Σπύρος Σιδέρης

Ο Ζανγκ Γιουσιά κατείχε κομβική θέση στην Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή, το όργανο που στην πράξη ελέγχει τον κινεζικό στρατό και θεωρείται ακόμη ισχυρότερο από την ίδια την κυβέρνηση. Για χρόνια υπήρξε ο στενότερος στρατιωτικός συνεργάτης του Σι Τζινπίνγκ και βασικός αρχιτέκτονας της αναδιοργάνωσης των ενόπλων δυνάμεων. Το γεγονός ότι τέθηκε υπό έρευνα μαζί με στενό του συνεργάτη ερμηνεύεται όχι απλώς ως υπόθεση διαφθοράς, αλλά ως πολιτική εκκαθάριση με σαφή στόχο την απόλυτη εδραίωση της εξουσίας του Σι.

• Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται δυτικά μέσα, τους τελευταίους μήνες κυκλοφορούσαν έντονες φήμες στο Πεκίνο για αυξανόμενη ένταση ανάμεσα στον Σι και τον Ζανγκ. Ο τελευταίος φερόταν ως ένας από τους ελάχιστους στρατιωτικούς ηγέτες που δεν ανήκαν πλήρως στον στενό πυρήνα πιστών του προέδρου. Μάλιστα, σε ορισμένους αντιπολιτευόμενους κύκλους στο εξωτερικό είχε διατυπωθεί ακόμη και ο ισχυρισμός περί υποβόσκουσας στρατιωτικής συνωμοσίας, κάτι που όμως δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ. Η σημερινή εξέλιξη δείχνει μάλλον το αντίθετο: ότι ο Σι έχει καταφέρει τα τελευταία χρόνια να απομακρύνει συστηματικά κάθε δυνητικό αντίπαλο στο εσωτερικό του στρατού.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το πολιτικό υπόβαθρο των δύο ανδρών. Τόσο ο Σι Τζινπίνγκ όσο και ο Ζανγκ Γιουσιά ανήκουν στην κατηγορία των λεγόμενων «πριγκιπόπουλων», των απογόνων δηλαδή των ιστορικών στελεχών της επανάστασης. Ο πατέρας του Ζανγκ, στρατηγός Ζανγκ Τζονγκσούν, υπήρξε εξέχον στέλεχος του Κόκκινου Στρατού, ενώ ο πατέρας του Σι, Σι Τζονγκσούν, κατείχε επίσης κορυφαίες θέσεις στο καθεστώς του Μάο Τσετούνγκ. Οι δύο οικογένειες γνωρίζονταν εδώ και δεκαετίες, γεγονός που έκανε τη συμμαχία Σι – Ζανγκ να μοιάζει σχεδόν «φυσική». Η ρήξη τους, επομένως, αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό για το εσωτερικό της κινεζικής ελίτ.

Ένα από τα βασικά σημεία τριβής φέρεται να ήταν η πολιτική απέναντι στην Ταϊβάν. Ο Ζανγκ, με πραγματική εμπειρία μάχης από τον πόλεμο Κίνας – Βιετνάμ, εμφανιζόταν πιο επιφυλακτικός ως προς τη στρατιωτική ετοιμότητα της Κίνας για μια άμεση σύγκρουση.

Αντίθετα, ο Σι προωθεί όλο και πιο επιθετική ρητορική, θεωρώντας την Ταϊβάν κεντρικό στοιχείο της ιστορικής του παρακαταθήκης. Η διαφωνία αυτή, σύμφωνα με αναλυτές, δεν ήταν απλώς στρατηγική αλλά βαθιά πολιτική: αφορούσε το ποιος τελικά καθορίζει τη γραμμή ασφάλειας της χώρας.

• Η υπόθεση Ζανγκ συγκρίνεται ήδη με ιστορικές εκκαθαρίσεις, όπως εκείνη του Λιν Πιάο το 1971, όταν ο διάδοχος του Μάο κατηγορήθηκε για απόπειρα πραξικοπήματος και σκοτώθηκε στην προσπάθειά του να διαφύγει. Αν και δεν υπάρχουν ενδείξεις παρόμοιου σεναρίου, η σύγκριση αποτυπώνει το μέγεθος του σεισμού στο εσωτερικό του κινεζικού καθεστώτος.

Ταυτόχρονα, η υπόθεση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της εκστρατείας κατά της διαφθοράς, που ο Σι Τζινπίνγκ έχει μετατρέψει σε βασικό εργαλείο πολιτικού ελέγχου. Από το 2023 έχουν απομακρυνθεί ή διωχθεί κορυφαίοι αξιωματούχοι, όπως οι πρώην υπουργοί Άμυνας Λι Σανγκφού και Γουέι Φενγκχέ, ενώ δεκάδες ανώτατοι αξιωματικοί των Πυραυλικών Δυνάμεων ερευνήθηκαν για σοβαρές παρατυπίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις έγιναν λόγοι ακόμη και για τεχνικές αστοχίες στα πυρηνικά οπλοστάσια, όπως σκουριά σε σιλό διηπειρωτικών πυραύλων.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι ο Σι δεν περιορίζεται σε μια εκστρατεία ηθικής κάθαρσης, αλλά προχωρά σε μια ευρεία αναδιάρθρωση της στρατιωτικής ελίτ, εξαλείφοντας σταδιακά όλες τις παλαιές ισορροπίες.

Μέσα στον τελευταίο χρόνο, τρία από τα πέντε βασικά μέλη της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής έχουν τεθεί εκτός, ενώ πρόσφατα ανακοινώθηκε και η έρευνα κατά του στρατηγού Λιου Τζενλί. Πλέον, εκτός από τον ίδιο τον Σι, μοναδική σταθερά στο ανώτατο όργανο παραμένει ο στρατηγός Ζανγκ Σενγκμίν, υπεύθυνος για την εσωτερική πειθαρχία.

• Για πολλούς ειδικούς, πρόκειται για τη μεγαλύτερη μετατόπιση ισχύος στο κινεζικό σύστημα μετά το 1989. Ο Σι Τζινπίνγκ αναδεικνύεται σε ηγέτη χωρίς πραγματικούς εσωτερικούς αντιπάλους, σε βαθμό που συγκρίνεται πλέον ανοιχτά με τον ίδιο τον Μάο. Το τίμημα όμως είναι ότι η συλλογική ηγεσία, που επί δεκαετίες λειτουργούσε ως μηχανισμός σταθερότητας, έχει ουσιαστικά καταργηθεί.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό δεν αφορά μόνο το μέλλον του Ζανγκ Γιουσιά, αλλά το πώς αυτή η συγκέντρωση εξουσίας θα επηρεάσει τη διεθνή συμπεριφορά της Κίνας. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης έντασης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και αβεβαιότητας γύρω από την Ταϊβάν, η απουσία εσωτερικών φρένων μπορεί να καταστήσει το Πεκίνο πιο απρόβλεπτο – και ίσως πιο επικίνδυνο.

«Ο προπαγανδιστικός μηχανισμός της ΝΔ, μπροστά στην κοινωνική τραγωδία που έχει φέρει τη χώρα, προσπαθεί να δημιουργήσει φθηνούς αντιπερισπασμούς, σε συνεργασία πάντα με μπουκωμένους από τη λίστα Πέτσα “δημοσιογράφους”, απαντά ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

Τι δήλωσε ο Δημήτρης Τζανακόπουλος

«Χρειάζονται συγκεκριμένες και πολύ τολμηρές παρεμβάσεις έτσι ώστε να σπάσουν αυτά τα δίκτυα εξουσίας στο εσωτερικό του ελληνικού διοικητικού μηχανισμού. Εκεί που πρέπει να πούμε ότι και εξαιτίας, ας πούμε, των πιέσεων των μνημονιακών και εξαιτίας των ειδικών καταστάσεων της περιόδου 2015-2019 δεν κάναμε όλα όσα θα θέλαμε να έχουμε κάνει», είπε ο κ. Τζανακόπουλος.

«Νομίζω ότι επιτρέψαμε σε μεγάλο βαθμό ή ανεχθήκαμε πολυπλόκαμους και βαθείς μηχανισμούς να φιλτράρουν πολιτικές επιλογές, να φρενάρουν πολιτικές επιλογές, να δημιουργούν εμπόδια σε συγκεκριμένες κυβερνητικές επιλογές και ετούτο νομίζω ότι το βρήκαμε σε μεγάλο βαθμό μπροστά μας. Είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να συζητήσουμε σε πάρα πολύ μεγάλο βάθος, τον τρόπο δηλαδή που αυτού του τύπου οι αυτονομημένες εστίες εξουσίας στο εσωτερικό της δημόσιας διοίκησης θα πρέπει να εκκαθαριστούν», πρόσθεσε.

Eπί αυτών των δηλώσεων του γραμματέα του ΣΥΡΙΖΑ, υπήρξε σκληρή απάντηση της Ν.Δ, η οποία είδε πίσω από τις γραμμές ακόμα και απολύσεις στο Δημόσιο (!). Αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση του κυβερνώντος κόμματος: «Οι δηλώσεις του κ. Τζανακόπουλου, στη γραμμή Τσίπρα-Πολάκη περί ελέγχου των αρμών της εξουσίας, παραπέμπουν στις πιο σκοτεινές εποχές ολοκληρωτικών καθεστώτων».

Ο γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ κ. Τζανακόπουλος απειλεί με εκκαθαρίσεις στο δημόσιο στην περίπτωση που το κόμμα του βρισκόταν ξανά στην κυβέρνηση. «Υπάρχουν αυτονομημένες εστίες εξουσίας στο εσωτερικό της δημόσιας διοίκησης που θα πρέπει να εκκαθαριστούν» δήλωσε χαρακτηριστικά, μιλώντας σε κλειστή κομματική εκδήλωση. Οι δηλώσεις του κ. Τζανακόπουλου, στη γραμμή Τσίπρα-Πολάκη περί ελέγχου των αρμών της εξουσίας, παραπέμπουν στις πιο σκοτεινές εποχές ολοκληρωτικών καθεστώτων. Δείχνουν όμως το πώς σκέφτονται τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και αποκαλύπτει τι συζητούν πίσω από τις κλειστές πόρτες. Όλα αυτά παραπέμπουν σε σταλινικές και διχαστικές αντιλήψεις, που δεν έχουν καμία σχέση με τη δημοκρατία».

«Τα λαγωνικά της Πειραιώς, των Παραπολιτικών, του ΑΠΕ, του Πρώτου Θέματος και του iefimerida αδυνατούν να κατανοήσουν ότι είναι άλλο πράγμα η εκκαθάριση μηχανισμών παραεξουσίας, διαφθοράς και παράκαμψης της λαϊκής κυριαρχίας καθώς και στρατηγικών οχυρών επιχειρηματικών συμφερόντων στη δημόσια διοίκηση και άλλο πράγμα οι απολύσεις δημοσίων υπάλληλων», τονίζει το Γραφείο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ σε ανακοίνωσή του.

Επίθεση Βορίδη

Τις δηλώσεις Τζανακόπουλου σε εκδήλωση του ΣΥΡΙΖΑ περί εκκαθαρίσεων στο Δημόσιο, σχολίασε μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό της Θεσσαλονίκης Status 107,7 και τον δημοσιογράφο Δημήτρη Βενιέρη, ο Υπουργός Εσωτερικών, Μάκης Βορίδης.

«Ο κ. Τζανακόπουλος είναι συνεπής, απλώς ορισμένοι είναι πιο πονηροί από τον κ. Τζανακόπουλο και προσπαθούν συγκεκαλυμμένα να παραστήσουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και η Αριστερά είναι κάτι, που δεν είναι. Έρχεται λοιπόν μία τέτοια δήλωση και βάζει τα πράγματα στη θέση τους» δήλωσε ο κ. Βορίδης, συμπληρώνοντας:

«Αν θυμάστε έχουν γίνει κατ΄επανάληψη δηλώσεις, οι οποίες στην πραγματικότητα λένε πως το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είχε την πλειοψηφία στη Βουλή και ότι η εκτελεστική εξουσία πέρασε στα χέρια του, επομένως μπορούσε να ελέγχει την εκτελεστική και τη νομοθετική εξουσία. Αν θυμάστε υπήρχαν δηλώσεις για τους «αρμούς της εξουσίας», ότι πήραν μεν την κυβέρνηση, αλλά όχι όλη την εξουσία και στόχος τους ήταν να πάρουν όλη την εξουσία.»

Όπως εξήγησε ο υπουργός το όλον της εξουσίας στη Δημοκρατία είναι, είναι η δικαστική εξουσία, η Ελευθεροτυπία, τα πολιτικά δικαιώματα των πολιτών, η ανεξάρτητη διοίκηση και οι ανεξάρτητες αρχές.

«Όλα αυτά που λέει ο κ. Τζανακόπουλος, αποκαλύπτουν τις πραγματικές τους προθέσεις, αλλά αποκαλύπτουν και ότι οι άνθρωποι είναι μακριά νυχτωμένοι, διότι πια η Ελλάδα είναι μία ώριμη Δυτική Ευρωπαϊκή Δημοκρατία, όπου κανείς δεν κάνει ό,τι του έρθει στο κεφάλι, ούτε ο πρωθυπουργός, ούτε οι υπουργοί, ούτε ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου, όλοι υφίστανται έναν αρκετά σύνθετο μηχανισμό ελέγχου.»

«Στο μυαλό τους είναι αυτό… είναι ο Άρης Βελουχιώτης, είναι οι αντιφρονούντες, είναι οι εκκαθαρίσεις, είναι να πάρουμε όλη την εξουσία. Αυτό παραμένει ένα πρόβλημα συνολικό και μεγάλο για την κουλτούρα αυτού του τόπου, μέρος της οποίας εκφράστηκε μέχρι τώρα από την ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς. Κατά τη γνώμη μου αυτό είναι σε κάμψη και διαμορφώνονται ήδη προϋποθέσεις ανατροπής» κατέληξε ο Μάκης Βορίδης.

Η ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ:

«Ο προπαγανδιστικός μηχανισμός της ΝΔ, μπροστά στην κοινωνική τραγωδία που έχει φέρει τη χώρα, προσπαθεί να δημιουργήσει φθηνούς αντιπερισπασμούς, σε συνεργασία πάντα με μπουκωμένους από τη λίστα Πέτσα “δημοσιογράφους”.

Τελευταίο επεισόδιο του σίριαλ αντιπερισπασμού μέσω της γνωστής μονταζιέρας είναι η δήθεν αποκάλυψη για υποτιθέμενη πρόθεση του ΣΥΡΙΖΑ- Προοδευτική Συμμαχία να κάνει απολύσεις δημόσιων υπαλλήλων και παρουσιάστηκε ως αποκλειστικό ηχητικό του Γραμματέα του ΣΥΡΙΖΑ ενώ στην πραγματικότητα ήταν δημόσια τοποθέτηση σε ανοιχτή εκδήλωση παρουσία και των δημάρχων της Ανατολικής Αθήνας.

Τα λαγωνικά της Πειραιώς, των Παραπολιτικών, του ΑΠΕ, του Πρώτου Θέματος και του iefimerida αδυνατούν να κατανοήσουν ή κάνουν πως δεν κατανοούν ότι είναι άλλο πράγμα η εκκαθάριση μηχανισμών παραεξουσίας, διαφθοράς και παράκαμψης της λαϊκής κυριαρχίας καθώς και στρατηγικών οχυρών επιχειρηματικών συμφερόντων στη δημόσια διοίκηση και άλλο πράγμα οι απολύσεις δημοσίων υπάλληλων. Λογικό, καθώς η ΝΔ φαίνεται ότι θέλει να ξεχάσει πως αυτή ήταν η κυβέρνηση που, όχι μόνο προχώρησε σε απολύσεις, αλλά υπερασπίστηκε μέχρι τέλους την πολιτική “μία πρόσληψη για κάθε πέντε αποχωρήσεις” . Μία πολιτική που διέλυσε το κοινωνικό κράτος.

Αυτό που θα κάνει η επόμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία θα είναι η ενίσχυση του κοινωνικού κράτους με προτεραιότητες σε υγεία και παιδεία. Ταυτόχρονα με τη δημιουργία μιας δημόσιας διοίκησης φιλικής προς τον πολίτη μακριά από τις λογικές κομματικού κράτους που τροφοδοτεί μηχανισμούς παράκαμψης της λαϊκής κυριαρχίας και εστίες διαφθοράς τους οποίους συντηρεί και τροφοδοτεί και στους οποίους στηρίζεται η ΝΔ για να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των λίγων».