησα με μνημόνια. Άρα ήμουν υποχρεωμένος να ακολουθήσω περιοριστικές δημοσιονομικές πολιτικές, λιτότητας. Η κυβέρνηση του κυρίου Μητσοτάκη δεν είχε κανένα περιορισμό και είχε και 30 δισεκατομμύρια από το Ταμείο Ανάκαμψης. Για να δούμε τα νούμερα. 2023-24-25, ρυθμός ανάπτυξης 2,1%. 2,1% είχαμε το 2018. Και 2,3% αφήσαμε το 2019. Πού είναι λοιπόν αυτή η μεγάλη ανάπτυξη;

Ανταγωνιστικότητα, για να πάμε και σε οικονομικά μεγέθη. Όταν εγώ παρέδωσα, η ανταγωνιστικότητα, το εμπορικό ισοζύγιο ήταν αρνητικό αλλά για 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ. Σήμερα έχει έλλειμμα 11 δισεκατομμύρια ευρώ. Έχουμε κατρακυλήσει τρεις θέσεις στην 50ή θέση στην κατάταξη ανταγωνιστικότητας σύμφωνα με το World Competitiveness Center. Πού είναι λοιπόν οι μεγάλες επιτυχίες;  Πανηγυρίζουν για τη μείωση της ανεργίας. Αν δούμε πόσο έχει αυξηθεί η απασχόληση, γιατί αυτός είναι ένας ενδιαφέρον δείκτης, θα δούμε ότι αυξήθηκε τα τελευταία 6 χρόνια κατά 400.000 θέσεις.Τα χρόνια που η κυβέρνησα εγώ, 4,5 χρόνια, αυξήθηκε κατά 330.000 θέσεις. Αν το διαιρέσεις, είναι περίπου το ίδιος αριθμός, 68.000 ετησίως.

Οι φόροι. Μάλιστα, ελαφρύνθηκαν, αλλά για μια ελίτ. Για το 10% των πιο πλούσιων Ελλήνων. Τα χαμηλά στρώματα φορτώνονται τους φόρους και κάποιοι βεβαίως έχουν τη δυνατότητα να έχουν πάρα πολύ μεγάλα κέρδη και να είναι αφορολόγητα.  Πανηγυρίζει η κυβέρνηση που είχε αύξηση 3 δισεκατομμυρίων ευρώ στις επενδύσεις το 2025. Εμείς το 2018 πιάσαμε το μεγαλύτερο ποσό την πρωτιά δεκαετίας 2018-2018 σε επενδύσεις που μας κατηγορούν ότι δεν ήμασταν φιλοεπενδυτική κυβέρνηση.   Για να δούμε όμως ποια είναι η ποιότητα των επενδύσεων που γίνονται σήμερα στη χώρα μας, στην ελληνική οικονομία. Από αυτά τα 3 δισεκατομμύρια, το 40% είναι επενδύσεις στο real estate και στην κατοικία. Άρα σε μη παραγωγικές επενδύσεις».

«Είμαι εδώ για να ξεβολέψω»

Μετά από εφτά χρόνια διακυβένησης Νέας Δημοκρατίας «ζούμε στη μεγαλύτερη έντασή της, την ίδια μέθοδο, την ίδια μεθοδολογία, το ίδιο φάρμακο που μας οδήγησε στη χρεοκοπία» διαπίστωσε ο πρώην πρωθυπουργός κάνοντας λόγο για «πελατειακό κράτος, διαφθορά, ανισότητες κοινωνικές, οι οποίες διευρύνονται, γενικευμένη αίσθηση ότι μια ολιγαρχία κερδίζει και κυβερνά». Απέναντι σε αυτό ο Αλέξης Τσίπρας δηλώνει: «Εγώ λοιπόν είμαι εδώ για να ξεβολέψω λίγο τα πράγματα.

Για να ξεβολέψω όλους όσους αισθάνονται βολεμένοι με το αφήγημα ότι δεν υπάρχει εναλλακτική» και τονίζει: «η Ελλάδα είναι των δημιουργικών, παραγωγικών ανθρώπων, της εργασίας, των νέων παιδιών που είναι δημιουργικοί και θέλουν αξιοκρατία και φεύγουν στο εξωτερικό. Η Ελλάδα είναι των ανθρώπων που αγαπάνε τον τόπο τους και θέλουν να μείνει κάτι σημαντικό σε αυτόν τον τόπο.

Η απάντηση στον Μητσοτάκη για το δίπλωμα

Ο κ. Τσίπρας απάντησε και στο σχόλιο του Κυριάκου Μητσοτάκη για το δίπλωμα λέγοντας:

“Ήξερα ότι το δίπλωμα στο παίρνουν όταν παραβιάζεις κανόνες και όχι όταν χάνεις εκλογές. Εγώ κυβέρνησα και δεν παραβίασα κανένα κανόνα της δημοκρατίας. Ο κ. Μητσοτάκης δεν έχει αφήσει κανόνα που να μην το έχει παραβιάσει…Το κράτος δικαίου το κακοποίησε με τις υποκλοπές.. Έχει κάνει τη χώρα μας μόνιμο πελάτη της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, έχει μοιράσει σε ημέτερους. Συνεπώς αν κάποιος δεν θα μπορούσε να οδηγεί ούτε πατίνι είναι ο κ. Μητσοτάκης”.

Επισήμως, η κυβέρνηση δεν σχολιάζει, η αναστάτωση, ωστόσο, είναι προφανής. Κάποιοι αναζητούν γέφυρες και χαμηλώνουν τους τόνους από όσα είχαν ειπωθεί για “γινάτια” και “προσωπικές ατζέντες” και περιορίζονται στο ότι “δεν θα είναι θετική μία τέτοια εξέλιξη“, ο Π. Μαρινάκης λέει ότι “δεν πρέπει να υποτιμάται την ώρα της εκλογικής μάχης που δίνει η παράταξη”, ορισμένοι υπουργοί, όπως ο Άδωνης Γεωργιάδης, κάνουν “λευκή απεργία” και αρνούνται να αρθρώσουν αρνητική κουβέντα για τον πρώην πρωθυπουργό και λίγοι κεντρώοι -όπως ο υφυπουργός Χ. Θεοχάρης- τον χαρακτηρίζουν ως “ακροδεξιό”.

Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν πώς το σαφές δημοσκοπικό προβάδισμα της Ν.Δ δεν αμφισβητείται από τον Τσίπρα ή το ΠΑΣΟΚ και πώς η αυτοδυναμία απέχει μόλις επτά με οκτώ μονάδες κατά τις μετρήσεις.

Στο παρασκήνιο διατυπώνεται ακόμα και η άποψη ότι ένα κόμμα Σαμαρά που θα φτάσει στο όριο του 3% χωρίς να το ξεπεράσει είναι πιθανό να ωφελήσει αντί να πλήξει το κυβερνών κόμμα. Κι αυτό επειδή θα αυξήσει σημαντικά το άθροισμα των ποσοστών των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής και θα κατεβάσει τον πήχυ.

Όλα αυτά είναι σενάρια που εν τέλει αποκαλύπτουν αμηχανίες και αβεβαιότητες. Ουδείς μπορεί να προβλέψει την επιρροή του πιθανού εγχειρήματος του πρώην πρωθυπουργού, τόσο στη δεξιά πτέρυγα της Ν.Δ, όσο και στην μεγάλη δεξαμενή των γαλάζιων ψηφοφόρων που έδειξαν τη δυσφορία τους στην κυβέρνηση απέχοντας από τις ευρωεκλογές.

Εφόσον, μάλιστα, ΕΛ.ΑΣ, Ελπίδα και κόμμα Σαμαρά φέρουν στις κάλπες (νέους) ψηφοφόρους από τα βάθη της αποχής θα διαμορφωθεί ένα νέο εκλογικό σώμα και δύσκολα μπορεί να εκτιμήσει κανείς το μέγεθος και τα κίνητρά του.

Θα είναι, δε, περίεργο το πώς θα αντιμετωπίσει η Ν.Δ το κόμμα Σαμαρά σε μία τέτοια συνθήκη. Οι μισοί υπουργοί και βουλευτές θα προσέχουν τις λέξεις τους για τον πρώην πρωθυπουργό (αρκετοί χρωστούν σ΄ αυτόν την πολιτική τους ανέλιξη) αλλά και το εκλογικό επιτελείο της δεν θα μπορεί εύκολα να αποδομήσει τον πολιτικό που κατά το νεοδημοκρατικό αφήγημα “έσωσε τη χώρα”. Ιδιαίτερα εφόσον σιωπηρώς συνταχθεί μαζί του και ο Κώστας Καραμανλής.

Συνοπτικά, τον Σεπτέμβριο ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα πάει στη ΔΕΘ μάλλον με διευρυμένες δυνατότητες παροχών (μετά την μίνι-χαλάρωση που επιτρέπει η Κομισιόν με το πρόγραμμα “διαρθρωτικής ανεκτικότητας”) αλλά με τον εφιάλτη της ακρίβειας να βαραίνει ακόμα περισσότερο. Και με έναν πολιτικό χάρτη στον οποίο τα τρία (;) νέα κόμματα θα προκαλούν σοβαρές ανακατατάξεις.

Κι επειδή θέλει να προλάβει “δεύτερες σκέψεις” που – λόγω και ενός νέου κόμματος Σαμαρά-θα κάνουν ορισμένοι στην κυβέρνηση εάν οι μετρήσεις συνεχίσουν να δείχνουν τη Ν.Δ λίγο κάτω από το 30% σε έξι μήνες αρχίζει και εκφωνείται το επιχείρημα πώς “οι ψηφοφόροι ψηφίζουν και κόμμα και υποψήφιο πρωθυπουργό”.

Όπως μεταδίδει η κρατική τηλεόραση, με καταμετρημένο το σύνολο των ψήφων, ο ακροδεξιός υποψήφιος Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια εξασφάλισε την πρωτιά με 43,74% και ο αριστερός γερουσιαστής Ιβάν Σεπέδα κατετάγη δεύτερος με 40,90%. Η Παλόμα Βαλέντσια, μορφή της σκληροπυρηνικής δεξιάς, συγκέντρωσε 6,92%, ενώ ο κεντροαριστερός υποψήφιος Σέρχιο Φαρχάδο εξασφάλισε 4,26%. Ακολούθησαν οι Κλαούντια Λόπες (0,95%) και Ραούλ Σαντιάγο Μποτέρο Χαραμίγιο (0,87%).

«Σε 21 ημέρες θα γράψουμε Ιστορία», τόνισε ο Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια, ενόψει του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών. «Θα υπερασπιστούμε τη δημοκρατία είτε με τη λογική είτε με τη βία» διεμήνυσε, απευθυνόμενος σε πλήθος υποστηρικτών του στην πόλη Μπαρανκίγια, χαρακτηρίζοντάς τον αντίπαλό του στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών Ιβάν Σεπέδα «μαριονέτα» του απερχόμενου προέδρου Γουστάβο Πέτρο.

Ο αριστερός γερουσιαστής και υποψήφιος για την προεδρία Ιβάν Σεπέδα απέφυγε να αναγνωρίσει τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών, τονίζοντας σε υποστηρικτές του στην πρωτεύουσα Μπογοτά πως υπάρχουν αναφορές για παρατυπίες σε ορισμένα εκλογικά τμήματα. «Μόνο αφότου οι επιτροπές καταμέτρησης διαλευκάνουν πλήρως αυτά τα θέματα, θα προβούμε σε ανακοίνωση σχετικά με τα αποτελέσματα», είπε. «Δεν θα παραδώσουμε την Κολομβία στον φασισμό», τόνισε ο Σεπέδα, καλώντας τους νέους της χώρας να υποστηρίξουν τον αγώνα του.

Ο απερχόμενος πρόεδρος της Κολομβίας Γουστάβο Πέτρο αμφισβήτησε τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών, υπογραμμίζοντας πως θα περιμένει την επικύρωσή τους από τις δικαστικές αρχές, αφού υποστήριξε πως καταμετρήθηκαν «εκατοντάδες χιλιάδες ψηφοδέλτια» μη εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.

Ο δικηγόρος και επιχειρηματίας Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια δεν κατείχε ποτέ αιρετό αξίωμα, αλλά το στυλ και οι πολιτικές του προτάσεις συγκρίνονται με του προέδρου του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε. Ο 47χρονος εκατομμυριούχος έχει δεσμευτεί πως θα υιοθετήσει σκληρή γραμμή έναντι των ανταρτών και των συμμοριών, θα κατασκευάσει 10 τεράστιες φυλακές και θα μειώσει τη φτώχεια, προσφέροντας καλύτερη εκπαίδευση, υγειονομική περίθαλψη και στέγαση στους φτωχότερους.

Ο αριστερός γερουσιαστής και υποψήφιος για την προεδρία της Κολομβίας Ιβάν Σεπέδα απέφυγε να αναγνωρίσει τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών, τονίζοντας σε υποστηρικτές του στην πρωτεύουσα Μπογοτά πως υπάρχουν αναφορές για παρατυπίες σε ορισμένα εκλογικά τμήματα.

Ο 63χρονος γερουσιαστής Ιβάν Σεπέδα, γιος ενός δολοφονημένου κομμουνιστή ηγέτη, έχει υποσχεθεί πως θα επιδιώξει την ειρήνη μέσω διαπραγματεύσεων με τους αντάρτες, μια πολιτική που δεν είχε αποφέρει τα προσδοκόμενα αποτελέσματα επί διακυβέρνησης του απερχόμενου προέδρου Γουστάβο Πέτρο. Σχεδιάζει επίσης μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων και της φτώχειας, αυξάνοντας μεταξύ άλλων τη φορολόγηση των υψηλόμισθων, παραχωρώντας γη στα θύματα της ένοπλης σύγκρουσης που διαρκεί έξι δεκαετίες στη χώρα, και επεκτείνοντας την κάλυψη υγειονομικής περίθαλψης για τον πληθυσμό.

«Δεν θα παραδώσουμε την Κολομβία στον φασισμό», λέει ο αριστερός υποψήφιος Ιβάν Σεπέδα, ζητώντας διερεύνηση των αναφορών για παρατυπίες

«Μόνο αφότου οι επιτροπές καταμέτρησης διαλευκάνουν πλήρως αυτά τα θέματα, θα προβούμε σε ανακοίνωση σχετικά με τα αποτελέσματα», είπε.

«Δεν θα παραδώσουμε την Κολομβία στον φασισμό», τόνισε ο 63χρονος Σεπέδα, καλώντας τους νέους της χώρας να υποστηρίξουν τον αγώνα του ενόψει του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών, όπου θα αναμετρηθεί με τον ακροδεξιό υποψήφιο Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια.

Ο απερχόμενος πρόεδρος Γουστάβο Πέτρο αμφισβητεί τα αποτελέσματα

Ο απερχόμενος πρόεδρος της Κολομβίας Γουστάβο Πέτρο αμφισβήτησε τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών, υπογραμμίζοντας πως θα περιμένει την επικύρωσή τους από τις δικαστικές αρχές, αφού υποστήριξε πως καταμετρήθηκαν «εκατοντάδες χιλιάδες ψηφοδέλτια» μη εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.

Σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση, με καταμετρημένο σχεδόν το σύνολο των ψήφων (99,9%), ο ακροδεξιός υποψήφιος Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια εξασφάλισε την πρωτιά με 43,73% και ο αριστερός γερουσιαστής Ιβάν Σεπέδα κατετάγη δεύτερος με 40,91%. Η Παλόμα Βαλέντσια, μορφή της σκληροπυρηνικής δεξιάς, συγκέντρωσε 6,92%, ενώ ο κεντροαριστερός υποψήφιος Σέρχιο Φαρχάδο εξασφάλισε 4,25%. Ακολούθησαν οι Κλαούντια Λόπες (0,95%) και Ραούλ Σαντιάγο Μποτέρο Χαραμίγιο (0,87%).

Ως εκ τούτου, ο Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια θα αναμετρηθεί με τον Ιβάν Σεπέδα στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, στις 21 Ιουνίου, αφού κανείς εκ των δύο δεν κατάφερε να εξασφαλίσει ποσοστό άνω του 50%.

(Με πληροφορίες από France 24)

Ο ακροδεξιός Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια και ο αριστερός Ιβάν Σεπέδα θα αναμετρηθούν στον δεύτερο γύρο της 21ης Ιουνίου

Ο ακροδεξιός υποψήφιος για την προεδρία της Κολομβίας, Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια, θα αναμετρηθεί με τον αριστερό γερουσιαστή Ιβάν Σεπέδα στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, στις 21 Ιουνίου, αφού κανείς εκ των δύο δεν κατάφερε να εξασφαλίσει ποσοστό άνω του 50%, σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα.

Ειδικότερα, με καταμετρημένο το 98,7% των ψήφων, ο Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια προηγείται με 43,73% έναντι 40,91% που εξασφαλίζει ο Ιβάν Σεπέδα.

Η Παλόμα Βαλέντσια, μορφή της σκληροπυρηνικής δεξιάς, συγκεντρώνει 6,91%, ενώ ο κεντροαριστερός υποψήφιος Σέρχιο Φαρχάδο εξασφαλίζει 4,26%. Ακολουθούν οι Κλαούντια Λόπες (0,95%) και Ραούλ Σαντιάγο Μποτέρο Χαραμίγιο (0,87%).

Ο δικηγόρος και επιχειρηματίας Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια δεν κατείχε ποτέ αιρετό αξίωμα, αλλά το στυλ και οι πολιτικές του προτάσεις συγκρίνονται με του προέδρου του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε. Ο 47χρονος εκατομμυριούχος έχει δεσμευτεί πως θα υιοθετήσει σκληρή γραμμή έναντι των ανταρτών και των συμμοριών, θα κατασκευάσει 10 τεράστιες φυλακές και θα μειώσει τη φτώχεια, προσφέροντας καλύτερη εκπαίδευση, υγειονομική περίθαλψη και στέγαση στους φτωχότερους.

Ο 63χρονος γερουσιαστής Ιβάν Σεπέδα, γιος ενός δολοφονημένου κομμουνιστή ηγέτη, έχει υποσχεθεί πως θα επιδιώξει την ειρήνη μέσω διαπραγματεύσεων με τους αντάρτες, μια πολιτική που δεν είχε αποφέρει τα προσδοκόμενα αποτελέσματα επί διακυβέρνησης του απερχόμενου προέδρου Γουστάβο Πέτρο. Σχεδιάζει επίσης μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων και της φτώχειας, αυξάνοντας μεταξύ άλλων τη φορολόγηση των υψηλόμισθων, παραχωρώντας γη στα θύματα της εσωτερικής σύγκρουσης που διαρκεί έξι δεκαετίες στη χώρα, και επεκτείνοντας την κάλυψη υγειονομικής περίθαλψης για τον πληθυσμό.

Προβάδισμα του ακροδεξιού Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια έναντι του αριστερού Ιβάν Σεπέδα

Ο ακροδεξιός υποψήφιος για την προεδρία της Κολομβίας, Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια, διατηρεί προβάδισμα έναντι του αριστερού γερουσιαστή Ιβάν Σεπέδα, σύμφωνα με τα έως τώρα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών.

Ειδικότερα, με καταμετρημένο το 71,2% των ψήφων, ο Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια προηγείται με 44,09% έναντι 41,33% που εξασφαλίζει ο Ιβάν Σεπέδα.

Η Παλόμα Βαλέντσια, μορφή της σκληροπυρηνικής δεξιάς, συγκεντρώνει 6,54%, ενώ ο κεντροαριστερός υποψήφιος Σέρχιο Φαρχάδο εξασφαλίζει 3,94%. Ακολουθούν οι Ραούλ Σαντιάγο Μποτέρο Χαραμίγιο (0,93%) και Κλαούντια Λόπες (0,78%).

Καθώς δεν φαίνεται πιθανό το ενδεχόμενο να εξασφαλίσει κάποιος υποψήφιος ποσοστό άνω του 50%, θα διεξαχθεί δεύτερος γύρος στις 21 Ιουνίου.

Επιπλέον, εκτίμησε ότι η Μαρία Καρυστιανού θα καταλάβει την τρίτη θέση, τονίζοντας ότι στην παρουσίαση του κόμματος αδίκησε τον εαυτό της, ενώ δήλωσε πως το ΠΑΣΟΚ θα βγει τέταρτο κόμμα.

«Οι δημοσκοπήσεις είναι πράγματι φωτογραφία της στιγμής. Σήμερα όλοι το αποδέχονται αυτό και η σημερινή πράγματι φωτογραφία μας δείχνει ότι ο κ. Τσίπρας μπήκε δυνατά για να πάρει τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης», είπε στο Live News.

Αναφερόμενος στο κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού είπε ότι «όσο λιγότερο μιλάει τόσο περισσότερο θα γράφει πιο υψηλά ποσοστά. Γιατί στην πραγματικότητα, η κ. Καρυστιανού από το 27% έφτασε στο σημερινό ποσοστό από τις τοποθετήσεις τις πρώτες που έκανε, όταν έδωσε τη δυνατότητα σε κάποιους να την τοποθετήσουν στο συντηρητικό κομμάτι του επίπεδου άξονα της διάκρισης των κομμάτων. Θυμίζω τις εκτρώσεις».

Στη συνέχεια, είπε ότι «σήμερα όμως η πραγματικότητα είναι ότι ο κ. Τσίπρας ξεχωρίζει και θα υπάρχει μία σκληρή μάχη μεταξύ ΠΑΣΟΚ και κ. Καρυστιανού. Η δική μου εκτίμηση είναι ότι αυτή τη στιγμή υπερέχει η κ. Καρυστιανού για την τρίτη θέση και το ΠΑΣΟΚ μάλλον είναι πιο κοντά στην τέταρτη. Πράγμα το οποίο δεν είναι ευχάριστο για το ΠΑΣΟΚ».

Απαντώντας σε ερώτηση για το εάν χρειάζεται και το κέντρο για να κερδίσει τις εκλογές ο κ. Τσίπρας, ο κ. Σπηλιωτόπουλος απάντησε:

«Για να κερδίσει εκλογές δεν χωρά καμία αμφιβολία ότι χρειάζεται το κέντρο και αυτό έχει αποδειχθεί διαχρονικά και ιστορικά. Άλλωστε οι περισσότεροι αναποφάσιστοι προέρχονται από το λεγόμενο μεσαίο χώρο. Άρα ο κ. Τσίπρας, αν θέλει πράγματι να γίνει δύναμη με προοπτική εξουσίας, θα πρέπει να διεισδύσει στο λεγόμενο μεσαίο χώρο.

Από κει και έπειτα υπάρχει μια αντίφαση και την έχω επισημάνει από την πρώτη στιγμή. Η αντίφαση είναι ότι ναι μεν στη ρητορική του ο κ. Τσίπρας λέει ότι εγώ εκφράζω αυτή τη στιγμή από τη ριζοσπαστική Αριστερά μέχρι τη σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία και το οικολογικό κίνημα. Από την άλλη όμως, στο σύμβολο που είναι το όνομα του κόμματος, λειτουργεί με αποκλεισμούς. Λέει εγώ είμαι καθαρά ένα δίκαιο κόμμα. Εκεί υπάρχει δυσκολία.

Η δική μου εκτίμηση είναι ότι ο κ. Τσίπρας ξεκινάει με διψήφιο ποσοστό και μπορεί κατά δική μου εκτίμηση, με τις κατάλληλες κινήσεις και αν και εφόσον διεισδύσει και στον μεσαίο χώρο, μπορεί να πλησιάσει και τη Νέα Δημοκρατία. Εάν παραμείνει όμως το όνομα με ό,τι αυτό έχει να κάνει ως σημαινόμενο, τότε σε αυτή την περίπτωση προφανώς θα μείνει σε αυτά και ενδεχομένως να χαμηλώσει και το ποσοστό».

Ενώ για τη Μαρία Καρυστιανού είπε: «Η κ. Καρυστιανού μπορεί να φτάσει και διψήφιο ποσοστό. Είναι στο δικό της χέρι. Η δική μου εκτίμηση είναι ότι η πρώτη της εμφάνιση ήταν κάτω από τις δικές της δυνατότητες. Θεωρώ ότι η ίδια αδίκησε τον εαυτό της».

Μετά την άσκηση του εκλογικού του δικαιώματος, σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «η σημερινή εκλογική διαδικασία είναι σημαντική και μας αφορά όλους».

Αφορά, επισήμανε, «τη νομοθετική εξουσία της χώρας μας και ως εκτελεστική εξουσία θέλουμε ένα Κοινοβούλιο με το οποίο να συνεργαζόμαστε άριστα πρωτίστως για το καλό της χώρας μας, για το καλό της κοινωνίας, για το καλό των πολιτών».

Και μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ανέφερε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, «καλώ τον κυπριακό λαό να συμμετάσχει στην εκλογική διαδικασία».

Είπε επίσης ότι ως εκτελεστική εξουσία «προχωρήσαμε σε κάποιες λειτουργικές μεταρρυθμίσεις, έτσι ώστε να υπάρξει περισσότερη συμμετοχή, με την αυτόματη εγγραφή, με το δικαίωμα της ψήφου από το 17ο έτος ηλικίας, αποφασίστηκε από τη Βουλή να ισχύσει από την επόμενη εκλογική διαδικασία, αλλά, επαναλαμβάνω, είναι σημαντική, καλό τον κόσμο να συμμετάσχει».

«Σίγουρα η αποχή δεν είναι επιλογή», τόνισε.

Σε ερώτηση αν αγωνιά για το εκλογικό αποτέλεσμα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε «όχι, δεν αγωνιώ για το εκλογικό αποτέλεσμα, όποιο και να είναι θα είναι απόλυτα σεβαστό από την εκτελεστική εξουσία και θα εργαστούμε με το νέο Κοινοβούλιο, έτσι ώστε να προχωρήσει ακόμη περισσότερο η χώρα μας, να επωφεληθεί η κοινωνία, να επωφεληθεί ο κυπριακός λαός».

«Εκείνο που είναι σημαντικό στην οποιαδήποτε εκλογική διαδικασία είναι να σκεφτόμαστε πώς η χώρα μας μπορεί να προχωρήσει ακόμη πιο μπροστά. Αυτός είναι ο στόχος της εκτελεστικής εξουσίας, αυτό πράττουμε ως Κυβέρνηση, αυτό θα πράξουμε με το νέο Κοινοβούλιο», ανέφερε.

Κληθείς να πει αν υπήρξε τοξικότητα στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας και αν είναι ικανοποιημένος από την ποιότητα του πολιτικού λόγου κατά την εκστρατεία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «θα ήταν σαφώς καλύτερο να γινόταν πιο ουσιαστική ανταλλαγή θέσεων, απόψεων – όλες οι θέσεις είναι σεβαστές, αλλά να γινόταν ένας διάλογος, στη βάση των θεμάτων που απασχολούν την κοινωνία, που απασχολούν τον κυπριακό λαό, για το εθνικό μας θέμα, για το κυπριακό πρόβλημα, που βλέπω να έρχονται εξελίξεις. Εν πάση περιπτώσει, έχει ολοκληρωθεί η προεκλογική περίοδος, σήμερα θα αποφασίσει ο κυπριακός λαός και το αποτέλεσμα θα είναι απόλυτα σεβαστό».

Σε ερώτηση αν θα συνεργαστεί με όλους, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι «εμείς είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε στη βάση της ιδεολογικο-πολιτικής μας προσέγγισης, σε καμία περίπτωση στη βάση της οποιαδήποτε συνδιαλλαγής».

«Επιμένω στην ιδεολογία, επιμένω ότι έχουμε ένα πολύ συγκεκριμένο, και το δείχνουμε μέσα από τις αποφάσεις και τις ενέργειες μας, πολιτικο-ιδεολογικό προσανατολισμό, είναι σεβαστή η άποψη και αυτών που διαφωνούν μαζί μας και αυτών που συμφωνούν μαζί μας, και σε αυτή τη βάση αν έχουμε κοινούς στόχους, κοινά οράματα είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε αμέσως», σημείωσε.

Ερωτηθείς με ποια κριτήρια έκανε την προσωπική του επιλογή σήμερα και σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι είναι η πρώτη φορά που η Πάφος θα αναδείξει πέντε Βουλευτές, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «ναι, η Πάφος θα βγάλει πέντε Βουλευτές σε αυτή την εκλογική διαδικασία. Έκανα την επιλογή μου στη βάση του ιδεολογικο-πολιτικού μου πλαισίου με το οποίο ασκούμε τη διακυβέρνηση του τόπου. Δεν λέω άλλα και πράττω διαφορετικά».

«Έχουμε ένα πρόγραμμα, ένα κοινωνικό συμβόλαιο με τον κυπριακό λαό το οποίο εφαρμόζουμε στη βάση του κοινωνικού φιλελευθερισμού και μέσα σε αυτό το πλαίσιο άσκησα το εκλογικό μου δικαίωμα»,πρόσθεσε.

Σε ερώτηση αν ψήφισε έναν ή δύο υποψηφίους, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «δεν έχει σημασία αν ψήφισα έναν ή δύο. Ψήφισα, άσκησα το εκλογικό μου δικαίωμα, δεν έκανα αποχή. Επέλεξα στη βάση που σας έχω αναφέρει».

Σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι ψήφισε γρήγορα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε «αλίμονο, έχω ξεκάθαρη άποψη μέσα στο πλαίσιο που σας προανέφερα για τον ιδεολογικο-πολιτικό μας προσανατολισμό. Θέλω να το αναφέρω, σε μια περίοδο που, όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και σε ευρωπαϊκό και σε διεθνές επίπεδο, κάποιοι ισχυρίζονται τα περί κατάρρευσης των ιδεολογιών, να μου επιτρέψετε να διαφωνήσω απόλυτα».

«Πρέπει να έχουμε μια σαφή ιδεολογικο-πολιτική κατεύθυνση, αυτό πράττουμε εμείς, σεβαστό αν κάποιοι άλλοι επιλέγουν κάτι διαφορετικό, και βάσει αυτού ασκούμε και πολιτική, επιλέγουμε και υποψήφιους Βουλευτές», ανέφερε.

Ο Ατάλ, ο οποίος είναι γραμματέας του κόμματος «Αναγέννηση» που πρόσκειται στον πρόεδρο Μακρόν, δήλωσε ότι οι καλύτερες μέρες για τη Γαλλία είναι μπροστά της και ότι «μια χώρα που είναι ενωμένη, όπως η Γαλλία, μπορεί να ελπίζει σε ένα καλύτερο μέλλον».

«Αγαπάω τη Γαλλία και τους Γάλλους και γι’ αυτό αποφάσισα να διεκδικήσω την προεδρία της Δημοκρατίας» δήλωσε ο πρώην πρωθυπουργός.

Στο μεταξύ η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του ακροδεξιού κόμματος «Εθνικός Συναγερμός», Μαρίν Λεπέν δήλωσε ότι, αν στις 7 Ιουλίου η γαλλική Δικαιοσύνη αποφασίσει οριστικά και αμετάκλητα ότι δεν θα μπορέσει να θέσει υποψηφιότητα στις ερχόμενες προεδρικές εκλογές λόγω της στέρησης του δικαιώματος του εκλέγεσθαι, τότε θα λάβει μέρος στην προεκλογική εκστρατεία υπέρ του προέδρου του κόμματος Τζορντάν Μπαρντελά.

Η Λεπέν δήλωσε ότι δεν προτίθεται να γίνει πρωθυπουργός αν ο Μπαρντελά κερδίσει τις προεδρικές εκλογές.