Του Ηλία Κικίλια (από το KREPORT)*

Η κατανομή του εισοδήματος, στον πυρήνα της είναι μια «πολιτική δήλωση» σχετικά με το ποιος κερδίζει από την ανάπτυξη.  

Στην Ελλάδα, τα μερίδια μισθών και κερδών στο εισόδημα από 29% και 61% το 1995, διαμορφώθηκαν σε 36% και 54% το 2009 και 37% και 48% το 2019, μια πορεία αντίθετη των διεθνών τάσεων.  Στις χώρες της Ευρώζώνης – και τη συγκρίσιμη Πορτογαλία – τα τελευταία 30 χρόνια το μερίδιο της εξηρτημένης εργασίας στο ΑΕΠ κινείται στην περιοχή του 46%-49% και των κερδών στην περιοχή του 40%-43%.  Οι μισθοί, στη χώρα αυτή, έχασαν 4 ποσοστιαίες μονάδες μεταξύ 2009 και 2016 – grosso mondo τη «μνημονιακή» της περίοδο –  με τα κέρδη να κερδίζουν μόλις 1,7, αλλά η τάση αυτή αντιστράφηκε πλήρως μέχρι το 2024 με τους μισθούς να κερδίζουν 4,7 μονάδες και τα κέρδη να χάνουν 4,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Το μήνυμα είναι ότι η οικονομική πολιτική, ακόμη και εντός της Ευρωζώνης, μπορεί να συνδυάζει τη δημοσιονομική πειθαρχία και την οικονομική αποδοτικότητα με τη δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος.

Το 2024 το μερίδιο των μισθών στη χώρα μας μειώθηκε στο 35% από 36,8% το 2019 και τα κέρδη εκτινάχθηκαν στο 50,2% από 48,3%, όταν το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 52,4 δισ. αλλά μόνο τα 15 δισ. καλύφθηκαν από τους μισθούς της εξηρτημένης εργασίας ενώ 30 δισ. πήγαν στα κέρδη. Αυτό σηματοδοτεί την επιδείνωση της ανισότητας στη λειτουργική κατανομή του εισοδήματος, του τρόπου με τον οποίο το προϊόν κατανέμεται μεταξύ εργασίας και κεφαλαίου.

Συγκρίνετε αυτό με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης: Το 2024, οι μισθοί αντιστοιχούσαν στο 48,5% του ΑΕΠ και τα κέρδη στο 40,7%. Η Πορτογαλία ανέφερε μερίδιο μισθών 48,3% και μερίδιο κερδών 38,7%. Σε πλήρη αντίθεση, το μερίδιο των μισθών στην Ελλάδα είναι άνω των 13 ποσοστιαίων μονάδων χαμηλότερο και των κερδών σχεδόν 12 μονάδες  υψηλότερο.

Η διαφορετική, σε σχέση με τις διεθνείς τάσεις, εξέλιξη της κατανομής του εισοδήματος στη χώρα μας, ωστόσο,  δεν οφείλεται σε κάποια «επιτυχία» της μισθωτής εργασίας να αποσπά ένα ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο του προϊόντος, αλλά στην βαθμιαία αλλαγή της κοινωνικής δομής της οικονομίας.

Η μισθωτή εξηρτημένη εργασία έχει διευρυνθεί – από 60% του εργατικού δυναμικού το 2000 σε 69% το 2024 – αλλά παραμένει κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και της Πορτογαλίας που είναι 86%.  Ταυτόχρονα, το 19% των Ελλήνων εργαζομένων είναι αυτοαπασχολούμενοι χωρίς προσωπικό – σχεδόν  800 χιλ. άτομα  που περιλαμβάνουν οιονεί μισθωτούς, τα «μπλοκάκια» και επαγγελματίες σε τεχνικά ή επιστημονικά ελεύθερα επαγγέλματα – 10 ποσοστιαίες μονάδες παραπάνω από το 9% της Πορτογαλίας και της Ευρώπης.  Προσθέστε και ότι σχεδόν το 30% της εξηρτημένης εργασίας του ιδιωτικού τομέα στη χώρα μας είναι κατανεμημένο σε πολύ μικρές επιχειρήσεις, (<10 απασχ.): μόλις το 40% των εργαζομένων της χώρας υπάγεται στις μορφές οργάνωσης μιας τυπικής αγοράς εργασίας.

Τι θα γινόταν αν η Ελλάδα είχε την ίδια κοινωνική δομή της αγοράς εργασίας με την Πορτογαλία;  

Αν μετακινήσουμε τις “πλεονάζουσες” 10 ποσοστιαίες μονάδες (περίπου 425 χιλ. άτομα) των αυτοαπασχολούμενων χωρίς προσωπικό της χώρας μας στην κατηγορία των μισθωτών, οι αποδοχές τους – με βάση μια συντηρητική υπόθεση ότι το μέσο ετήσιο εισόδημά τους ισοδυναμεί με τον μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης, δηλ. 25.000 ευρώ, συμπ. εργοδοτικών εισφορών ή 1470 ευρώ μεικτό μηνιαίο μισθό – θα προσέθεταν σχεδόν 9,2 δισ. ευρώ στο μερίδιο των μισθωτών.  Οι μισθοί φαίνονται πιο υγιείς, ανεβαίνοντας στο 38,9% του ΑΕΠ, και τα κέρδη πέφτουν στο 46,4%.  Αλλά ακόμη και μετά από αυτή τη «στατιστική διόρθωση», η Ελλάδα παραμένει μια ακραία περίπτωση στον ευρωπαϊκό χάρτη κατανομής του εισοδήματος. 

Για να προσεγγίσουμε την πορτογαλική κατανομή του εισοδήματος στο παράδειγμά μας, θα έπρεπε να αυξήσουμε το μέσο ετήσιο εισόδημα των «μεταφερομένων» στο επίπεδο των 83.000 ευρώ (συμπ. των εργοδοτικών εισφορών) που αντιστοιχεί με σχεδόν 4.850 ευρώ μεικτό μηναίο μισθό. Με αυτή την υπόθεση 30,3 δις. ευρώ προστίθενται στο μερίδιο των μισθών το οποίο  αυξάνεται στο 47,8% του ΑΕΠ ενώ των κερδών μειώνεται στο 37,5%

Γιατί η Ελλάδα υπολείπεται τόσο δραματικά σε σχέση με το μερίδιο της εργασίας στο εισόδημα, ακόμη και αν ευθυγραμμισθούν οι διαφορές στη κοινωνική δομή της αγοράς εργασίας;  Η απάντηση, όπως πάντα, είναι πολιτική.

Σε αντίθεση με την Πορτογαλία, η οποία κατάφερε να διατηρήσει την κάλυψη των συλλογικών διαπραγματεύσεων στο 77%, παρά τη χαμηλή συνδικαλιστική της πυκνότητα, η Ελλάδα διαθέτει ένα κατακερματισμένο εργασιακό τοπίο.  

Μόνο το 20% των εργαζομένων καλύπτεται από συλλογικές συμβάσεις, έναντι 60% του μέσου όρου της Ευρώπης, ενώ η συνδικαλιστική πυκνότητα κινείται στο 20%-25%, αλλά μόλις 10% στον ιδιωτικό τομέα και 60% στο δημόσιο.

Αυτό που βλέπουμε δεν είναι απλώς μια δυσμενής κατανομή του εισοδήματος, αλλά η αντοχή μιας παλιάς πολιτικής τάξης που προσπαθεί ανεπιτυχώς να συγκαλύψει τον επιθανάτιο ρόγχο ενός σαραβαλιασμένου κοινωνικού συμβολαίου για μια κανονικότητα που έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί.  Μια εκτεταμένη άτυπη οικονομία, η εξάρτηση από στρατηγικές εισοδήματος απέλπιδων οικογενειών που νοσταλγούν μια κρατικοποιημένη παρελθούσα ασφάλεια και ένα κράτος που ταλαντεύεται μεταξύ αρπαγής και προστατευτισμού έχουν συνδυαστεί για να δημιουργήσουν ένα οικονομικό μοντέλο που κατανέμει την ανάπτυξη άνισα.

Το αποτέλεσμα είναι μια “ανάκαμψη με αποκλεισμούς”:  Το ΑΕΠ αυξάνεται, αλλά το βιοτικό επίπεδο υποχωρεί για την πλειοψηφία.  Η ανάκαμψη μπορεί να συμμορφώθηκε με το γράμμα της δημοσιονομικής πειθαρχίας της ΕΕ, αλλά παραβίασε το πνεύμα της κοινωνικής συνοχής.

Ορισμένοι μπορεί να ισχυριστούν ότι η ανάπτυξη με γνώμονα τα κέρδη είναι αναπόφευκτη, ιδίως για μια χώρα που βγαίνει από μια κρίση χρέους.  Όμως η άποψη αυτή αγνοεί τους κινδύνους της υποεπένδυσης στους νέους και την εργασία αλλά και της πολιτικής αστάθειας που προκύπτει από την ανισότητα.   Η Ελλάδα, άλλωστε, δεν έχει βιώσει ένα θαύμα παραγωγικότητας που θα δικαιολογούσε, εν μέρει, μια μεροληπτική κατανομή υπέρ των κερδών.  Ούτε υπάρχουν ενδείξεις – το αντίθετο μάλλον – για ευρεία επανεπένδυση των κερδών στην εγχώρια οικονομία.

Αντίθετα, η συσσώρευση κεφαλαίου πραγματοποιείται χωρίς την απαραίτητη θεσμική μεταρρύθμιση. Η οικονομική δομή έχει αλλάξει: η μισθωτή εργασία έχει αυξηθεί σε σχετικούς όρους. Αλλά η κατανομή των αμοιβών παραμένει στρεβλή, η αύξηση του ΑΕΠ συνυπάρχει με μια βαθιά ριζωμένη ανισότητα. Αυτή η ασυμμετρία αποκαλύπτει ότι οι «μεταρρυθμίσεις» απλώς αναδιατάσσουν την ανισότητα αντί να την αντιμετωπίζουν.

Αυτό αντανακλά μια βαθύτερη παθολογία: την κυριαρχία των πελατειακών δικτύων και τη θεσμική αδυναμία. Το πρόβλημα δεν είναι τεχνοκρατικό, ούτε οικονομικό. Είναι αμιγώς πολιτικό.  

Την κοινωνικά τιμωρητική – και περιττή – οξύτητα της μεταρρυθμιστικής μονομέρειας των δυο πρώτων μνημονίων ακολούθησε η ουσιαστική ακύρωση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων που πέτυχε η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με το δικό της μνημόνιο.  Η κυβέρνηση της ΝΔ που ακολούθησε δεν ανέτρεψε αυτή την ανακωχή.  Κατάφερε να εκφράσει διάσπαρτα τμήματα μιας κατακερματισμένης μεσαίας τάξης, τροποποιώντας ορισμένους όρους του κοινωνικού συμβιβασμού που παρέλαβε, αλλά ποτέ δεν ξαναέγραψε το βασικό σενάριο. 

Το μεγάλο διακύβευμα της πολιτικής σήμερα – και εν πολλοίς το πολιτικό αδιέξοδο – απορρέει από μια δύστροπη πραγματικότητα: Δεν μπορεί να υπάρξει επιστροφή στην «κανονικότητα» των προηγούμενων δεκαετιών.  Ότι μέχρι πρόσφατα φαινόταν να λειτουργεί σαν παράδεισος οικονομικής ανεξαρτησίας στην κατά Κ. Τσουκαλά «ολάνθιστη χώρα των θαυμάτων» μεταμορφώθηκε σε κόλαση.  Το πολιτικό κόστος της πραγματικής μεταρρύθμισης είναι σημαντικό αλλά πρέπει να αναληφθεί.  Όσο καθυστερεί ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα των μεσαίων στρωμάτων θα ενισχύουν τις τάξεις των αδυνάμων.  Τα κοινωνικά συμβόλαια δεν είναι ούτε λογικά αναγκαία ούτε ιστορικά αναπόφευκτα. Μερικές φορές, όμως, είναι επιτακτικά.

(*) Ο Ηλίας Κικίλιας είναι Οικονομολόγος, Διευθυντής Ερευνών ΕΚΚΕ

Σημαντικό είναι το στοιχείο που καταγράφει ότι πλήρως ικανοποιημένο από την οικονομική του κατάσταση δηλώνει μόλις το 2,3% του μη φτωχού πληθυσμού.

Ορισμένα ενδεικτικά στοιχεία:

►Αναφορικά με τον βαθμό ικανοποίησης του πληθυσμού 16 ετών και άνω από την οικονομική του κατάσταση, ποσοστό 5,7% δηλώνει ότι δεν είναι καθόλου ικανοποιημένο, ενώ πλήρως ικανοποιημένο δηλώνει το 1,9%.

►Το μεγαλύτερο ποσοστό του φτωχού πληθυσμού (70,2%) δηλώνει καθόλου έως λίγο ικανοποιημένο από την οικονομική του κατάσταση, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τον μη φτωχό πληθυσμό ανέρχεται σε 25,9%. Πλήρως ικανοποιημένο από την οικονομική του κατάσταση δηλώνει μόνο το 2,3% του μη φτωχού πληθυσμού.

►Πολύ ικανοποιημένο από τη χρήση του χρόνου του δηλώνει το 33,1%, ενώ πολύ ικανοποιημένο από τις προσωπικές του σχέσεις δηλώνει το 59%. Το 1,5% δηλώνει ότι, κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων εβδομάδων (που προηγήθηκαν της συνέντευξης), αισθανόταν μοναξιά, ενώ για τον φτωχό και τον μη φτωχό πληθυσμό τα ποσοστά ανέρχονται αντίστοιχα σε 2,3% και 1,3%.

►Το 17,1% δηλώνει ότι ήταν ευτυχισμένο όλο το διάστημα, ενώ για τον φτωχό και τον μη φτωχό πληθυσμό τα αντίστοιχα ποσοστά ανέρχονται σε 14,1% και 17,8%. Το 55,1% δηλώνει ότι δεν αισθάνθηκε καθόλου μοναξιά, ενώ για τον φτωχό και τον μη φτωχό πληθυσμό τα ποσοστά ανέρχονται αντίστοιχα σε 47,8% και 56,8%. Το 3,5% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω δηλώνει ότι, κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων εβδομάδων, δεν αισθανόταν καθόλου ευτυχισμένο, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά για τον φτωχό και τον μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 5% και 3,1%.

►Το 88,2% δηλώνει ότι έχει κάποιον άνθρωπο από τον οποίο μπορεί να ζητήσει ηθική, υλική και οικονομική βοήθεια, με τα ποσοστά για τον φτωχό και τον μη φτωχό πληθυσμό να ανέρχονται, αντίστοιχα, σε 85,5% και 88,8%. Το 13,2% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω δηλώνει- «συμφωνώ απόλυτα ή συμφωνώ»- ότι αισθάνεται κοινωνικά αποκλεισμένο / απομονωμένο, με τα ποσοστά για τον φτωχό και τον μη φτωχό πληθυσμό να ανέρχονται, αντίστοιχα, σε 19,2% και 11,8%.

Όπως στην περίπτωση δανειολήπτριας με ετήσιο εισόδημα 7.000 ευρώ που μίλησε στην τηλεόραση του OPEN και περιέγραψε την απίστευτη ιστορία της. Η ίδια ενώ έχει προσωρινή βεβαίωση ευαλωτότητας αδυνατεί να πετύχει ρύθμιση του χρέους της εξαιτίας των αλόγιστων απαιτήσεων του fund. Ειδικότερα, ενώ η ίδια προσπαθεί να ρυθμίσει το χρέος της, το fund της ζητά 15.000 ευρώ για να μπει στη διαδικασία ρύθμισης, δηλαδή ποσό μεγαλύτερο από το ετήσιο εισόδημά δύο χρόνων.

«Έχω προσπαθήσει και πριν την βεβαίωση να κάνω μια ρύθμιση με τα funds, αλλά κάτι που μπορώ να πληρώσω. Όταν λήξει βεβαίωση γιατί έχει ισχύ για τρεις μήνες, δεν ξέρω τι να κάνω, αν δεν βοηθήσει το κράτος θα χάσουμε τα σπίτια μας, μιλάμε για την πρώτη κατοικία» είπε η κα. Μαρία.

Βέβαια, το φυσικό αέριο, λόγω των κινήσεων για “τεχνικό” κλείσιμο της στρόφιγγας του αγωγού Nord Stream 1 έχει “κατοχυρώσει” επίπεδο τιμών στον Ολλανδικό δείκτη TTF, πάνω από τα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με αύξηση μόνο αυτόν τον μήνα πάνω από 32% και σε ετήσια βάση πάνω 368%. Οι υψηλές αυτές τιμές έχουν φέρει και τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά σε πολύ υψηλά επίπεδα. Και βέβαια το σενάριο για τον χειμώνα είναι άκρως απαισιόδοξο θέτοντας σε περιδίνηση δημόσια οικονομικά αλλά και προϋπολογισμούς των νοικοκυριών.

Συνεχίζεται το πληθωριστικό κύμα λόγω, κυρίως του ενεργειακού ράλι, που τροφοδοτεί την εκτόξευση του κόστους παραγωγής σε όλους του τομείς (βιομηχανία, πρωτογενής κτλ)

Να σημειωθεί ότι με βάση την Ευρωπαϊκή Στατιστική Αρχή, σε επίπεδο Ευρωζώνης, και ο τομέας τροφίμων, αλκοόλ και καπνού συνεχίζει σε φρενήρη ρυθμό με αυξήσεις 9,8% από το 8,9% τον Ιούνιο. Τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά, επίσης αυξήθηκαν κατά 4,5% από το 4,3% του Ιουνίου και οι υπηρεσίες 3,7% σε σχέση με το 3,4% τον Ιούνιο.

• Είναι προφανές ότι η αύξηση του ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών το 1ο τρίμηνο του 2022 κατά 3,8%, σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο εξανεμίζεται από το ράλι των τιμών και βέβαια οι πλέον ευαλωτοι είναι εκείνοι που πλήττονται περισσότερο.

Είναι χαρακτηριστικό, ότι όπως αναφέρει στην εβδομαδιαία του ανάλυση, το τμήμα μελετών της Alpha Bank,

“η άνοδος των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων ως αποτέλεσμα των προβλημάτων στις εφοδιαστικές αλυσίδες που προκαλεί η γεωπολιτική σύγκρουση στην Ευρώπη, τόσο σε στρατιωτικό, όσο και σε χρηματοοικονομικό επίπεδο, αποτελεί τον βασικό τροφοδότη της αύξησης του δείκτη τιμών καταναλωτή. Παράλληλα, συνεχίζεται η σταδιακή διάχυση του φαινομένου στο σύνολο της οικονομίας μέσω του αυξημένου κόστους παραγωγής πλειάδας προϊόντων και υπηρεσιών, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη ισχυρών πληθωριστικών προσδοκιών, ενώ η σταδιακή υποχώρηση του ευρώ οδηγεί σε επιτάχυνση του εισαγόμενου πληθωρισμού. Τέλος, η αβεβαιότητα γύρω από τον όγκο της ροής του ρωσικού φυσικού αερίου προς τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ-27) αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την πορεία του πληθωρισμού και της οικονομικής μεγέθυνσης, κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους.”

Σημειώνεται ότι, περαιτέρω μεγάλη αύξηση, της τάξης του 39,9%, σημείωσε ο γενικός δείκτης τιμών παραγωγού στη βιομηχανία (σύνολο εγχώριας και εξωτερικής αγοράς) τον Ιούνιο εφέτος σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Ιουνίου 2021, έναντι αύξησης 12,6% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών το 2021 με το 2020. Αυτό αναμένεται σε βάθος τριμήνου να επηρεάσει τις τιμές στο “ράφι” οδηγώντας βέβαια σε νέες ανατιμήσεις.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η αύξηση αυτή στο κόστος παραγωγής των εγχώριων βιομηχανιών οφείλεται στις εξής μεταβολές των δεικτών των επιμέρους αγορών:

α. Στην αύξηση του δείκτη τιμών παραγωγού εξωτερικής αγοράς κατά 59,2%, και

β. Στην αύξηση του δείκτη τιμών παραγωγού εγχώριας αγοράς κατά 33,7%.

Ωστόσο, ο γενικός δείκτης παρουσίασε μείωση 0,6% τον Ιούνιο 2022 σε σύγκριση με τον δείκτη του Μαΐου 2022, έναντι αύξησης 1,5% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των δεικτών το 2021.

Υπενθυμίζεται ότι ο Γενικός Δείκτης Τιμών Παραγωγού στη Βιομηχανία (σύνολο εγχώριας και εξωτερικής αγοράς), τον Μάιο 2022, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Μαΐου 2021, παρουσίασε αύξηση 43,0% έναντι αύξησης 13,7%. Επίσης, είχε προηγηθεί τεράστια αύξηση, της τάξης του 48,8% στο γενικός δείκτης τιμών παραγωγού στη βιομηχανία (σύνολο εγχώριας και εξωτερικής αγοράς) τον Απρίλιο εφέτος σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Απριλίου 2021.

Με βάση όσα αναφέρει η ανάλυση της Alpha Bank “ο πόλεμος έχει επιδεινώσει τις προϋπάρχουσες πιέσεις στις παγκόσμιες αγορές τροφίμων, δυσχεραίνοντας τις εμπορευματικές συναλλαγές και ωθώντας τις τιμές τους προς τα πάνω. Επιπρόσθετα, οι αυξημένες τιμές της ενέργειας συμπαρασύρουν τις τιμές των τροφίμων, μέσω της ανόδου:

(i) των τιμών των καυσίμων των γεωργικών μηχανημάτων,

(ii) της τιμής του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται ως εισροή στην παραγωγή λιπασμάτων και

(iii) του κόστους μεταφοράς,

καθώς οι εν λόγω παράγοντες οδηγούν σε αυξημένο κόστος αγροτικής παραγωγής Αξίζει να σημειωθεί, επιπλέον, ότι η άνοδος του κόστους μεταφοράς λειτουργεί αποτρεπτικά ως προς την υποκατάσταση των εμπορευμάτων με άλλα, από πιο μακρινούς προμηθευτές.”

Παράλληλα η Alpha Bank σημειώνει, ότι “η κατηγορία διατροφή, ποτά, καπνός μπορεί να διακριθεί σε δύο υποομάδες, τα ακατέργαστα τρόφιμα (κρέας, ψάρια, φρούτα, λαχανικά) και τα επεξεργασμένα τρόφιμα που περιλαμβάνουν το ψωμί και τα δημητριακά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα έλαια και λίπη, τη ζάχαρη, τα ποτά -αλκοολούχα και μη-, τον καπνό κ.λπ. Οι τιμές των ακατέργαστων τροφίμων είναι περισσότερο ευμετάβλητες από αυτές των επεξεργασμένων. Και στις δύο περιπτώσεις, ωστόσο, οι τιμές κινούνται σε ανοδική τροχιά από τα μέσα του 2021 και μετά, με τις ετήσιες αυξήσεις να είναι εμφανώς εντονότερες κατά τους τελευταίους μήνες.

Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι τιμές ορισμένων προϊόντων για τα οποία οι δύο χώρες είναι σημαντικοί εξαγωγείς (π.χ. σιτάρι, καλαμπόκι, λιπάσματα κ.λπ.) αυξήθηκαν έντονα, εξαιτίας των εμπορικών περιορισμών και των κυρώσεων που επιβλήθηκαν από την ΕΕ-27 στη Ρωσία, αλλά και τη Λευκορωσία, της περιορισμένης παραγωγικής δυνατότητας της Ουκρανίας και των αυξημένων τιμών της ενέργειας. Ο πληθωρισμός τροφίμων έχει αυξηθεί πιο έντονα στις χώρες της ΕΕ-27 με υψηλό ποσοστό εισαγωγών αγροτικών προϊόντων και λιπασμάτων από τη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία (άνω του 20%)” αναφέρει το τμήμα αναλύσεων της τράπεζας και προσθέτει ότι: “Η χώρα μας εισάγει συνολικά το 8,6% των γεωργικών προϊόντων και λιπασμάτων από τη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία, το έκτο υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών της ΕΕ-27 (στοιχεία 2021)”.

Πηγή: news247.gr

Στο πλαίσιο αυτό, όπως ενημερώνει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ):

1.Δηλώσεις φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, που υποβάλλονται από σήμερα το βράδυ και μετά, εκκαθαρίζονται με το νέο δοσολόγιο.

Το εκκαθαριστικό σημείωμα για τα φυσικά πρόσωπα θα απεικονίζει:

*Το ποσό της οφειλής,

*Την έκπτωση,

*Την ημερομηνία πληρωμής,

*Το ποσό για την εφάπαξ καταβολή (με την έκπτωση 2%).

Η κατανομή της οφειλής σε 8 δόσεις θα εμφανίζεται από την επόμενη της υποβολής της δήλωσης στην Προσωποποιημένη Πληροφόρηση («Στοιχεία Οφειλών εκτός Ρύθμισης») στο myTAXISnet.

2.Δηλώσεις που έχουν ήδη υποβληθεί και δεν έχουν εξοφληθεί:

Από αύριο 21 Ιουλίου, το ποσό της εφάπαξ καταβολής (μετά την έκπτωση του 2% στα φυσικά πρόσωπα), καθώς και τα ποσά των οκτώ δόσεων θα εμφανίζονται στην Προσωποποιημένη Πληροφόρηση («Στοιχεία Οφειλών εκτός Ρύθμισης»).

Στην Προσωποποιημένη Πληροφόρηση, ο φορολογούμενος βλέπει το σύνολο της οφειλής σε 8 δόσεις. Το ποσό, που τυχόν έχει ήδη καταβάλει, αφαιρείται από το σύνολο των δόσεων, με βάση τον αριθμό των δόσεων στις οποίες αντιστοιχεί.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ:

Φορολογούμενος καλείται να πληρώσει φόρο εισοδήματος 900 ευρώ. Δηλαδή, με βάση ό,τι ίσχυε πριν, 3 διμηνιαίες δόσεις των 300 ευρώ. Έχει ήδη καταβάλει την πρώτη δόση των 300 ευρώ. Κατ’ εφαρμογή των νέων διατάξεων, μπορεί να πληρώσει σε 8 μηνιαίες δόσεις των 112,5 ευρώ.

Συνεπώς, στην Προσωποποιημένη Πληροφόρηση («Στοιχεία Οφειλών εκτός Ρύθμισης»), θα εμφανίζεται:

-ότι οι δύο πρώτες δόσεις των 112,50 ευρώ έχουν εξοφληθεί.

-για την τρίτη δόση η διαφορά: 3×112,50 ευρώ = 337,50 ευρώ – 300 = 37,50 ευρώ.

-από την τέταρτη δόση και μετά, η δόση προς καταβολή 112,50 ευρώ κάθε μήνα.

Σε περίπτωση που επιθυμεί να πληρώσει εφάπαξ το ποσό, για να επωφεληθεί της έκπτωσης 2%, τότε ισχύουν τα εξής:

900 – 2% = 882 ευρώ. Από τα 882 ευρώ αφαιρούνται τα 300 ευρώ που έχει ήδη καταβάλει, και πληρώνει εμπρόθεσμα τη διαφορά των 582 ευρώ.

3.Δηλώσεις που έχουν ήδη υποβληθεί και έχουν εξοφληθεί:

Για τις περιπτώσεις που φορολογούμενος έχει ήδη πληρώσει εφάπαξ, η έκπτωση 2% θα συμψηφιστεί με επόμενη οφειλή του (π.χ. ΕΝΦΙΑ).

Για την ενσωμάτωση των αλλαγών αυτών, δεν θα είναι διαθέσιμες σήμερα, μεταξύ 14:30- 22:00, οι εξής εφαρμογές του myTAXISnet:

-υποβολής δηλώσεων φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων,

-αιτήσεων ρυθμίσεων,

-προσωποποιημένης πληροφόρησης,

-πληρωμής με κάρτα.