Νατάσα Μαστοράκου

Η Tilda Swinton στη Στέγη

16/5 έως 28/6

Η χαρισματική και αντισυμβατική Tilda Swinton αποτελεί τον κεντρικό άξονα μιας ξεχωριστής έκθεσης στον νέο χώρο του Ίδρυμα Ωνάση, το Onassis Ready. Η έκθεση συγκεντρώνει νέα και παλαιότερα έργα οκτώ στενών συνεργατών και φίλων της, δημιουργώντας έναν πολυδιάστατο διάλογο ανάμεσα στον κινηματογράφο, τη μόδα, τη μνήμη και τη σύγχρονη τέχνη.

Ο Luca Guadagnino υπογράφει ένα νέο, βαθιά προσωπικό κινηματογραφικό πορτρέτο της Swinton, το οποίο συνοδεύεται από ένα γλυπτό έργο, φωτίζοντας διαφορετικές πτυχές της καλλιτεχνικής της ταυτότητας. Ο Jim Jarmusch επανέρχεται σε υλικό από την ταινία του The Dead Don’t Die και, μέσα από νέο μοντάζ, ήχο και επεξεργασία εικόνας, το μετασχηματίζει σε μια αυτόνομη εικαστική εγκατάσταση.

Η συνεργασία της με τον ιστορικό μόδας Olivier Saillard παίρνει τη μορφή μιας ζωντανής δράσης, όπου παρουσιάζονται κομμάτια από την προσωπική της γκαρνταρόμπα: κοστούμια ταινιών, εμφανίσεις από κόκκινα χαλιά και οικογενειακά κειμήλια, που αφηγούνται τη δική τους ιστορία. Ο φωτογράφος Tim Walker επισκέπτεται το πατρικό της σπίτι και καταγράφει, μέσα από μια σειρά εικόνων, τη σύνδεσή της με τον τόπο και τους προγόνους της.

Παράλληλα, ο Apichatpong Weerasethakul δημιουργεί μια ατμοσφαιρική, στοχαστική εγκατάσταση, ενώ ο Pedro Almodóvar παρουσιάζει την ταινία μικρού μήκους The Human Voice για πρώτη φορά σε μορφή εγκατάστασης. Τέλος, μαζί με την παιδική της φίλη και σκηνοθέτρια Joanna Hogg, η Swinton αναβιώνει το “Flat 19”, μια πολυμεσική ανασύνθεση του λονδρέζικου διαμερίσματός της τη δεκαετία του ’80, εξερευνώντας τη μνήμη, τον χώρο και την προσωπική της διαδρομή.

Η έκθεση διοργανώνεται από το Eye Filmmuseum σε στενή συνεργασία με την Tilda Swinton. Η ανάπτυξη της έκθεσης έγινε σε συμπαραγωγή με τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση.

Ο Jeff  Koons στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

20/3 έως 31/8

Το έργο Balloon Venus Lespugue (Orange) του διεθνώς αναγνωρισμένου Αμερικανού καλλιτέχνη Jeff Koons παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

Για το συγκεκριμένο έργο, ο Koons εμπνέεται από την παλαιολιθική «Αφροδίτη» του Lespugue, αγαλματίδιο από χαυλιόδοντα μαμούθ, το οποίο χρονολογείται περίπου 28.000 χρόνια πριν από την εποχή μας. Παραπέμποντας στη μορφή της Αφροδίτης, θεάς του έρωτα και της γονιμότητας, η απεικόνισή της έχει επηρεάσει διαχρονικά το έργο του Koons ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1970.

Η ερμηνεία του καλλιτέχνη για την «Αφροδίτη» του Lespugue, μέρος της σειράς Antiquity που ξεκίνησε το 2008, περιλαμβάνει μεγάλο εύρος αναφορών στην ιστορία της τέχνης, από τον Μποτιτσέλι και τον Τιτσιάνο έως τον Ντυσάν και τον Μπρανκούζι, και γενικότερα στις διαχρονικές έννοιες περί ομορφιάς και μορφής. Μέσα από μια ενδελεχή και πολυετή διαδικασία, ο Koons μετέτρεψε το φετιχιστικό πρωτότυπο, γνωστό για τα υπερβολικά καμπυλόμορφα στοιχεία του, σε ένα επιβλητικό γλυπτό που μοιάζει να είναι φτιαγμένο από μπαλόνια και που θυμίζει τις αναλογίες των έργων του Τζακομέττι.

Το Μουσείο θα πλαισιώσει το έργο του Koons με δέκα αντίγραφα ειδωλίων «Αφροδίτης» της Ανώτερης παλαιολιθικής εποχής – όλα δάνεια από τα μουσεία που φιλοξενούν τα αμετακίνητα πρωτότυπα.

Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνεται το αντίγραφο της «Αφροδίτης» του Lespugue από το Muséum Νational d’Histoire Νaturelle στο Παρίσι, το οποίο αποτέλεσε και την άμεση πηγή έμπνευσης για το έργο που δημιούργησε ο Koons από γυαλισμένο και ανακλαστικό ανοξείδωτο χάλυβα. Τα ειδώλια «Αφροδίτης» αντιπροσωπεύουν έναν από τους πρωιμότερους αισθητικούς κώδικες της ανθρωπότητας: μια βαθιά αφαιρετική παρουσίαση των εννοιών της γονιμότητας, της επιβίωσης και της συνέχειας, σε συμπαγείς και φορητές μορφές. Η εκδοχή του Koons επανεξετάζει αυτή την προϊστορική εικαστική γλώσσα μέσα από ένα ριζικά διαφορετικό μέσο και πλαίσιο: τον βιομηχανικό, υπερ-υλικό κόσμο του 21ου αιώνα.

Η Barbara Kruger στο ΚΠΙΣΝ

28/4 έως 1/11

Δεκατρία νέα έργα της Barbara Kruger, υπό τον τίτλο Untitled (Pride and Contempt).  ειδικά διαμορφωμένα για τον δημόσιο χώρο του ΚΠΙΣΝ θα απολαύσουν οι Αθηναίοι από τις 28 Απριλίου. Μεταξύ αυτών και μία τοιχογραφία μήκους 90 μέτρων στο κτήριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.

Τα έργα θα αναπτυχθούν και στις δύο πλευρές του Καναλιού, δημιουργώντας μία καθηλωτική εμπειρία που εντάσσει την τέχνη στον δημόσιο χώρο και την καθημερινή κίνηση των επισκεπτών.

Με μια πορεία που εκτείνεται σε περισσότερες από πέντε δεκαετίες, η Kruger έχει διαμορφώσει ένα αναγνωρίσιμο και αιχμηρό καλλιτεχνικό ύφος, εστιάζοντας σε ζητήματα εξουσίας, ταυτότητας, φύλου, κατανάλωσης και κοινωνικής ευθύνης.Το έργο της, βαθιά επηρεασμένο από την εμπειρία της στον χώρο της γραφιστικής, αξιοποιεί τη γλώσσα της διαφήμισης και των μέσων μαζικής ενημέρωσης ως εργαλείο κριτικής, μετατρέποντάς την σε όχημα πολιτικού και κοινωνικού στοχασμού.

Στην έκθεση Untitled (Pride and Contempt), τα έργα της Kruger παρουσιάζονται για πρώτη φορά -γραμμένα μάλιστα στην ελληνική γλώσσα- και πραγματεύονται ζητήματα αλήθειας, εξουσίας, κριτικής σκέψης και ατομικής δράσης. Με δηλωτικές φράσεις και με τις χαρακτηριστικές έντονες χρωματικές αντιθέσεις, τα έργα σχολιάζουν με οξύτητα το σύγχρονο κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον της Ευρώπης: την πόλωση, την ενίσχυση ακραίων ιδεολογιών και την αβεβαιότητα που προκύπτει από οικονομικές, μεταναστευτικές και γεωπολιτικές εντάσεις. Η έκθεση λειτουργεί ως πρόκληση και κάλεσμα προς το κοινό να αναστοχαστεί τη θέση του στον δημόσιο χώρο και την κοινωνία, θέτοντας στο επίκεντρο το ερώτημα του ποιος έχει φωνή και πώς αυτή χρησιμοποιείται.

Ο Αλέξης Ακριθάκης στο Μουσείο Μπενάκη

Έως 24/5

Από τις πρώτες ψυχεδελικές εικόνες του Αλέξη Ακριθάκη που αποτυπώνουν το πνεύμα της δεκαετίας του ’60, την εμβληματική «βαλίτσα» του ’70, τις κατασκευές με λαμπάκια που αποδομούν τη ζωγραφική σε υλικά, ατμόσφαιρες και προθέσεις, τα εξπρεσσιονιστικά τοπία και τα διεισδυτικά πορτρέτα έως τα σπαρακτικά τελευταία του έργα με τους τρελούς και τους τρόφιμους του «Δρομοκαϊτείου», η έκθεση «Αλέξης Ακριθάκης, Μια γραμμή κύμα» αναδεικνύει την ευαισθησία ενός πολυσύνθετου καλλιτέχνη, αλλά και μια πλευρά της δημιουργικότητας του που μέχρι σήμερα παρέμενε άγνωστη.

Η έκθεση «Αλέξης Ακριθάκης. Μια γραμμή κύμα» συγκεντρώνει περισσότερα από 250 επιλεγμένα έργα ιδιωτικών και δημόσιων συλλογών, από όλες τις δημιουργικές περιόδους του καλλιτέχνη, παρουσιασμένα χρονολογικά. Για πρώτη φορά σε αναδρομική έκθεση εκτίθενται τα πρώτα του έργα, καθώς και αυτά που ολοκλήρωσε λίγο πριν φύγει από την ζωή.

Τα έργα της έκθεσης παρουσιάζουν το ζωγραφικό σύμπαν του Αλέξη Ακριθάκη με τα γνώριμα μοτίβα, όπως μάτια και καρδιές, βέλη και τόξα, βαλίτσες, καραβάκια, κύματα και άλλα, ενώ ταυτόχρονα ξεδιπλώνουν την περιπέτεια της ζωγραφικής, των υλικών, της κατασκευής και αναδεικνύουν την μοναδική αίσθηση του χρώματος που τον χαρακτηρίζει.

Η έκθεση είναι διαρθρωμένη σε μεγάλες θεματικές ενότητες ορισμένες από τις δημιουργικές περιόδους του καλλιτέχνη. Οι ψυχεδελικές τέμπερες της δεκαετίας του ’60, τα έντονα πολιτικά έργα των αρχών του ’70, η βαλίτσα του ’70, οι κατασκευές με ξύλα από τη θάλασσα και οι κατασκευές με λαμπάκια του ’80, οι μεγεθύνσεις και οι επαναλήψεις της δεκαετίας του ’90 και τα σπαρακτικά τελευταία του έργα με τα πορτραίτα των τρελών και των τροφίμων του «Δρομοκαϊτείου», αποτελούν το βασικό σκελετό της έκθεσης. Ωστόσο, η παρουσίαση συμπληρώνεται και από μικρότερα σύνολα ιδιαίτερων έργων που είχαν εκτεθεί σε ξεχωριστές εκθέσεις από τον ίδιο τον καλλιτέχνη, όπως οι χαρταετοί, η σειρά με τα τσίρκο, τα αεροπλάνα, τα λουλούδια στους αυτόχειρες και άλλα που διαφωτίζουν την πολυδιάστατη ευαισθησία του απέναντι στην πραγματικότητα και την κριτική του στάση απέναντι στη σοβαροφάνεια.

Γεωμετρικής αφαίρεσης στο Θεοχαράκη

 Έως 22/2

Το Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη παρουσιάζει μια έκθεση αφιερωμένη σε έξι πρωτοποριακές γυναικείες φωνές της γεωμετρικής αφαίρεσης: Όπυ Ζούνη, Etel Adnan, Samia Halaby, Saloua Raouda Choucair, Ebtisam Abdulaziz και Lubna Chowdhary.

Τα έργα προέρχονται από τις συλλογές του Ιδρύματος Ωνάση, της Ειρήνης Παναγοπούλου, του Barjeel Art Foundation, του Saloua Raouda Choucair Foundation και της Ebtisam Abdulaziz, καθώς και από ιδιωτικές συλλογές.

Η έκθεση επιδιώκει να εστιάσει την προσοχή μας στο ενναλακτικό αφήγημα μέσω του οποίου η κάθε μια από τις έξι προσεγγίζει, διευρύνει και επαναπροσδιορίζει τα όρια της αφαίρεσης, μετατοπίζοντας το επίκεντρο της συζήτησης από τον τυπικό φορμαλισμό σε ζητήματα μνήμης, ταυτότητας, πολιτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Παράλληλα, η έκθεση αναγνωρίζει και αναδεικνύει τις ιδιαίτερες γενεαλογίες της αφαίρεσης στον αραβικό κόσμο, όπου η ισλαμική αισθητική—με τη γεωμετρία, την επανάληψη και την καλλιγραφία—λειτουργεί όχι ως διακοσμητική επιφάνεια, αλλά ως σύστημα σκέψης και ερμηνείας του κόσμου. Η έννοια του μορφολογικού μοτίβου επαναπροσδιορίζεται, φέρνοντας στο επίκεντρο το νοηματικό και φιλοσοφικό βάρος του.

Από τις αρθρωτές δομές της Choucair και τις δυναμικές συνθέσεις της Halaby έως τις αρχιτεκτονικές φόρμες της Chowdhary, οι παραδόσεις αυτές συγκροτούν ένα εναλλακτικό αφήγημα και εκδοχή της αφαίρεσης. Η Adnan, με τα φωτεινά τοπία της που αιωρούνται ανάμεσα στη μορφή και την αφαίρεση, και η Abdulaziz, με έργα που συνδυάζουν μαθηματικά, γλώσσα και κοινωνική κριτική, διευρύνουν το οπτικό πεδίο. Η Όπυ Ζούνη, γεννημένη στην Αίγυπτο, ενσωμάτωσε από νωρίς τα οπτικά ιδιώματα της ισλαμικής τέχνης, εντάσσοντας το έργο της σε έναν διαπολιτισμικό διάλογο, που καθίσταται εμφανής στα έργα που παρουσιάζονται εδώ. Τα έργα της Όπυς Ζούνη αποτελούν τον κεντρικό άξονα της έκθεσης, σε δημιουργικό διάλογο με τα έργα των υπολοίπων γυναικών εικαστικών.

Σε ανακοίνωσή της, η ΝΔ αναφέρει ότι ο «Ιταλός ειδικός», όπως τον χαρακτηρίζει, αμφισβήτησε τη γνησιότητα των τριών βίντεο που αποτυπώνουν την εμπορική αμαξοστοιχία στα Τέμπη και τα οποία έχουν δημοσιοποιηθεί το τελευταίο διάστημα. Το κυβερνών κόμμα επιτίθεται με δριμύτητα στον ΣΥΡΙΖΑ, κατηγορώντας τον ότι, μπροστά στη συνεχιζόμενη δημοσκοπική του καθίζηση, επιχειρεί να αναβιώσει τις πρακτικές του «Ινστιτούτου Φλωρεντίας».

«Το μόνο που καταφέρνει είναι να αυτογελοιοποιείται», καταλήγει η ανακοίνωση της Νέας Δημοκρατίας.

Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΝΔ:

Το προηγούμενο διάστημα παρακολουθήσαμε το διαγκωνισμό δήθεν πραγματογνωμόνων οι οποίοι, έχοντας διάφορα κόμματα να στηρίζουν τις θεωρίες τους, προκάλεσαν σύγχυση στην κοινή γνώμη σχετικά με την τραγωδία των Τεμπών.

Οι θεωρίες τους καταρρίπτονται η μία μετά την άλλη με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο.

Σήμερα έχουμε την εμφάνιση ενός «Ιταλού ειδικού» που αμφισβητεί την γνησιότητα των βίντεο της τραγωδίας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, βλέποντας ότι κατακρημνίζεται δημοσκοπικά, αποφάσισε να μας θυμίσει εποχές Ινστιτούτου Φλωρεντίας, υιοθετώντας άκριτα τις θεωρίες συνωμοσίας και έσπευσε να εκδώσει ανακοίνωση.

Το μόνο που καταφέρνει είναι να αυτογελοιοποιείται.

Και το ίδιο θα πάθουν όσοι συνεχίζουν να υιοθετούν αστήρικτες θεωρίες.

Δεν πρέπει να επιτρέψουμε σε κανέναν να διχάσει άλλο τον ελληνικό λαό για μια υπόθεση που μας πληγώνει όλους.

Οι εκθέσεις και η αντίδραση του ΣΥΡΙΖΑ

Την πολιτική αντιπαράθεση προκαλούν δύο νέες τεχνικές εκθέσεις, που παρουσίασαν ειδικοί επιστήμονες, υποστηρίζοντας ότι αποδομούν τα συμπεράσματα της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών (ΔΕΕ), αναφορικά με τα τρία βίντεο της εταιρείας Interstar, που αποτέλεσαν κρίσιμο υλικό στη διερεύνηση των αιτίων της σύγκρουσης των δύο αμαξοστοιχιών στα Τέμπη.

«Οι νέες αποκαλύψεις για τα περίφημα “βίντεο Interstar/Καπερνάρου”, τα οποία υποτίθεται πως έδειχναν την εμπορική αμαξοστοιχία πριν το δυστύχημα – έγκλημα των Τεμπών και χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον από το κυβερνητικό επιτελείο παραπληροφόρησης δίνουν νέα διάσταση, ψηφιακή στην επιχείρηση μπαζώματος της αλήθειας που επιχειρεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη» τονίζει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ σε σχετική ανακοίνωση για το θέμα.

Όπως υπογραμμίζουν από τον ΣΥΡΙΖΑ, «συγκεκριμένα, σε δύο τεχνικές εκθέσεις που παραδόθηκαν στην Εισαγγελία Εφετών Λάρισας από τον πραγματογνώμονα Βασίλη Κοκοτσάκη ύστερα από συνεργασία με την τεχνική ομάδα του εξειδικευμένου επιστήμονα Φεντερίκο Καράσκο (σ.σ. ο «Ιταλός ειδικός», όπως τον αναφέρει η ΝΔ) αμφισβητείται τεκμηριωμένα η γνησιότητα των τριών βίντεο, ενώ χαρακτηρίζουν αβάσιμο, ατεκμηρίωτο και αυθαίρετο το συμπέρασμα της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών της Ελληνικής Αστυνομίας, η οποία υπάγεται απευθείας στον Αρχηγό του Σώματος, περί ακριβών αντιγράφων προερχόμενα από συγκεκριμένες κάμερες».

Παράλληλα, τονίζει ο ΣΥΡΙΖΑ, «γίνεται αναφορά σε καταγεγραμμένη διαγραφή από τους σκληρούς δίσκους της Interstar, βιντεοληπτικού υλικού λίγες ημέρες μετά το δυστύχημα των Τεμπών αλλά και σε κομβικές ημερομηνίες, όπως την ημέρα που πραγματοποιήθηκε έφοδος της ΔΕΕ, παρουσία εισαγγελέα, στα γραφεία της εταιρείας. Επιπλέον, καταγράφεται η απουσία από τα βίντεο συγκεκριμένων frame, κατά την διάρκεια της διέλευσης της αμαξοστοιχίας».

«Επιπλέον όπως εξήγησε στην εκπομπή του Δημοσιογράφου Γιώργου Σαχίνη στο Crete TV και ο Καθηγητής προηγμένων μαθηματικών και ανάλυσης εικόνας και ήχου του Πανεπιστημίου του Χιούστον, Δρ Μανώλης Παπαδάκης, στο επίμαχο “βίντεο Καπερνάρου” ακόμα και ένας μικρός θάμνος που διακρίνεται σε σημείο του βίντεο που καταγράφει τη διέλευση της εμπορικής αμαξοστοιχίας υποτίθεται το βράδυ της τραγωδίας, διαπιστώθηκε ότι είναι ακριβώς ίδιος σε θέση και ανάπτυξη το Νοέμβριο του 2024, δηλαδή 18 μήνες μετά το έγκλημα όταν και ο ανακριτής ζήτησε μεταγενέστερες φωτογραφίες από την επίμαχη κάμερα. Και αυτό όταν η εταιρεία διαβεβαίωνε επίσημα δημόσια ότι άλλαξε της κάμερες σε ψηφιακές το καλοκαίρι του 23’ μετά το έγκλημα στα Τέμπη» σημειώνεται στην ανακοίνωση.

Και προστίθεται:

«Ύστερα (και) από αυτές τις αποκαλύψεις, δεν μπορούμε παρά να επαναλάβουμε με έμφαση τα ερωτήματα που θέτει σε ανάρτησή της η Πρόεδρος του συλλόγου συγγενών θυμάτων Τεμπών κ. Μαρία Καρυστιανού:

• Για ποιον λόγο η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου και η Εισαγγελία Εφετών Λάρισας, τηρούν τόσο εκκωφαντική σιωπή;
• Ποια η θέση των υποστηρικτών των video Interstar/Καπερνάρου, και ιδίως του Ανακριτή των Τεμπών;

Και να προσθέσουμε ακόμη ένα: Για πόσο ακόμη ελπίζει ο Κυρ. Μητσοτάκης ότι θα μπορεί να κρύβει την αλήθεια για την πυρόσφαιρα στο έγκλημα των Τεμπών;».

Οι εκθέσεις

Τις εκθέσεις παρουσίασαν ο Φεντερίκο Καράσκο, ειδικός στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την Κυβερνοασφάλεια και τα Ψηφιακά Πολυμέσα, ιδρυτής της πολυεθνικής εταιρείας Graypes και μέλος της Τεχνικής Συμβουλευτικής Ομάδας συγγενών των θυμάτων, ο Βασίλης Κοκοτσάκης, τεχνικός σύμβουλος συγγενών και τραυματιών, και πραγματογνώμονας σε υποθέσεις πυρκαγιών και εμπρησμών και ο Δρ. Μανώλης Παπαδάκης, καθηγητής προηγμένων μαθηματικών μοντέλων και ανάλυσης εικόνας και ήχου στο Πανεπιστήμιο του Χιούστον (Τέξας, ΗΠΑ) στην εκπομπή «Αντιθέσεις» της ΚΡΗΤΗ TV.

Σύμφωνα με τον Βασίλη Κοκοτσάκη και την ομάδα του, τα τρία επίμαχα βίντεο που μέχρι πρότινος χαρακτηρίστηκαν ως γνήσια και αξιοποιήθηκαν από τις Αρχές, δεν πληρούν τις απαραίτητες τεχνικές προϋποθέσεις, για να θεωρηθούν αξιόπιστα τεκμήρια.

Η έκθεση αναφέρει, μεταξύ άλλων: «Δεν συντρέχουν σε κανένα σημείο οι τεχνικές συνθήκες που να επιβεβαιώνουν τα συμπεράσματα της ΔΕΕ. Αντιθέτως, ενισχύονται οι παρατηρήσεις και επισημάνσεις που είχαν εκφραστεί ήδη από τα πρώτα στάδια της ανεξάρτητης ανάλυσης, και αφορούν τη διαχείριση και την ακεραιότητα του ψηφιακού υλικού».

Aπό 8% έως 14% μειώθηκε η κατανάλωση πουλερικών στα νοικοκυριά με μισθούς από 750 έως 1450 ευρώ ενώ η δαπάνη αντίστοιχα αυξήθηκε από 2% έως 11%. Η κατανάλωση του γάλακτος ( νωπό πλήρες) μειώθηκε από 18% έως 23%  στα ίδια νοικοκυριά ενώ η δαπάνη μειώθηκε πολύ λιγότερο από 7% έως 11%

Ειδικότερα σε σχέση με τα εισοδήματα, παρατηρείται δυσανάλογη επιβάρυνση στα νοικοκυριά, καθώς για εισοδήματα κάτω των 750 ευρώ διαπιστώνεται αύξηση 19% της δαπάνης για το ψωμί, Ένα ποσοστό που υποχωρεί στο 11% για την κατηγορία 751 – 1.100 ευρώ, ενώ είναι μόλις 1% για την κατηγορία 1.801 – 2.200 ευρώ. Αντίστοιχα, στα ζυμαρικά, η κατανάλωση αυξήθηκε κατά 12% σε σχέση με το ποσό που δαπανήθηκε, για εισοδήματα κάτω των 750 ευρώ και μόλις 4% για εισοδήματα από 1.451 – 1.800 ευρώ.

• Ως αποτέλεσμα τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, για να διατηρήσουν στα ίδια επίπεδα την κατανάλωση, αναγκάζονται να αυξήσουν περισσότερο τις δαπάνες. Εάν μάλιστα αυτά τα νοικοκυριά, δεν διαθέτουν αποταμιεύσεις, υποχρεώνονται να περιορίσουν δραστικά την κατανάλωσή τους, γεγονός που συνιστά κρίση αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Στην κατηγορία «διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά», ο υψηλός τιμάριθμος συνεχίζει να περιορίζει την αγοραστική δύναμη, ειδικά των νοικοκυριών με χαμηλά εισοδήματα.

Στη συγκεκριμένη κατηγορία παρατηρείται ότι ο υψηλός πληθωρισμός (31,2%) που κατέγραψε την τριετία Δεκέμβριος 2020-Δεκέμβριος 2023 τροφοδοτήθηκε από την αύξηση των τιμών στις κατηγορίες «Έλαια και λίπη» (87,4%) και «Λαχανικά» (35,2%).

Αξιοσημείωτη άνοδος του τιμαρίθμου παρατηρήθηκε και σε άλλα βασικά είδη διατροφής, όπως στα «Γαλακτοκομικά και αυγά» (33,8%), στα «Κρέατα» (31,2%) και στην ομάδα «Ψωμί και δημητριακά» (25,3%).

• Στην έκθεση επισημαίνεται η αρνητική επίδραση του πληθωρισμού στο επίπεδο των ελληνικών νοικοκυριών και στη μείωση της αγοραστικής τους δύναμης. Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, τον Δεκέμβριο του 2023, ο πληθωρισμός στην κατηγορία «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά», ήταν ο δεύτερος υψηλότερος μεταξύ των κρατών – μελών της ΕΕ-27.

Η έκθεση του ΙΝΕ εκτιμά ότι η κατανάλωση δεν θα παρουσιάσει κάποια αξιοσημείωτη μεταβολή το προσεχές διάστημα, εκτός κι αν γίνουν ουσιαστικές παρεμβάσεις για μια ισχυρή αποκατάσταση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.

Η κρίση κόστους ζωής που εντοπίζουν οι επιστήμονες του Ινστιτούτου, έχει ως αφετηρία την πανδημική και στη συνέχεια την ενεργειακή κρίση. Έτσι,  τώρα πια, στην Ελλάδα διαπιστώνεται πως το έλλειμμα των νοικοκυριών, έχει αρνητική επίδραση στην κατανάλωση.

Για να καλυφθεί έχει ως αποτέλεσμα την χρηματοδότηση του επιχειρηματικού και του εξωτερικού τομέα, που διατηρούν την πλεονασματική τους θέση. Ειδικά σε σχέση με το εξωτερικό, διαπιστώνεται  εκροή ρευστότητας από την εγχώρια οικονομία και αύξηση των υποχρεώσεων της χώρας.

• Σε σχέση με τις επιχειρήσεις η έκθεση καταγράφει χαμηλή επενδυτική δραστηριότητα, που υπολείπεται της αδιανέμητης κερδοφορίας τους. Ειδική αναφορά γίνεται στην Έκθεση στα προϊόντα ενέργειας. Ακριβέστερα, στην κατηγορία «Υγρά καύσιμα και έξοδα κεντρικής θέρμανσης κύριας κατοικίας» οι μεταβολές της κατανάλωσης είναι ανομοιογενείς.

Τα νοικοκυριά με τη χαμηλότερη δαπάνη και αυτά με χαμηλά προς μεσαία δαπάνη, παρ’ ότι μείωσαν την κατανάλωσή τους σε ποσότητα (από -3% έως -11% ανάλογα με το επίπεδο συνολικής κατανάλωσης), πλήρωσαν το 2022 παραπάνω ευρώ σε σχέση με το 2021.

Το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ εκτιμά ότι η μακροοικονομική και χρηματοοικονομική βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας θα εξαρτηθεί από το αν μπορεί να μεταβληθεί η τρέχουσα κατάσταση. Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, «πρωταρχικός στόχος θα πρέπει να είναι η αύξηση της επενδυτικής δραστηριότητας των επιχειρήσεων και η εναλλαγή του ισοζυγίου τους από πλεονασματική σε ελλειμματική θέση. Η ενίσχυση του παραγωγικού δυναμικού της οικονομίας θα βελτιώσει τη διαρθρωτική της ανταγωνιστικότητα εξασφαλίζοντας την πλεονασματική θέση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μεσομακροπρόθεσμα. Συνδυαστικά, η μεταβολή αυτών των δύο ισοζυγίων θα επιτρέψει την επίτευξη πλεονάσματος για τα νοικοκυριά, αποκαθιστώντας τη φερεγγυότητά τους και τη βιωσιμότητα της οικονομίας και της κοινωνίας».

Η έρευνα του ΣΕΒ “Ο Σφυγμός του Επιχειρείν”

Στον τομέα των επιχειρήσεων υπαρχει η ετήσια έρευνα γνώμης «Ο Σφυγμός του Επιχειρείν», η οποία παρουσιάστηκε (29/1) σε ειδική συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), Δημήτρης Παπαλεξόπουλος. Το 53% των επιχειρήσεων, δηλαδή σχεδόν μία στις δύο, αξιολογεί ως «καλή» τη σημερινή οικονομική του κατάσταση – πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί από το 2017.

Μάλιστα, μία στις δύο αύξησε τον τζίρο της το 2023 και το ίδιο εκτιμάται και για το 2024. Αυτά προκύπτουν από την ετήσια έρευνα γνώμης των επιχειρήσεων «Ο Σφυγμός του Επιχειρείν», η οποία παρουσιάστηκε (29/1) σε ειδική συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), Δημήτρης Παπαλεξόπουλος.

Μερικά ακόμη από τα βασικά ευρήματα της έρευνας «Ο Σφυγμός του Επιχειρείν», που παρουσιάστηκε από τον γενικό διευθυντή του ΣΕΒ, δρ Γιώργο Ξηρογιάννη, είναι τα εξής:

• Το 28% των επιχειρήσεων θεωρεί ότι η οικονομική κατάσταση της χώρας είναι καλή.
• Αναφορικά με τις απαιτούμενες βελτιώσεις στο επιχειρηματικό περιβάλλον, το 67% των επιχειρήσεων θέλει περισσότερη διαφάνεια & αντιμετώπιση διαφθοράς, το 67% μεγαλύτερη φορολογική ανταγωνιστικότητα, το 54% σύγχρονη λειτουργία Δημόσιας Διοίκησης, το 52% φορολογική ανταγωνιστικότητα για την εργασία και το 52% αποτελεσματική λειτουργία θεσμών. Στις απαραίτητες βελτιώσεις για τις επιχειρήσεις το 64% θέτει το σταθερό φορολογικό πλαίσιο, το 54% το ανταγωνιστικό κόστος ενέργειας, το 44% την ταχύτερη απονομή Δικαιοσύνης, το 42% τον περιορισμό της πολυνομίας και το 40% χρηματοδοτικά εργαλεία & επενδυτικά κίνητρα.
• Σε σχέση με την ανάγκη «αυτοβελτίωσης», το 59,9% των επιχειρήσεων αναφέρει την εκπαίδευση και εξειδίκευση του ανθρώπινου δυναμικού, το 41,3% την ψηφιοποίηση της λειτουργίας και των διαδικασιών, το 35,8% την ανάπτυξη νέων αγορών και το 30% τη δημιουργία νέων προϊόντων και υπηρεσιών R&D.
• Το 84% των επιχειρήσεων αναγνωρίζει τη φορολόγηση της εργασίας ως  το μεγαλύτερο εμπόδιο στη βελτίωση των απολαβών των εργαζομένων.
• Το 80% των επιχειρήσεων θεωρεί ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αναβαθμίσει το ανθρώπινο δυναμικό, το 20% θα επενδύσει στο άμεσο μέλλον σ’ αυτήν και μόλις το 12% επενδύει ήδη.
• Ο πρόεδρος του Δ.Σ. του ΣΕΒ, Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, δήλωσε σχετικά: «Σε έναν κόσμο γεμάτο αβεβαιότητες, που καμία φορά φαίνεται να χάνει την πυξίδα του, η Ελλάδα αποτελεί νησίδα σταθερότητας και προοπτικής. Η ετήσια έρευνα του ΣΕΒ στις επιχειρήσεις καταγράφει πρόοδο και συγκρατημένη αισιοδοξία για το μέλλον. Υπογραμμίζει όμως την ανάγκη επιτάχυνσης των αλλαγών τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στη Δημόσια Διοίκηση.
• Οι επιχειρήσεις σαφώς αντιλαμβάνονται την ανάγκη αυτοβελτίωσής τους. Επενδύοντας στους ανθρώπους τους και στην τεχνολογία μπορούν να είναι ακόμα μεγαλύτερο μέρος της λύσης στις αναπτυξιακές, οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις της εποχής. Ταυτόχρονα, οι επιχειρήσεις αναδεικνύουν την ανάγκη περαιτέρω βελτιώσεων στο επιχειρηματικό περιβάλλον. Ειδικά στην πάταξη της φοροδιαφυγής, στη φορολόγηση των στελεχών, στη μείωση της γραφειοκρατίας, στην ταχύτητα απονομή Δικαιοσύνης, στο κόστος ενέργειας, αλλά και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων. Είμαστε σε μια συγκυρία που ένα άλμα προς τα εμπρός είναι εφικτό και θα μας ωφελήσει όλους. Είναι στα χέρια μας, αλλά απαιτεί αποφασιστικότητα, ξεβόλεμα και συνεργασία».

Ο κ. Κικίλιας τόνισε ότι 8 στις 10 επενδύσεις που έγιναν στην Ελλάδα φέτος προέρχονται από τον τουριστικό κλάδο και 1 στα 4 ευρώ στην ελληνική οικονομία προέρχονται άμεσα ή έμμεσα από τον τουρισμό. Όπως ανέφερε, η βαριά βιομηχανία της χώρας, στην οποία απασχολούνται εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι, εμπλέκει τον αγροτικό τομέα, με τα προϊόντα που καταναλώνονται στα εστιατόρια και τα ξενοδοχεία, τις υπηρεσίες του εμπορικού κόσμου και τον κατασκευαστικό τομέα.

Ο υπουργός Τουρισμού τόνισε ότι η ελληνική φιλοξενία, γνωστή από τα αρχαία χρόνια, αποτελεί συγκριτικό μας πλεονέκτημα. «Είναι ανώτερο αίσθημα. Τον ξένο, τον κατατρεγμένο, αυτόν που δεν ξέρεις, που τον φιλοξενείς, που τον φέρνεις σπίτι σου, στη χώρα σου, άρα και τον ταξιδιώτη και τον τουρίστα, που τον φροντίζεις, του δίνεις ένα κρεβάτι να κοιμηθεί, φαγητό να φάει, κάτι να πιεί και τον ξεπροβοδίζεις μετά από κάποιο χρονικό διάστημα να συνεχίσει, αυτό το έχουμε βαθιά μέσα μας ως Έλληνες. Θεωρώ ότι είναι συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι όλων των άλλων, σε μια ευγενή άμιλλα για το κομμάτι της τουριστικής πίτας. Αυτό δε θα το χάσουμε ποτέ, όπως και τα παραδοσιακά μας στοιχεία. Είναι αυτός ο λόγος για τον οποίο οι ξένοι, ταξιδιώτες και τουρίστες ακόμη και πολύ υψηλού επιπέδου έρχονται στη χώρα», πρόσθεσε.

Επισήμανε, εξάλλου, ότι η Ελλάδα είναι ένα από τα πέντε κορυφαία brand στον κόσμο και ευχαρίστησε τους εμπλεκόμενους στον τουριστικό κλάδο για την προσπάθεια που κατέβαλαν και είχε ως αποτέλεσμα να αλλάξει η εικόνα της χώρας μας στο εξωτερικό. «Με μεγάλη αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση, τώρα μιλάμε για μια χώρα οργανωμένη, δομημένη, η οποία είναι παράδειγμα προς μίμηση» ανέφερε.

Η καλοκαιρινή τουριστική σεζόν έχει στεφθεί από επιτυχία, την οποία έχουν γευθεί πάρα πολλά μέρη της Ελλάδας, όχι μόνο τα νησιά της, επισήμανε σε δηλώσεις της η υφυπουργός Τουρισμού, Σοφία Ζαχαράκη. Πρόσθεσε, δε, ότι τα κονδύλια στο πρόγραμμα στήριξης εγχώριου τουρισμού ανήλθαν από 32 σε 62 εκατομμύρια ευρώ.

Επισήμανε ότι θα δοθούν πάνω 320 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης για έργα υποδομών, ενώ το υπουργείο θα έχει παρουσία στις σημαντικές εκθέσεις και θα δώσει έμφαση στην τουριστική εκπαίδευση.

Στυλοβάτη της οικονομίας και εθνικό πλούτο χαρακτήρισε τον τουρισμό ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας και Θράκης) Σταύρος Καλαφάτης. Σημείωσε ότι ο τομέας Μακεδονίας-Θράκης του Υπουργείου Εσωτερικών στηρίζει τον τουρισμό με την προώθηση έργων όπως η Ατζέντα 2030 για τη Θεσσαλονίκη, η Συνοριακή Διάβαση Λαιμού στις Πρέσπες, η ενίσχυση της τουριστικής προβολής και η στήριξη επενδυτικών πλάνων μέσα από τον αναπτυξιακό νόμο.

Ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολος Τζιτζικώστας υπογράμμισε – σε μαγνητοσκοπημένο του μήνυμα – ότι η οικονομία της φιλοξενίας είναι στην καρδιά της αναπτυξιακής στρατηγικής της Περιφέρειας και συμπλήρωσε ότι το 2022 αυξήθηκε κατά 200% ο τουρισμός κρουαζιέρας και κατά 15% τα έσοδα από Γερμανούς, Άγγλους και Αμερικανούς τουρίστες.

Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Ζέρβας επισήμανε ότι υπερδιπλασιάστηκε ο μέσος όρος διανυκτερεύσεων στην πόλη (από 1,4 σε 2,9), ενώ η Θεσσαλονίκη από την 70η θέση στον συνεδριακό τουρισμό το 2019 φέτος «σκαρφάλωσε» στην 47η.

Ενθουσιασμένη από την αίσθηση ευφορίας που λαμβάνει στο πλαίσιο των εκθέσεων δήλωσε η πρόεδρος του ΕΟΤ, Άντζελα Γκερέκου, τονίζοντας ότι ο οργανισμός με τα 19 του γραφεία στο εξωτερικό μπορεί να προσφέρει ψηφιακά εργαλεία προβολής σε δήμους και επιχειρήσεις.

Ο επίτιμος πρόξενος της Αρμενίας, που είναι η τιμώμενη χώρα στη φετινή Philoxenia, Άκης Νταγκαζιάν, έκανε λόγο για μια μέρα ορόσημο στις διμερείς σχέσεις, καθώς η Αρμενία γίνεται πρώτη φορά τιμώμενη χώρα σε έκθεση στην Ελλάδα.

Με τη σειρά του ο δήμαρχος Ηρακλείου, Βασίλης Λαμπρινός, υπογράμμισε την ιδιαίτερα τιμητική, όπως είπε, προβολή του Δήμου Ηρακλείου μέσω της Philoxenia, στην οποία φέτος το Ηράκλειο είναι τιμώμενη περιοχή.

Την επιθυμία του να γίνει η Real Estate Expo North θεσμός για τη Θεσσαλονίκη, στην οποία διοργανώνεται φέτος για πρώτη φορά, εξέφρασε ο διευθύνων σύμβουλος της RM International, συνδιοργανώτριας της εν λόγω έκθεσης, Κωστής Μοσχονάς. Ο δε πρόεδρος της ΔΕΘ-Helexpo, Τάσος Τζήκας, έκανε λόγο για μια γιορτή του ελληνικού τουρισμού στη Θεσσαλονίκη, αλλά και για ένα φθινόπωρο γεμάτο εκθέσεις στην πόλη.

Χαιρετισμό στην εκδήλωση των εγκαινίων απηύθυναν, ακόμη, η τομεάρχης Τουρισμού του ΣΥΡΙΖΑ, Κατερίνα Νοτοπούλου και ο αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού, Αλέξανδρος Θάνος.

Philoxenia και Hotelia έχουν προσελκύσει 335 εκθέτες από 18 χώρες και έχουν υποδεχθεί 115 hosted buyers από 35 χώρες, αλλά και μία επιχειρηματική αποστολή 158 ατόμων από το Ιρακινό Κουρδιστάν, συντονισμένη από το Εμπορικό Επιμελητήριο του Ερμπίλ. Κατά τη διάρκειά τους μάλιστα βρίσκεται σε εξέλιξη ένα πρόγραμμα 3.500 συναντήσεων και πλήθος παράλληλων εκδηλώσεων. Την ίδια στιγμή περισσότεροι από 50 ξένοι επενδυτές επισκέπτονται τη Real Estate Expo North.

Οι τρεις εκθέσεις συνεχίζονται το Σαββατοκύριακο, με το ακόλουθο ωράριο: Σάββατο 10:00 με 20:00 και Κυριακή 10:00 με 18:00. Αύριο το πρωί αρχίζουν οι εργασίες και του συνεδρίου της Philoxenia με θέμα τον αθλητικό τουρισμό, στο περίπτερο 14.

Οικονομικό αφήγημα: Γιατί η κυβέρνηση προβάλλει “success story” σε Ευρώπη και εσωτερικό εν μέσω ακρίβειας και ενεργειακής κρίσης

Στην έκθεση της ευρωπαϊκής αρχής καταγράφεται ότι η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις τέσσερις χώρες της Ε.Ε. στις οποίες το ποσοστό του πληθυσμού που κινδυνεύει να βρεθεί σε καθεστώς φτώχειας αυξήθηκε ανάμεσα στο 2019 και το 2021.

Αυτό, μάλιστα, έρχεται σε μια περίοδο που, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το μέσο εισόδημα στην Ε.Ε. μετά την πανδημία παρουσιάζει αυξητική τάση.

Παράλληλα στην έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, καταγράφεται ότι οι πολίτες ξοδεύουν παραπάνω από το μισό τους εισόδημα μόνο για σίτιση και στέγαση.

Στην έρευνα σημειώνεται ανάμεσα σε άλλα:

• Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές, κατά το έτος 2021, ανήλθε στα 17.037,48 ευρώ (1.419,79 το μήνα), καταγράφοντας αύξηση, σε τρέχουσες τιμές 6,6% και σε σταθερές τιμές 1,4%, σε σχέση με το έτος 2020.
• Το 50% των νοικοκυριών δαπανούν περισσότερα από 1.297 ευρώ το μήνα.
• Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε ενοικιασμένη κατοικία δαπανούν το 18,9% του προϋπολογισμού τους, κατά μέσο όρο, για ενοίκιο.
• Το μερίδιο της μέσης δαπάνης για είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά και στέγαση των νοικοκυριών του φτωχότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 58,1% των δαπανών των νοικοκυριών, ενώ το αντίστοιχο μερίδιο του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 36,3%.
• Η υψηλότερη μέση ετήσια δαπάνη καταγράφηκε στην Περιφέρεια Αττικής και ανήλθε σε 19.687,92 ευρώ, ενώ η χαμηλότερη στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος και ανήλθε σε 12.236,64 ευρώ.
• Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών το 2021 εμφανίζεται μειωμένη κατά 33,0% σε σύγκριση με το 2008.

Ο Αλέξης Χαρίτσης, εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ, με ανάρτησή του υπογράμμισε ότι «η κυβέρνηση έχει μετατρέψει τη χώρα σε πρωταθλήτρια στην ακρίβεια, στον πληθωρισμό, στις κοινωνικές ανισότητες. Το μαρτυρούν τα στοιχεία, το αποτυπώνουν οι δείκτες, το βιώνουν οι πολίτες».

Πυρά εκτόξευσε και το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝ.ΑΛΛ. με τον οικονομικό τομέα του κόμματος να εκδίδει ανακοίνωση σχολιάζοντας τα νέα στοιχεία. Σύμφωνα με την Χαριλάου Τρικούπη «ενώ σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη τα μέτρα στήριξης των κυβερνήσεων απέφεραν σημαντικές αυξήσεις για τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος το 2021, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των τεσσάρων χωρών όπου καταγράφεται αύξηση του ποσοστού φτώχειας στην περίοδο 2019-2021.

«Σε αντίθεση με χώρες όπως η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Λιθουανία και η Ρουμανία που κατάφεραν να μειώσουν τον κίνδυνο φτώχειας, η ελληνική κυβέρνηση απέτυχε παταγωδώς, παρά τα 50 δισεκατομμύρια που δαπάνησε, να προστατέψει την κοινωνία και ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους», επισημαίνεται στην ανακοίνωση.

Επίσης συμπληρώνει ότι το οικονομικό επιτελείο πανηγυρίζει για την αύξηση των καταθέσεων που τροφοδοτήθηκε από τα οριζόντια μέτρα στήριξης αλλά και για την ανάκτηση του χαμένου ΑΕΠ της πανδημίας που οφείλεται κατά κύριο λόγο στην κατανάλωση και την αύξηση των εισαγωγών.

«Επιβεβαιώνεται έτσι, η στοχευμένη κριτική που έχει ασκήσει έγκαιρα το ΠΑΣΟΚ- Κίνημα Αλλαγής, για τη δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης που εκτός από αναποτελεσματική, είναι και βαθιά άδικη», τονίζει το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής στην ανακοίνωσή του.