Τα κύρια σημεία της τοποθέτησής του ήταν:

• Τέλος στην πολυνομία και τις ασάφειες που επικρατούσαν για χρόνια γύρω από τα όρια χιλιάδων οικισμών, κυρίως σε αγροτικές και νησιωτικές περιοχές.
• Ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, ειδικά για ιδιοκτήτες ακινήτων και επενδυτές, καθώς θα γνωρίζουν πλέον με σαφήνεια τι επιτρέπεται και πού.
• Προστασία του περιβάλλοντος, μέσω της καθορισμένης και νόμιμης δόμησης.
• Το Διάταγμα βασίζεται σε δεδομένα από το Κτηματολόγιο, την ΕΛΣΤΑΤ και άλλες δημόσιες βάσεις, διασφαλίζοντας ακρίβεια και εγκυρότητα.

Η ρύθμιση αυτή θεωρείται από το Υπουργείο ως απαραίτητη για την επιτάχυνση των τοπικών πολεοδομικών σχεδίων και για τη διασύνδεση με έργα υποδομής και ενέργειας.

Όπως επισήμανε ο Υπουργός, μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), το οποίο ακύρωσε την διαδικασία οριοθέτησης των οικισμών που τα τελευταία 30 χρόνια γίνονταν από τους Νομάρχες, κρίνοντάς την μη επιστημονικά τεκμηριωμένη, η Πολιτεία με το νέο Προεδρικό Διάταγμα έρχεται να ορίσει ξεκάθαρα και με επιστημονικά κριτήρια τον τρόπο οριοθέτησής τους, δίνοντας τέλος στην ανασφάλεια  των ιδιοκτητών, οι οποίοι αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο να δουν τις περιουσίες τους να αμφισβητούνται σε ενδεχόμενες προσφυγές.

«Το νέο Προεδρικό Διάταγμα έρχεται να αποτυπώσει με επιστημονικό τρόπο τις διαδικασίες οριοθέτησης των οικισμών και να εξασφαλίσει τις ιδιοκτησίες των πολιτών που μέχρι πρότινος βρίσκονταν σε καθεστώς ανασφάλειας. Θυμίζω ότι από το 2017 στο Ρέθυμνο και από το 2019 στο Πήλιο υπήρχε πολεοδομική στασιμότητα και οι άνθρωποι εκεί έβλεπαν τις ιδιοκτησίες τους να απαξιώνονται» τόνισε μεταξύ άλλων ο κ. Παπασταύρου.

Αναφερόμενος δε, στα 220 νέα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια που υλοποιούνται στη χώρα μας, υπογράμμισε ότι «δεν συνιστούν απλά μια μεταρρύθμιση, αλλά πραγματική πολεοδομική επανάσταση». 

Μια ακόμα παράμετρος του νέου Προεδρικού Διατάγματος που επισήμανε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έχει να κάνει με την ενίσχυση της τάσης επιστροφής στην περιφέρεια, δεδομένου ότι πλέον όσοι ενδιαφέρονται για αγορές οικοπέδων σε τέτοιες περιοχές θα μπορούν να το κάνουν με ασφάλεια, χωρίς τον κίνδυνο να αμφισβητηθεί η ιδιοκτησία τους.

Απαντώντας στις πρόσφατες δηλώσεις του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ κ. Νίκου Ανδρουλάκη, από τη Μακρυνίτσα, περί απαξίωσης των ιδιοκτησιών, ο κ. Παπασταύρου επισήμανε ότι δείχνουν άγνοια του θέματος, δεδομένου ότι το Προεδρικό Διάταγμα έρχεται ακριβώς να εξασφαλίσει τις ιδιοκτησίες αυτές και να αποκαταστήσει πολεοδομικές εκκρεμότητες και αδικίες δεκαετιών. «Ο δημόσιος διάλογος πρέπει να είναι τεκμηριωμένος. Δεν θέλω να πιστεύω ότι ο κ. Ανδρουλάκης τζογάρει συνειδητά στην ανασφάλεια. Επαναλαμβάνω, όποιος έχει πραγματική αντικειμενική και γεωγραφική σχέση με τον οικισμό δεν έχει να φοβάται τίποτα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όσον αφορά στο ζήτημα του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, στον διεθνή διαγωνισμό για έρευνες υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές της χώρας μας, αλλά και στο ενδιαφέρον της αμερικανικής Chevron, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας τόνισε ότι οι σημαντικές αυτές εξελίξεις συνδέονται μεταξύ τους άμεσα. «Η Πολιτεία οφείλει να διεκδικεί κάθε δυνατότητα που έχει η πατρίδα μας. Κι αυτό κάνουμε, γιατί το οφείλουμε στα παιδιά μας και στις επόμενες γενιές», επισήμανε μεταξύ άλλων.

Δίνοντας δε το χρονοδιάγραμμα του διαγωνισμού, ο κ. Παπασταύρου είπε ότι στόχος είναι μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους να επικυρωθεί από την Βουλή, ώστε το 2026 να ξεκινήσουν οι σεισμικές έρευνες από τον ανάδοχο.

Τέλος, αναφερόμενος στις επιδοτήσεις ρεύματος για τις επιχειρήσεις, ο Υπουργός επισήμανε ότι η σχετική πλατφόρμα θα ανοίξει στις 12 Μαΐου. «Η βασική μας προτεραιότητα είναι πάντα η καταπολέμηση της ακρίβειας και κάθε μας πρωτοβουλία ξεκινάει με αυτόν τον στόχο. Δεν υπάρχει ωστόσο ένα μέτρο για να το επιτύχουμε, αλλά απαιτείται συντονισμός και συνδυασμός μέτρων», κατέληξε ο κ. Παπασταύρου.

Την άμεση νομοθετική ρύθμιση ώστε να διατηρήσουν το δικαίωμα δόμησης όλα τα ακίνητα που είχαν οικοδομησιμότητα πριν από το 2003, τουλάχιστον μέχρι την ολοκλήρωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων που θα ξεκαθαρίσουν οριστικά το τοπίο για την εκτός σχεδίου δόμηση, ζήτησε επιτακτικά ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ), Γιώργος Στασινός.

• Ο κ.Στασινός, μίλησε για την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου Επικρατείας για ακίνητο στην Πάτμο – η οποία καλύπτεται από Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) – που αφαιρεί το δικαίωμα δόμησης για οικόπεδα εκτός σχεδίου που διέθεταν οικοδομησιμότητα πριν από το 2003, εφόσον δεν έχουν «μέτωπο» σε αναγνωρισμένο δρόμο.

Ο ίδιος, κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις, ώστε να επιλυθεί με άμεση νομοθετική ρύθμιση το θέμα που έχει ανακύψει με την εκτός σχεδίου δόμηση, να μην ανατραπεί ο Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός και παράλληλα να αποκρουστούν οριζόντιες ρυθμίσεις για τη δόμηση, που θα έχουν επιπτώσεις στις κατασκευές και επίσης θα προκαλέσουν αδικίες και ανατροπές στις αξίες των ακινήτων.

Επεσήμανε ακόμα, ότι επί της ουσίας έχουν σταματήσει «οι εκδόσεις οικοδομικών αδειών σε εκτός σχεδίου περιοχές, διότι η χώρα δεν διαθέτει ακόμη νομικά αναγνωρισμένο οδικό δίκτυο», έτσι οι αναγνωρισμένοι δρόμοι είναι ελάχιστοι. Ο πρόεδρος του ΤΕΕ διερωτήθηκε: «Η πολιτεία ενώ αντιλαμβάνεται ότι δημιουργείται ένα τεράστιο πρόβλημα όσον αφορά τους πολίτες, είναι δυνατόν να παραμένει απαθής;»

Στη συνέχεια τόνισε ότι υπάρχει ήδη απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ, σύμφωνα με την οποία θα πρέπει να υπάρχει χωροταξικός σχεδιασμός με βάση τον οποίο θα αποφασιστεί τί πρέπει να χτίζεται και τί δεν πρέπει και ότι το θέμα της κατάργησης της εκτός σχεδίου δόμησης δεν μπορεί να είναι μία οριζόντια απόφαση, αλλά αποτέλεσμα σχεδιασμού.

• Στο αγωνιώδες ερώτημα χιλιάδων ιδιοκτητών και επενδυτών εάν θα δοθεί τελικά λύση, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Ταγαράς, διέψευσε κάθε προσδοκία.

Βεβαι ο ίδιος ήταν που είχε προαναγγείλει την κατάθεση τροπολογίας αυτήν την εβδομάδα, η οποία θα έλυνε το ζήτημα αποκαθιστώντας την οικοδομησιμότητα των οικοπέδων έως το 2025. Χρονιά που εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί ο χωροταξικός σχεδιασμός. Αλλά το απόγευμα της Μεγάλη Δευτέρας απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή της ΝΔ, Γιώργου Βλάχου ανέφερε ξεκάθαρα ότι η ρύθμιση τελικώς δε θα έρθει στην τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο.

Συγκεκριμένα απάντησε:

• «Σε ό,τι μας αφορά και προσωπικά με αφορά έχουμε ετοιμάσει πρόταση ρύθμισης, η οποία δίνει διέξοδο στο πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί. Την έχουμε καταθέσει, είναι συγκεκριμένη και απαντά στα ερωτήματα που υπάρχουν. Χρήζει όμως περαιτέρω διερεύνησης και διαβούλευσης για να είμαστε ασφαλείς ότι η απόφαση που θα περάσει θα δίνει διέξοδο και δε θα μας οδηγεί πίσω. Επειδή η περίοδος είναι προεκλογική πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στην τελική ρύθμιση και όχι να δώσουμε ελπίδες και μετά να τις ξαναπάρουμε πίσω».

Όλα δείχνουν ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να κρατά σε ομηρεία τους άμεσα ενδιαφερόμενους ιδιοκτήτες ακινήτων μετά τις παλινωδίες για την εκτός σχεδίου δόμηση.

Αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ρύθμισης, αλλά μετά τις εκλογές:

• «Είναι δεδομένο ότι θα υπάρξει ρύθμιση και χρειάζεται κι όσο γίνεται πιο γρήγορα. Οι στιγμές δε δίνουν τη δυνατότητα να μπορούμε να καταλήξουμε και δεν είναι κομματικό θέμα. Είναι το τέλος της διακυβέρνησης, η Βουλή κλείνει αύριο (σ.σ. Μεγάλη Τρίτη) και ο χρόνος είναι ελάχιστος. Το θέμα χρήζει όμως άμεσης ρύθμισης, την οποία πρέπει να επεξεργαστούμε και να συμφωνήσουμε όλοι».

Σημειώνεται ότι ο βουλευτής Γ. Βλάχος μίλησε για νομική ακύρωση της νομιμότητας δεκάδων χιλιάδων οικοδομικών αδειών που έχουν εκδοθεί, πολλες εκ των οποίων έχουν παραταθεί έως και το τέλος του 2024. Σημείωσε, επίσης, ότι πρόκειται για απομείωση της αξίας εκατοντάδων χιλιάδων ακινήτων ανά την επικράτεια που παύουν να είναι άρτια και οικοδομήσιμα. Και πρόσθεσε ο ίδιος ότι προκαλείται αναστάτωση ιδιοκτητών και επενδυτών, όπως και ότι υπάρχει κίνδυνος απόλυτου χάους καθώς «ο κάθε κακόβουλος θα μπορεί να αιτείται την ακύρωση οικοδομικών αδειών που έχουν εκδοθεί προ δεκαετιών».

Ο υφυπουργός σημείωσε επανειλημμένα ότι η νομοθετική ρύθμιση από πλευράς υπουργείου Περιβάλλοντας ήταν έτοιμη. Αλλά την τελευταία στιγμή, τελικώς επελέγη να μην κατατεθεί. Κατά μία εκδοχή έρχεται να επιβεβαιώσει όσα ακούγονταν στο παρασκήνιο ότι το Μέγαρο Μαξίμου ήταν αυτό που αποφάσισε να βάλει «φρένο».

• Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έβαλε φρένο στη μεταβατική διάταξη που θα έλυνε το πρόβλημα για εκατομμύρια μικροϊδιοκτήτες που αγόρασαν εκτός σχεδίου οικόπεδα 4 στρεμμάτων και, πλέον, με βάση την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, δεν μπορούν να χτίσουν και έτσι απαξιώνεται η περιουσία τους.

Αρκετοί βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που ακούνε τα παράπονα των συμπολιτών τους στην επαρχία, είχαν ζητήσει να λυθεί το θέμα.

• Η επίμαχη απόφαση του ΣτΕ (176/2023) αφορά οικόπεδο εκτός σχεδίου στο νησί της Πάτμου. Σύμφωνα με αυτή, δεν αρκεί πια η προϋπόθεση να είναι ένα οικόπεδο πάνω από 4 στρέμματα, αλλά θα πρέπει να και η πρόσβαση σε κοινόχρηστη οδό, δηλαδή σε δρόμο. Είχε προηγηθεί απόφαση του Εφετείου Πειραιά, με την οποία συντάχθηκε το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο.

Ωστόσο, έπειτα από αυτή την εξέλιξη, στα «χαρτιά» τουλάχιστον, καταργείται η εκτός σχεδίου δόμηση και τινάζονται στον «αέρα» πολλές περιουσίες και οικόπεδα που είναι μεν άνω των 4 στρεμμάτων (βασική προϋπόθεση για την οικοδόμηση ακινήτου), όμως δεν είναι σε δρόμο.