Σπύρος Σιδέρης

Πίσω από τις εκλογικές επιτυχίες, τις εσωκομματικές συγκρούσεις και τις αντιδράσεις των συντηρητικών κύκλων βρίσκεται μια μέθοδος που μετατρέπει τη θρησκευτική ταυτότητα από πιθανό μειονέκτημα σε στοιχείο μιας ευρύτερης πολιτικής πρότασης.

Η νέα γενιά αλλάζει τους συσχετισμούς

Η αρχή έγινε τον Νοέμβριο του 2025, όταν ο Ζοχράν Μαμντάνι εξελέγη ο πρώτος μουσουλμάνος δήμαρχος της Νέας Υόρκης. Παράλληλα, έγινε ο πρώτος δήμαρχος της πόλης με καταγωγή από τη Νότια Ασία και τόπο γέννησης την Αφρική.

Την ίδια βραδιά, η Γκαζάλα Χασμί έγινε η πρώτη μουσουλμάνα που εξελέγη σε εκτελεστικό αξίωμα σε επίπεδο Πολιτείας, καταλαμβάνοντας τη θέση της αναπληρώτριας κυβερνήτη της Βιρτζίνια.

Λίγους μήνες αργότερα, ο Αμπντούλ Ραχμάν αλ-Σαγίντ εξασφάλισε το χρίσμα των Δημοκρατικών για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν, ανοίγοντας τον δρόμο για μια αναμέτρηση με ιδιαίτερο πολιτικό και συμβολικό βάρος.

Οι τρεις τους δεν έχουν κοινή καταγωγή, ίδια διαδρομή ή ενιαίο πολιτικό πρόγραμμα. Η άνοδός τους, ωστόσο, δείχνει ότι οι μουσουλμάνοι υποψήφιοι δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως εξωτικές εξαιρέσεις του αμερικανικού συστήματος.

Δεν κερδίζουν επειδή είναι μουσουλμάνοι

Το κλειδί της επιτυχίας τους δεν βρίσκεται μόνο στη θρησκευτική τους ταυτότητα, αλλά κυρίως στον τρόπο με τον οποίο την εντάσσουν στη δημόσια παρουσία τους.

Αντί να χτίσουν τις εκστρατείες τους γύρω από το Ισλάμ, επικεντρώθηκαν σε ζητήματα που απασχολούν καθημερινά εκατομμύρια Αμερικανούς: την ακρίβεια, τη στέγαση, την υγειονομική περίθαλψη, τις συγκοινωνίες και την εκπαίδευση.

Ο Μαμντάνι υποσχέθηκε πάγωμα ορισμένων ενοικίων, δωρεάν λεωφορεία, δημοτικά παντοπωλεία και ενίσχυση της παιδικής φροντίδας. Ο Αλ-Σαγίντ έδωσε βάρος στον περιορισμό της επιρροής του μεγάλου χρήματος στην πολιτική και στην καθολικότερη πρόσβαση στην περίθαλψη. Η Χασμί πρόβαλε τη μείωση του κόστους ζωής, την εκπαίδευση και τη βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών.

Κοινό τους στοιχείο είναι ότι δεν ζητούν την ψήφο μόνο των μουσουλμάνων. Απευθύνονται σε εργαζομένους, νέους, ενοικιαστές, οικογένειες και ψηφοφόρους που αναζητούν πρακτικές λύσεις.

Η Γάζα επιτάχυνε μια πορεία που είχε ήδη αρχίσει

Ο πόλεμος στη Γάζα δεν δημιούργησε αυτή τη νέα πολιτική γενιά, αλλά επιτάχυνε την κινητοποίησή της.

Η οργή πολλών Αράβων και μουσουλμάνων ψηφοφόρων για τη στάση της κυβέρνησης του Τζο Μπάιντεν απέναντι στον πόλεμο μετατράπηκε σε οργανωμένη πίεση στο εσωτερικό των Δημοκρατικών.

Το κίνημα «Uncommitted» («Αδέσμευτοι») κάλεσε τους πολίτες να επιλέξουν την ψήφο διαμαρτυρίας στις εσωκομματικές εκλογές, αντί να στηρίξουν τον τότε πρόεδρο. Στο Μίσιγκαν, περισσότερο από το 13% των συμμετεχόντων στις προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών ακολούθησε αυτή τη γραμμή, προκαλώντας ανησυχία στην κομματική ηγεσία.

Η πολιτική παρουσία των μουσουλμάνων, πάντως, είχε αρχίσει να διευρύνεται πολύ νωρίτερα. Η εκλογή του Κιθ Έλισον στο Κογκρέσο το 2007, η είσοδος του Αντρέ Κάρσον και αργότερα η εκλογή των Ιλχάν Ομάρ και Ρασίντα Τλάιμπ δημιούργησαν την πρώτη σταθερή βάση.

Η οργάνωση απέναντι στο πολιτικό χρήμα

Καθοριστικό ρόλο στις πρόσφατες επιτυχίες έπαιξε η κινητοποίηση εθελοντών και η δουλειά από πόρτα σε πόρτα.

Η εκστρατεία του Μαμντάνι ξεκίνησε με περίπου 300 εθελοντές και εξελίχθηκε σε δίκτυο άνω των 10.000 ανθρώπων, με στόχο την άμεση επαφή με ένα εκατομμύριο νοικοκυριά.

Ο Αλ-Σαγίντ άρχισε με μόλις τέσσερα στελέχη, αλλά στη συνέχεια επισκέφθηκε 110 πόλεις, διοργάνωσε περισσότερες από 500 εκδηλώσεις και συγκρότησε ομάδα περίπου 12.000 εθελοντών.

Οι καμπάνιες αυτές βρέθηκαν αντιμέτωπες με αντιπάλους που διέθεταν πολύ μεγαλύτερη χρηματοδότηση και τη στήριξη ισχυρών πολιτικών μηχανισμών. Παρ’ όλα αυτά, η προσωπική επαφή, οι μικρές δωρεές και η τοπική οργάνωση αποδείχθηκαν ισχυρό αντίβαρο.

Η αντίδραση των Ρεπουμπλικανών

Η αυξανόμενη επιρροή μουσουλμάνων πολιτικών έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, κυρίως στη συντηρητική πτέρυγα των Ρεπουμπλικανών.

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε το γραφείο του Ρεπουμπλικανού βουλευτή Κιθ Σελφ, έως τον Ιούνιο του 2026 είχαν ενταχθεί 68 βουλευτές από 25 Πολιτείες στην κοινοβουλευτική ομάδα «Αμερική χωρίς Σαρία».

Δεν υπάρχουν ενδείξεις οργανωμένης προσπάθειας επιβολής της σαρία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η λειτουργία της ομάδας δείχνει περισσότερο μια απόπειρα πολιτικής συσπείρωσης ψηφοφόρων που αντιμετωπίζουν με φόβο ή καχυποψία τις δημογραφικές και πολιτισμικές αλλαγές στη χώρα.

Από την εκπροσώπηση στη διεκδίκηση της ηγεσίας

Οι μουσουλμάνοι αποτελούν λίγο περισσότερο από το 1% του ενήλικου πληθυσμού των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι ψήφοι τους, επομένως, δεν επαρκούν από μόνες τους για την εκλογή δημάρχων, κυβερνητών ή γερουσιαστών.

Σε αυτό ακριβώς βρίσκεται η εξήγηση της ανόδου τους. Οι συγκεκριμένοι πολιτικοί δεν περιορίζονται στην εκπροσώπηση μιας θρησκευτικής κοινότητας. Διεκδικούν τη στήριξη ενός πολυφυλετικού και κοινωνικά ετερόκλητου ακροατηρίου, προβάλλοντας προτάσεις για το εισόδημα, τη στέγαση, την υγεία και την καθημερινότητα.

Η παρουσία τους σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη συμβολική εκπροσώπηση στη διεκδίκηση πραγματικής εξουσίας. Οι μουσουλμάνοι πολιτικοί δεν ζητούν πλέον απλώς μια θέση στο τραπέζι των αποφάσεων. Ζητούν την εντολή να καθίσουν στην κεφαλή του.

Στις προκριματικές αυτές –που θεωρούνταν «τεστ» για το μέλλον του Δημοκρατικού Κόμματος– ο 41χρονος γιατρός κέρδισε, σύμφωνα με το NBC και το CNN, την κεντρώα, υποστηριζόμενη από το «κατεστημένο» των Δημοκρατικών, Χέιλι Στίβενς.

Η νίκη του δεν αφορά μόνο την επιλογή ενός υποψηφίου για μία κρίσιμη έδρα. Αποτελεί ταυτόχρονα ήττα για την κομματική ηγεσία των Δημοκρατικών, αμφισβήτηση της επιρροής των μεγάλων χρηματοδοτών και σαφή ένδειξη ότι η στάση απέναντι στο Ισραήλ εξελίσσεται σε μία από τις βαθύτερες διαχωριστικές γραμμές στο εσωτερικό του κόμματος.

Ο Ελ-Σαγέντ, γιατρός, πρώην αξιωματούχος δημόσιας υγείας και έντονος επικριτής της ισραηλινής πολιτικής, κατάφερε να ξεπεράσει μία πρωτοφανή οικονομική κινητοποίηση υπέρ της αντιπάλου του. Περίπου 60 εκατομμύρια δολάρια εξωτερικών δαπανών κατευθύνθηκαν στην αναμέτρηση για την ενίσχυση της Στίβενς, από τα οποία περίπου 32 εκατομμύρια αποδίδονται στην American Israel Public Affairs Committee, τη σκληρά φιλοϊσραηλινή οργάνωση που παρεμβαίνει συστηματικά στις αμερικανικές εκλογές.

Η εμπλοκή της AIPAC μετατράπηκε σε ένα από τα κεντρικά ζητήματα της προεκλογικής εκστρατείας. Για τους υποστηρικτές του Ελ-Σαγέντ, η τεράστια χρηματοδότηση αποτέλεσε απόδειξη ότι ισχυρά οργανωμένα συμφέροντα επιχειρούσαν να καθορίσουν το αποτέλεσμα μίας τοπικής εκλογικής διαδικασίας. Για τη Στίβενς και τους συμμάχους της, αντίθετα, η αναμέτρηση παρουσιάστηκε ως μάχη για τη διατήρηση μιας πολιτικά ασφαλέστερης και περισσότερο μετριοπαθούς υποψηφιότητας.

Μία νίκη απέναντι σε 60 εκατομμύρια δολάρια

Η εκστρατεία του Ελ-Σαγέντ βασίστηκε σε ένα καθαρά αντικαθεστωτικό αφήγημα. Υποστήριξε ότι οι ψηφοφόροι, ανεξαρτήτως ιδεολογικής τοποθέτησης, είναι κουρασμένοι από ένα πολιτικό σύστημα που ευνοεί τους μεγάλους χρηματοδότες και απομακρύνεται από τις καθημερινές ανάγκες των πολιτών. Η υπεράσπιση της καθολικής υγειονομικής περίθαλψης, η κριτική προς την οικονομική ελίτ και η απόρριψη της άνευ όρων αμερικανικής υποστήριξης προς το Ισραήλ αποτέλεσαν τους βασικούς πυλώνες της υποψηφιότητάς του.

Λίγες ώρες πριν οριστικοποιηθεί το αποτέλεσμα, δήλωσε στους υποστηρικτές του ότι, σε περίπτωση νίκης, η εκστρατεία του θα είχε δεχθεί ένα οικονομικό πλήγμα δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων και θα είχε καταφέρει να παραμείνει όρθια. Η δήλωση συμπύκνωνε το βασικό επιχείρημα της καμπάνιας: ότι μία οργανωμένη πολιτική βάση μπορεί να επικρατήσει ακόμη και όταν βρίσκεται αντιμέτωπη με συντριπτικά μεγαλύτερους οικονομικούς πόρους. Ο Ελ-Σαγέντ αναγνώρισε, πάντως, το βάθος του εσωκομματικού διχασμού. Μετά την επικράτησή του, τόνισε ότι η επόμενη ημέρα θα πρέπει να αφιερωθεί στην αποκατάσταση των σχέσεων ανάμεσα στις δύο πτέρυγες του κόμματος. Η ενότητα, ωστόσο, δεν θα είναι εύκολη, ίσως το αντίθετο…

Ο φόβος των Δημοκρατικών

Η ηγεσία των Δημοκρατικών είχε συσπειρωθεί γύρω από τη Στίβενς, θεωρώντας ότι μία κεντρώα υποψηφιότητα θα είχε περισσότερες πιθανότητες να διατηρήσει την έδρα στις γενικές εκλογές.

Το Μίσιγκαν αποτελεί μία από τις κρίσιμες πολιτείες που μπορούν να καθορίσουν ποιο κόμμα θα ελέγχει τη Γερουσία. Ο Ελ-Σαγέντ θα αντιμετωπίσει τον πρώην Ρεπουμπλικανό βουλευτή Μάικ Ρότζερς σε μία αναμέτρηση που αναμένεται να προσελκύσει τεράστια πολιτική και οικονομική προσοχή. Οι Δημοκρατικοί φοβούνταν ότι οι αριστερές θέσεις του Ελ-Σαγέντ, ιδιαίτερα για το Ισραήλ και την καθολική δημόσια υγειονομική κάλυψη, θα μπορούσαν να αποξενώσουν τους κεντρώους και ανεξάρτητους ψηφοφόρους.

Ο ίδιος και οι σύμμαχοί του υποστηρίζουν το αντίθετο: ότι η παραδοσιακή μετριοπαθής στρατηγική δεν αρκεί πλέον για να κινητοποιήσει την εκλογική βάση και ότι ένας υποψήφιος με καθαρό πολιτικό στίγμα μπορεί να προσελκύσει ψηφοφόρους που έχουν απομακρυνθεί από το πολιτικό σύστημα. Η μάχη του φθινοπώρου θα αποτελέσει επομένως ένα κρίσιμο τεστ.

Θα δείξει εάν ο αριστερός οικονομικός λαϊκισμός μπορεί να επικρατήσει όχι μόνο στις εσωκομματικές εκλογές, όπου κυριαρχούν οι πλέον ενεργοί ψηφοφόροι, αλλά και σε μία αμφίρροπη πολιτεία απέναντι σε έναν Ρεπουμπλικανό αντίπαλο.

Το Ισραήλ ως εσωκομματικό ρήγμα

Η αναμέτρηση στο Μίσιγκαν ανέδειξε πόσο βαθιά έχει διεισδύσει η σύγκρουση για το Ισραήλ στην πολιτική ταυτότητα των Δημοκρατικών. Για δεκαετίες, η ισχυρή αμερικανική υποστήριξη προς το Ισραήλ αποτελούσε σχεδόν αυτονόητη θέση και για τα δύο μεγάλα κόμματα. Η ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα και οι πολεμικές επιχειρήσεις των τελευταίων ετών έχουν όμως μεταβάλει σημαντικά τις διαθέσεις των νεότερων, των προοδευτικών και πολλών Αραβοαμερικανών ψηφοφόρων. Η συγκεκριμένη παράμετρος έχει ιδιαίτερη βαρύτητα στο Μίσιγκαν, όπου ζει μία από τις μεγαλύτερες αραβοαμερικανικές κοινότητες των ΗΠΑ.

Η ανοιχτή κριτική του Ελ-Σαγέντ προς το Ισραήλ τον βοήθησε να συσπειρώσει ψηφοφόρους που θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον παρέχει ανεξέλεγκτη πολιτική και στρατιωτική υποστήριξη στην ισραηλινή κυβέρνηση. Ταυτόχρονα, η ήττα της Στίβενς, μίας ένθερμης συμμάχου του Ισραήλ, παρά την τεράστια οικονομική ενίσχυσή της, θα τροφοδοτήσει τη συζήτηση για τα όρια της επιρροής της AIPAC. Η οργάνωση παραμένει ένας από τους ισχυρότερους παράγοντες της αμερικανικής πολιτικής χρηματοδότησης. Ωστόσο, το αποτέλεσμα στο Μίσιγκαν δείχνει ότι η μαζική διαφημιστική δαπάνη δεν αρκεί πάντοτε για να ανατρέψει μία ισχυρή πολιτική δυναμική – και μπορεί ακόμη και να ενισχύσει την αφήγηση του υποψηφίου που παρουσιάζεται ως στόχος οργανωμένων συμφερόντων.

Μικτή εικόνα για την αριστερή πτέρυγα

Η εκλογική βραδιά δεν ήταν, πάντως, ένας συνολικός θρίαμβος για τους προοδευτικούς. Στο Μιζούρι, ο βουλευτής Γουέσλι Μπελ απέκρουσε την προσπάθεια επιστροφής της πρώην βουλευτού Κόρι Μπους, μίας από τις γνωστότερες εκπροσώπους της αριστερής πτέρυγας και πρώην μέλους της ομάδας προοδευτικών γυναικών στο Κογκρέσο που έγινε γνωστή ως «Squad».

Η Μπους, δημοκρατική σοσιαλίστρια και επίσης έντονη επικρίτρια του Ισραήλ, είχε χάσει την έδρα της από τον Μπελ δύο χρόνια νωρίτερα. Η αποτυχημένη προσπάθεια επανόδου της έδειξε ότι το κομματικό κατεστημένο εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρά ερείσματα και ότι η προοδευτική δυναμική δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις πολιτείες.

Στο Μίσιγκαν, ωστόσο, οι προοδευτικοί κατέγραψαν ακόμη μία σημαντική νίκη. Ο οργανωτής Γουίλιαμ Λόρενς επικράτησε δύο κεντρώων υποψηφίων σε προκριματική εκλογή για τη Βουλή των Αντιπροσώπων σε περιφέρεια που περιλαμβάνει το Λάνσινγκ. Ο Λόρενς θα αντιμετωπίσει τον Ρεπουμπλικανό βουλευτή Τομ Μπάρετ σε μία ανταγωνιστική εκλογική περιφέρεια. Και αυτή η αναμέτρηση θα αποτελέσει δοκιμασία για το κατά πόσο η αριστερή, λαϊκιστική πολιτική μπορεί να κερδίσει σε περιοχές που δεν είναι ασφαλή προπύργια των Δημοκρατικών.

Το μεγάλο στοίχημα του Νοεμβρίου

Η νίκη του Ελ-Σαγέντ είναι αναμφίβολα μία επιτυχία υψηλού συμβολισμού για την αμερικανική πολιτική αριστερά. Απέδειξε ότι ένας προοδευτικός υποψήφιος μπορεί να νικήσει την επίσημη κομματική επιλογή, να αντέξει απέναντι σε δεκάδες εκατομμύρια δολάρια εξωτερικής χρηματοδότησης και να μετατρέψει την αντίθεσή του στο Ισραήλ σε δομικό πολιτικό ζήτημα. Η πραγματική δοκιμασία, όμως, αρχίζει τώρα.

Στις γενικές εκλογές ο Ελ-Σαγέντ δεν θα χρειαστεί μόνο τους προοδευτικούς ψηφοφόρους που τον οδήγησαν στη νίκη. Θα πρέπει να ενώσει ένα βαθιά διχασμένο κόμμα, να προσελκύσει κεντρώους και ανεξάρτητους και να αποδείξει ότι η πολιτική του πρόταση μπορεί να κερδίσει μία ολόκληρη πολιτεία.

Εάν τα καταφέρει, η νίκη του δεν θα εξασφαλίσει απλώς μία κρίσιμη έδρα στους Δημοκρατικούς. Θα ενισχύσει την άποψη ότι η αριστερή πτέρυγα μπορεί να αποτελέσει εκλογική δύναμη ακόμη και στις πιο αμφίρροπες περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών.

Εάν αποτύχει, οι κεντρώοι θα επικαλεστούν το αποτέλεσμα ως απόδειξη ότι οι προοδευτικοί μπορούν να κερδίζουν τις εσωκομματικές μάχες, αλλά όχι απαραίτητα τις εκλογές που κρίνουν την εξουσία.

Παράλληλα ξεκαθαρίζει ότι ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει την εξάντληξη της συνταγματικής θητείας με τις κάλπες να στήνονται το 2027.

Συνέντευξη στον Χρόνη Διαμαντόπουλο

–Κυρία υφυπουργέ, η κυβέρνηση ανακοίνωσε την πλήρη κατάργηση της προσωπικής διαφοράς στις συντάξεις· Υπάρχει κάποιο χρονοδιάγραμμα για την κατάργηση στο σύνολό του, του λεγόμενου  «νόμου Κατρούγκαλου» όπως είχε πει ο πρωθυπουργός πριν από 7 χρόνια;

Η κυβέρνηση έχει αποδείξει στην πράξη ότι προχωρά στην άρση των αδικιών που δημιούργησε ο νόμος Κατρούγκαλου, πάντα με υπευθυνότητα και με σεβασμό στις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας. Η πρόσφατη ρύθμιση για την κατάργηση της περικοπής στις συντάξεις χηρείας μετά την τριετία και η λήψη δυο εθνικών συντάξεων, όταν σωρεύονται συνταξιοδοτικό από ίδιο δικαίωμα με σύνταξη χηρείας, καταργεί ακόμη δύο προβληματικές διατάξεις του νόμου αυτού, κλείνοντας μια εκκρεμότητα που ταλαιπωρούσε χιλιάδες οικογένειες για σχεδόν μία δεκαετία.

Η παρέμβαση αυτή εντάσσεται σε μια συνολική στρατηγική αλλαγών στο ασφαλιστικό σύστημα. Ήδη αυξήσαμε τα ποσοστά αναπλήρωσης της σύνταξης για ασφαλισμένους με 30 έως 40 έτη ασφάλισης, καταργήσαμε την περικοπή στις συντάξεις των εργαζόμενων συνταξιούχων, ενώ από το 2027 καταργείται οριστικά και η προσωπική διαφορά. Παράλληλα, ενισχύουμε διαρκώς το εισόδημα των συνταξιούχων με διαδοχικές αυξήσεις στις συντάξεις και την ετήσια οικονομική ενίσχυση των 300 ευρώ.

Η κατεύθυνσή μας είναι σταθερή: όπου υπάρχουν άδικες διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου ή παλαιότερων μνημονιακών νόμων, τις εξορθολογίζουμε ή τις καταργούμε, όταν το επιτρέπουν οι αντοχές της οικονομίας και του ασφαλιστικού συστήματος. Με συνέπεια, κοινωνική ευαισθησία και υπευθυνότητα συνεχίζουμε να χτίζουμε ένα δικαιότερο και πιο αυθεντικό ασφαλιστικό σύστημα για όλους.

–Με δεδομένη τη θέση σας ότι η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος «χτίζεται τώρα για το μέλλον», ποιες είναι οι βασικές μεταρρυθμίσεις που θωρακίζουν το σύστημα έναντι των δημογραφικών προκλήσεων;

 Η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί τη μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη πρόκληση για το ασφαλιστικό σύστημα, γι’ αυτό και απαιτεί μια ολοκληρωμένη στρατηγική. Βασική προϋπόθεση είναι η αύξηση της απασχόλησης και η διεύρυνση του εργατικού δυναμικού, ώστε περισσότεροι εργαζόμενοι να καταβάλλουν εισφορές. Για τον λόγο αυτό, εφαρμόζουμε ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης με έμφαση στους νέους, τις γυναίκες, τα άτομα με αναπηρία και τους μεγαλύτερους σε ηλικία εργαζόμενους.

Παράλληλα, ενισχύουμε την εισπραξιμότητα των εισφορών, αξιοποιώντας σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, όπως η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας και ο ψηφιακός μετασχηματισμός του e-ΕΦΚΑ, που συμβάλλουν στον περιορισμό της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας και της εισφοροδιαφυγής.

Ταυτόχρονα, ενισχύουμε θεσμικά τη λειτουργία του ΤΕΚΑ για τη δημιουργία συνταξιοδοτικών αποταμιεύσεων για τη νέα γενιά. Παράλληλα, ενισχύουμε τον δεύτερο πυλώνα με το νέο νομοσχέδιο για την επαγγελματική ασφάλιση, προσφέροντας περισσότερες δυνατότητες συμπληρωματικού εισοδήματος σε εργαζόμενους και επιχειρήσεις.

Στην ίδια κατεύθυνση, στηρίζουμε την ενεργό γήρανση, επιτρέποντας στους συνταξιούχους να συνεχίσουν να εργάζονται χωρίς περικοπή της σύνταξής τους, ενώ ενισχύουμε τις οικογένειες με μέτρα, όπως η επέκταση της ειδικής άδειας μητρότητας στις μη μισθωτές, στις ελεύθερες επαγγελματίες και τις αγρότισσες από τους έξι στους εννέα μήνες.

Η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού διασφαλίζεται μέσα από περισσότερη εργασία, ανάπτυξη, αποταμίευση και σταθερές μεταρρυθμίσεις με ορίζοντα τις επόμενες δεκαετίες.

–Κυρία Ευθυμίου πώς ακριβώς σκοπεύει το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Πολιτικής να αξιοποιήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη ως «σύγχρονο εργαλείο» για τη διασφάλιση της σταθερότητας και της αποτελεσματικότητας του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος;

Το μέλλον του κοινωνικού κράτους θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητά του να προσαρμοστεί ταυτόχρονα στη δημογραφική γήρανση και στην τεχνολογική επανάσταση. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί αυτοσκοπό ούτε υποκαθιστά τον άνθρωπο. Είναι ένα σύγχρονο εργαλείο που μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα, τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος.

Μπορεί να συμβάλει στην αυτοματοποίηση διαδικασιών, στη μείωση της γραφειοκρατίας, στον αποτελεσματικότερο εντοπισμό παρατυπιών, αλλά και να διευκολύνει τους πολίτες να λαμβάνουν τις παροχές που δικαιούνται, αντιμετωπίζοντας το φαινόμενο της «μη ανάληψης παροχών» που έχει αναδείξει και ο ΟΟΣΑ. Παράλληλα, η καλύτερη διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων μειώνει το διοικητικό κόστος και βελτιώνει τις υπηρεσίες προς τους ασφαλισμένους.

Η Ελλάδα έχει ήδη κάνει σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Στον e-ΕΦΚΑ υλοποιείται το νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα και προχωρά η ψηφιοποίηση 53 εκατομμυρίων σελίδων ασφαλιστικού βίου με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ταχύτερη απονομή συντάξεων, μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.

Η πρόκληση δεν είναι αν η τεχνητή νοημοσύνη θα εισέλθει στην κοινωνική ασφάλιση – αυτό ήδη συμβαίνει. Η πρόκληση είναι να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητές της με ανθρώπινη εποπτεία και σεβασμό στα δικαιώματα των πολιτών, ώστε να οικοδομήσουμε ένα κοινωνικό κράτος πιο αποτελεσματικό, πιο δίκαιο και πιο ανθεκτικό στις προκλήσεις του μέλλοντος.

–Στο πλαίσιο της «Επόμενης Μέρας της Κοινωνικής Συμφωνίας», ποιες πρωτοβουλίες αναλαμβάνετε για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και την εδραίωση μιας νέας εποχής διαλόγου;

Η «Επόμενη Μέρα της Κοινωνικής Συμφωνίας» δεν είναι απλώς ένα νέο νομοθέτημα. Είναι μια νέα φιλοσοφία συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας, εργαζομένων και εργοδοτών. Για πρώτη φορά, η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία διαμορφώθηκε από κοινού με όλους τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους και αποτυπώθηκε σε νόμο, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις στη χώρα μας.

Με το νέο πλαίσιο ενισχύουμε τη συλλογική αυτονομία, δημιουργούμε ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για την υπογραφή περισσότερων συλλογικών συμβάσεων και υλοποιούμε τη δέσμευσή μας για σταδιακή αύξηση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές μας υποχρεώσεις. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι εδραιώνουμε έναν μόνιμο και ουσιαστικό κοινωνικό διάλογο, ώστε οι αλλαγές στην αγορά εργασίας να αποτελούν προϊόν συνεννόησης και όχι μονομερών αποφάσεων.

Τα πρώτα απτά αποτελέσματα της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ), αποτυπώνονται ήδη στην αγορά εργασίας.

Λίγους μόλις μήνες μετά την υπογραφή της, ακολούθησε η σύναψη νέων Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας σε σειρά κλάδων της οικονομίας, όπως στον τουρισμό και στην εστίαση, στα ζαχαρώδη προϊόντα και στην αρτοποιία, καθώς και στους τεχνολόγους και επιστήμονες τροφίμων. Περισσότεροι από 400.000 εργαζόμενοι καλύπτονται πλέον από τους όρους των συμβάσεων αυτών, γεγονός που διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής των συλλογικών ρυθμίσεων.

Οι συμβάσεις αυτές συμβάλλουν στη βελτίωση των αποδοχών, στην ενίσχυση της απασχόλησης και στη διαμόρφωση ενός πιο σταθερού και σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος.

–Η ΝΔ, φαίνεται ότι πιέζεται καθώς από τις δημοσκοπήσεις δεν προκύπτει σε καμία περίπτωση η λεγόμενη «αυτοδυναμία». Κάτι που μπορεί να εξελιχθεί δυσμενέστερα εάν δούμε και έναν νέο κόμμα υπό τον κ. Σαμαρά. Με ποιον ή ποιους μπορεί να συνεργαστεί η ΝΔ την επόμενη ημέρα των εκλογών;

Η Νέα Δημοκρατία έχει ξεκάθαρο στόχο την αυτοδυναμία, γιατί η χώρα χρειάζεται σταθερές κυβερνήσεις με καθαρή εντολή και συγκεκριμένο σχέδιο μεταρρυθμίσεων. Και αυτό δεν είναι αλαζονικό, αλλά προκρίνεται από την πραγματικότητα, Θα ζητήσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών με βάση το έργο που έχουμε υλοποιήσει και το ολοκληρωμένο πρόγραμμα που θα παρουσιάσουμε για την επόμενη τετραετία, όχι με υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα.

Δε συμμετέχουμε σε σενάρια περί μετεκλογικών συνεργασιών ούτε σχολιάζουμε υποθετικές εξελίξεις. Οι κυβερνήσεις δε διαμορφώνονται μέσα από πολιτικές εικασίες, αλλά από την ετυμηγορία των πολιτών. Όσον αφορά τα σενάρια για την ίδρυση κόμματος του κ. Σαμαρά, δε σχολιάζουμε υποθέσεις. Πρόκειται για μια ιστορική προσωπικότητα της παράταξης και κάθε πραγματικό πολιτικό δεδομένο αξιολογείται, εφόσον προκύψει.

Σε μια περίοδο έντονων διεθνών προκλήσεων, η πολιτική σταθερότητα είναι απαραίτητη προϋπόθεση, για να συνεχίσει η χώρα να προχωρά μπροστά. Γι’ αυτό ζητούμε από τους πολίτες να μας κρίνουν με βάση το έργο, τις μεταρρυθμίσεις που υλοποιήσαμε και το σχέδιό μας για την Ελλάδα της επόμενης ημέρας.

–Τον προσεχή Νοέμβριο αναμένεται στο εφετείο η δίκη για τις υποκλοπές, ενώ επίσης είναι πιθανή η παραπομπή στο Ειδικό δικαστήριο του πρώην υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ κ. Τριαντόπουλου για το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών. Την ίδια στιγμή ένας πρώην Πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, στέλεχος – και πολιτευτής – της ΝΔ έχει καταδικαστεί σε πρώτο βαθμό για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Μήπως τελικά οι εκλογές θα γίνουν νωρίτερα και όχι ο 2027;

Η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι η πρόθεσή της είναι να εξαντλήσει τη συνταγματική της θητεία και οι επόμενες εθνικές εκλογές θα πραγματοποιηθούν το 2027. Δεν υπάρχει κανένας σχεδιασμός για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, καθώς προτεραιότητά μας είναι η ολοκλήρωση του κυβερνητικού έργου και η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που έχουμε δεσμευτεί να προχωρήσουμε.

Σε ό,τι αφορά τις υποθέσεις που αναφέρετε, η θέση μας είναι σταθερή: έχουμε απόλυτο σεβασμό στη Δικαιοσύνη και δε σχολιάζουμε εκκρεμείς δικαστικές διαδικασίες. Για την υπόθεση του κ. Τριαντόπουλου, ο οποίος σαφώς έχει το τεκμήριο της αθωότητας, θα αναμένουμε τις οριστικές αποφάσεις της Δικαιοσύνης, όπως κάνουμε σε κάθε περίπτωση.

Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αρνηθήκαμε ποτέ ότι υπήρξαν σοβαρά και διαχρονικά προβλήματα. Επιχειρήσαμε να τα αντιμετωπίσουμε και, όταν διαπιστώθηκε ότι απαιτούνταν μια πιο ριζική λύση, προχωρήσαμε στη μεταφορά της αρμοδιότητας των αγροτικών επιδοτήσεων στην ΑΑΔΕ. Ήταν μια δύσκολη αλλά αναγκαία μεταρρύθμιση που διασφαλίζει μεγαλύτερη διαφάνεια και ορθότερη καταβολή των ενισχύσεων. Παράλληλα, στηρίζουμε θεσμικά το έργο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και της Ελληνικής Δικαιοσύνης. Όπου υπάρχουν ευθύνες, αυτές πρέπει να διερευνηθούν και να αποδοθούν, με απόλυτο σεβασμό, όμως, στο τεκμήριο αθωότητας και χωρίς πολιτικές δίκες πριν αποφανθούν τα δικαστήρια.

Εμείς δεν πολιτευόμαστε με βάση τη φημολογία ή τις δικαστικές εκκρεμότητες, αλλά με βάση το έργο μας και τη σταθερότητα που έχει ανάγκη η χώρα. Οι πολίτες θα μας κρίνουν το 2027 για όσα πετύχαμε και για το σχέδιο που καταθέτουμε για την επόμενη ημέρα.

«Γνωρίζετε ότι οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027», είπε απευθυνόμενος στους υπουργούς, ενώ τους κάλεσε να υπερασπίζονται το κυβερνητικό έργο στις δημόσιες εμφανίσεις τους.

Πιο αναλυτικά, απευθυνόμενος στα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε:

«Γνωρίζετε ότι οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027. Έχουμε μέχρι τότε ικανό χρόνο να συνεχίσουμε με παραδοτέα σε όλα τα Υπουργεία. Θα χρειαστεί μεγαλύτερο διάστημα ούτως ώστε να μπορέσουμε καταρχάς όλοι να ενημερωθούμε και κυρίως τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου αλλά και η κοινοβουλευτική ομάδα, για το σύνολο του έργου και αυτό να εξηγηθεί στον κόσμο με μεγάλη έμφαση σε έργα τοπικού και περιφερειακού ενδιαφέροντος τα οποία τώρα ολοκληρώνονται ή έχουν ολοκληρωθεί.

Χρειάζεται μεγαλύτερη και πιο έντονη παρουσία των Υπουργών στα Μέσα Ενημέρωσης -και ειδικά στα Περιφερειακά Μέσα– και εδώ θέλω να τονίσω ότι οι υπουργοί δεν πρέπει να βγαίνουν μόνο για το χαρτοφυλάκιο τους αλλά να υπερασπίζονται συνολικά το κυβερνητικό έργο για το οποίο πρέπει να είναι καλά ενημερωμένοι. 

Μπορούμε και το πιστεύω, να πάμε ακόμη καλύτερα πολύ καλύτερα απ’ ό,τι μας δίνουν οι δημοσκοπήσεις. Μόνο εμείς έχουμε σχέδιο. Στη ΔΕΘ -κι αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό- θα ξεδιπλώσουμε τους πρώτους άξονες για το τι θέλουμε να κάνουμε μέχρι το 2030. 

Ο χρόνος δουλεύει υπέρ μας, αναδεικνύεται η γύμνια των πολιτικών αντιπάλων μας κι εμείς μπορούμε να ξεδιπλώσουμε το σχέδιό μας. Μη φοβάστε τον πολιτικό χρόνο».

Ο πρωθυπουργός έκλεισε την παρέμβασή του, επισημαίνοντας και πάλι ότι «Ήρθε η ώρα να δράσουμε ακόμη περισσότερο, στο πλαίσιο ενός συλλογικού πολιτικού κέντρου».

Σπύρος Σιδέρης

Στην Ιερουσαλήμ, κυβερνητικά στελέχη, στρατιωτικοί και κομματικοί μηχανισμοί γνωρίζουν ότι η κάλπη δεν θα κρίνει μόνο την πολιτική επιβίωση του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Θα δείξει αν η ισραηλινή κοινωνία εξακολουθεί να εμπιστεύεται την κυβέρνηση που διαχειρίστηκε τη μεγαλύτερη κρίση ασφαλείας στην ιστορία της χώρας ή αν η συσσωρευμένη δυσαρέσκεια έχει ήδη περάσει το σημείο χωρίς επιστροφή.

Η 7η Οκτωβρίου επιστρέφει στην κάλπη

Σχεδόν τρία χρόνια μετά την επίθεση της Χαμάς, η πολιτική και επιχειρησιακή ευθύνη παραμένει ανοιχτή πληγή.

Η αντιπολίτευση έχει δεσμευθεί ότι, εφόσον κερδίσει τις εκλογές, θα συγκροτήσει ανεξάρτητη κρατική επιτροπή για να διερευνήσει τις παραλείψεις που προηγήθηκαν της επίθεσης. Η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου απορρίπτει τη συγκεκριμένη πρόταση, επιμένοντας ότι το μεγαλύτερο βάρος της αποτυχίας ανήκει στις υπηρεσίες ασφαλείας. Αντί για ανεξάρτητη εθνική επιτροπή, προτείνει ένα μικτό σχήμα, τα μέλη του οποίου θα επιλεγούν και από πολιτικούς.

Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να ελέγξει την έρευνα και να προστατεύσει τους πολιτικά υπεύθυνους. Η σύγκρουση αυτή αναμένεται να κυριαρχήσει στην προεκλογική περίοδο, καθώς αγγίζει το πιο ευαίσθητο ερώτημα για τους ψηφοφόρους: ποιος γνώριζε, ποιος απέτυχε και ποιος πρέπει να λογοδοτήσει.

Ένα κράτος σε μόνιμη επιστράτευση

Για δεκαετίες, η στρατηγική ασφαλείας του Ισραήλ στηριζόταν στην ισχύ των υπηρεσιών πληροφοριών, στην αποτροπή και στις σύντομες στρατιωτικές επιχειρήσεις. Μετά το 2023, αυτή η αντίληψη κατέρρευσε.

Οι επιχειρήσεις στη Γάζα, η στρατιωτική παρουσία στον νότιο Λίβανο, οι κινήσεις στη Συρία, οι επιχειρήσεις στη Δυτική Όχθη, τα πλήγματα κατά των Χούθι στην Υεμένη και η αντιπαράθεση με το Ιράν έχουν επιβάλει στο Ισραήλ μια διαρκή πολεμική ετοιμότητα.

Δεκάδες χιλιάδες έφεδροι έχουν κληθεί επανειλημμένα στις μονάδες τους, με βαρύ κόστος για τις οικογένειες, την εργασία και τις επιχειρήσεις τους. Την ίδια στιγμή, οι στρατιωτικές ηγεσίες προειδοποιούν για ελλείψεις προσωπικού.

Το δίλημμα είναι πλέον συγκεκριμένο: μπορεί το Ισραήλ να διατηρεί ανοιχτά τόσα μέτωπα χωρίς να εξαντλήσει τον στρατό, την οικονομία και την κοινωνική του συνοχή;

Η θητεία των Χαρεντί απειλεί τις συμμαχίες

Η υποχρεωτική στράτευση των Χαρεντί, των υπερορθόδοξων Εβραίων, έχει εξελιχθεί σε μείζον πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα.

Τα θρησκευτικά κόμματα απαιτούν να διατηρηθούν οι εξαιρέσεις για τους σπουδαστές των θρησκευτικών σχολών. Το Λικούντ του Νετανιάχου στηρίζει αυτή τη γραμμή, καθώς εξαρτάται από τους υπερορθόδοξους εταίρους του για τον σχηματισμό κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν την κατάργηση των εξαιρέσεων και δηλώνουν ότι δεν θα συμμετάσχουν σε κυβέρνηση που θα στηρίζεται στα κόμματα των Χαρεντί.

Η διαμάχη ξεπερνά τα όρια της στρατιωτικής θητείας. Αφορά τον χαρακτήρα του κράτους, τη σχέση θρησκείας και δημόσιας ζωής και το αν τα βάρη της ασφάλειας κατανέμονται δίκαια μεταξύ των πολιτών.

Η ακρίβεια χτυπά τα νοικοκυριά

Παρά την κυριαρχία των θεμάτων ασφαλείας, η καθημερινότητα παραμένει κρίσιμο κριτήριο ψήφου.

Το Ισραήλ εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις ακριβότερες χώρες του κόσμου για τη στέγαση, τα τρόφιμα και βασικά αγαθά, ενώ οι μέσοι μισθοί υπολείπονται των αντίστοιχων επιπέδων άλλων ανεπτυγμένων οικονομιών.

Οι ειδικοί αποδίδουν το πρόβλημα στη μικρή προσφορά κατοικιών, στους εμπορικούς περιορισμούς και στον περιορισμένο ανταγωνισμό σε βασικούς κλάδους.

Οι πόλεμοι επιβάρυναν ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Από το 2023, οι αμυντικές δαπάνες έχουν αυξηθεί δραματικά, πιέζοντας τον κρατικό προϋπολογισμό και περιορίζοντας τα περιθώρια για κοινωνικές παροχές, στέγαση και ενίσχυση των εισοδημάτων.

Η κάλπη θα κρίνει περισσότερα από μια κυβέρνηση

Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου θα κριθούν σε τέσσερα καθαρά μέτωπα: λογοδοσία, ασφάλεια, στρατιωτική θητεία και οικονομία.

Για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, το διακύβευμα είναι προσωπικό και πολιτικό. Για τους αντιπάλους του, είναι η πρώτη πραγματική ευκαιρία να μετατρέψουν την οργή για τη 7η Οκτωβρίου και την κόπωση από τον πόλεμο σε αλλαγή εξουσίας.

Το βράδυ των εκλογών δεν θα φανεί μόνο ποιος θα ελέγξει την επόμενη Κνεσέτ. Θα φανεί αν ο Νετανιάχου παραμένει ο κυρίαρχος του ισραηλινού πολιτικού συστήματος ή αν οι κρίσεις που διαχειρίστηκε έχουν ήδη αρχίσει να τον παρασύρουν.

«Η κυβέρνηση υλοποιεί ένα τετραετές πρόγραμμα με γνώμονα και σημείο αφετηρίας την εντολή που λάβαμε από τον ελληνικό λαό στις διπλές εκλογές το 2023», ανέφερε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξη που παραχώρησε στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN.

Επεσήμανε ότι στο προγραμματισμό της κυβέρνησης υπάρχει η δρομολόγηση και η παράδοση πολλών έργων υποδομής για τα οποία είχε δεσμευθεί. «Ο Ε65 είναι ο τελευταίος μεγάλος ηπειρωτικός αυτοκινητόδρομος που παραδίδεται από αυτήν την κυβέρνηση και πιστεύω ακράδαντα ότι θα αλλάξει τη μοίρα της Δυτικής Μακεδονίας, ταυτόχρονα θα συνδέσει τρεις περιφέρειες, την Ήπειρο, τη Δυτική Μακεδονία και τη Θεσσαλία και θα δώσει μία εναλλακτική δίοδο πρόσβασης από τη νότια προς τη βόρεια Ελλάδα και αντίστροφα». «Από τώρα μέχρι την εξάντληση της θητείας μας θα εξακολουθούμε να υλοποιούμε το πρόγραμμά μας», τόνισε.

Ως προς την κινητικότητα που εκλαμβάνεται πολλές φορές ως πρόβα τζενεράλε για ενδεχόμενες εκλογές που επανέλαβε ότι δεν θα γίνουν το φθινόπωρο επεσήμανε ότι «δεν σταματάει μια κυβέρνηση το έργο της επειδή εισήλθαμε στον τέταρτο χρόνο της θητείας. Έχουμε ακόμα έναν πλούσιο προγραμματισμό κυβερνητικού έργο. Πολλά έργα που σχεδιάζονται σήμερα θα υλοποιηθούν στην επόμενη τετραετία». Υπογράμμισε ότι η κινητικότητα δεν είναι ασυνήθιστη και «η προεκλογική περίοδος ξεκίνησε την πρώτη μέρα μετά τις εκλογές του 2023».

Για τα μέτρα που θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ

Σχετικά με τις εξαγγελίες για θέματα οικονομίας ο πρωθυπουργός τόνισε ότι «στη ΔΕΘ θα παρουσιάσουμε και τον οικονομικό προγραμματισμό για τον επόμενο χρόνο κι ένα πρόγραμμα τετραετίας». Εξήγησε ότι σε μια χώρα που έχει τραυματιστεί πολλαπλά από υπερβάσεις δαπανών, μεγάλα ελλείμματα και μεγάλα χρέη κι έχει βιώσει στο πετσί τις κάλπικες υποσχέσεις θεωρεί υποχρέωση να παρουσιάσει ένα σοβαρό σχέδιο και κοστολογημένες δεσμεύσεις. Είναι και αστείο να τσακωνόμαστε για τη 13η σύνταξη, είπε, και ζήτησε από τον κ. Ανδρουλάκη να κάνει το προφανές και να ρωτήσει το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους ή το αρμόδιο Συμβούλιο της Βουλής πόσο θα κοστίσει.

«Είναι πολύ εύκολο στην παρούσα συγκυρία να υπόσχεσαι μέτρα τα οποία ξέρεις ότι δεν θα κληθείς να υλοποιήσεις. Εγώ δεν θα μπω στον πειρασμό να ανοίξω το πουγκί ή να υπόσχομαι πράγματα τα οποία ξέρω ότι δεν θα υλοποιήσω. Έτσι εκλέχτηκα δύο φορές πρωθυπουργός και μ’ αυτόν τον τρόπο χτίζω σχέσεις εμπιστοσύνης που προσδοκά η ελληνική κοινωνία από τον πρωθυπουργό», είπε.

Μικρομεσαίοι και ελεύθεροι επαγγελματίες στο «μικροσκόπιο» της κυβέρνησης ενόψει ΔΕΘ

Σχετικά με τις εξαγγελίες για θέματα οικονομίας ο πρωθυπουργός τόνισε ότι «στη ΔΕΘ θα παρουσιάσουμε και τον οικονομικό προγραμματισμό για τον επόμενο χρόνο κι ένα πρόγραμμα τετραετίας». Εξήγησε ότι σε μια χώρα που έχει τραυματιστεί πολλαπλά από υπερβάσεις δαπανών, μεγάλα ελλείμματα και μεγάλα χρέη κι έχει βιώσει στο πετσί τις κάλπικες υποσχέσεις θεωρεί υποχρέωση να παρουσιάσει ένα σοβαρό σχέδιο και κοστολογημένες δεσμεύσεις. Είναι και αστείο να τσακωνόμαστε για τη 13η σύνταξη, είπε, και ζήτησε από τον κ. Ανδρουλάκη να κάνει το προφανές και να ρωτήσει το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους ή το αρμόδιο Συμβούλιο της Βουλής πόσο θα κοστίσει.

«Είναι πολύ εύκολο στην παρούσα συγκυρία να υπόσχεσαι μέτρα τα οποία ξέρεις ότι δεν θα κληθείς να υλοποιήσεις. Εγώ δεν θα μπω στον πειρασμό να ανοίξω το πουγκί ή να υπόσχομαι πράγματα τα οποία ξέρω ότι δεν θα υλοποιήσω. Έτσι εκλέχτηκα δύο φορές πρωθυπουργός και μ’ αυτόν τον τρόπο χτίζω σχέσεις εμπιστοσύνης που προσδοκά η ελληνική κοινωνία από τον πρωθυπουργό», είπε.

Για την επιτεινόμενη ακρίβεια αναγνώρισε ότι είναι μια μεγάλη δοκιμασία για την ελληνική οικονομία και για πολλά ελληνικά νοικοκυριά. Πολλές από τις αυξήσεις που δόθηκαν και πολλές από τις μειώσεις φόρων που νομοθετήθηκαν, σε έναν βαθμό τις έχει απορροφήσει η αύξηση των τιμών. Υπογράμμισε ότι η στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος είναι κεντρική προτεραιότητα. «Πέρσι στη ΔΕΘ στηρίξαμε νέους και οικογένειες με παιδιά. Δεν θα ανοίξω τα χαρτιά μου για τη ΔΕΘ αλλά θα πρέπει να γνωρίζουν οι Έλληνες ότι θα μοιράσουμε και το τελευταίο ευρώ που διαθέτουμε. Άρα η συζήτηση δεν μπορεί να γίνεται επί φαντασιακών προσδοκιών. Προφανώς θα ήθελα να έχω παραπάνω πόρους να μπορώ να κατανείμω. Περιμένω από την αντιπολίτευση να μας πει πώς θα κατανείμει τα χρήματα ή αν ακολουθήσει διαφορετική πολιτική να μας πει ποιους φόρους θα αυξήσει. Και ειδικά για τον κύριο Τσίπρα οι πολίτες θυμούνται την εμπειρία της φοροεπιδρομής», είπε.

Για τη μείωση του ΦΠΑ τόνισε ότι έχει γίνει στοχευμένα σε μια σειρά από προϊόντα και υπηρεσίες, επεσήμανε ότι από τη μείωση του ΦΠΑ ωφελείται και ο πλούσιος και ο αδύναμος και τόνισε ότι προτιμά να στηρίξει αυτούς που έχουν περισσότερη ανάγκη. Υπενθύμισε ότι και η Ισπανία πήρε πίσω το μέτρο.

Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τα Τέμπη και την υπόθεση των υποκλοπών

Ερωτηθείς, εξάλλου, για τις υποθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά και των Τεμπών, ο Κυρ. Μητσοτάκης είπε: «Να ξεχωρίσουμε τις υποθέσεις. Ποτέ δεν αρνήθηκα πως ήταν σκάνδαλο ο ΟΠΕΚΕΠΕ που για κάποια χρόνια δεν αντιμετωπίσαμε, γι αυτό κάναμε και τη μετάβαση στην ΑΑΔΕ. Υπήρχε επιφύλαξη στους αγρότες, όμως παρά τις καθυστερήσεις έγιναν οι σωστές πληρωμές. Αν μπορούσα, θα έκανα πιο νωρίς αυτή τη μεταρρύθμιση.  Όμως, το να βαφτίσουμε μια ολόκληρη κυβέρνηση υπόδικη, έχει μεγάλη απόσταση. Υπήρχε μια συστηματική στοχοποίηση από την αντιπολίτευση, ας διακρίνουμε το πραγματικό πρόβλημα. Δεν θέλω να πω τίποτα, γιατί δεν έχουμε ακόμα απόφαση. Δεν υπάρχουν κακοί και καλοί εισαγγελείς. Ή θα εμπιστευόμαστε τη δικαιοσύνη ή θα την κρίνουμε α λα καρτ. Το ίδιο ισχύει και για τα Τέμπη».

«Στηρίζουμε τον θεσμό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αλλά αν χειρίστηκε σωστά το θέμα του ΟΠΕΚΕΠΕ θα το κρίνει η ζωή. Και οι τρεις υπουργοί που απομακρύνθηκαν, αποσύρθηκαν οι κατηγορίες. Η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει τον θεσμό, όμως θα ασκώ κριτική όταν κάνει σφάλματα. Δεν μπορώ να μιλήσω για σκοπιμότητα», πρόσθεσε.

Σε ό,τι αφορά την υπόθεση των υποκλοπών, ο ίδιος είπε πως «πάει 4 χρόνια πίσω, το καλοκαίρι του 2022. Δεν έχω να προσθέσω κάτι άλλο, υπάρχει το τεκμήριο της αθωότητας».

Για τον Αντώνη Σαμαρά

Απαντώντας σε ερώτηση για τις σχέσεις του με τους πρώην πρωθυπουργούς, Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά, ο Κυρ Μητσοτάκης απάντησε: «Εγώ σέβομαι και τιμώ όλους τους πρώην πρωθυπουργούς της ΝΔ. Όμως ο καθένας είναι υπεύθυνος για τις απόψεις του».

Και πρόσθεσε σχετικά με το ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος από τον Αντ. Σαμαρά: «Να κυλήσει ο χρόνος και να δούμε τις εξελίξεις. Δεν υπάρχει πεδίο συνεννόησης με τον κ. Σαμαρά. Τα βρίσκω πολύ διασκεδαστικά αυτά τα σενάρια. Αν κάνει κόμμα ο κ. Σαμαράς, αν μπει στη Βουλή και αν δεν έχουμε αυτοδυναμία, δεν μπορώ να τοποθετηθώ. Η ΝΔ διεκδικεί με αξιώσεις την αυτοδυναμία».

Για την ακρίβεια

Ο πρωθυπουργός δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στο μείζον θέμα της ακρίβειας, τονίζοντας πως «συνιστά μεγάλη δοκιμασία για τα νοικοκυριά και καταλαβαίνω πως πολλές από τις αυξήσεις που δόθηκαν απορροφήθηκαν από την ακρίβεια».

Και πρόσθεσε: «Το ερώτημα είναι απλό: ποιος μπορεί να δημιουργήσει πλούτο ώστε να έχουμε πλεονάσματα; Αποφασίσαμε λοιπόν να στηρίξουμε τους νέους, τους μισθωτούς με τις αυξήσεις που κάναμε, αλλά και τη μείωση της φορολογίας. Θα κατανείμουμε δημοσιονομικό χώρο από τα χρήματα που έχουμε, μακάρι να είχαμε περισσότερα. Η μεσαία τάξη θυμάται τον κ. Τσίπρα».

Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο μείωσης του ΦΠΑ, ο Κυρ. Μητσοτάκης είπε:  «Δεν θα σταθώ στο κόστος μείωσης του ΦΠΑ. Προτιμώ να στηρίξω στοχευμένα αυτούς που έχουν ανάγκη. Μια τέτοια μείωση δεν θα φτάσει στον καταναλωτή, η Ισπανία το πήρε πίσω το μέτρο».

Για το στεγαστικό

Ο Κυρ. Μητσοτάκης σημείωσε πως το στεγαστικό «είναι μεγάλο θέμα» και ανέφερε πως «αυτή τη στιγμή, επειδή αποκτά αξία η ακίνητη περιουσία, με τα μέτρα που πήραμε, οι ιδιοκτήτες είδαν όφελος. Αν θες όμως να ενοικιάσεις σπίτι, υπάρχει ένα δομικό πρόβλημα προσφοράς και ζήτησης και το «Σπίτι Μου» 1 και 2, ίσως επεκταθεί, κρατήστε έναν αστερίσκο. Δώσαμε κίνητρα να ανοίξουν τα κλειστά σπίτια, τρέχουμε πρόγραμμα κοινωνικών κατοικιών. Ή να αλλάξουν οι χρήσεις κτιρίων, όπως στον Βοτανικό. Επίσης, επιστρέφουμε ένα ενοίκιο. Επαναλαμβάνω, τέλη Νοεμβρίου όσοι ενοικιάζουν, θα πάρουν ένα νοίκι πίσω. Οι πολιτικές των επιτοκίων δεν εξαρτώνται από εμάς».

«Φέτος θα στρέψουμε το βλέμμα μας στους μικρομεσαίους και ελεύθερους επιχειρηματίες, υπομονή ως τη ΔΕΘ».
«Δεν γνωρίζουμε ακόμα τον δημοσιονομικό μας χώρο. Ο τουρισμός και οι επενδύσεις πάνε καλά, το παραγωγικό μείγμα αλλάζει. Όταν οι επενδύσεις ήταν 11%, η αλλαγή είναι σημαντική. Το ζήτημα είναι να ενθαρρύνουμε αυτές τις αλλαγές στο παραγωγικό μοντέλο. Να πάει ο ρυθμός ανάπτυξης στο 3%. Οι μεταρρυθμίσεις είναι πρώτη μας προτεραιότητα και θα είναι».
«Να ξεχωρίσουμε τις υποθέσεις. Ποτέ δεν αρνήθηκα πως ήταν σκάνδαλο ο ΟΠΕΚΕΠΕ που για κάποια χρόνια δεν αντιμετωπίσαμε, γι αυτό κάναμε και τη μετάβαση στην ΑΑΔΕ. Υπήρχε επιφύλαξη στους αγρότες, όμως παρά τις καθυστερήσεις έγιναν οι σωστές πληρωμές. Αν μπορούσα, θα έκανα πιο νωρίς αυτή τη μεταρρύθμιση. 
Όμως, το να βαφτίσουμε μια ολόκληρη κυβέρνηση υπόδικη, έχει μεγάλη απόσταση. Υπήρχε μια συστηματική στοχοποίηση από την αντιπολίτευση, ας διακρίνουμε το πραγματικό πρόβλημα. Δεν θέλω να πω τίποτα, γιατί δεν έχουμε ακόμα απόφαση. Δεν υπάρχουν κακοί και καλοί εισαγγελείς. Ή θα εμπιστευόμαστε τη δικαιοσύνη ή θα την κρίνουμε αλα καρτ. Το ίδιο ισχύει και για τα Τέμπη.
Στηρίζουμε τον θεσμό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αλλά αν χειρίστηκε σωστά το θέμα του ΟΠΕΚΕΠΕ θα το κρίνει η ζωή. Και οι τρεις υπουργοί που απομακρύνθηκαν, αποσύρθηκαν οι κατηγορίες. Η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει τον θεσμό, όμως θα ασκώ κριτική όταν κάνει σφάλματα. Δεν μπορώ να μιλήσω για σκοπιμότητα»

«Η υπόθεση των υποκλοπών πάει 4 χρόνια πίσω, το καλοκαίρι του 2022. Δεν έχω να προσθέσω κάτι άλλο, υπάρχει το τεκμήριο της αθωότητας».

«Στόχος μας η αυτοδυναμία»

«Εγώ σέβομαι και τιμώ όλους τους πρώην πρωθυπουργούς της ΝΔ. Όμως ο καθένας είναι υπεύθυνος για τις απόψεις του. 
Ο κ. Σαμαράς… αφήστε να κυλήσει ο χρόνος και να δούμε τις εξελίξεις. Δεν υπάρχει πεδίο συνεννόησης με τον κ. Σαμαρά. 
Τα βρίσκω πολύ διασκεδαστικά αυτά τα σενάρια. Αν κάνει κόμμα ο κ. Σαμαράς, αν μπει στη Βουλή και αν δεν έχουμε αυτοδυναμία, δεν μπορώ να τοποθετηθώ. Η αυτοδυναμία είναι στόχος μας. 

Η πολιτική μας στο μεταναστευτικό είναι πετυχημένη, θυμηθείτε τι γινόταν στη Μόρια. Με κυβέρνηση συνεργασίας θα μπορούσαμε να στηρίξουμε αυτή την πολιτική; Το ίδιο και στην Άμυνα… Θα σεβαστούμε την ετυμηγορία του λαού αλλά πρέπει να εξηγήσω τι συμβαίνει. Δεν βλέπω κόμμα για μετεκλογική συνεργασία.

Για όσους λένε πως δεν υπάρχει περίπτωση αυτοδυναμίας, δείτε τις μετρήσεις του Απριλίου του 2023 που δεν μας έδιναν πάνω από 35%. Εφικτός στόχος η αυτοδυναμία»

«Αν καταλαβαίνω καλά, να έχουμε κυβέρνηση με Ανδρουλάκη, Τσίπρα, Κουτσούμπα και Κωνσταντοπούλου; Καλή τύχη!»

«Μεγάλη απογοήτευση η συζήτηση για την αναθεώρηση. Το ΠΑΣΟΚ συμφωνεί αλλά δεν ψηφίζει μόνο και μόνο γιατί δεν θέλει να συμφωνήσει σε αυτή τη Βουλή. Δεν συνάδει με εικόνα συστημικού κόμματος. Το 86 είναι εμβληματικό άρθρο και τώρα που μπορούμε να συμφωνήσουμε για να είναι εύκολη η αλλαγή, το ΠΑΣΟΚ απέχει. Όπως και για το άρθρο 16. Να ξεπεράσουμε αυτές τις αγκυλώσεις…

Να μην υπάρχει ένα συνταγματικό φρένο στα δημοσιονομικά; Θέλω να τονίσω πως το ΠΑΣΟΚ δημοσκοπικά είναι 10%, τότε φοβάμαι πως ακόμα και η πιθανότητα να συμφωνήσουμε δεν θα φτάνουμε τους 180 βουλευτές. Η ευθύνη ανήκει ακέραια στο ΠΑΣΟΚ που μοιάζει με κόμμα διαμαρτυρίας»

«Το 2023 δεν έλεγαν για κυβέρνηση ηττημένων; Αν καταλαβαίνω καλά, να έχουμε κυβέρνηση με Ανδρουλάκη, Τσίπρα, Κουτσούμπα και Κωνσταντοπούλου; Καλή τύχη!»

«Δεν ζητάμε άδεια από κανέναν για να διασυνδέσουμε τα νησιά μας και να ξεκινήσουμε την έρευνα για υδρογονάνθρακες. Δεν ξέρω τι κάνει η Άγκυρα… Δεν θέλω να μπω σε αυτή τη συζήτηση. Ας κρατήσουμε την πραγματικότητα, είμαστε καταδικασμένοι να έχουμε γείτονα την Τουρκία. Ας μην δραματοποιούμε όμως καταστάσεις. Ούτε τουρκικές εφημερίδες δεν γράφουν αυτά που γράφουν κάποιες ελληνικές. Ας μην μπαίνουν όλα στον μύλο της κομματικής αντιπαράθεσης».

«Δεν θέλω να κάνω υποδείξεις στις ΗΠΑ που θα δώσουν αεροπλάνα… Το 2019 η Τουρκία ήταν έτοιμη να παραλάβει 100 f-35, πού είμαστε σήμερα εμείς; Δεν είναι επιστημονική φαντασία πια, παράγουμε δορυφόρους. Όταν  μπορούμε να φέρνουμε Έλληνες καθηγητές από το ΜΙΤ να διδάξουν στις Ένοπλες Δυνάμεις, καταλαβαίνετε σε τι θέση είμαστε…»

Όπως ανέφερε, οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης θα επικεντρωθούν κυρίως στους ελεύθερους επαγγελματίες και την ελληνική οικογένεια, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και της καθημερινότητας των πολιτών.

Μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης υποστήριξε ότι οι επόμενες βουλευτικές εκλογές θα διεξαχθούν μετά την άνοιξη του 2027, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση θα ζητήσει εκ νέου την εμπιστοσύνη των πολιτών, έχοντας ως βασικό επιχείρημα την πορεία και τις επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας.

Όπως ανέφερε, η Ελλάδα έχει πετύχει τη μεγαλύτερη μείωση δημόσιου χρέους στην Ευρωζώνη, κάτι που, όπως είπε, σημαίνει ότι «σταματάμε να στέλνουμε τον λογαριασμό στις επόμενες γενιές».

«Αυτό συμβαίνει λόγω της υπεραπόδοσης της οικονομίας την οποία έχει παραδεχθεί και ο πολιτικός μας αντίπαλος, ο κύριος Τσίπρας», όπως είπε. «Συμβαίνει επειδή κάθε χρόνο από τα έσοδα από τους μειωμένους φόρους – που όμως λόγω ανάπτυξης φέρνουν αυξημένα έσοδα – ένα μεγάλο κομμάτι πηγαίνει στην αποπληρωμή του χρέους. Και συμβαίνει διότι έχει πέσει το κόστος δανεισμού. Οι αγορές βλέπουν ότι η οικονομία της Ελλάδας πάει καλύτερα. Άρα, λοιπόν, μας δανείζουν φθηνότερα. Αποπληρώνουμε χρέος που είχε υψηλότερα επιτόκια. Ο κάθε γονιός ο οποίος μας βλέπει τώρα να ξέρει ότι αφαιρεί βάρη, αφαιρεί φόρους, αφαιρεί χρέος από τα παιδιά του και τα εγγόνια του».

Ο γραμματέας της ΝΔ προανήγγειλε ότι στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός θα παρουσιάσει νέο πακέτο μέτρων με στόχο τη στήριξη της μεσαίας τάξης.

«Με επίκεντρο φέτος τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι αδικήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια και συμμετείχαν ενεργά στο “άσπρισμα” της οικονομίας, θα υπάρξουν παρεμβάσεις, όπως και μέτρα για την ελληνική οικογένεια, τους τρίτεκνους και τους πολύτεκνους», είπε.

Παράλληλα υποστήριξε ότι, πέραν των μέτρων της ΔΕΘ, η κυβέρνηση διατηρεί δημοσιονομικό «μαξιλάρι», ώστε να μπορεί να παρεμβαίνει σε περιόδους κρίσεων, όπως οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας λόγω των πολεμικών συγκρούσεων.

Αναφερόμενος στις εξαγγελίες της αντιπολίτευσης, σημείωσε ότι η κυβέρνηση στηρίζει σταθερά τα εισοδήματα μέσω αυξήσεων σε μισθούς και συντάξεις και μέσω μειώσεων φόρων, υπενθυμίζοντας μεταξύ άλλων τη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 34%, τη μείωση του φόρου εισοδήματος από 22% σε 9%, την αύξηση του αφορολόγητου για οικογένειες με παιδιά, τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, τη μείωση του φόρου επιχειρήσεων και την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.

Σχολιάζοντας τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, ο κ. Κυρανάκης υποστήριξε ότι το γεγονός πως η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να κινείται κοντά στο 30% μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης και διαχείρισης διαδοχικών κρίσεων δείχνει ότι οι πολίτες αναγνωρίζουν πως «η χώρα βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση».

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε τη στήριξή του στους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που εμπλέκονται στη δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ κατά τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Ο κ. Μητσοτάκης άφησε αιχμές προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, υποστηρίζοντας ότι οι εισαγγελείς κρίνονται εκ του αποτελέσματος για τον χειρισμό των υποθέσεων.

Επανέλαβε πως θα γίνουν εκλογές το 2027 και τόνισε ότι δεν υφίσταται διάθεση συγκάλυψης παρανομιών. Έκανε λόγο για την ανάγκη θωράκισης της δημόσιας διοίκησης με όρους διαφάνειας και λογοδοσίας για τον ρόλο των βουλευτών. Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατηγόρησε το ΠΑΣΟΚ για υποκριτική στάση σχετικά με τη συνταγματική αναθεώρηση, υποστηρίζοντας ότι η αξιωματική αντιπολίτευση καταστρατηγεί το πνεύμα και το γράμμα του Συντάγματος ενώ επιτέθηκε και προσωπικά στον Αλέξη Τσίπρα.

«Είμαστε μια γροθιά» είπε στο πέρας την ομιλία του ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ, στέλνοντας μήνυμα ενότητας και στήριξης στους βουλευτές που βρέθηκαν στη δικογραφία. «Αυτό που έγινε σε εσάς θα μπορούσε να συμβεί σε οποιονδήποτε», είπε ο πρωθυπουργός, απευθυνόμενος τόσο σε όσους είδαν τις υποθέσεις τους να αρχειοθετούνται όσο και σε εκείνους που θα κληθούν να δώσουν εξηγήσεις στη Δικαιοσύνη.

Έθεσε, μάλιστα, ευθέως το ερώτημα γιατί οι υποθέσεις που μπήκαν στο αρχείο δεν είχαν κλείσει εξαρχής, από τη στιγμή που, όπως σημείωσε, «τα επιχειρήματα και η δικογραφία ήταν εξαιρετικά ασθενή».

«Δεν υπάρχει διάθεση συγκάλυψης»

Ο κ. Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει καμία διάθεση συγκάλυψης. «Δεν είμαστε εδώ για να συγκαλύψουμε οποιαδήποτε παρανομία», τόνισε, προσθέτοντας όμως ότι στην προκειμένη περίπτωση πρόκειται για κάτι «τελείως διαφορετικό».

Έθεσε και το πλαίσιο των ορίων του βουλευτικού ρόλου, αλλά και της θωράκισης της δημόσιας διοίκησης, ώστε οι παρεμβάσεις των βουλευτών να γίνονται με διαφάνεια και λογοδοσία. Για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κράτησε χαμηλούς τόνους, αλλά άφησε καθαρές αιχμές. Ξεκαθάρισε ότι «δεν υπάρχει επιστροφή από αυτόν τον θεσμό», πρόσθεσε όμως ότι υπάρχουν ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε τις συγκεκριμένες υποθέσεις.

«Και οι εισαγγελείς κρίνονται εκ του αποτελέσματος», είπε, υπογραμμίζοντας ότι η δουλειά τους είναι να στέλνουν στο ακροατήριο δεμένες υποθέσεις και ότι «εκ του αποτελέσματος φάνηκε πως η δουλειά αυτή δεν έγινε όπως έπρεπε».

Βολές κατά ΠΑΣΟΚ για τη συνταγματική αναθεώρηση

Πυρά έστρεψε στο ΠΑΣΟΚ για τη συνταγματική αναθεώρηση κατηγορώντας τη ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης ότι επέλεξε να μη συμμετάσχει ουσιαστικά στη διαδικασία και μίλησε για «υποκριτική στάση», με αιχμή τη Χαριλάου Τρικούπη.

Kατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας έλαβαν τον λόγο 26 βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος.

Στη δευτερολογία του ο πρωθυπουργός ευχαρίστησε τους βουλευτές, που «συμμετείχαν εξαιρετικά ενεργά στην αρμόδια επιτροπή με ενθουσιασμό πραγματικό αλλά και με πολύ καλή προετοιμασία. Έγινε μια πολύ ουσιαστική δουλειά η οποία αδικήθηκε από το γεγονός ότι σε αντίθεση με προηγούμενες προσπάθειες, η αντιπολίτευση επέλεξε να μην συμμετέχει».

Ζήτησε συμμετοχή στην Ολομέλεια σε ό, τι αφορά στα άρθρα, «που θα κριθούν αναθεωρητέα αλλά και την ποιοτική διαφορά με την οποία αντιμετώπισε το κόμμα μας αυτή τη διαδικασία και της υποκριτικής στάσης που ακολούθησαν όλα τα άλλα κόμματα προεξάρχοντος του ΠΑΣΟΚ, που έχει τη δυνατότητα να προσφέρει στα άρθρα που συμφωνούσε τους 180 βουλευτές από αυτή τη Βουλή. Το ΠΑΣΟΚ λέγοντας ότι προεξοφλεί τους 180 βουλευτές στην επόμενη Βουλή καταστρατηγεί και το πνεύμα και το γράμμα του Συντάγματος.

Το θέμα του ΟΠΕΚΕΠΕ

Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ανέφερε, «να ευχαριστήσω όλους τους συναδέλφους που τοποθετήθηκαν με αξιοπρέπεια και με ειλικρίνεια και ενίοτε με συναίσθημα το οποίο είναι απολύτως κατανοητό. Και τους συναδέλφους οι οποίοι είδαν τις υποθέσεις τους να πηγαίνουν στο αρχείο – και γεννιέται εύλογα το ερώτημα γιατί αυτό δε μπορούσε να γίνει εξαρχής, όταν ήταν απολύτως σαφές ότι τα επιχειρήματα και η δικογραφία ήταν εξαιρετικά ασθενής – αλλά και τους συναδέλφους οι οποίοι με αξιοπρέπεια θα αναγκαστούν να δώσουν εξηγήσεις στη δικαιοσύνη. Άκουσα με πολύ προσοχή όσα είπε ο Μάκης αλλά και οι υπόλοιποι βουλευτές και εκφράζω την ευχή μου αυτή η υπόθεση να τελειώσει νωρίς και να αφήσουμε πίσω μας αυτή την περιπέτεια».

«Είμαστε μια γροθιά σε αυτό, αυτό το οποίο έγινε σε εσάς θα μπορούσε να συμβεί σε οποιονδήποτε. Δεν είμαστε εδώ προφανώς για να συγκαλύψουμε οποιαδήποτε παρανομία, αλλά εδώ μιλάμε για κάτι το οποίο εκ των πραγμάτων είναι τελείως διαφορετικό. Στον πυρήνα των όσων είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε στο παρελθόν για τα ποια είναι τα όρια του βουλευτή, αλλά και για πώς θα θωρακίσουμε τη δημόσια διοίκηση ώστε ο βουλευτής να μπορεί να λειτουργεί αλλά με ένα τρόπο που να μπορεί να εγγυάται τη διαφάνεια και την λογοδοσία, είπε.

Όσο για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είπε πως δεν υπάρχει επιστροφή από αυτό το θεσμό, αλλά υπάρχουν ερωτήματα για τον τρόπο που χειρίστηκε αυτές τις υποθέσεις, καθώς και οι εισαγγελείς κρίνονται εκ του αποτελέσματος, η δουλειά τους είναι να στέλνουν στο ακροατήριο υποθέσεις που είναι δεμένες και εκ του αποτελέσματος φάνηκε ότι η δουλειά αυτή δεν έγινε όπως έπρεπε να γίνει. Να σας ευχαριστήσω και πάλι, χαίρομαι για αυτές τις συζητήσεις, προφανώς θα τις συνεχίσουμε και με την ίδια συστηματικότητα».

«Αρνούμαστε τα τετελεσμένα και διεκδικούμε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση», τόνισε, επαναλαμβάνοντας τη διαχρονική θέση της χώρας για την επανένωση της Κύπρου στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ.

Στη συνέχεια, ο πρωθυπουργός παρουσίασε το πλαίσιο των προτάσεων της κυβέρνησης για τη συνταγματική αναθεώρηση, κάνοντας λόγο για αλλαγές που αποτελούν «τομή για την Ελλάδα του 2030» και είναι, όπως είπε, προσαρμοσμένες στις σύγχρονες απαιτήσεις.

Κεντρική θέση στις προτεινόμενες αλλαγές κατέχει η τροποποίηση του τρόπου διερεύνησης τυχόν ποινικών ευθυνών κυβερνητικών στελεχών. Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, στόχος είναι η Βουλή να μην μετατρέπεται σε δικαστήριο με βάση κομματικές σκοπιμότητες, αλλά να διασφαλίζεται μια πιο αντικειμενική και θεσμικά θωρακισμένη διαδικασία.

Παράλληλα, προανήγγειλε την επαναπροσέγγιση του ζητήματος της μονιμότητας στο Δημόσιο, με σύνδεσή της με την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, ενώ έκανε λόγο για μόνιμη θεσμική θωράκιση της χώρας απέναντι στον κίνδυνο δημοσιονομικών εκτροπών.

Στις προτάσεις περιλαμβάνεται επίσης η συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας των πολιτών από την επιβολή ετεροχρονισμένων φορολογικών επιβαρύνσεων, καθώς και η αναγνώριση της υποχρέωσης της Πολιτείας να διαμορφώνει συνθήκες για την εξασφάλιση προσιτής στέγης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ακόμη στην ενίσχυση του ρόλου της Δικαιοσύνης στην επιλογή της ηγεσίας της, στη συνταγματική κατοχύρωση των μη κρατικών πανεπιστημίων, αλλά και στην ανάγκη το νέο Σύνταγμα να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις, όπως η κλιματική κρίση και οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις.

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη συνταγματική αναθεώρηση ευκαιρία για βαθιές θεσμικές αλλαγές, οι οποίες, όπως υποστήριξε, θα ενισχύσουν τη λειτουργία του κράτους και θα προσαρμόσουν τη χώρα στις ανάγκες της επόμενης δεκαετίας.

Αναφερόμενος στο Κράτος Δικαίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε:  «Η Ελλάδα καταγράφει σταθερή πρόοδο σε όλα τα πεδία των θεσμών. Σε ό,τι αφορά την αντιπολίτευση, η εικόνα υπήρξε απογοητευτική. Ειδικά από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, γιατί την τυφλή άρνηση των άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης την περίμενα. Όμως είναι απαράδεκτος ένα θεσμικό υποτίθεται κόμμα που συμφωνεί με πάνω από 15 προτάσεις της ΝΔ να κρύβεται πίσω από ένα δειλό παρών. Ένα παρών που κάνει το ΠΑΣΟΚ απόν από τη μάχη για τον εκσυγχρονισμό της πατρίδας, αυτό ναρκοθετεί την προσπάθεια για μια συλλογική αναγέννηση.

Θα το καταγράψει η Ιστορία, δείχνοντας ποιο κόμμα θέλει και μπορεί να συγκρουστεί με τις αγκυλώσεις του χθες, και ποιες δυνάμεις προτιμούν να μένουν αμήχανοι θεατές. Εμείς εστιάζουμε στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, σε πραγματικά προβλήματα».

Οι ανακοινώσεις μας θα αφορούν ειδικά τους ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίους

Σε ότι αφορά τη μεσαία τάξη ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε: «Θα είμαστε συγκεκριμένο στο σχέδιό μας για την Ελλάδα του 2030, με άμεσα μέτρα, αλλά και με μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις. Από αύριο το γραφείο του Αντιπροέδρου θα υποδέχεται τις δικές σας εισηγήσεις ανά τομέα κυβερνητική δράση. !!! Οι ανακοινώσεις μας θα αφορούν ειδικά τη μεσαία τάξη, ειδικά τους ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίους. Μην περιμένετε κατάλογο ετήσιων εξαγγελιών, αλλά οδικό χάρτη προς τα επόμενα καλύτερα χρόνια !! 

Δεν θα ενδώσουμε στον πειρασμό ενός πλεονάσματος παροχολογίας, δεν το έκανα ούτε το 2018, ούτε το 2022. Πάνω από όλα η φετινή ΔΕΘ, η τελευταία Έκθεση πριν τις εκλογές της άνοιξης, θα είναι για όλες τις πολιτικές δυνάμεις ένα τεστ αξιοπιστίας. Και εκεί θα απαντήσουμε με την αλήθεια των αριθμών στις κάλπικες υποσχέσεις που κυκλοφορούν.

Η επίθεση στον Τσίπρα

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξαπέλυσε επίθεση και στον Αλέξη Τσίπρα για τον οποίο είπε χωρίς να τον κατονομάσει: «Θα κριθούν όσοι λένε ότι τάχα θα φορολογήσουν το 1% του πλούτου και όταν κυβέρνησαν φορολόγησαν το 99% των Ελλήνων, μειώνοντας τους φόρους μόνο στα καζίνο και όσοι δείχνουν σοβαροί αλλά αρνούνται την κοστολόγηση των εξαγγελιών τους, λέγοντας ότι το ΓΛΚ κάνει «μπακάλικους υπολογισμούς».

Στη ΔΕΘ θα δοκιμαστούν οι τζάμπα παροχές που διακινεί το ΠΑΣΟΚ 

Στο στόχαστρο του Κυριάκου Μητσοτάκη βρέθηκε και το ΠΑΣΟΚ για το οποίο είπε: «Στη ΔΕΘ θα δοκιμαστούν και οι τζάμπα παροχές που διακινεί η αντιπολίτευση και εκείνοι που ενώ θέλουν να φαίνονται σοβαροί, αρνούνται μετ’ επιτάσεως την κοστολόγηση των εξαγγελιών τους».

 ΟΠΕΚΕΠΕ – Μια ολόκληρη παράταξη κρεμάστηκε στα μανταλάκια του ψέματος και της διαβολής

«Αναλάβαμε το βάρος της ευθύνης που μας αναλογούσε. Όμως εμείς ήμασταν αυτοί που εξαντλήσαμε όλα τα άλλα μέσα αποφασίσαμε να αντιμετωπίσουμε ριζικά το πρόβλημα με το να καταργήσουμε τον ΟΠΕΚΕΠΕ και να μεταθέτουμε την αρμοδιότητα στην ΑΑΔΕ. Απέναντι σε αυτή τη μεταρρύθμιση που τόσο αμφισβητήθηκε, όλα τα κόμματα που υποτίθεται κόπτονται για τη διαφάνεια ήταν απέναντι. Μόνοι μας ψηφίσαμε αυτή τη σημαντική μεταρρύθμιση» είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και πρόσθεσε:  «Και θυμάμαι και μια σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, ήρθαν οι συνάδελφοι και μετέφεραν μια σειρά από προβλήματα που υπήρχαν στις πληρωμές. Πολλά από αυτά λύθηκαν και αποδείξαμε στις πληρωμές που έγιναν τέλη Ιουνίου ότι μπορούμε να κάνουμε πληρωμές με διαφάνεια από τις οποίες ωφελημένοι είναι οι έντιμοι παραγωγοί.

Μια ολόκληρη παράταξη κρεμάστηκε στα μανταλάκια του ψέματος και της διαβολής. Οι διαχρονικές αρρυθμίες ονομάστηκαν αυθαίρετα σκάνδαλα. 13 συνάδελφοι κατηγορήθηκαν άδικα και μια κυβέρνηση χαρακτηρίστηκε υπόδικη από κόμματα που έχουν βουλευτές με πολλαπλάσιες άρσεις ασυλίας».

Με την ρητορική τους προσφέρουν ιδεολογικό οξυγόνο στις φλόγες της βίας

«Το τεκμήριο της αθωότητας φαίνεται ότι αφορά μόνο ακροαριστερούς μπαχαλάκηδες. 9 στους 13 η υπόθεση τους αρχειοθετήθηκε. Αναγκάστηκα να κάνω δεκτές τρεις παραιτήσεις υπουργών από το υπουργικό συμβούλιο από ευθιξία. Και εκφράζω ότι για τις άλλες 4 περιπτώσεις, οι υποθέσεις αυτές θα τελεσιδικήσουν. Και βέβαια δεν είναι τα μόνα που ακούσαμε. Κυβερνήσεις υπόδικων είναι το πιο light από όσα ακούσαμε. Προδότες, μαφίες, εγκληματικές οργανώσεις. Είναι όλοι αυτοί που προσφέρουν ιδεολογικό οξυγόνο στις φλόγες της βίας για να φτάνουμε σε εμπρησμούς, όπως αυτή στη Βαγιά Νέστορα».

Δεν ξέρουμε πόσο θα διαρκέσει η κρίση στα Στενά του Ορμούζ – Η κρίση είναι εισαγόμενη

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στη νέα ένταση στα Στενά του Ορμούζ η οποία όπως είπε «δεν ξέρουμε πόσο θα κρατήσει ή πώς θα εξελιχθεί ή αν θα παραμείνουμε ανεπηρέαστοι από τις διεθνείς συνέπειες και αν θα οδηγήσει νομοτελειακά σε αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και του πετρελαίου.

«Οφείλουμε να προσπαθήσουμε να τη διαχειριστούμε με όσο το δυνατόν καλύτερο τρόπο, να έχουμε αναχώματα απέναντι στην εισαγόμενη ακρίβεια. Ναι, η ακρίβεια είναι εισαγόμενη. Η ακρίβεια εξαρτάται από τις αυξήσεις των καυσίμων. Και το κάναμε σε συναντίληψη με τα διυλιστήρια, οι πολίτες ίσως δεν δουν τη μείωση στην αντλία, αλλά αλλιώς θα βλέπανε αύξηση.
Έχουμε κάνει μεγάλη προσπάθεια και στο σούπερ μάρκετ με μια συμφωνία για μειώσεις τιμών από τον Σεπτέμβριο» τόνισε.

Αναφερόμενος στη στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για ένα τοξικό κέντρο που εκπέμπει διάχυτη σύγχυση ως ύστατο καταφύγιο μιας ετερόκλητης Βαβέλ με μόνη αποστολή να επιτίθεται στην κυβέρνηση και στη ΝΔ

«Δείτε το δήθεν σοβαρό ΠΑΣΟΚ. Υποσχέθηκε δωρεάν συγκοινωνίες για νέους, όταν ήδη τα εισιτήρια είναι δωρεάν και όταν η κυβέρνηση έχει νομοθετήσει ότι οι κάτω των 25 δεν πληρώνουν φόρο.
Τσακωνόμαστε για τη 13η σύνταξη κι όμως το ΠΑΣΟΚ αρνείται να στείλει την πρόταση του στο Δημοσιονομικό Συμβούλιο, στο ΓΛΚ, στις Οικονομικές Υπηρεσίες της Βουλής για να μην ακούσει το προφανές: ότι κοστίζει 2,5 δις.

Ο «αδιόρθωτος Τσίπρας» και οι «απελπισμένοι» της ΕΛΑΣ

Και από κοντά ο αδιόρθωτος κ. Τσίπρας που επιμένει να υπερασπίζεται όσα καταστροφικά έκανε στη θητεία του, αλλά ταυτόχρονα δεν θέλει να ξέρει τους υπουργούς του. Τάζει λεφτά από πατριωτικούς φόρους, για εμάς όλοι οι φόροι που φεύγουν από τους ώμους των πολιτών είναι πατριωτικοί φόροι.
Ο κ. Τσίπρας έφτιαξε ένα δήθεν καινούργιο κόμμα στον προθάλαμο του οποίο συνωστίζονται απεγνωσμένοι οι πρωταγωνιστές της σκοτεινής δεκαετίας. Και φτάσαμε σε ένα πρωτόγνωρο σκηνικό με υπό διάλυση τα κόμματα της αντιπολίτευσης, με δεύτερο κόμμα τους ανεξάρτητους.
Όλοι ξέρουν ότι δεν θα κυβερνήσουν, μόνος εγγυητής της σταθερότητας στον τόπο η δική μας παράταξη».

Να μην εγκλωβιστεί η χώρα σε παζάρια διακομματικών παζαριών

«Η Κυριακή της κάλπης πρέπει να αντιμετωπιστεί ως η κρισιμότερη μάχη που έχουμε δώσει ως τώρα. Θα κρίνει αν η πατρίδας μας θα συνεχίσει να προοδεύει ή θα γυρίσει πίσω» είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Αναφερόμενος στα διλήμματα των εκλογών σημείωσε επίσης: «Η Κυριακή είναι μια και μοναδική. Δεν υπάρχουν δοκιμαστικές εκλογές διαμαρτυρίας,, ούτε πρόβα τζενεράλε με μηνύματα. Μια επιλογή, μια ισχυρή κυβέρνηση σιγουριάς και αποτελέσματος. Να μην γυρίσουμε τρεις τετραετίες πίσω. Έγιναν πολλά και μπορούμε να κάνουμε περισσότερα. Σε αυτούς τους κρίσιμους γεωπολιτικά καιρούς η εμπειρία της διακυβέρνησης αποτελεί αξία. Δεν αντέχει η πατρίδα μας πισωγυρίσματα και να εγκλωβιστεί σε παζάρια διακομματικών παζαριών. Η πατρίδα ζητά καθαρές λύσεις, καθαρούς ορίζοντες, σταθερό και έμπειρο χέρι στο τιμόνι της».

Εκλογές το 2027

«Οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027. Έχουμε την πρωτοβουλία των κινήσεων, όπως χθες και η Ισπανία – όποιος έχει τη μπάλα βάζει γκολ. Με καλή φυσική κατάσταση και αντοχή στο σκληρό παιχνίδι, αλλά και ψυχραιμία απέναντι στους προπηλακισμούς, χωρίς έπαρση και πανηγυρισμούς. Είμαστε ομάδα και οι ομάδες κερδίζουν».

Παράλληλα, έθεσε την εκλογική ασφάλεια ως κεντρικό πολιτικό ζήτημα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, κατά τις οποίες οι Ρεπουμπλικάνοι θα υπερασπιστούν τις πλειοψηφίες τους στο Κογκρέσο και αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο να χάσουν τον έλεγχο του ενός ή και των δύο σωμάτων. 

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αναφερθεί επανειλημμένα στο συγκεκριμένο θέμα, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται αλλαγές για την ενίσχυση της ασφάλειας και της αξιοπιστίας της εκλογικής διαδικασίας.

Όπως τονίζει το Axios, ο Τραμπ περιέγραψε ένα σύστημα γεμάτο τρωτά σημεία που εκμεταλλεύονται ξένοι παράγοντες και μετανάστες που δεν έχουν δικαίωμα ψήφου. Η σκοτεινή, δυσοίωνη 25λεπτη ομιλία του Τραμπ από την Ανατολική Αίθουσα του Λευκού Οίκου εξυπηρέτησε δύο κύριους σκοπούς:

• Να προκαλέσει υποστήριξη για τον Νόμο SAVE America, ο οποίος θα απαιτούσε απόδειξη υπηκοότητας για την εγγραφή ψηφοφόρων (και που έχει καθυστερήσει στη Γερουσία).
• Να επιστρέψει η συζήτηση σε ένα θέμα που τον απασχολεί ίσως περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο: τις εκλογές του 2020, τις οποίες έχασε από τον Τζο Μπάιντεν.

Τα φαντάσματα: Η Κίνα και το βαθύ κράτος

Ο Τραμπ, επικαλούμενος πρόσφατα δημοσιευμένες «ακατέργαστες» πληροφορίες, ισχυρίστηκε ότι η Κίνα πραγματοποίησε «τη μεγαλύτερη διαρροή εκλογικών δεδομένων στην ιστορία» κατά τη διάρκεια των εκλογών του 2020, αποκτώντας 220 εκατομμύρια αρχεία ψηφοφόρων των ΗΠΑ (δεν υπήρχαν τόσοι πολλοί εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι στις ΗΠΑ τότε) και δημιουργώντας «ψηφοδέλτια για τον Μπάιντεν».

Όπως σημειώνει το Axios, οι εκλογικοί κατάλογοι που αναφέρουν ονόματα και διευθύνσεις είναι άμεσα διαθέσιμοι σχεδόν σε κάθε πολιτεία. Μερικοί μάλιστα τους δημοσιεύουν στο διαδίκτυο για την προώθηση της διαφάνειας. Η κατοχή τέτοιων πληροφοριών δεν φαίνεται να επηρεάζει τις εκλογές.

Ο Τραμπ κατηγόρησε επίσης την κοινότητα των μυστικών υπηρεσιών -το «βαθύ κράτος»- πως του απέκρυψε έγγραφα που περιγράφουν τις δραστηριότητες της Κίνας όταν ήταν στην πρώτη του προεδρική θητεία. Ωστόσο πολλά από αυτά τα έγγραφα, τα οποία ο Λευκός Οίκος δημοσίευσε στο διαδίκτυο κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, είναι πιο «επιφυλακτικά» στην περιγραφή του ρόλου της Κίνας από ό,τι ισχυρίστηκε ο Τραμπ. Οι «ακατέργαστες» πληροφορίες δεν είναι το ίδιο με τις ελεγμένες πληροφορίες.

Επίσης ο Τραμπ, κατηγορώντας τις μυστικές υπηρεσίες του 2020, δικαιολόγησε τη δική του κυβέρνησή -πιθανώς συμπεριλαμβανομένου του νυν διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ- από το να εντοπίσει αυτό που τώρα αποκαλεί τεράστια απειλή. Τα σχόλια του Τραμπ έρχονται σε αντίθεση με την αξιολόγηση των υπηρεσιών πληροφοριών που διαπίστωσε πως δεν υπήρχε «καμία ένδειξη» ξένης παρέμβασης η οποία άλλαξε «οποιαδήποτε τεχνική πτυχή της διαδικασίας ψηφοφορίας στις εκλογές των ΗΠΑ του 2020, συμπεριλαμβανομένης της εγγραφής ψηφοφόρων, της ψηφοφορίας, της καταμέτρησης των ψήφων ή της αναφοράς των αποτελεσμάτων».

Μη εξουσιοδοτημένοι μετανάστες στους εκλογικούς καταλόγους

Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι συνολικά περίπου 278.000, μη εξουσιοδοτημένοι να ψηφίσουν, μετανάστες ήταν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους σε αρκετές βασικές πολιτείες-κλειδιά και είπε ότι μια συνεχιζόμενη αναθεώρηση των εκλογικών καταλόγων του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας θα έδειχνε ότι ο εθνικός αριθμός είναι πολύ υψηλότερος. Ωστόσο, δεν παρουσίασε στοιχεία ότι κάποιος από αυτούς τους φερόμενους ως ψηφοφόρους είχε πράγματι ψηφίσει.

Οι υποστηρικτές της μετανάστευσης υπογραμμίζουν διαχρονικά ότι η αναγγελία της ταυτότητάς τους στην κυβέρνηση μέσω της εγγραφής για να ψηφίσουν είναι σχεδόν το τελευταίο πράγμα που ενδιαφέρονται να κάνουν οι περισσότεροι μη εξουσιοδοτημένοι μετανάστες. Καμία ανεξάρτητη αξιολόγηση δεν έχει δείξει ότι υπήρξε εκτεταμένη ψήφος από παράνομους μετανάστες στις εκλογές του 2020 ή έκτοτε.

«Σοκαριστικά τρωτά σημεία» στα εκλογικά συστήματα

Ο Τραμπ χαρακτήρισε τις απειλές στον κυβερνοχώρο ως αυξανόμενη ανησυχία για την εκλογική υποδομή, αλλά ποτέ δεν είπε ότι οδήγησαν σε χειραγώγηση ψήφων που θα άλλαζαν το αποτέλεσμα των εκλογών.

Ο τόνος που χρησιμοποίησε ο Τραμπ έρχεται σε έντονη αντίθεση με ορισμένες από τις ενέργειές του ως πρόεδρος. Έχει επιβάλει μεγάλες περικοπές στην Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας και Ασφάλειας Υποδομών (CISA), της οποίας τα καθήκοντα περιλαμβάνουν την υποστήριξη των πολιτειακών και τοπικών δικαιοδοσιών στην προστασία των εκλογικών συστημάτων. Έχει επίσης σε μεγάλο βαθμό διαλύσει την Επιτροπή Εκλογικής Βοήθειας, μια δικομματική υπηρεσία που συμβουλεύει πολιτείες και τοπικές αρχές σε θέματα εκλογών.

Προετοιμασία για τον Νοέμβριο και το 2028

Η έκκληση του Τραμπ προς τις πολιτείες και τις τοπικές επιτροπές να συνεργαστούν με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για την αφαίρεση των μη επιλέξιμων ψηφοφόρων από τους καταλόγους τους ήταν απλή επιφανειακά. Όμως οι Δημοκρατικοί και άλλοι επικριτές θα το δουν ως σημάδι ότι επιδιώκει να καθαρίσει τους καταλόγους υπέρ των Ρεπουμπλικανών.

Ορισμένοι στο πολιτικό επιτελείο του Τραμπ εκτιμούν πως η συζήτηση για την εκλογική νοθεία θα παρακινήσει τους ψηφοφόρους του να προσέλθουν στις κάλπες τον Νοέμβριο. Αλλά εκτός του Λευκού Οίκου, οι ηγέτες των κομμάτων και οι δημοσκόποι πιστεύουν ακράδαντα ότι οι αμφιλεγόμενοι ψηφοφόροι δεν θέλουν να ακούσουν γι’ αυτό.

«Είναι μια ηλίθια, ηλίθια κίνηση», τόνισε χαρακτηριστικά ένας Ρεπουμπλικάνος δημοσκόπος που εργάζεται σε διάφορες εκστρατείες και έχει δοκιμάσει την αποτελεσματικότητα της αφήγησης των «κλεμμένων εκλογών».