Του Δημήτρη Παπαδημούλη*

Γιατί η κυβέρνηση της ΝΔ, ερήμην της Βουλής, της Αυτοδιοίκησης, των επιχειρήσεων, των εργαζομένων, των κοινωνικών οργανώσεων, των επιμελητηρίων, ερήμην ακόμη και της συντριπτικής πλειοψηφίας του Υπουργικού Συμβουλίου της κυβέρνησης Μητσοτάκη, υπέβαλλε ένα σχέδιο στην Κομισιόν, το οποίο δεν δόθηκε ποτέ πλήρες, στη διαβούλευση με τους άμεσα εμπλεκόμενους και ενδιαφερόμενους φορείς.
Για να μην υπάρχει καμία παρανόηση αναφορικά με την άσκηση της συγκεκριμένης πολιτικής, αξίζει να σημειωθεί ότι δεν πρόκειται για κάποιο εσωτερικό ζήτημα της κυβέρνησης ούτε για κάποια από από τις απευθείας αναθέσεις που μας έχει συνηθίσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Πρόκειται για ένα Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης, που θα επηρεάσει καθοριστικά τη ζωή των Ελλήνων τα επόμενα χρόνια και υπερβαίνει κατά πολύ τη θητεία της παρούσας κυβέρνησης, δεδομένου ότι δεσμεύει τη χώρα για μια περίοδο που εκτείνεται μέχρι το τέλος του 2026 και με πληρωμή δανείων που αφορά και τις επόμενες γενιές μέχρι το 2058!

Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, θα έρθουν στην Ελλάδα 30,5 δισ. ευρώ (17,8 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις και 12,7 δισ. σε δάνεια).
Πιστή στη μονομέρεια και τις αφανείς σκοπιμότητες με τις οποίες πορεύεται μέχρι σήμερα στην εσωτερική πολιτική, η κυβέρνηση παρουσίασε δημόσια την περίληψη της πρότασής της για το σχέδιο αξιοποίησης των 30.5 δισ. που αναλογούν στην Ελλάδα, έχοντάς το επεξεργαστεί εν κρυπτώ και κρατώντας το επτασφράγιστο μυστικό στο εσωτερικό της χώρας, παρότι το προσχέδιο των 700 σελίδων είχε κατατεθεί στην Κομισιόν από τον Νοέμβριο του 2020.
Σήμερα δε, το σχέδιο που έχει κατατεθεί από την κυβέρνηση στην Κομισιόν, υπερβαίνει τις 2.000 σελίδες!
Ο μεγάλος ηττημένος, έως και απών, στο προσχέδιο του Εθνικού Σχεδίου της Ελλάδας, που θέλουν να το εμφανίσουν ως τετελεσμένο στην ελληνική Βουλή και τον ελληνικό λαό, είναι οι δημόσιες υποδομές, το κοινωνικό κράτος.

Σε μια χώρα καθημαγμένη από τη χρεοκοπία που μας κληροδότησαν, από δέκα χρόνια μνημονίων, από μια κακοδιαχειρισμένη πανδημία και ουσιαστικά από μια ολόκληρη δεκαετία που έχει πλήξει τις υποδομές, απουσιάζουν οι γενναίες και αναγκαίες επενδύσεις στη δημόσια υγεία, τη δημόσια εκπαίδευση, την έρευνα, τις μεταφορές, την επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης… Αυτές είναι οι μεταρρυθμίσεις που λείπουν από το σχέδιο της ΝΔ.
Την ίδια στιγμή, στο προσχέδιο συναντάμε, τον νόμο-λαίλαπα για τα εργασιακά, που κάνει το 8ωρο δεκάωρο και τις υπερωρίες απλήρωτες για τον εργαζόμενο.

Κεντρικός άξονας του Εθνικού Σχεδίου Ανάπτυξης της χώρας, θα έπρεπε να είναι η ενίσχυση των υποδομών και των δημόσιων αγαθών. Η εγκατάλειψη των δημοσίων επενδύσεων την τελευταία δεκαετία, επιβάλλει τον εκσυγχρονισμό και την ανανέωσή τους, ώστε να προσελκύσουν με την σειρά τους περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις, και να αντιμετωπίσουν την μεγάλη αποεπένδυση.
Η δραστικότερη ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας, για παράδειγμα, είναι μέσα στις Ευρωπαϊκές προδιαγραφές και τον κανονισμό της Κομισιόν για την σύνταξη των 27 Εθνικών Σχεδίων των κρατών μελών. Είναι σα να μας μας λένε «ξοδέψτε, επενδύστε, θωρακίστε την υγεία» και η κυβέρνηση της ΝΔ, να λέει όχι.
Κανένα μακρόπνοο σχέδιο δεν διαφαίνεται στο Εθνικό μας Σχέδιο, που ο Κ. Μητσοτάκης και οι συν αυτώ, επέλεξαν να διαχειριστούν ως προσωπικό και κομματικό τους φέουδο και όχι ως Εθνικό σκοπό. Καμία πρόταση ή ένδειξη ότι τα κονδύλια για την ψηφιακή και την πράσινη μετάβαση, δεν θα ξοδεφτούν άπαξ, για να «αγοράσουμε τεχνολογία» ή υπηρεσίες ξένων εταιριών, αντί να ενισχυθεί και η εγχώρια «προστιθέμενη αξία» που μπορεί να δημιουργήσει απασχόληση, επενδύσεις και να επιτρέψει να αντιστρέψουμε το brain drain, φέρνοντας πίσω στην Ελλάδα τους λαμπρούς μας επιστήμονες που αναγκάστηκαν να ξενιτευτούν.
Όσο για τον τομέα των δανείων, που αναλογούν σε ένα μέρος των συνολικών κονδυλίων που έχουμε λαμβάνειν από το Ταμείο Ανάκαμψης, μιλάμε ουσιαστικά για ένα αχαρτογράφητο «τρίγωνο των Βερμούδων», προορισμένο να κάνει αυτά τα περίπου 13 δισεκατομμύρια ευρώ των δανείων να χαθούν σε διαδρομές που οδηγούν σε τσέπες λίγων και «ημέτερων»: Δεν ξέρουμε καν τι έργα θα περιληφθούν εκεί, υποψιαζόμαστε όμως βάσιμα ότι η επιλογή της κυβέρνησης, τα ποσά αυτά να πάνε μέσω τραπεζών και σε όσους έχουν τη δυνατότητα να δανειστούν (ισχυροί της ενέργειας και των ψηφιακών δικτύων;), εξαιρεί κατ’ αυτόν τον τρόπο τη μεγάλη πλειοψηφία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της ελληνικής κοινωνίας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, ως αξιωματική αντιπολίτευση, έχει προτείνει το αυτονόητο: Να συγκροτηθεί μια Επιτροπή της Ελληνικής Βουλής, με τη συμμετοχή και κοινωνικών οργανώσεων, η οποία θα ασκεί με όρους διαφάνειας διαρκή έλεγχο και εποπτεία για το που θα πάνε αυτά τα χρήματα. Και αυτή είναι και η μεγάλη πρόκληση και για τον ΣΥΡΙΖΑ και για τις κοινωνικές οργανώσεις: Να μην επιτρέψουμε στη ΝΔ να χρησιμοποιήσει αυτά τα χρήματα σαν να της ανήκουν, σαν να είναι προίκα της, αλλά προς όφελος όλης της κοινωνίας.
Για να γίνει κατανοητό πόσο πίσω και πόσο αντίθετη με το ευρωπαϊκό κλίμα λογοδοσίας και διαφάνειας, δημοκρατικής συναίνεσης και εθνικού στόχου είναι η κυβέρνηση της ΝΔ, αξίζει να αναφερθεί ότι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουμε συγκροτήσει ήδη μια 27μελή Επιτροπή, στην οποία έχω την τιμή να είμαι τακτικό μέλος, ο μόνος από την Ελλάδα, η οποία θα κάνει τακτικό έλεγχο, κανονικό monitoring στο τι περιλαμβάνουν και πώς υλοποιούνται τα 27 Εθνικά Σχέδια Ανάκαμψης των κρατών μελών της ΕΕ, αφού εγκριθούν από την Κομισιόν. «Αποφασίζοντας και διατάσοντας», ο Κυριάκος Μητσοτάκης αρνείται εμμονικά και αυθαίρετα στην Ελληνική Βουλή αυτό που ήδη έχει υλοποιήσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

• Ο Δημήτρης Παπαδημούλης είναι Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Συντονιστής της Ευρωομάδας της Αριστεράς (Τhe Left) στην Επιτροπή Προϋπολογισμών (BUDG), σκιώδης εισηγητής για το Ταμείο Ανάκαμψης και μέλος της Ομάδας Εργασίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον έλεγχο εφαρμογής του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

«Το Εθνικό Σχέδιο έχει ρηξικέλευθο χαρακτήρα, γιατί αλλάζει το υπόδειγμα και κάνει την οικονομία εξωστρεφή και το φορολογικό σύστημα φιλικό προς την ανάπτυξη και πάντα με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον» είπε στη συνέχεια ο πρωθυπουργός και συμπλήρωσε: «Εξ ου και το όνομα αυτού είναι η Ελλάδα 2.0. Το Εθνικό σχέδιο επιδιώκει να δημιουργήσει πολλές, νέες και καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας. Μαζί, πάντως, με τους πόρους του σχεδίου, ο ιδιώτης καλείται να προσθέσει και τα δικά του κεφάλαια αναλαμβάνοντας το σχετικό του ρίσκο. Μιλούμε για συνολικό ποσό 57 δισ. ευρώ, αν συνυπολογιστούν τα κεφάλαια του ιδιωτικού τομέα” τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: O διχασμός των λοιμωξιολόγων και το ρίσκο του Μαξίμου-Έντονο παρασκήνιο για την “χαλάρωση”

«Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης δημιουργεί μία νέα καθημερινότητα για όλους τους πολίτες» συνέχισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. «Δεν περιλαμβάνει μόνο πιστώσεις και δράσεις, αλλά σηματοδοτεί ρήξη με κατεστημένες αντιλήψεις που καθηλώνουν την οικονομία μας. Αποτελεί ένα πραγματικό εθνικό σχέδιο που πατά πάνω στις προτεραιότητες του σχεδίου Πισσαρίδη» τόνισε ο πρωθυπουργός και συμπλήρωσε: «Γιατί οι κατευθύνσεις έχουν καταστρωθεί στην Ελλάδα και αφορούν στην Ελλάδα. Έχουν γίνει από Έλληνες και αφορούν Έλληνες. Η ελληνική κυβέρνηση έχει την πλήρη ιδιοκτησία του. Ενσωματώνει εμπειρία και από την πανδημία. Εξαλείφει παγιωμένες παθογένειες. Το Εθνικό Σχέδιο οδηγεί στην δίκαιη ανακατανομή του εθνικού πλούτου. Η προσπάθεια που σήμερα ξεκινά σημαίνει περισσότερες δουλειές ιδίως για τους νέους μας και μία καλύτερη καθημερινότητα για όλους», σημείωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Όπως τόνισε ο πρωθυπουργός, «οι δράσεις που αποτυπώνονται στο σχέδιο αγγίζουν τις 160, είναι δράσεις που αφορούν έργα, αφορούν επενδύσεις, αφορούν μεταρρυθμίσεις, απλώνονται σε πολύ συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, απλώνονται σε ολόκληρη την Ελλάδα, αφορούν όλους τους Έλληνες πολίτες».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Πελώνη: Σήμερα που τα fake news κατέρρευσαν, οι λασπολόγοι του ΣΥΡΙΖΑ σιωπούν

«Είναι ένα γιγαντιαίο πρόγραμμα το οποίο έχει τη δυνατότητα να κινητοποιήσει σχεδόν 60 δισεκατομμύρια ευρώ, 32 δισεκατομμύρια ευρώ είναι οι εξασφαλισμένοι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης, 19 δισεκατομμύρια σε επιχορηγήσεις και το υπόλοιπο ποσό σε δανεισμό, προσθέτοντας τη μόχλευση από τον ιδιωτικό τομέα σε ίδια κεφάλαια και σε δανεισμό, εκτιμούμε ότι μπορούν να κινητοποιηθούν συνολικοί πόροι ύψους 57 δισεκατομμυρίων ευρώ», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης, διευκρινίζοντας πως «έχει 4 κύριους πυλώνες, την ψηφιακή μετάβαση κράτους και επιχειρήσεων, την αύξηση της απασχόλησης, την ενίσχυση της υγείας, της παιδείας, της κοινωνικής συνοχής, την πράσινη οικονομία και την εκτίναξη των επενδύσεων».

Ακολουθεί ολόκληρη η εισαγωγική τοποθέτησή του Πρωθυπουργού:

«Καλημέρα σας. Θα ήθελα καταρχάς να ξεκινήσω εκφράζοντας τις ευχαριστίες μου προς όλους όσοι συνέδραμαν, ώστε οι εορτασμοί των 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης να ξεκινήσουν τόσο πετυχημένα. Πιστεύω ότι απηχώ τα συναισθήματα της μεγάλης πλειοψηφίας του ελληνικού λαού, όταν εκφράζω την άποψη ότι οι πρόσφατες εκδηλώσεις συνδύασαν περηφάνια με σεμνότητα, την εθνική ισχύ με τον πολιτισμό και την αυτοπεποίθηση με την εξωστρέφεια. Πάνω από όλα όμως εξέπεμψαν μία ενότητα, που πιστεύω ότι διαπέρασε ολόκληρη την κοινωνία μας γι’ αυτό και ευτυχώς δεν ενόχλησαν παρά μόνο λιγοστούς, λιγοστούς αλλεργικούς με τη σημαία, με την πατρίδα, με την πρόοδο, φυλακισμένους στην κομματική τους κατάθλιψη. Την εθνική ανάταση που νιώσαμε όλοι την 25η Μαρτίου πλαισιώνει η εθνική ανάταξη με καθοριστικό βήμα το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης πού θα οδηγήσει την Ελλάδα μπροστά όλα τα επόμενα χρόνια. Είναι ένα πρόγραμμα το οποίο πραγματικά έχει τη δυνατότητα να αλλάξει τη χώρα γιατί το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης είναι η γέφυρα προς την μετά COVID εποχή αλλά και προς την 3η δεκαετία του 21ου αιώνα.

Ο Θοδωρής ο Σκυλακάκης θα έχει την ευκαιρία να παρουσιάσει αναλυτικά στη συνέχεια τους βασικούς άξονες του σχεδίου. Εγώ θα πω μόνο ότι το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης -εφόσον υλοποιηθεί όπως το σχεδιάζουμε- έχει τη δυνατότητα να προσθέσει ακόμα 7 μονάδες στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν σε ορίζοντα εξαετίας πέρα και πάνω από τη φυσιολογική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, να δημιουργήσει πρόσθετες 200.000 θέσεις εργασίας.

Οι δράσεις οι οποίες αποτυπώνονται στο σχέδιο για το οποίο θα μιλήσουμε σε λίγο αγγίζουν τις 160, είναι δράσεις που αφορούν έργα, αφορούν επενδύσεις, αφορούν μεταρρυθμίσεις, απλώνονται σε πολύ συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, απλώνονται σε ολόκληρη την Ελλάδα, αφορούν όλους τους Έλληνες πολίτες, είναι ένα γιγαντιαίο πρόγραμμα το οποίο έχει τη δυνατότητα να κινητοποιήσει σχεδόν 60 δισεκατομμύρια ευρώ, 32 δισεκατομμύρια ευρώ είναι οι εξασφαλισμένοι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης, 19 δισεκατομμύρια σε επιχορηγήσεις και το υπόλοιπο ποσό σε δανεισμό, προσθέτοντας τη μόχλευση από τον ιδιωτικό τομέα σε ίδια κεφάλαια και σε δανεισμό, εκτιμούμε ότι μπορούν να κινητοποιηθούν συνολικοί πόροι ύψους 57 δισεκατομμυρίων ευρώ. Έχει 4 κύριους πυλώνες, την ψηφιακή μετάβαση κράτους και επιχειρήσεων, την αύξηση της απασχόλησης, την ενίσχυση της υγείας, της παιδείας, της κοινωνικής συνοχής, την πράσινη οικονομία και την εκτίναξη των επενδύσεων. Θέλω να θυμίσω ότι έχει προηγηθεί η κατάθεση του προσχεδίου του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης τον περασμένο Νοέμβριο.

Η δημόσια διαβούλευση των στρατηγικών του κατευθύνσεων και έχουν γίνει σχεδόν 80 συσκέψεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το προσχέδιο έχει ήδη αποσπάσει εξαιρετικά κολακευτικά σχόλια από τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς και η χώρα μας θα είναι μία από τις πρώτες που θα υποβάλει το τελικό της σχέδιο πριν τη λήξη της προθεσμίας στο τέλος Απριλίου, ώστε να μπορούμε να επιταχύνουμε και την έλευση των σχετικών πόρων. Στόχος είναι να έχουμε τις πρώτες εκταμιεύσεις πριν το τέλος του καλοκαιριού, μετά από την έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο το πρόγραμμα θα συζητηθεί στη Βουλή και στη συνέχεια θα υποβληθεί στην τελική του μορφή στις Βρυξέλλες. Είναι μία μοναδική ευκαιρία να αλλάξουμε ριζικά το ίδιο το υπόδειγμα της ελληνικής οικονομίας. Να το οδηγήσουμε προς ένα πιο εξωστρεφές, πιο ανταγωνιστικό μοντέλο, με ένα αποτελεσματικότερο και ψηφοποιημένο κράτος, με ένα φορολογικό σύστημα το οποίο θα είναι φιλικό προς την ανάπτυξη, με πολλά μεγάλα έργα, αλλά και ένα ευρύ πλέγμα κοινωνικής προστασίας. Κεντρικός κορμός του σχεδίου μας είναι η δημιουργία μόνιμων και ποιοτικών θέσεων απασχόλησης μέσα από πάρα πολύ σημαντικές δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις. Με δύο προϋποθέσεις όποιος ιδιώτης αξιοποιεί πόρους του Ταμείου θα πρέπει να επενδύει ταυτόχρονα και δικά του χρήματα και όλα τα σχέδια θα πρέπει να είναι ώριμα προς εκτέλεση.

Όπως δηλώνει και το όνομά του, το σχέδιο αυτό υπηρετεί την ανάκαμψη της οικονομίας αλλά και την ανθεκτικότητα της κοινωνίας με επενδύσεις στην Υγεία, στην Παιδεία, στην απασχόληση, στην Πολιτική Προστασία, αλλά όπως έχουμε ξαναπεί και στην ψηφιακή εξυπηρέτηση. Και βέβαια η ανθεκτικότητα έχει να κάνει και με την προσαρμογή στη μεγάλη πρόκληση της κλιματικής αλλαγής, εξού και παραπάνω από το 1/3 των πόρων του σχεδίου θα διοχετευτούν σε δράσεις που αφορούν τον πράσινο μετασχηματισμό της οικονομίας. Τι σημαίνει αυτό; Ενδεικτικά αναφέρω προγράμματα όπως το εξοικονομώ-αυτονομώ, εμβληματικα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων, μία σημαντικότατη χωροταξική μεταρρύθμιση σε όλη την Επικράτεια, στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ηλεκτροκίνητες συγκοινωνίες, αποτελεσματική προστασία της βιοποικιλότητας. Με άλλα λόγια όλα αυτά αφορούν μία νέα καθημερινότητα για όλους τους πολίτες, γιατί ακριβώς οι πολίτες βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της γιγαντιαίας προσπάθειας.

Και θέλω να τονίσω πως ο σχεδιασμός αυτού του άλματος είναι μόνο η αρχή, είναι το πρώτο χιλιόμετρο ενός Μαραθωνίου, το νήμα του οποίου θα κοπεί μόνο όταν έχουν απορροφηθεί όλοι οι πόροι, το αργότερο μέχρι το 2026. Είναι ένα στοίχημα που θα κάνει καλύτερη τη ζωή της κάθε Ελληνίδας, του κάθε Έλληνα και γι’ αυτό και θα το κερδίσουμε. Από την πλούσια ημερήσια διάταξη του Υπουργικού Συμβουλίου επιτρέψτε μου πολύ γρήγορα να ξεχωρίσω ένα θέμα ακόμα, το οποίο θεωρώ ότι έχει ιδιαίτερη συμβολική αξία και πιστεύω ότι με έναν τρόπο ενώνεται και με τους εορτασμούς για τα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Αναφέρομαι στην αποκατάσταση και στην αξιοποίηση του πρώην βασιλικού κτήματος του Τατοΐου, για το οποίο θα μας μιλήσει η Υπουργός Πολιτισμού. Είναι ένα έργο πολιτισμού, αλλά είναι ταυτόχρονα και ένα σημαντικότατο έργο Πράσινης Ανάπτυξης που και αυτό από σχέδιο γίνεται πράξη, θα δώσει μία σημαντικότατη ποιοτική διέξοδο ψυχαγωγίας, πολιτισμού σε όλους τους πολίτες του Λεκανοπεδίου και πράγματι επιτρέψτε μου να πω ότι έχοντας ασχοληθεί αρκετά με το θέμα αυτό αποτελούσε ντροπή για την Ελληνική Πολιτεία το γεγονός ότι αυτός ο θαυμάσιος χώρος είχε περιέλθει στη δραματική κατάσταση στην οποία τον παραλάβαμε. Σταματώ εδώ και δίνω αμέσως το λόγο στον αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών το Θεόδωρο Σκυλακάκη για την παρουσίαση και την έγκριση του Ειδικού Σχεδίου Ανάκαμψης έτσι ώστε να μπορούμε στη συνέχεια να προχωρήσουμε και στην υποβολή του στους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς».