Η κα Λατινοπούλου τον περασμένο Ιούνιο είχε καταθέσει αγωγή κατά της Εθνικής Πινακοθήκης ενώ είχε προχωρήσει και σε ασφαλιστικά μέτρα για την συγκεκριμένη έκθεση.

Λατινοπούλου: Η Πινακοθήκη δεν είναι ιδιωτικό ατελιέ ελιτίστικων παρεών

Μάλιστα η ίδια σε ανάρτησή της στο Instagram είχε αναφέρει τότε ότι « ως δικηγόρος αλλά πάνω απ’ όλα ως Ελληνίδα Χριστιανή Ορθόδοξη, καταθέτω αγωγή κατά της Εθνικής Πινακοθήκης. Και θα υπάρξουν και ασφαλιστικά μέτρα. Η Πινακοθήκη δεν είναι ιδιωτικό ατελιέ ελιτίστικων προοδευτικών παρεών που βγάζουν τα κόμπλεξ τους πάνω στην ορθοδοξία. Είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου.

ΚΑαι χρηματοδοτείται από εμάς μέσω των φόρων μας. Από εμένα, από εσένα, από κάθε Έλληνα. Η ελευθερία της τέχνης σταματά εκεί που ξεκινά η προσβολή της Πίστης μας».

Από την πλευρά της η Εθνική Πινακοθήκη ενημερώνει ότι δημοσιεύθηκε σήμερα, η υπ’ αριθ. 168/2025 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε ως απαράδεκτη η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων που είχε καταθέσει η αρχηγός πολιτικού κόμματος Αφροδίτη Λατινοπούλου κατά της Εθνικής Πινακοθήκης, με την οποία ζητούσε την αφαίρεση, άλλως τη μη επανατοποθέτηση των έργων τέχνης του εικαστικού Χριστόφορου Κατσαδιώτη από την περιοδική έκθεση με τίτλο «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου», η οποία φιλοξενείται από 22 Ιανουαρίου 2025 έως 30 Σεπτεμβρίου 2025 στο κεντρικό κτήριο της Εθνικής Πινακοθήκης.

Απορρίφθηκαν ασφαλιστικά μέτρα περίπου 400 πιστών

Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη εβδομάδα απορρίφθηκε από το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων 400 περίπου πιστών, οι οποίοι ζητούσαν την έκδοση προσωρινής διαταγής απαγόρευσης της ίδιας έκθεσης.

Όπως ανακοίνωσε η Εθνική Πινακοθήκη στις 25 Σεπτεμβρίου 2025 συζητήθηκε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, αίτηση 400 και πλέον πιστών κατά της Εθνικής Πινακοθήκης και της Υπουργού Πολιτισμού, με την οποία ζήτησαν να εκδοθεί προσωρινή διαταγή που να απαγορεύει την έκθεση υπό την ονομασία «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου», που φιλοξενείται στην Εθνική Πινακοθήκη από 22.01.2025 και επικουρικά να τοποθετηθεί πινακίδα στο χώρο της έκθεσης που να προειδοποιεί τους επισκέπτες για το ενδεχόμενο προσβολής της προσωπικότητάς τους.

Ως λόγος λήψης των αιτηθέντων ασφαλιστικών μέτρων, προβλήθηκε από την πλευρά των αιτούντων ότι τα εκτιθέμενα στην Εθνική Πινακοθήκη έργα τέχνης είναι βλάσφημα, προσβάλλουν τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις και είναι άμεσος ο κίνδυνος πρόκλησης μίσους και βίας.

Η Εθνική Πινακοθήκη και το ΥΠΠΟ υποστήριξαν ότι η έκθεση παρουσιάζει σύγχρονα έργα τέχνης, δεν προτρέπει σε μίσος ή προσβολή ομάδων, και η παρουσίαση γίνεται με σαφή καλλιτεχνική πρόθεση και τεκμηρίωση.

Τα πολύπαθα έργα τέχνης είχαν βανδαλιστεί από τον πρώην βουλευτή της Νίκης Νίκο Παπαδόπουλο και είχαν επανατοποθετηθεί τον περασμένο Μάρτιο στην Εθνική Πινακοθήκη.

Δεκάδες πολίτες, υποστηρικτές του ίδιου και του κόμματος «Ελληνικός Παλμός», που ίδρυσε μετά τη διαγραφή του από την κοινοβουλευτική του ομάδα λόγω του περιστατικού βεβήλωσης έργων τέχνης, έδωσαν ραντεβού στις 18:00 έξω από την Εθνική Πινακοθήκη για να διαδηλώσουν. Αφορμή αποτέλεσαν τα έργα τέχνης που όπως υποστηρίζουν προσβάλλουν τον χριστιανισμό.

Μιλώντας στο newsbomb,gr, ο Νίκος Παπαδόπουλος, καρδιοχειρουργός και πρόεδρος του «Ελληνικού Παλμού», δήλωσε: «Είμαι αυτός που το σαθρό κατεστημένο, που στηρίζεται από τα λαγούμια της Μασονίας, το καταγγέλλει. Τόλμησαν να βεβηλώσουν την πίστη μας και να παραποιήσουν τα ιερά και τα σύμβολα του τόπου μας. Εδώ στην Πινακοθήκη, η οποία κατά τα άλλα είναι εθνική και την πληρώνουν οι Έλληνες με το αίμα και τους φόρους τους, βεβηλώνεται το ιερό πρόσωπο της Παναγίας, των Αγγέλων και των Αρχαγγέλων και μαζί βεβηλώνεται η ίδια μας η πατρίδα».

«Υπάρχουν μέσα πορνογραφικά βίντεο που αντί για μουσική υπόκρουση έχουν το “Εν το πιστεύω”, τον ύμνο της βασιλείας, που είναι προσευχή και επίκληση στο Άγιο Πνεύμα. Έχουν βάλει ακόμη και τον εθνικό ύμνο. Δηλαδή, ό,τι ελληνικό και ό,τι ορθόδοξο βεβηλώνεται αυτή τη στιγμή στην Πινακοθήκη.

Όλοι εμείς που βλέπετε είμαστε Έλληνες Χριστιανοί Ορθόδοξοι. Αγαπάμε όλο τον κόσμο, σεβόμαστε όλους τους ανθρώπους, αλλά απαιτούμε και εμείς τον ίδιο σεβασμό. Αυτό το κράτος είναι ορθόδοξο, είναι ελληνικό, και δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να βεβηλώσει τα πρόσωπα των Αγίων και της Παναγίας μας. Γι’ αυτό θα αγωνιστούμε με όλες μας τις δυνάμεις», ανέφερε.

Υπενθυμίζεται ότι τα έργα του Χριστόφορου Κατσαδιώτη στην έκθεση «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου», που απεικόνιζαν τα θεία, βανδάλισε ο βουλευτής της Νίκης, Νίκος Παπαδόπουλος, καθώς τα θεώρησε προσβολή για την ορθόδοξη χριστιανική θρησκεία.

Αναλυτικά η ανακοίνωση της Εθνικής Πινακοθήκης:

«Αξιότιμα μέλη της Κίνησης Καλλιτεχνών,

Θα θέλαμε να σάς γνωστοποιήσουμε ότι δεν υφίσταται ζήτημα μη επαναφοράς των έργων του Χριστόφορου Κατσαδιώτη στην έκθεση «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου».

Για την ακρίβεια, δεν ετέθη ποτέ από την Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου.

Υπενθυμίζουμε ότι ήδη με την ανακοίνωση της 17ης Μαρτίου 2025 (www.nationalgallery.gr/anakoinwseis/anakoinosi-93/) η Εθνική Πινακοθήκη δεσμεύτηκε για την εξεύρεση των όρων της ασφαλούς επανέκθεσής τους.

Για την ασφαλή επανεγκατάσταση των έργων δεν αρκεί μόνο η αποκατάσταση των ζημιών που υπέστησαν λόγω της βίαιης απόσπασης και κατακρήμνισης.

Σήμερα, 15 Απριλίου 2025, έχουμε καταλήξει στον σχεδιασμό και βρισκόμαστε στο στάδιο εφαρμογής και ελέγχων όλων των παραμέτρων αναβάθμισης του συστήματος ασφαλείας, εκπαίδευσης του προσωπικού και εγκατάστασης του απαραίτητου -πρόσθετου- τεχνολογικού εξοπλισμού.

Στόχος μας είναι να έχουμε ολοκληρώσει όλα τα στάδια της προετοιμασίας κατά την ημερομηνία διεξαγωγής της διεπιστημονικής ημερίδας, 6η Μαΐου 2025.

Ωστόσο, σε περίπτωση που κάποιο μέλος την Κίνησης Καλλιτεχνών δεν βρίσκει ικανοποιητική την παρούσα τοποθέτηση, μπορεί να επικοινωνήσει με τη Γραμματεία Διεύθυνσης της ΕΠΜΑΣ για την διευθέτηση των όρων παραλαβής του δανεισθέντος έργου του».

Έτσι εξηγείται γιατί στην ανακοίνωση της Πινακοθήκης είχε τονιστεί πως “με γνώμονα την ασφάλεια της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, των έργων τέχνης, των εργαζομένων και των επισκεπτών, καθώς και την αποκατάσταση της εύρυθμης θεσμικής λειτουργίας, τα έργα τέχνης του Χριστόφορου Κατσαδιώτη τα οποία παρουσιάζονταν στην έκθεση «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου» απομακρύνθηκαν από το δάπεδο με τη σύμφωνη γνώμη του καλλιτέχνη”.

Τα έργα του Κατσαδιώτη, τα οποία καταστράφηκαν δημόσια από τον βουλευτή της Νίκης, Νίκο Παπαδόπουλο, απομακρύνθηκαν το Σάββατο από τον χώρο της έκθεσης με σκοπό να προστατευτούν από την ένταση που δημιουργήθηκε μετά την επίθεση. Ωστόσο, αυτή η απόφαση, αν και προφανώς είχε στόχο την προστασία των έργων και των εργαζομένων, υπογραμμίζει την ανησυχητική υποχώρηση της ελευθερίας της τέχνης μπροστά σε φανατισμούς και απειλές.

Η επιστροφή τους τώρα, παρά τις προδιαγραφές ασφαλείας που θα τηρηθούν, μπορεί να χαρακτηριστεί ως μία νίκη της Τέχνης, ωστόσο, εξακολουθεί να εγείρει ερωτήματα για την ακεραιότητα της καλλιτεχνικής ελευθερίας σε μια εποχή όπου η λογοκρισία φαίνεται να κερδίζει έδαφος.

Δηλαδή, θα τηλεφωνήσει ο Αρχιεπίσκος στον πρωθυπουργός για να διαμαρτυρηθεί; Θα ζητήσει να κατέβουν τα έργα από την έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης; Θα αφορίσει τους βλάσφημους καλλιτέχνες; Άγνωστο.

Ωστόσο, από μόνο του το γεγονός ότι εξαγγέλλεται η παρέμβαση στην κυβέρνηση αποτελεί πρόκληση. Το επόμενο βήμα (καθ’ υπερβολή) θα ήταν να ενημερώνονται οι μητροπολίτες για το ετήσιο πρόγραμμα των εκθέσεων Τέχνης και να (συν)αποφασίζουν ποιοί δημιουργοί και ποιά έργα τους έχουν …δικαίωμα επικοινωνίας με το κοινό. Και κάπως έτσι, δικαίως θα θυμηθούμε εκείνη την χρονίζουσα συζήτηση περί διαχωρισμού Πολιτείας-Εκκλησίας.

Η περίπτωση του βουλευτή Παπαδόπουλου θα μπορούσε να είναι ένα ακόμα συμβάν με κάποιον γραφικό μισαλλόδοξο και να μην συγκεντρώσει περισσότερα από τα 15 λεπτά δημοσιότητας που θα επιδίωκε ο βάνδαλος. Δυστυχώς, δεν είναι.

Το κυβερνών κόμμα δεν τοποθετήθηκε σχετικά, το υπουργείο Πολιτισμού προτίμησε μία μάλλον ήπια αντίδραση επισημαίνοντας (αυτονόητα) πως “δεν προβαίνει σε ενέργειες λογοκρισίας”, η δε Εθνική Πινακοθήκη μας υπενθύμισε και σωστά τον θεσμικό ρόλο της και την απαράβατη αρχή περί ελευθερίας της έκφρασης. Για τα δεκάδες απειλητικά τηλεφωνήματα και μέϊλ -όπως αποκάλυψε ο νομικός της εκπρόσωπος-, όμως, δεν φαίνεται να κόπτονται κυβέρνηση και Δικαιοσύνη.

Ο πρόεδρος της Βουλής ήταν ευτυχώς σαφής: “η Τέχνη δεν λογοκρίνεται”, είπε κι αυτός. Τα αυτονόητα. Όπως και το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ, η Νέα Αριστερά. Άλλα κόμματα λούφαξαν- δεν είναι καιροί να ανοίγεις μέτωπο με τους ακραίους, ακόμα κι αν εκπροσωπούν τον σκοταδισμό και την υφέρπουσα ακροδεξιά αντίληψη.

Η συζήτηση, μάλιστα, εκτρέπεται. “Και σε εμάς δεν άρεσαν τα έργα του Κατσαδιώτη, όμως δεν έπρεπε να κάνει ότι έκανε ο βουλευτής της Νίκης”, λένε πολλοί σε ραδιόφωνα και τηλεοράσεις. Ποσώς μας ενδιαφέρει, όμως, τι αρέσει και τι δεν αρέσει στον καθένα. Διότι το πρωταρχικό και αδιαπραγμάτευτο είναι η ελεύθερη ματιά του δημιουργού, το να μπορεί να μεταφέρει με την τέχνη του αυτό που ο ίδιος βλέπει, ή νομίζει πως βλέπει, στον κόσμο μας.

Εάν ο πρωθυπουργός απαντήσει συγκαταβατικά στην παρέμβαση του Αρχιεπισκόπου, εάν η υπουργός Πολιτισμού συνεχίσει να σιωπά, εάν οι μητροπολίτες συνεχίσουν (ήδη συμβαίνει) να καταδικάζουν αφοριστικά τον δημιουργό Κατσαδιώτη(και εν τέλει κάθε δημιουργό), εάν κάποια κόμματα (με πρώτη τη Νίκη, ο πρόεδρος της οποίας υιοθέτησε και προστάτευσε τον βάνδαλο βουλευτή του), τότε τα μικρά (;) “τερατάκια” που κυκλοφορούν ήδη στους δρόμους (στην Ελλάδα και την Ευρώπη) θα γίνουν τυρρανόσαυροι.

Έχει, τελικά, δίκιο ο Αρκάς στην παρέμβασή του: “ο Μεσαίωνας δεν είναι εποχή, είναι νοοτροπία”...

Πολλοί δηλώνουν ότι “δεν τους άρεσαν τα έργα”, ή ακόμα ότι “προσβάλλουν την πίστη”, άποψη που ήρθε να νομιμοποιήσει και η Ιερά Σύνοδος με ανακοίνωσή της. Όμως, το εάν σε κάποιους αρέσουν ή όχι τα έργα είναι μία θέση που καμμία σχέση δεν έχει με την ελευθερία της έκφρασης και την ανεκτικότητα του πολιτισμού και του δημιουργού. Η Τέχνη δεν τίθεται σε δημοψήφισμα πριν εκτεθεί.

Όπως εκείνοι που έκαιγαν βιβλία ή εφημερίδες την δεκαετία του ’60 δεν είχαν δικαίωμα να το πράξουν, όπως καταγγέλθηκε η επίθεση των ταγμάτων εφόδου της Χρυσής Αυγής στο “Χυτήριο” για μία παράσταση (Corpus Christie) που θεώρησαν προσβλητική, όπως δέχτηκε επιθέσεις η εικαστικός Γεωργία Λαλέ για το έργο της με παραλλαγές της ελληνικής σημαίας, έτσι και τώρα το θέμα είναι ένα και είναι αδιαπραγμάτευτο για τις σύγχρονες κοινωνίες: η ελευθερία της έκφρασης απέναντι στις διάφορες εκδοχές του “ταλιμπανισμού”.

Ήδη, όπως αποκάλυψε, ο νομικός εκπρόσωπος της Εθνικής Πινακοθήκης Γ. Οικονομόπουλος, οι υπεύθυνοί της δέχονται απειλητικά τηλεφωνήματα και μέϊλ για την έκθεση μετά τον βανδαλισμό του βουλευτή Νίκου Παπαδόπουλου.

«Εκατοντάδες emails και εκατοντάδες τηλεφωνήματα, υβριστικά και απειλητικά έχουμε δεχθεί στην Εθνική Πινακοθήκη από την έναρξη της έκθεσης και μετά τον βανδαλισμό. Και τώρα πήρε θέση και η Διαρκής Ιερά Σύνοδος δυστυχώς με ανακοίνωσή της στην οποία ανέφερε ότι θα ενεργήσει τα δέοντα προς την Κυβέρνηση. Η άποψή μου ήταν ότι ο βουλευτής θα μπορούσε να προσφύγει ενώπιον της Δικαιοσύνης και να ζητήσει να ληφθούν μέτρα εάν προσβάλλεται η προσωπικότητά του. Θεωρώ όμως ότι δεν υπάρχει προσβολή προσωπικότητας, με την έννοια ότι όταν κάποιος προσβάλλεται έχει την επιλογή να μην έρθει σε επαφή με το έργο. Διότι εάν επιβάλλουμε μια γενική απαγόρευση και μια γενική λογοκρισία παραβιάζουμε το δικαίωμα στον πολίτη εκείνον που θέλει να δει τα έργα και δεν προσβάλλεται από αυτά», ανέφερε αρχικά στο iefimerida ο νομικός εκπρόσωπος της Εθνικής Πινακοθήκης κ. Γιώργος Οικονομόπουλος ο οποίος επισήμανε επίσης ότι απειλητικά και υβριστικά μηνύματα έχει λάβει και ο κ. Χριστόφορος Κατσαδιώτης δημιουργός των επίμαχων έργων τα οποία πέταξε στο έδαφος ο βουλευτής της Νίκης Νίκος Παπαδόπουλος.

«Μίλησα με τον κ Κατσαδιώτη και μου είπε ότι έχει δεχτεί απειλητικά και υβριστικά μηνύματα μετά τον βανδαλισμό από τον βουλευτή ο οποίος προσβλήθηκε. Αλλά θα μπορούσε ο βουλευτής να προσφύγει στην Δικαιοσύνη και όχι να βανδαλίσει το χώρο. Διότι από αυτή την έννοια οδηγούμε τους ανθρώπους αντί να προσφεύγουν στην Δικαιοσύνη να αυτοδικούν», πρόσθεσε ο κ. Οικονομόπουλος.

Η ανακοίνωση της Εθνικής Πινακοθήκης

Σήμερα Δευτέρα 10 Μαρτίου 2025 και ώρα 11.35 η Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου δέχθηκε επίθεση από τον βουλευτή του κόμματος «ΝΙΚΗ», κ. Νίκο Παπαδόπουλο, ο οποίος με τη συνδρομή ετέρου ατόμου επιτέθηκε σε τέσσερα έργα τέχνης του Χριστόφορου Κατσαδιώτη, με τίτλους: «Εικόνισμα 1ο», «Εικόνισμα 16ο», «Εικόνισμα 17ο», «Ο Άγιος Χριστόφορος». Τα έργα εκτίθενται στο Μεσοπάτωμα, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ενδιάμεσος Χώρος», στην έκθεση με τίτλο Η Σαγήνη του Αλλόκοτου. Οι ανωτέρω τα απέσπασαν βίαια από τον τοίχο και τα πέταξαν στο δάπεδο με συνέπεια τη θραύση τους.

Μετά το συμβάν το Διοικητικό Συμβούλιο της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου συγκλήθηκε εκτάκτως και εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:

Ο θεσμικός ρόλος της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου συνίσταται στη συλλογή, την προστασία, την ανάδειξη και την τεκμηρίωση της καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Στο πλαίσιο αυτό και με σεβασμό στην ελεύθερη έκφραση της τέχνης, το Διοικητικό Συμβούλιο εκφράζει την εμπιστοσύνη του στη Διεύθυνση και υποστηρίζει το εγκεκριμένο καλλιτεχνικό της πρόγραμμα, διασφαλίζοντας τον διάλογο μεταξύ διαφορετικών τάσεων, ρευμάτων και καλλιτεχνικών απόψεων.

Καταδικάζουμε απερίφραστα κάθε πράξη βανδαλισμού, βίας και λογοκρισίας που πλήττει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης».

Παρέμβαση της Ιεράς Συνόδου

Χθες σε ανακοίνωσή της η Διαρκής Ιερά Σύνοδος ανέφερε σχετικά με την έκθεση «εξ αφορμής της εκθέσεως έργων ζωγραφικής με τίτλο «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου – Ενδιάμεσος Χώρος», η οποία φιλοξενείται στην Εθνική Πινακοθήκη, η ΔΙΣ εξέφρασε την λύπη της για το περιεχόμενο συγκεκριμένων έργων της εν λόγω εκθέσεως και αποφάσισε να ενεργήσει τα δέοντα προς την Ελληνική Κυβέρνηση».

Αναμφίβολα ανοίγουν επικίνδυνες ατραποί. Εάν η Ιερά Σύνοδος, όπως και ένα πολιτικό κόμμα, απαιτεί την “αποκαθήλωση” έργων τέχνης, ή ακόμα περισσότερο νομιμοποιεί τους βανδαλισμούς, πού οδηγούμαστε; Και δη σε μία περίοδο που, διεθνώς, οι ακραίες απόψεις και η ίδια η ακροδεξιά αποκτούν επίφαση “κανονικότητας”.

Η ειρωνία της… Ιστορίας είναι πως ο ίδιος ο Φρανσίσκο Γκόγια, ο σπουδαίος καλλιτέχνης που σημάδεψε την ιστορία της Τέχνης, είχε βρεθεί ενώπιον της Ιεράς Εξέτασης για έργα του.

Ο θεσμικός ρόλος της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου συνίσταται στη συλλογή, την προστασία, την ανάδειξη και την τεκμηρίωση της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Στο πλαίσιο αυτό και με σεβασμό στην ελεύθερη έκφραση της τέχνης, το Διοικητικό Συμβούλιο εκφράζει την εμπιστοσύνη του στη Διεύθυνση και υποστηρίζει το εγκεκριμένο καλλιτεχνικό της πρόγραμμα, διασφαλίζοντας τον διάλογο μεταξύ διαφορετικών τάσεων, ρευμάτων και καλλιτεχνικών απόψεων. Καταδικάζουμε απερίφραστα κάθε πράξη βανδαλισμού, βίας και λογοκρισίας που πλήττει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης”, δήλωσε (iefimerida) o κ. Κατσαδιώτης.

Η γυμνή μάχα

Η γυμνή μάχα (Ισπανικά: La maja desnuda) είναι μια ελαιογραφία που δημιούργησε ο Ισπανός καλλιτέχνης Φρανθίσκο Γκόγια μεταξύ 1796 και 1798. Το «ταίρι» του πίνακα είναι η ντυμένη μάχα (La maja vestida) και πιθανότατα σχεδιάστηκαν ως ζευγάρι. Ο όρος μάχα αποτελούσε κοινή ονομασία για τους Ισπανούς της εποχής, ανδρών (μάχο) και γυναικών (μάχα), χαμηλών κοινωνικών τάξεων που ξεχώριζαν με το εξεζητημένο ντύσιμό τους και τους τρόπους τους, που ζωγράφισαν αρκετοί ζωγράφοι.

Η γυμνή μάχα φιλοτεχνήθηκε για λογαριασμό του Μανουέλ Γοδόι, υπουργού και εραστή της βασίλισσας. Μόνο κάποιος πολύ ισχυρός όπως ο Γοδόι μπορούσε να αψηφήσει τις εκκλησιαστικές αρχές και να παραγγείλει ένα τέτοιο θέμα για την αίθουσα που αποτελούσε το ιδιαίτερο γραφείο του. Πιθανότατα, αμέσως μετά, το 1800, ο Γοδόι παρήγγειλε στον Γκόγια τη ντυμένη μάχα, έτσι ώστε να δείχνει στους καλεσμένους του είτε τον έναν πίνακα είτε τον άλλον, ανάλογα με την ιδιότητά τους και με τις απόψεις τους περί ηθικής. Στον ίδιο, εξάλλου, χώρο φιλοξενούνταν για ένα χρονικό διάστημα και η Αφροδίτη του Βελάσκεθ, την οποία είχε χαρίσει στον Γοδόι η Δούκισσα ντε Άλμπα. Παλαιότερα υπήρχε η, λανθασμένη, αντίληψη πως η εικονιζόμενη είναι η Δούκισσα της Άλμπα. Επίσης έχει εκφραστεί η άποψη ότι ίσως είναι η Pepita Tudó, που ήταν ερωμένη του Γοδόι από το 1797. Το 1808 ο πίνακας αναφέρεται, μαζί με τη ντυμένη μάχα στην απογραφή της ιδιοκτησίας του Γοδόι που έκανε ο Frédéric Quillet, πάκτορας του Χοσέ Βοναπάρτη. Αργότερα, το 1813, οι δύο γυναίκες περιγράφονται ως τσιγγάνες, στην απογραφή της ιδιοκτησίας του Γοδόι που κατασχέθηκε από τον βασιλιά Φερνάντο VII. Από το 1808 έως το 1813 το έργο βρισκόταν στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Σαν Φερνάνντο αλλά οι δύο πίνακες, Η γυμνή μάχα και Η ντυμένη μάχα κατασχέθηκαν μέχρι το 1836 και τον Νοέμβριο του 1815 Ο Γκόγια κλήθηκε από την Ιερά Εξέταση σε απολογία για τη «γυμνή γυναίκα στο κρεβάτι» που είχε ζωγραφίσει. Η υπόθεση τελικά θα «κουκουλωθεί» – πιθανώς χάρη σε παρέμβαση του Antonio Maria Galarza, μέλους του συμβουλίου της Ιεράς Εξέτασης και συγγενή της πεθεράς του γιου του, Χαβιέ -[3] αλλά από τότε η Ιερά Εξέταση θα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις και τις καλλιτεχνικές δραστηριότητες του εβδομηντάχρονου πλέον Γκόγια. Το 1836 ο πίνακας επέστρεψε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Σαν Φερνάνντο όπου και παρέμεινε μέχρι το 1901. Το έτος αυτό το έργο θα μεταφερθεί στο Μουσείο ντελ Πράδο, όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα

Η ιστορία έφτασε και στον κινηματογράφο. Με τα «Φαντάσματα του Γκόγια» («Goya΄s ghosts») ο σκηνοθέτης Μίλος Φόρμαν ζουμάρει στην Ισπανία του 16ου αιώνα όταν η Καθολική Εκκλησία καταδυνάστευε τη χώρα και τα έργα του ζωγράφου Φρανσίσκο ντε Γκόγια (1746-1828) θεωρούνταν βλάσφημα προκαλώντας το μένος των κληρικών. Αρχικώς η ταινία σού δημιουργεί την παραπλανητική αίσθηση ότι στόχος των δημιουργών της είναι η ανάπτυξη μιας ιδεολογικής σύγκρουσης θρησκείαςτέχνης. « Οι φρικτές αυτές εικόνες μάς αποκαλύπτουν το πραγματικό …
Ενα από τα «Φαντάσματα του Γκόγια» έχει το πρόσωπο του Χαβιέρ Μπαρδέμ, ο οποίος στην ταινία του Μίλος Φόρμαν υποδύεται τον κληρικό Λορέντσο που μετατρέπεται σε αντιπρόσωπο του Ναπολέοντα Ενα από τα «Φαντάσματα του Γκόγια» έχει το πρόσωπο του Χαβιέρ Μπαρδέμ, ο οποίος στην ταινία του Μίλος Φόρμαν υποδύεται τον κληρικό Λορέντσο που μετατρέπεται σε αντιπρόσωπο του Ναπολέοντα
Μ ε τα «Φαντάσματα του Γκόγια» («Goya΄s ghosts») ο Μίλος Φόρμαν ζουμάρει στην Ισπανία του 16ου αιώνα όταν η Καθολική Εκκλησία καταδυνάστευε τη χώρα και τα έργα του ζωγράφου Φρανσίσκο ντε Γκόγια (1746-1828) θεωρούνταν βλάσφημα προκαλώντας το μένος των κληρικών.

Αρχικώς η ταινία σού δημιουργεί την παραπλανητική αίσθηση ότι στόχος των δημιουργών της είναι η ανάπτυξη μιας ιδεολογικής σύγκρουσης θρησκείαςτέχνης. « Οι φρικτές αυτές εικόνες μάς αποκαλύπτουν το πραγματικό πρόσωπο του κόσμου » λέει ο κληρικός Λορέντζο ( Χαβιέρ Μπαρδέμ ) για τα έργα του Γκόγια προτείνοντας την επιστροφή του κλήρου στις παλιές μεθόδους μαρτυρίων της Ιεράς Εξέτασης για την καταστολή όχι του προσωπικού ζωγράφου της βασιλικής αυλής αλλά των ιερόδουλων που ποζάρουν για αυτόν.

Το περιστατικό προκάλεσε πανικό στους εργαζόμενους και στους επισκέπτες της Πινακοθήκης, οι οποίοι δεν μπορούσαν να πιστέψουν αυτό που συνέβαινε. Το υπουργείο Πολιτισμού σε ερώτηση σχετικά με τη βίαιη εισβολή του βουλευτή της ΝΙΚΗΣ στην Εθνική Πινακοθήκη, παρέπεμψε στην απάντηση που είχε δώσει προ ημερών στον ίδιο μετά από σχετική ερώτησή του στη Βουλή.

«Το Υπουργείο Πολιτισμού, δρώντας πάντοτε με γνώμονα την προστασία της εν γένει πολιτιστικής και καλλιτεχνικής κληρονομιάς της χώρας, ουδέποτε προβαίνει σε ενέργειες λογοκρισίας» ανέφερε.

Αστυνομική δύναμη, απέκλεισε όλες τις εισόδους που οδηγούν στο επίπεδο -2 της Εθνικής Πινακοθήκης, όπου στεγάζονται τα επίμαχα εκθέματα. Παράλληλα, ξεκίνησαν τη διαδικασία εκτίμησης των ζημιών, καθώς η διοίκηση του Μουσείου προσπαθούσε να αποτιμήσει το μέγεθος της καταστροφής.

ΤΑ ΕΚΘΕΜΑΤΑ:

Προκειμένου να διαχειριστεί την κατάσταση και να εξασφαλίσει την ομαλή λειτουργία του υπόλοιπου χώρου, η Πινακοθήκη ανακοίνωσε ότι οι επισκέπτες μπορούσαν να συνεχίσουν την περιήγησή τους στους άλλους ορόφους με ελεύθερη είσοδο, λόγω του αποκλεισμού του -2.

Τα ονόματα των καλλιτεχνών των επίμαχων έργων της Πινακοθήκης είναι Χριστόφορος Κατσαδιώτης και Τάσος Μαντζαβίνος αντίστοιχα.

Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα της Εθνικής Πινακοθήκης «η επιδραστικότητα της ανατρεπτικής θέασης του κόσμου από τον Goya αποδεικνύεται εξαιρετικά ανθεκτική στο χρόνο. Κάνει εμφανή την παρουσία της στην απελευθερωτική έκρηξη των σουρεαλιστικών οραμάτων και της ποιητικής γλώσσας του μοντερνισμού, ενώ συνεχίζει μέχρι σήμερα να μας προσφέρει μια πολύτιμη δεξαμενή πρωτότυπων εικαστικών ερμηνειών για τη σχέση μας με τον κόσμο και τα όντα που τον συναποτελούν. Τα χαρακτικά του διακρίνονται για την αληθοφάνεια του τερατώδους, την πειστικότητα του παράλογου και την έλξη του αποτρόπαιου. Αξιοποιώντας τη θεατρικότητα της καρναβαλικής παράδοσης και της Commedia dell’ Arte, ο Goya συνθέτει ένα καινοφανές σύμπαν στο οποίο κυριαρχεί η αμφισημία και η υβριδικότητα, η διαρκής αιώρηση ανάμεσα στο οικείο και το ανοίκειο, αίσθηση που οφείλεται στην αριστοτεχνική συναρμογή δημοφιλών, καθημερινών θεμάτων με παράταιρες, απειλητικές, αποκρουστικές ή και δυσερμήνευτες μορφές οι οποίες παραδόξως μας έλκουν αντί να μας απωθούν, ίσως διότι σ’ αυτές αναγνωρίζουμε διαισθητικά κάτι βαθιά δικό μας.

Με κινητήριο μοχλό τις σειρές των χαρακτικών έργων του Goya στην Εθνική Πινακοθήκη και συνεπείς στην πρόθεση να ανανεώσουμε τα εργαλεία ανάγνωσης των ιστορικών συλλογών με το πρόγραμμα δράσεων του Ενδιάμεσου Χώρου, παρουσιάζουμε παράλληλα με την έκθεση των 80 χαρακτικών της σειράς Los Caprichos, ένα θεματικό αφιέρωμα στην ελληνική τέχνη με τίτλο Η Σαγήνη του Αλλόκοτου. Στην ομαδική έκθεση περιλαμβάνονται έργα δέκα καλλιτεχνών που από διαφορετικές αφετηρίες εναγκαλίζονται και εικονίζουν το αλλόκοτο, το υβριδικό, και το γκροτέσκο».

Ελεύθερος ο βουλευτής

Ο βουλευτής του κόμματος «Νίκη», Νίκος Παπαδόπουλος, αφέθηκε ελεύθερος αφού το πρωί της Δευτέρας (10/03) εισέβαλε στην Εθνική Πινακοθήκη σε κατάσταση αμόκ. Κατά τη διάρκεια του περιστατικού, έσπασε μια προστατευτική τζαμαρία και βανδάλισε ορισμένες εικόνες, διαμαρτυρόμενος ότι αυτές «προσβάλλουν τη θρησκεία».

Συγκεκριμένα, ο ίδιος μετά το επεισόδιο συνελήφθη για διακεκριμένη περίπτωση φθοράς ενώ μέχρι και το μεσημέρι της Δευτέρας βρίσκεται στην Εθνική Πινακοθήκη φρουρούμενος από αστυνομικούς.

Οι πρώτες δηλώσεις του βουλευτή:

«Είχα κάνει επίκαιρες ερωτήσεις ζητώντας να κατεβάσουν τα έργα. Παρουσιάζουν βλάσφημες εικόνες, εμφανίζοντας τον Χριστό και την Παναγία ως βαμπίρ. Πήγαιναν εκδρομές τα παιδιά μας στην Εθνική Πινακοθήκη και έβλεπαν εικόνες που προσβάλλουν τη θρησκεία μας. Καθυβρίζεται η θρησκεία μας. Μου ανέβηκε “το αίμα στο κεφάλι, βγήκα εκτός εαυτού” όταν είδα αυτές τις εικόνες και δεν άντεξα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι δικηγόροι του έκαναν λόγο για παράνομη κράτηση καθώς όπως ανέφεραν το άρθρο 62 του Συντάγματος προβλέπει ότι ο βουλευτής δεν επιτρέπεται να περιορίζεται να φυλακίζεται ή να περιορίζεται αν δεν υπάρχει άδεια της Βουλής. Επί 5 ώρες προσποιούνταν ότι την υπόθεση χειριζόταν ο εισαγγελέας.

Ο συνήγορος του κ. Παπαδόπουλου ισχυρίστηκε μάλιστα ότι σε βάρος του ασκήθηκε και σωματική βία όταν προσπάθησε να πάρει τον βουλευτή και να φύγουν από την Πινακοθήκη.

Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν και οι δηλώσεις του κ. Σαράκη ο οποίος έκανε λόγο για παράνομη κράτηση του κ. Παπαδόπουλου σε δημόσιο χώρο.

Εικόνες από το περιστατικό:

Η ανακοίνωση της Εθνικής Πινακοθήκης και εικόνες από τον βανδαλισμό των έργων τέχνης

Ο βουλευτής της «Νίκης», Νίκος Παπαδόπουλος, προκάλεσε βανδαλισμούς σε εκθέματα της Εθνικής Πινακοθήκης, χαρακτηρίζοντάς τα βλάσφημα.

Σε επίσημη ανακοίνωσή της, η Πινακοθήκη δημοσίευσε φωτογραφίες από τις καταστροφές και ανέφερε ότι ο Παπαδόπουλος «άρπαξε βίαια και πέταξε στο δάπεδο» τα συγκεκριμένα έργα τέχνης. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο βουλευτής, με τη συνδρομή ακόμη ενός ατόμου, επιτέθηκε σε τέσσερα έργα του καλλιτέχνη Χριστόφορου Κατσαδιώτη, με τίτλους: «Εικόνισμα 1ο», «Εικόνισμα 16ο», «Εικόνισμα 17ο» και «Ο Άγιος Χριστόφορος».

«Καταδικάζουμε απερίφραστα κάθε πράξη βανδαλισμού, βίας και λογοκρισίας που πλήττει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης», τονίζει σε ανακοίνωσή της η Πινακοθήκη. 

Αναλυτικά η ανακοίνωση της Πινακοθήκης: 

Σήμερα Δευτέρα 10 Μαρτίου 2025 και ώρα 11.35 η Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου δέχθηκε επίθεση από τον βουλευτή του κόμματος «ΝΙΚΗ», κ. Νίκο Παπαδόπουλο, ο οποίος με τη συνδρομή ετέρου ατόμου επιτέθηκε σε τέσσερα έργα τέχνης του Χριστόφορου Κατσαδιώτη, με τίτλους: «Εικόνισμα 1ο», «Εικόνισμα 16ο», «Εικόνισμα 17ο», «Ο Άγιος Χριστόφορος». Τα έργα εκτίθενται στο Μεσοπάτωμα, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ενδιάμεσος Χώρος», στην έκθεση με τίτλο Η Σαγήνη του Αλλόκοτου. Οι ανωτέρω τα απέσπασαν βίαια από τον τοίχο και τα πέταξαν στο δάπεδο με συνέπεια τη θραύση τους.

Μετά το συμβάν το Διοικητικό Συμβούλιο της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου συγκλήθηκε εκτάκτως και εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:

«Ο θεσμικός ρόλος της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου συνίσταται στη συλλογή, την προστασία, την ανάδειξη και την τεκμηρίωση της καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Στο πλαίσιο αυτό και με σεβασμό στην ελεύθερη έκφραση της τέχνης, το Διοικητικό Συμβούλιο εκφράζει την εμπιστοσύνη του στη Διεύθυνση και υποστηρίζει το εγκεκριμένο καλλιτεχνικό της πρόγραμμα, διασφαλίζοντας τον διάλογο μεταξύ διαφορετικών τάσεων, ρευμάτων και καλλιτεχνικών απόψεων.

Καταδικάζουμε απερίφραστα κάθε πράξη βανδαλισμού, βίας και λογοκρισίας που πλήττει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης».

Οι καταστροφές στην Εθνική Πινακοθήκη μετά την επίθεση: 

Σύμφωνα με το ΣΚΑΪ, μετά από την άμεση παρέμβαση του φύλακα, ο βουλευτής πέταξε κάτω τις εικόνες.

Έχει οδηγηθεί στο αστυνομικό τμήμα.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, είχε ένα δεύτερο άτομο μαζί του το οποίο και αναζητείται.

Ο Φίλιππος Χ. Τσιμπόγλου εργάστηκε ακούραστα και ανάλωσε τη ζωή του στην υπηρεσία της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, την οποία διηύθυνε από τον Μάρτιο του 2014.

Ο πρόεδρος, τα μέλη του Εφορευτικού Συμβουλίου και όλο το προσωπικό της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος εκφράζουν τα ειλικρινή τους συλλυπητήρια στην οικογένεια.

Η Εθνική Βιβλιοθήκη θα τιμήσει τη μνήμη του Φίλιππου Τσιμπόγλου, όπως του αξίζει.

Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί τη Δευτέρα 6 Φεβρουαρίου και ώρα 11.30 από τον Ι.Ν. Αγ.Κων/νου του Νεκροταφείου Ζωγράφου.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ΕΡΤ, ο 6ος Τακτικός Ανακριτής, Αθανάσιος Μαρνέρης, έκανε δεκτή την αίτηση αποφυλάκισης που υπέβαλε, διά των συνηγόρων του, Σάκη Κεχαγιόγλου και Γεωργίου Δρύλλη και διέταξε την αποφυλάκιση του με «ηλεκτρονικό βραχιολάκι», χωρίς την επιβολή άλλων περιοριστικών όρων.

Η πρωτοφανής στα ελληνικά χρονικά υπόθεση βρίσκεται στο στάδιο της ανάκρισης και θα ακολουθήσει βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών της Αθήνας, για το αν θα παραπεμφθεί ο εν λόγω κατηγορούμενος σε δίκη.

Το χρονικό της υπόθεσης

Το 2012 ο κατηγορούμενος είχε παραβιάσει τα συστήματα ασφαλείας της εθνικής πινακοθήκης και έκλεψε το «Γυναικείο κεφάλι», με αριθμό έργου 1.357, αναφορά του Picasso στη μούσα του Ντόρα Μάαρ, το οποίο φιλοτέχνησε το 1939 (δωρεά του καλλιτέχνη στον ελληνικό λαό για την αντίστασή του στην Κατοχή), το έργο «Μύλος» (1905), από την πρώτη περίοδο του Ολλανδού Πιετ Μοντριάν, και ένα σχέδιο θρησκευτικής απεικόνισης των αρχών του δέκατου έβδομου αιώνα, που αποδίδεται στον Ιταλό Γκουλιέλμο Κάτσια (Μονκάλβο).

Ο συνήγορός του, Σάκης Κεχαγιόγλου έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Η αποδοχή της αιτήσεως αποφυλάκισης του εντολέως μου από τον κ. Ανακριτή, είναι πράξη απολύτως σύμφωνη με το Δίκαιο και την Ποινική Δικονομία . Ο ανεκτίμητης αξίας πίνακας του Picasso, δεν θα επέστρεφε ποτέ στην κυριότητα της Εθνικής Πινακοθήκης και του Ελληνικού Λαού , εάν δεν υπήρχε η επιθυμία, η βούληση και η πλήρης συνεργασία αλλά και η έμπρακτη μεταμέλεια του εντολέως μου, πράγμα το οποίο η Δικαιοσύνη εκτίμησε και έλαβε σοβαρά υπόψιν της.
Θεωρώ ότι ο κ. Σαρματζόπουλος, όταν έρθει η ώρα να αντιμετωπίσει, ελεύθερος πλέον, τους φυσικούς του δικαστές θα κριθεί με νηφαλιότητα και επιείκεια».