Σπύρος Σιδέρης

Σύμφωνα με άρθρο του Ιτάμαρ Άιχνερ στην εφημερίδα Yedioth Ahronoth, η επιδείνωση των σχέσεων με την Ευρώπη έχει φτάσει σε πρωτοφανές επίπεδο. Ο ίδιος σημειώνει ότι η ένταση δεν αφορά μόνο χώρες που παραδοσιακά τηρούν πιο επικριτική στάση απέναντι στο Ισραήλ, όπως η Γαλλία, η Ισπανία ή το Βέλγιο, αλλά επεκτείνεται και σε κράτη που μέχρι πρότινος θεωρούνταν στενοί εταίροι, όπως η Γερμανία και η Ιταλία. Το πρόβλημα, όπως τονίζει, δεν είναι πλέον η αδυναμία «εξήγησης της ισραηλινής θέσης», αλλά οι ίδιες οι επιλογές που ενισχύουν τη διπλωματική απομόνωση και υπονομεύουν την ευρωπαϊκή στήριξη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αντιπαράθεση που προκάλεσε ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς, όταν απάντησε με οξύ τρόπο στις γερμανικές επικρίσεις για την επέκταση των εποικισμών. Η στάση αυτή, σύμφωνα με τον Άιχνερ, δεν επιβάρυνε μόνο τις σχέσεις με το Βερολίνο, αλλά προκάλεσε και δημόσια δυσφορία ακόμη και εντός της ισραηλινής διπλωματίας, με τον πρέσβη στο Βερολίνο να αποστασιοποιείται ανοιχτά. Παράλληλα, η απόφαση της Ιταλίας να αναστείλει διμερή συμφωνία ασφάλειας με το Ισραήλ ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι η χώρα χάνει όχι μόνο επικριτές, αλλά και παραδοσιακούς συμμάχους, ακόμη και στον πυρήνα της ευρωπαϊκής δεξιάς.

• Την ίδια στιγμή, η εικόνα δεν είναι καλύτερη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε ανάλυσή της στην ίδια εφημερίδα (Yedioth Ahronoth), η Τσίπι Σμιλοβίτς επισημαίνει ότι η φθορά της ισραηλινής εικόνας στην αμερικανική κοινωνία αποτελεί αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας διαδικασίας, που εκτείνεται σε περίπου δύο δεκαετίες. Επικαλούμενη στοιχεία από το Pew Research Center, αναφέρει ότι ένα σημαντικό ποσοστό Αμερικανών πολιτών διατηρεί πλέον αρνητική άποψη για το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένου ενός αξιοσημείωτου τμήματος των Ρεπουμπλικάνων.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η μεταστροφή των νεότερων ηλικιακών ομάδων, όπου η αρνητική στάση εμφανίζεται ενισχυμένη. Αυτό σημαίνει ότι η φθορά δεν περιορίζεται στους Δημοκρατικούς ή στους φιλελεύθερους κύκλους, αλλά επεκτείνεται σε ένα ευρύτερο κοινωνικό φάσμα, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη μέχρι πρότινος δεδομένη διακομματική στήριξη προς το Ισραήλ – έναν από τους βασικούς πυλώνες της σχέσης του με τις ΗΠΑ.

Η ίδια αποδίδει σημαντικό μέρος της ευθύνης στον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, κατηγορώντας τον ότι συνέβαλε στη διάρρηξη αυτής της συναίνεσης, επιλέγοντας να ευθυγραμμιστεί με πιο ακραίες πολιτικές τάσεις και ηγεσίες, όπως εκείνη του Ντόναλντ Τραμπ. Αν και αυτή η στρατηγική απέφερε πρόσκαιρα οφέλη, εντούτοις, κατά την άποψή της, κατέστησε το Ισραήλ εξαρτώμενο από εύθραυστους πολιτικούς συσχετισμούς αντί για σταθερές θεσμικές σχέσεις.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η κρίση δεν μπορεί να αποδοθεί απλώς σε επικοινωνιακές αστοχίες ή σε ελλιπή δημόσια διπλωματία. Αντίθετα, οι εικόνες από τη Γάζα, τον Λίβανο και τη Δυτική Όχθη διαμορφώνουν μια πραγματικότητα που επηρεάζει άμεσα τη διεθνή κοινή γνώμη, περιορίζοντας τη δυνατότητα του Ισραήλ να διατηρήσει την παλαιότερη θετική του εικόνα στη Δύση.

• Από μια πιο βαθιά, ιδεολογική σκοπιά, ο Νταν Πέρι, γράφοντας στην εφημερίδα Maariv, επιχειρεί να ερμηνεύσει τις ρίζες της κρίσης. Υποστηρίζει ότι ορισμένα ιστορικά διδάγματα που υιοθετήθηκαν μετά το Ολοκαύτωμα —όπως η πεποίθηση ότι η χώρα δεν μπορεί να βασιστεί σε κανέναν άλλο, ότι δεν οφείλει να απολογείται και ότι δεν χρειάζεται να εξηγεί τις πράξεις της— έχουν εξελιχθεί σε μια πολιτική φιλοσοφία που ενισχύει τη διεθνή απομόνωση.

Κατά τον Πέρι, αυτή η νοοτροπία οδηγεί σε συγκρουσιακή στάση απέναντι στη διεθνή κοινότητα και υπονομεύει τόσο την ηθική όσο και την πολιτική βάση του κράτους. Επισημαίνει ότι το Ισραήλ, ως μικρό κράτος με οικονομία που εξαρτάται από τις εξαγωγές και τη διεθνή συνεργασία, δεν έχει την πολυτέλεια της απομόνωσης. Αντιθέτως, η απομάκρυνση από τους εταίρους του μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή γεωπολιτική αποδυνάμωση.

Επιπλέον, ασκεί κριτική στον τρόπο με τον οποίο το Ισραήλ επικοινωνεί με τον έξω κόσμο, τονίζοντας ότι τα μηνύματά του απευθύνονται ολοένα και περισσότερο στο εσωτερικό ακροατήριο, ενώ έχει σχεδόν εγκαταλείψει την προσπάθεια πειθούς της διεθνούς κοινής γνώμης. Η υποτίμηση της Ευρώπης, παρά το γεγονός ότι αποτελεί βασικό εμπορικό εταίρο, και η υπερβολική εστίαση σε μεμονωμένες πολιτικές προσωπικότητες, θεωρούνται ενδεικτικά μιας στρατηγικής που ενισχύει τη διπλωματική αποξένωση.

• Συνολικά, οι τρεις αυτές παρεμβάσεις συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι το Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπο με μια ευρύτερη κρίση διεθνών σχέσεων, η οποία υπερβαίνει την επικοινωνιακή διάσταση και αγγίζει τον ίδιο τον προσανατολισμό της εξωτερικής του πολιτικής. Η απώλεια συμμάχων στην Ευρώπη, η σταδιακή φθορά της στήριξης στις ΗΠΑ και η εσωτερική ιδεολογική στροφή προς μια πιο συγκρουσιακή γραμμή συνθέτουν μια εικόνα αυξανόμενης απομόνωσης.

Υπό αυτό το πρίσμα, η συζήτηση που διεξάγεται εντός του Ισραήλ δεν αποτελεί απλώς μια καταγραφή προβλημάτων, αλλά μια σαφή προειδοποίηση για τις συνέπειες των σημερινών επιλογών. Η πορεία προς τη διπλωματική αποξένωση δεν παρουσιάζεται ως αναπόφευκτη, αλλά ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών αποφάσεων, οι οποίες, αν δεν αναθεωρηθούν, ενδέχεται να μεταβάλουν ριζικά τη θέση της χώρας στο δυτικό σύστημα συμμαχιών.

Για τον λόγο αυτό, η Μαρία Ζαχάροβα ανακοίνωσε ότι η Ρωσία θα επεκτείνει τη στρατιωτική της παρουσία στην περιοχή, τονίζοντας ότι οι συγκεκριμένες εξελίξεις «αυξάνουν την πιθανότητα μίας στρατιωτικής σύγκρουσης».

Η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, επεσήμανε ωστόσο, ότι η Μόσχα θα κάνει ό,τι μπορεί, προκειμένου να διατηρήσει την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή, αφήνοντας ωστόσο όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά.

Η Ρωσία καταδίκασε επίσης το πλήγμα κοντά στον πυρηνικό σταθμό της Μπουσέρ στο Ιράν, το οποίο σημειώθηκε μία ημέρα νωρίτερα και, όπως ανέφερε, βρισκόταν μόλις λίγα μέτρα μακριά από ενεργειακή μονάδα, καλώντας τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να σταματήσουν τις επιθέσεις κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Τα πράγματα «τρέχουν» πολύ γρήγορα, είπε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Trump on Iran:

They really are a nation of terror and hate.

They are paying a big price right now. pic.twitter.com/MsE4AqrcGb

— Clash Report (@clashreport) March 12, 2026

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην πτώση του καθεστώτος στην Τεχεράνη, για την οποία είπε ότι δεν είναι εύκολη, αλλά και τη Χεζμπολάχ, με την οποία άνοιξε νέο μέτωπο.

Το Ισραήλ έπληξε κτίριο κοντά στο κέντρο της Βηρυτού, το οποίο βρίσκεται σε μια πολυσύχναστη κατοικημένη και εμπορική περιοχή στο κέντρο κοντά στο πρωθυπουργικό γραφείο, το κτίριο του ΟΗΕ και τις ξένες πρεσβείες. Ο αριθμός των νεκρών από ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο από τις 2 Μαρτίου αυξήθηκε σε 687, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας.

Το Ιράν επέτρεψε σε πλοία από ορισμένες χώρες να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ, λέει η Τεχεράνη ενώ αρνείται ότι ναρκοθέτησε τη θαλάσσια περιοχή.

Οι ΗΠΑ κερδίζουν από το πετρέλαιο, αλλά δεν θα αφήσω το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά, λέει ο Τραμπ.

Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) θα συγκαλέσει την επόμενη εβδομάδα «έκτακτη συνεδρίαση» για να εξετάσει τις απειλές κατά της ναυσιπλοΐας στη Μέση Ανατολή και ειδικά στα Στενά του Ορμούζ, ανακοίνωσε ο οργανισμός.

Ο ισραηλινός στρατός (IDF) ανακοίνωσε ότι έπληξε μια εγκατάσταση στο Ιράν που χρησιμοποιούνταν για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, σύμφωνα με τη Ηaaretz. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η τοποθεσία – γνωστή ως “Taleqan” – χρησιμοποιούνταν τα τελευταία χρόνια για την ανάπτυξη εξελιγμένων εκρηκτικών και τη διεξαγωγή ευαίσθητων δοκιμών.

Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το πλήγμα ήταν μέρος συνεχιζόμενων επιχειρήσεων που στοχεύουν στην πρόκληση “βαθιάς και διαρκούς ζημιάς” στα θεμέλια του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

STRUCK: The ‘Taleghan’ compound, a site used by the Iranian regime to advance nuclear weapons capabilities.

The compound was used to develop advanced explosives and conduct sensitive experiments as part of the covert ‘AMAD’ project in the 2000s.

— Israel Defense Forces (@IDF) March 12, 2026

Το Ιράν χτύπησε δεξαμενές πετρελαίου στο Μπαχρέιν μετατρέποντας σε “κόλαση” την περιοχή.

Η πυρκαγία είναι τεράστια στη νήσο Μουχάρακ, όπου εδρεύει και το Διεθνές Αεροδρόμιο της χώρας.

Large fuel storage tank burns in Muharraq, Bahrain, after a reported Iranian drone attack. pic.twitter.com/Ou5sy4mgf4

— Chay Bowes (@BowesChay) March 12, 2026

Επίθεση δέχτηκαν δύο δεξαμενόπλοια που μετέφεραν ιρακινό καύσιμο μέσα στα χωρικά ύδατα του Ιράκ στον Περσικό Κόλπο, με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν πυρκαγιές ενώ έχουν αναφερθεί και απώλειες ναυτικών.

Το ένα από τα δύο πλοία είναι το Zephyros το οποίο ανήκει σε εταιρεία Κύπριων εφοπλιστών κι έχει έδρα την Αθήνα.

A ship oil tanker caught fire in the strait of hormuz near iraqi waters .🇮🇷🇮🇱🇺🇲 pic.twitter.com/SbSBK0suNk

— ME OSNIT (@Defencespecator) March 11, 2026

Σύμφωνα τον διευθυντή της ιρακινής αρχής λιμένων, οι αρχές έχουν μέχρι στιγμής απομακρύνει 38 μέλη πληρώματος.

Ο ιρακινός κρατικός τηλεοπτικός σταθμός αλ Ιχμπαρίγια μετέδωσε πλάνα στα οποία διακρίνεται πλοίο στη θάλασσα από το οποίο υψώνονται φλόγες και πυκνοί καπνοί, ανοικτά του νότιου Ιράκ, εντός ιρακινών χωρικών υδάτων.

#BREAKING JUST IN: Rescue teams have successfully pulled several survivors from a burning oil tanker struck in the Persian Gulf near Umm Qasr port in Basra province, southern Iraq. pic.twitter.com/K2K9kcRtNe

— The Strategic Affairs (@TheAffairs51513) March 11, 2026

Σύμφωνα με πληροφορίες από αξιωματούχο λιμανιού στο Ιράκ, δύο ξένα δεξαμενόπλοια που μετέφεραν ιρακινό fuel oil δέχθηκαν επίθεση μέσα στα χωρικά ύδατα της χώρας στον Περσικό Κόλπο.

Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιήθηκε η επίθεση δεν έχουν διευκρινιστεί μέχρι στιγμής, ενώ δεν έχουν δοθεί περισσότερες λεπτομέρειες για την ταυτότητα των πλοίων.

Οι ιρακινές αρχές κινητοποιήθηκαν άμεσα για την αντιμετώπιση της κατάστασης και την ασφάλεια των πληρωμάτων.

• Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από αναφορές ότι τρία πλοία ένα απο τα οποία ήταν ελληνόκτητο είχαν δεχθεί επίθεση στην ίδια περιοχή.

Σε μία από τις επιθέσεις αυτές προκλήθηκε πυρκαγιά σε πλοίο, γεγονός που ανάγκασε το μεγαλύτερο μέρος του πληρώματός του να το εγκαταλείψει για λόγους ασφαλείας.

«Ο Περσικός κόλπος θα βαφτεί με αίμα των εισβολέων»

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου δήλωσε την Πέμπτη ότι οποιαδήποτε εισβολή στα νησιά του Ιράν θα «γεμίσει τον Περσικό Κόλπο με το αίμα των εισβολέων».

«Πατρίδα ή θάνατος!» έγραψε ο Καλιμπάφ στο X. «Οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια εναντίον του εδάφους των ιρανικών νησιών θα καταστρέψει κάθε αυτοσυγκράτηση. Θα εγκαταλείψουμε κάθε αυτοσυγκράτηση και θα γεμίσουμε τον Περσικό Κόλπο με το αίμα των εισβολέων. Το αίμα των Αμερικανών στρατιωτών είναι προσωπική ευθύνη του Τραμπ».

Homeland or Death!

Any aggression against soil of Iranian islands will shatter all restraint.

We will abandon all restraint and make the Persian Gulf run with the blood of invaders.

The blood of American soldiers is Trump's personal responsibility.

— محمدباقر قالیباف | MB Ghalibaf (@mb_ghalibaf) March 12, 2026

Την ίδια ώρα, οι ηγέτες της ομάδας των χωρών της G7 — των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καναδά, της Ιαπωνίας, της Ιταλίας, της Βρετανίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας — συμφώνησαν να εξετάσουν την επιλογή παροχής συνοδείας σε εμπορικά πλοία ώστε να μπορούν να πλοηγούνται ελεύθερα στον Περσικό Κόλπο.

Η σχετική ανακοίνωση εκδόθηκε την Τετάρτη από την Προεδρία της G7, έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία του προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν με τους ηγέτες της ομάδας.

Στη συνομιλία συζητήθηκαν οι εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ με το Ιράν, καθώς και οι επιπτώσεις της κρίσης στην άνοδο των τιμών της ενέργειας.

Όπως αναφέρεται στη δήλωση, «σε αυτό το πλαίσιο, έχει συσταθεί ομάδα εργασίας για να διερευνήσει τη δυνατότητα συνοδείας πλοίων όταν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες ασφαλείας, και αυτό θα συνοδεύεται επίσης από προσεγγίσεις προς τις ναυτιλιακές εταιρείες, τις εταιρείες μεταφορών και τους ασφαλιστές».

Όπως έγραψε στο κανάλι του στο Telegram, όσο περισσότερα χρήματα ξοδεύει η Δύση στην Ουκρανία, τόσο περισσότερη γη θα ανακτήσει η Ρωσία και τόσο χειρότερα θα καταλήξουν τα πράγματα για το καθεστώς του Κιέβου.

Ο Ρώσος πολιτικός αποκάλεσε Ουκρανούς αξιωματούχους, οι οποίοι έχουν σπαταλήσει δισεκατομμύρια δολάρια δυτικής χρηματοδότησης τα τελευταία χρόνια, «αιμοδιψείς κλόουν του Κιέβου».

«Όσο περισσότερα χρήματα ξοδεύει ο Δυτικός κόσμος για να τους υποστηρίξει, τόσο χειρότερο θα είναι το αποτέλεσμα για το καθεστώς των αιμοδιψών κλόουν του Κιέβου και, τελικά, τόσο περισσότερη γη θα επιστρέψει στη Ρωσία», σημείωσε ο Μεντβέντεφ.

Μιλώντας σε ένα κοινό 140 ατόμων από 40 χώρες, ο Ρώσος πρόεδρος τόνισε:

«Δεν μπορούμε να προβλέψουμε το μέλλον, αλλά πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για οτιδήποτε. Η ευθύνη όλων σε τέτοιες περιόδους στην ιστορία είναι εξαιρετικά μεγάλη».

Αναφερθείς στην ισχύ των ΗΠΑ και της Δύσης, είπε πως έφτασε στο αποκορύφωμά της στα τέλη του 20ού αιώνα, προσθέτοντας ότι είναι αδύνατο να έχουν την εξουσία να κυβερνήσουν ολόκληρο τον κόσμο.

Επικρίνοντας συνολικά τη Δύση, την κατήγγειλε για αυταρέσκεια και σε οργίλο ύφος είπε: «Οι χώρες που αντιτίθενται στην ηγεμονία των ΗΠΑ αντιμετωπίστηκαν με απειλές».

Μάλιστα, κατηγόρησε τους ηγέτες της Δύσης ότι εξαπατούν τους ίδιους τους πληθυσμούς τους, μετατρέποντας τις δημοκρατικές διαδικασίες σε φάρσα. Ο Πούτιν ανέφερε ως παράδειγμα τη Ρουμανία.

Ο Ρώσος πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι η χώρα του δεν προτίθεται να αναλάβει τέτοια δράση «για λόγους ασφαλείας» της Ρωσίας, αλλά προειδοποίησε πως αν χρειαστεί θα λάβει «αντίμετρα» απέναντι στη στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης.

Ο Πούτιν είπε ότι η Μόσχα παρακολουθεί στενά τις αναφορές για την ενίσχυση του γερμανικού στρατού και διαβεβαίωσε ότι η απάντηση της Ρωσίας θα είναι «πειστική». «Εάν κάποιος θέλει να ανταγωνιστεί στη στρατιωτική σφαίρα, η Ρωσία έχει αποδείξει πολλές φορές ότι ανταποκρίνεται γρήγορα. Η Ρωσία δεν πρέπει να προκαλείται, η αδυναμία είναι απαράδεκτη», σημείωσε.

Παράλληλα, ο Ρώσος πρόεδρος κατηγόρησε την Ευρώπη ότι ευθύνεται για τη μη επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία, εκφράζοντας ωστόσο την αισιοδοξία του ότι «η καλή θέληση θα υπερισχύσει».

«Εξακολουθούν να υπάρχουν τρόποι για να επιλυθεί η κρίση γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, διπλωματικά», ανέφερε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.

Ο ίδιος πρόσθεσε όμως, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο TASS, ότι η κατάσταση έγινε πιο περίπλοκη μετά την απόρριψη από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενός σχεδίου ψηφίσματος, που πρότειναν η Ρωσία και η Κίνα.

«Η διπλωματία δεν θα πεθάνει ποτέ, αλλά τα πράγματα έχουν γίνει πολύ πιο περίπλοκα τώρα», είπε  ο κ. Αραγτσί, όταν ρωτήθηκε για την πιθανότητα συνέχισης των διαπραγματεύσεων για το ιρανικό φάκελο.

Νωρίτερα, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ απέρριψε σχέδιο ψηφίσματος που πρότειναν η Ρωσία και η Κίνα, το οποίο θα έδινε παράταση για έξι μήνες το ψήφισμα 2231 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που εγκρίθηκε προς υποστήριξη της πυρηνικής συμφωνίας του Ιράν.

Η Ρωσία έχει επιρροή στην ηγεσία της Λιβύης, παίζει σημαντικό ρόλο στην επίλυση του προβλήματος, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.

Η Χάνα Τέτε σημείωσε ότι ορισμένα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας και ορισμένα κράτη «έχουν επιρροή στους πολιτικούς παράγοντες της Λιβύης».

Μακριά από κάθε διάθεση για ειρηνευτική συμφωνία υπό πίεση από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με το Politico ο Πούτιν έχει συνδέσει την πολιτική του επιβίωση με τη διατήρηση της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.

«Ο Πούτιν είναι πρόεδρος σε καιρό πολέμου», δήλωσε ο Νικολάι Πετρόφ, ανώτερος αναλυτής στο New Eurasian Strategies Center στο Λονδίνο. «Δεν έχει κανένα ενδιαφέρον να τον σταματήσει».

Έχοντας χτίσει την εικόνα του ως ηγέτης εν καιρώ πολέμου, η επιστροφή σε ειρηνική προεδρία θα ισοδυναμούσε με υποβάθμιση. «Όποιες κι αν είναι οι συνθήκες, δεν μπορεί να εγκαταλείψει αυτόν τον ρόλο», πρόσθεσε ο Πετρόφ.

Η Ρωσία κλιμακώνει παρά το βαρύ τίμημα

Καθώς η πλήρους κλίμακας επίθεση του Πούτιν στην Ουκρανία πλησιάζει τον τέταρτο χρόνο, ο Ρώσος πρόεδρος έχει ίσως τους περισσότερους λόγους να αισιοδοξεί από τις πρώτες ημέρες του πολέμου, όταν το Κρεμλίνο ήλπιζε να καταλάβει τη χώρα σε λίγες ημέρες.

Με τις ουκρανικές δυνάμεις να αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις σε όπλα και προσωπικό, η Ρωσία προχωρά βαθύτερα στη χώρα. Ωστόσο, η πρόοδος της Μόσχας είναι αργή και κοστίζει ακριβά. Οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις έχουν υποστεί εκτιμώμενες ένα εκατομμύριο απώλειες, ενώ η οικονομία κινδυνεύει να βυθιστεί σε ύφεση.

Παρόλα αυτά, η λήξη της σύγκρουσης εγκυμονεί πολιτικούς κινδύνους. Ο αυστηρός έλεγχος των μέσων ενημέρωσης και του διαδικτύου από το Κρεμλίνο θα επέτρεπε πιθανόν να παρουσιαστεί μια ειρηνευτική συμφωνία ως νίκη στους περισσότερους Ρώσους. Όμως αυτό δεν απασχολεί τον Πούτιν.

Με τη φιλελεύθερη αντιπολίτευση αποδεκατισμένη, η μεγαλύτερη απειλή για την εξουσία του προέρχεται πλέον από μια μικρή αλλά θορυβώδη ομάδα εθνικιστών, σύμφωνα με τον Πετρόφ. Σε αυτούς έχει υποσχεθεί όχι μόνο νίκη κατά της Ουκρανίας αλλά και κατά της «συλλογικής Δύσης» όπως αποκαλεί το Κρεμλίνο.

Επιχείρηση αποσταθεροποίησης της Δύσης

«Υπάρχει επιθυμία στους σκληροπυρηνικούς κύκλους του στρατιωτικοπολιτικού κατεστημένου να καταστρέψουν το ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Αλεξάντρ Μπάουνοφ, πρώην Ρώσος διπλωμάτης και νυν ανώτερος ερευνητής στο Carnegie Russia Eurasia Center. «Θέλουν να δείξουν ότι το ΝΑΤΟ είναι άχρηστο».

Μετά τη συνάντηση Πούτιν-Τραμπ στην Αλάσκα, που παρουσιάστηκε ως σύνοδος για κατάπαυση πυρός, η Μόσχα ενίσχυσε τις υβριδικές επιθέσεις της κατά της Ευρώπης, σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές.

Πριν την εισβολή της Τετάρτης, ρωσικά drones είχαν επανειλημμένα εισέλθει στον εναέριο χώρο της Πολωνίας από τη γειτονική Λευκορωσία, περιστρέφοντας πάνω από πόλεις πριν επιστρέψουν. Τον Αύγουστο, ένα ρωσικό drone συνετρίβη περίπου 100 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Βαρσοβίας.

Σύμφωνα με τη WELT, πέντε από τα drones που παραβίασαν τον πολωνικό εναέριο χώρο είχαν πορεία απευθείας προς βάση του ΝΑΤΟ πριν αναχαιτιστούν από ολλανδικά μαχητικά F-35 της Lockheed Martin.

Κλιμάκωση απειλών και στρατιωτικές ασκήσεις

Σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε δύο ημέρες πριν τα drones μπουν στην Πολωνία, ο Dmitry Medvedev, αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, κατηγόρησε το Ελσίνκι για σχέδια επίθεσης και απείλησε ότι μια τέτοια ενέργεια «θα οδηγούσε στην κατάρρευση της φινλανδικής κρατικής υπόστασης — μια για πάντα».

Οι αναλυτές σημείωσαν πως αυτή η ρητορική θυμίζει τις θέσεις του Κρεμλίνου πριν την εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Παράλληλα, η Μόσχα μετακινεί κρίσιμες βιομηχανίες όπως τα ναυπηγεία προς τα ανατολικά, μακριά από τα σύνορα με το ΝΑΤΟ, όπως επισήμανε ο Πετρόφ.

Την Παρασκευή ξεκίνησαν ευρείας κλίμακας στρατιωτικές ασκήσεις με τη Λευκορωσία κοντά στα πολωνικά σύνορα, οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν την Τρίτη.

Στρατηγικές πιέσεις στη Δύση και το ΝΑΤΟ

«Ό,τι κι αν καταφέρει ο Πούτιν στην Ουκρανία, η αντιπαράθεση με τη Δύση δεν θα σταματήσει εκεί· θα συνεχιστεί με διάφορες μορφές — συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής», υπογράμμισε ο Πετρόφ.

Με ενέργειες όπως η παραβίαση στην Πολωνία, ο Πούτιν στέλνει προειδοποίηση προς τον Τραμπ και τους Ευρωπαίους ηγέτες που συζητούν εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο μετά από πιθανή ειρήνη, εξηγεί ο Kiril Rogov, ιδρυτής του think tank Re:Russia.

«Ο Πούτιν έδειξε ότι μπορεί να επιτεθεί σήμερα σε χώρες του ΝΑΤΟ χωρίς αυτές να διαθέτουν επαρκή συστήματα άμυνας», σημείωσε. Η αμφιλεγόμενη στάση Τραμπ απέναντι στο ΝΑΤΟ και η απροθυμία του να επιβάλει κυρώσεις στη Μόσχα δίνουν στον Πούτιν την αίσθηση πως μπορεί να πετύχει τους στόχους του χωρίς σοβαρό αντίκτυπο.

Για τον Ρώσο πρόεδρο «είναι τώρα ή ποτέ», συμπλήρωσε ο Μπάουνοφ. Παρόμοιες επιχειρήσεις έχουν στόχο να διαβρώσουν τη δέσμευση της δυτικής συμμαχίας στη συλλογική άμυνα με μικρές προκλήσεις που δοκιμάζουν τα αντανακλαστικά του ΝΑΤΟ.

Η ελπίδα —σύμφωνα με τον Μπάουνοφ— είναι να φανεί πως η στρατιωτική συμμαχία είναι «τίγρης χωρίς δόντια».

Aμφιλεγόμενες αντιδράσεις ΗΠΑ-Κρεμλίνου

Μέχρι στιγμής, η αντίδραση από την Ουάσιγκτον φαίνεται να ενισχύει αυτούς τους φόβους. Την Πέμπτη, ο Τραμπ υιοθέτησε μέρος της ρητορικής της Μόσχας δηλώνοντας στους δημοσιογράφους πως «ίσως ήταν λάθος».

Το Κρεμλίνο αρνήθηκε κάθε ευθύνη για σκόπιμη πρόκληση λέγοντας ότι «δεν υπήρχαν σχέδια για πλήγματα σε εγκαταστάσεις» στην Πολωνία. Η Λευκορωσία —σύμφωνα με Πολωνούς αξιωματούχους εκτόξευσης των drones— απέδωσε το περιστατικό σε πιθανό λάθος λόγω «ηλεκτρονικών παρεμβολών».

«Πρόκειται για τυπικό τρολάρισμα και διερεύνηση εκ μέρους του Πούτιν», σχολίασε ο Ρόγκοφ. «Του αρέσει οι πράξεις του να παραμένουν διφορούμενες ώστε να μπορούν να ερμηνευτούν είτε ως σκόπιμες είτε ως τυχαίες».

Η απόφαση αυτή, που ελήφθη έπειτα από εσωτερικές διαβουλεύσεις στην Τεχεράνη, σηματοδοτεί μια στροφή στη στρατηγική της χώρας απέναντι στις δυτικές κυβερνήσεις, σε μια περίοδο αυξανόμενων πιέσεων και οικονομικών δυσκολιών.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η ιρανική ηγεσία αντιλαμβάνεται τις συνομιλίες ως απαραίτητες για τη διασφάλιση της πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας, αλλά και για τη μείωση των διεθνών κυρώσεων που έχουν πλήξει σοβαρά την οικονομία.

Η κίνηση του Χαμενεΐ, ο οποίος παραδοσιακά εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στη Δύση, καταδεικνύει ότι η ιρανική ηγεσία αναγνωρίζει την ανάγκη διαλόγου προκειμένου να διατηρηθεί η επιρροή και η ισορροπία δυνάμεων στο εσωτερικό.

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δεν προχώρησε σε άμεσο σχόλιο σχετικά με τις πληροφορίες αυτές. Ωστόσο, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη θα επιχειρήσει να συνδυάσει τις διαπραγματεύσεις με την ενίσχυση της θέσης της στην περιοχή.

«Η επιθετικότητα δεν είναι περιφερειακό ζήτημα. Επηρεάζει όλο τον κόσμο αυτό που συμβαίνει στη Συρία και στην Ουκρανία. Το ίδιο συμβαίνει και με την ασφάλεια τροφίμων, με το κλίμα, με την τεχνητή νοημοσύνη. Όλα προκαλούν ένα ντόμινο εξελίξεων», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Επεσήμανε πως αυτή «είναι η στιγμή για την ΕΕ να σηκώσει ανάστημα και να πει είμαστε εδώ να συζητήσουμε», ενώ υπογράμμισε πως είναι σημαντικό για την αρχιτεκτονική διεθνούς ασφαλείας να έχουμε ευρωατλαντικές σχέσεις.

Ανέφερε πως όλα τα μέλη του NATO, εκτός από την Ισπανία, ψήφισαν το 3,5% για αμυντικές δαπάνες και πως «αυτό είναι και το πρόβλημα με τις δημοκρατίες, πρέπει να βαθμολογήσουμε τις ανάγκες μας. Πιστεύω ότι μερικές φορές είμαστε πολύ νάρκισσοι. Νιώθουμε πως είμαστε πολύ καλοί και έχουμε απεριόριστους πόρους για να τα κάνουμε όλα».

Ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε πως χρειαζόμαστε μεν ένα δυνατό κοινωνικό κράτος στην ΕΕ, καθώς αυτό είναι το βασικό αφήγημα της ευρωπαϊκής κουλτούρας, πρέπει όμως να κάνουμε μια βαθμονόμηση, χωρίς να σημαίνει ότι θα απέχουμε πολύ από αυτή την αρχή.

Ανέφερε πως οι πολιτικοί πρέπει να είναι ανοιχτοί και ειλικρινείς απέναντι στην κοινωνία και πως αυτό που πρέπει να παλέψουμε εδώ στην Ελλάδα αλλά και αλλού είναι η μάχη με την παραπληροφόρηση.

«Η Δύση πρέπει να μείνει ενωμένη, γιατί αυτή είναι η ουσία της κουλτούρας μας. Αλλά αυτά πρέπει να γίνουν με ίσους όρους και έναν τρόπο που να είμαστε ανοιχτοί στην κοινωνία».

«Είμαστε στην 3η φάση στην γεωπολιτική Ευρώπη, η οποία έχει αλλάξει τελείως το σκηνικό. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήμασταν στην οικονομική Ευρώπη, μετά στην πολιτική και μετά στη γεωπολιτική», επισήμανε. «Το να είναι κανείς γεωπολιτική δύναμη, σημαίνει ότι έχεις μια άποψη για τα φαινόμενα. Το βασικό μας χαρτί είναι ότι είμαστε μια γεωπολιτική δύναμη που μπορεί να κινητοποιηθεί»

Όπως τόνισε, στην Ευρώπη «συμφωνούμε στις αρχές, το πρόβλημα είναι ότι διαφωνούμε στα εργαλεία που πρέπει να χρησιμοποιήσουμε για να πετύχουμε το τελικό αποτέλεσμα».

Επισήμανε πως ο ίδιος είναι ανήσυχος με τη νέα βίαιη φάση, όμως υπάρχουν και κάποια θετικά αποτελέσματα: «έχουμε πιο ισχυρή Ευρώπη, πιο δυνατές εγκαταστάσεις και πάνω από όλα, τώρα έχουμε τον τρόπο σκέψης τής όχι πλήρους εξάρτησης. Όταν ξεκίνησε αυτός ο πόλεμος, η Ευρώπη βασιζόταν κατά 50% στο ρωσικό φυσικό αέριο, τώρα βασίζεται κατά 10%. Αυτές οι εξελίξεις μπορούν να μας βοηθήσουν να γίνουμε πιο δυνατοί και να κάνουμε τη διαφορά σε παγκόσμιο επίπεδο».

«Πιστεύω στο ευρωπαϊκό όραμα, ότι στην Ευρώπη έχουμε ένα τεράστιο κεφάλαιο της κουλτούρας, της ιστορίας, της προσχώρησης σε αρχές», ανέφερε. «Πιστεύω στη Δύση. Αν μείνουμε μαζί θα είμαστε πολύ δυνατοί και πιστεύω ότι το ευρωπαϊκό όραμα είναι πάντοτε πολύ ελκυστικό και δεν θα πρέπει να φοβόμαστε το μέλλον. Πρέπει να έχουμε όραμα, να επενδύουμε στο μέλλον».

Ο Πούτιν δήλωσε ότι υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των προτάσεων που υπέβαλαν οι δύο πλευρές στις προηγούμενες συνομιλίες, αλλά εξέφρασε την ελπίδα ότι η συνέχιση του διαλόγου θα συμβάλει στη μείωση του χάσματος.

Ο Πούτιν δήλωσε στους δημοσιογράφους στο Μινσκ ότι οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών βρίσκονται σε συνεχή επαφή. Η Ρωσία ήταν έτοιμη να επιστρέψει τις σορούς άλλων 3.000 Ουκρανών στρατιωτών, είπε ο Ρώσος πρόεδρος.

Ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε σήμερα ότι η Ρωσία αντιμετωπίζει δημοσιονομικές πιέσεις λόγω των αυξημένων αμυντικών δαπανών, οι οποίες έχουν τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό, και ότι είναι έτοιμη να μειώσει τις στρατιωτικές δαπάνες μακροπρόθεσμα.

Συγκεκριμένα, ο Βλαντιμίρ Πούτιν τόνισε ότι το 6,3% του ΑΕΠ, που δαπανά η Ρωσική Ομοσπονδία, είναι πολύ. Αυτό το πρόβλημα πρέπει να λυθεί, τόνισε, και λύνεται με αξιοπρέπεια.

Θα πεθάνουν μόνοι τους

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν σχολίασε και τις προσπάθειες της Δύσης να «θάψει» τη ρωσική οικονομία.

«Μας θάβουν συνέχεια. Οι ίδιοι σύντομα θα πεθάνουν εκεί, αλλά μας θάβουν ασταμάτητα», δήλωσε ο αρχηγός του ρωσικού κράτους στους δημοσιογράφους μετά τη σύνοδο κορυφής της EAEU στο Μινσκ.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το 2024, η οικονομική ανάπτυξη της χώρας ήταν 4,3%, το 2024, το 2023 το ποσοστό αυτό διαμορφώθηκε στο 4,1%. Ο Πούτιν πρόσθεσε ότι φέτος, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ στη Ρωσία θα είναι πιο μέτριος – αυτό αποτελεί σκόπιμα μέρος της καταπολέμησης του πληθωρισμού.

Κατά την τελευταία άμεση γραμμή, ο Πούτιν δήλωσε ότι όλα εξαρτώνται από την οικονομία – τόσο το βιοτικό επίπεδο των πολιτών όσο και η αμυντική ικανότητα. Τόνισε ότι η χώρα αναπτύσσεται παρά τα πάντα, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών απειλών. Οι δυτικές χώρες ήθελαν να προκαλέσουν μια στρατηγική ήττα στη ρωσική οικονομία, να αποσταθεροποιήσουν την αγορά εργασίας, να αποδυναμώσουν ριζικά τη βιομηχανία και την οικονομία και να δημιουργήσουν έλλειμμα αγαθών και υπηρεσιών στη χώρα, αλλά αυτά τα σχέδια απέτυχαν.