Σπύρος Σιδέρης

Η ανησυχία δεν είναι θεωρητική. Μεγάλοι ναυτιλιακοί όμιλοι επανεξετάζουν τις διαδρομές τους, τα ασφάλιστρα κινδύνου αυξάνονται και η ναυσιπλοΐα από τον Περσικό Κόλπο έως την Ερυθρά Θάλασσα εισέρχεται σε μια νέα περίοδο αβεβαιότητας.

Η ένταση στην περιοχή έχει ήδη διαμορφώσει ένα εξαιρετικά βαρύ κλίμα για τη διέλευση εμπορικών πλοίων, καθώς το Στενό του Ορμούζ παραμένει μεν τυπικά ανοικτό, όμως στην πράξη η κυκλοφορία έχει περιοριστεί δραστικά. Αναλύσεις της αγοράς και διεθνή δημοσιεύματα περιγράφουν μια κατάσταση στην οποία η διέλευση έχει καταστεί εξαιρετικά επικίνδυνη, με πολλές εταιρείες να αποφεύγουν το πέρασμα και με τη ροή φορτίων να υπολείπεται αισθητά των φυσιολογικών επιπέδων. Αυτό ακριβώς το επιχειρησιακό «σχεδόν κλείσιμο» προκαλεί ανησυχία και για τη Διώρυγα του Σουέζ, καθώς η λειτουργία της εξαρτάται από τη συνολική ασφάλεια και την προβλεψιμότητα της θαλάσσιας διαδρομής που συνδέει τον Κόλπο, την Αραβική Θάλασσα, το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, την Ερυθρά Θάλασσα και τελικά τη Μεσόγειο.

• Το τελευταίο διάστημα, δημοσιογραφικές πληροφορίες ανέφεραν ότι μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες, όπως η Maersk, η CMA CGM και η Hapag-Lloyd, ανέστειλαν ή επανεκτίμησαν τη διέλευση ορισμένων πλοίων τους από τη Διώρυγα του Σουέζ, προκειμένου να αξιολογήσουν τις νέες συνθήκες ασφαλείας για πληρώματα και φορτία. Η τάση αυτή δεν αντανακλά μόνο φόβους για άμεσο στρατιωτικό κίνδυνο, αλλά και την αύξηση του κόστους ασφάλισης, την αβεβαιότητα για τους χρόνους παράδοσης και τον κίνδυνο εμπλοκής εμπορικών πλοίων σε ένα ευρύτερο πολεμικό περιβάλλον. Όσο πιο ασταθής γίνεται η ζώνη από τον Περσικό Κόλπο έως το νότιο άκρο της Ερυθράς Θάλασσας, τόσο περισσότερο οι ναυτιλιακές εταιρείες στρέφονται σε ακριβότερες, αλλά θεωρούμενες ασφαλέστερες, εναλλακτικές λύσεις.

Ο πρόεδρος της Αρχής της Διώρυγας του Σουέζ, Οσάμα Ραμπίε, έχει εκφράσει την ελπίδα ότι θα αποκατασταθεί η σταθερότητα στην περιοχή, αναγνωρίζοντας ότι οι εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα τη ναυτιλιακή βιομηχανία και τη λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων. Η αιγυπτιακή πλευρά επιχειρεί να απαντήσει με αναβάθμιση των υπηρεσιών που παρέχει η διώρυγα, επεκτείνοντας δυνατότητες όπως η συντήρηση και επισκευή πλοίων, η ναυτική διάσωση και η θαλάσσια υγειονομική υποστήριξη, παράλληλα με τον εκσυγχρονισμό του στόλου των πλωτών μέσων της αρχής. Η στρατηγική αυτή δείχνει ότι το Κάιρο δεν αντιμετωπίζει τη σημερινή κρίση ως ένα πρόσκαιρο επεισόδιο, αλλά ως μέρος μιας πιο σύνθετης και μακρόχρονης περιόδου αστάθειας για τη διεθνή ναυτιλία.

Οι πρώτες επιπτώσεις, ωστόσο, είναι ήδη ορατές. Ο ειδικός στις διεθνείς μεταφορές Οσάμα Ακίλ εκτιμά ότι η σύγκρουση άρχισε να επηρεάζει σχεδόν αμέσως την κίνηση στη Διώρυγα του Σουέζ, με σημαντική υποχώρηση των διελεύσεων εξαιτίας των αυξημένων κινδύνων και του ακριβότερου ασφαλιστικού κόστους. Το κρίσιμο στοιχείο εδώ είναι ότι η αγορά δεν αντιδρά μόνο σε επίσημες αποφάσεις ή κυβερνητικές δηλώσεις· αντιδρά κυρίως στην πραγματική εικόνα κινδύνου. Και αυτή η εικόνα σήμερα είναι εξαιρετικά επιβαρυμένη, με το Ορμούζ να λειτουργεί πολύ κάτω από τις κανονικές του δυνατότητες και τη συνολική διαδρομή προς το Σουέζ να θεωρείται ασταθής.

• Σε αυτό το περιβάλλον, ολοένα περισσότερες εταιρείες εξετάζουν ως εναλλακτική τη διαδρομή μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας. Πρόκειται για λύση που αυξάνει σημαντικά τη διάρκεια του ταξιδιού, την κατανάλωση καυσίμων και συνολικά το μεταφορικό κόστος, αλλά σε συνθήκες πολεμικής αβεβαιότητας πολλές επιχειρήσεις προτιμούν την επιβάρυνση αυτή από το ρίσκο διέλευσης σε μια εμπόλεμη ή σχεδόν αποκλεισμένη ζώνη. Το πρόβλημα για την Αίγυπτο είναι ότι, όταν οι ναυτιλιακοί όμιλοι αναπροσαρμόζουν δρομολόγια, συμβόλαια και εφοδιαστικές αλυσίδες, η επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση δεν είναι άμεση, ακόμη κι αν αργότερα υπάρξει αποκλιμάκωση.

Η νέα αυτή πίεση έρχεται μάλιστα σε μια στιγμή κατά την οποία η Διώρυγα του Σουέζ είχε αρχίσει να εμφανίζει σημάδια σχετικής ανάκαμψης, έπειτα από το προηγούμενο σοκ που προκάλεσαν οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο του πολέμου στη Γάζα. Η αιγυπτιακή αρχή είχε μιλήσει στις αρχές του 2026 για βελτίωση των δεικτών ναυσιπλοΐας κατά το πρώτο μισό του οικονομικού έτους 2025-2026, καθώς ορισμένες γραμμές είχαν αρχίσει να επιστρέφουν. Όμως η νέα κρίση, με επίκεντρο το Ιράν και με το Στενό του Ορμούζ σε κατάσταση σοβαρής επιχειρησιακής διαταραχής, απειλεί να ανατρέψει εκ νέου αυτή την εύθραυστη ανάκαμψη.

Το οικονομικό διακύβευμα είναι πολύ μεγάλο. Ο πρόεδρος της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, έχει ήδη επισημάνει ότι οι περιφερειακές εντάσεις έχουν κοστίσει ακριβά στη χώρα του, αναφέροντας απώλειες περίπου 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων στα έσοδα της διώρυγας λόγω των επιπτώσεων της κρίσης που συνδέθηκε με τον πόλεμο στη Γάζα. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι τα έσοδα της Διώρυγας του Σουέζ υποχώρησαν το 2024 κατά περίπου 61%, στα 3,9 δισεκατομμύρια δολάρια, από περίπου 10,2 δισεκατομμύρια το 2023. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει με σαφήνεια ότι η διώρυγα δεν είναι απλώς ένα εθνικό αιγυπτιακό περιουσιακό στοιχείο, αλλά ένας παγκόσμιος κόμβος, του οποίου η λειτουργία εξαρτάται άμεσα από τη στρατιωτική και πολιτική σταθερότητα μιας τεράστιας γεωγραφικής ζώνης.

Οι συνέπειες, βεβαίως, δεν περιορίζονται στην Αίγυπτο. Η σχεδόν πλήρης παράλυση του Στενού του Ορμούζ επηρεάζει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ροής πετρελαίου και σημαντικό μέρος του LNG, με αποτέλεσμα να ενισχύονται οι πληθωριστικές πιέσεις, να αυξάνονται τα κόστη μεταφοράς και να επιβαρύνονται οι τιμές προϊόντων και ενέργειας διεθνώς. Με άλλα λόγια, η κρίση δεν αφορά μόνο ένα πέρασμα ή μία διώρυγα. Αφορά ολόκληρη την αρχιτεκτονική του παγκόσμιου εμπορίου. Και για τη Διώρυγα του Σουέζ, αυτό σημαίνει ότι όσο το Ορμούζ παραμένει σε κατάσταση οιονεί αποκλεισμού, τόσο θα εντείνονται οι πιέσεις σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους του πλανήτη.

Η φορτηγίδα Adam Marine 12 ανατράπηκε στην περιοχή της Τζάμπαλ ελ Ζέιτ, στη βορειοανατολική Αίγυπτο, περίπου 250 χιλιόμετρα από την είσοδο της Διώρυγας του Σουέζ, ανέφερε το υπουργείο Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων μέσω Facebook.

Διευκρίνισε πως ειδοποιήθηκε για το δυστύχημα από την εταιρεία Offshore Shukeir Oil Company Co. (OSOCO). Δεν εξήγησε τους λόγους του δυστυχήματος.

«Έγινε αεροδιακομιδή τεσσάρων ανθρώπων που τραυματίστηκαν και άλλοι 18 διακομίστηκαν με ασθενοφόρα στο νοσοκομείο Ελ Τζούνα», στην ανατολική Αίγυπτο, ενώ τα πτώματα «ακόμη τεσσάρων μεταφέρθηκαν στο γενικό νοσοκομείο στη Χουργάδα» (ανατολικά), ανέφερε το υπουργείο Υγείας μέσω X.

Egypt

The first TV footage of an oil drilling rig overturning in the Gulf of Suez. pic.twitter.com/RUBfszlc6y

— ME24 – Middle East 24 (@MiddleEast_24) July 1, 2025

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Υγείας Χάλεντ Άμπντελ Γαφάρ, καθώς και οι υπουργοί Πετρελαίου και Εργασίας, παρακολουθούν στενά την κατάσταση, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Η Διώρυγα του Σουέζ, στον ομώνυμο Κόλπο, είναι θαλάσσια οδός στρατηγικής σημασίας για τις μεταφοράς από την Ασία στην Ευρώπη και αντιστρόφως.

Περί το 12% των εμπορευμάτων που διακινούνται διά θαλάσσης παγκοσμίως διερχόταν από αυτήν, προτού αρχίσουν στα τέλη του 2023 οι επιθέσεις των ανταρτών Χούθι της Υεμένης εναντίον πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, σε ένδειξη αλληλεγγύης στους Παλαιστίνιους στη Λωρίδα της Γάζας, όπως τονίζουν.

Το 2021, πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, δυναμικότητας 200.000 τόνων, το Ever Given, προσάραξε σε όχθη της Διώρυγας του Σουέζ κλείνοντάς τη για έξι ημέρες, προκαλώντας και στην περίπτωση εκείνη οξύ πρόβλημα στο διεθνές εμπόριο διά θαλάσσης.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ το Σαββατοκύριακο δήλωσε ότι κατέρριψε «14 μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα που εκτοξεύτηκαν ως κύμα drones από περιοχές της Υεμένης που ελέγχονται από τους Χούθι».

Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε σήμερα Κυριακή (24/12) , η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανέφερε ότι το ναυτικό της είχε «καταρρίψει τέσσερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που προέρχονταν από περιοχές ελεγχόμενες από τους Χούτι στην Υεμένη και προσέγγισαν το USS Laboon» την προηγούμενη ημέρα. Το αμερικανικό αντιτορπιλικό περιπολούσε στην περιοχή στο πλαίσιο της επιχείρησης Prosperity Guardian, της αποστολής υπό την ηγεσία της Ουάσινγκτον για την πρόληψη της εξάπλωσης της βίας στη στρατηγική πλωτή οδό.

"Our military operations will not stop unless the genocide in Gaza stops."

Yemen's Houthis say they will keep attacking ships in the Red Sea, even after the US announcement of a new maritime protection force ⤵️ pic.twitter.com/DF9uEvKrBV

— Al Jazeera English (@AJEnglish) December 23, 2023

Το Σάββατο, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι ένα ιαπωνικής ιδιοκτησίας δεξαμενόπλοιο με σημαία Λιβερίας, το Chem Pluto, είχε χτυπηθεί από μη επανδρωμένο αεροσκάφος στον Ινδικό Ωκεανό, δηλώνοντας ότι η επίθεση ξεκίνησε από το Ιράν.

Σύμφωνα με στοιχεία από την πλατφόρμα ανάλυσης Kpler, τα οποία είδε το Politico, το Chem Pluto μετέφερε σχεδόν 43.000 βαρέλια εξαιρετικά εύφλεκτου βενζολίου καθ’ οδόν προς το λιμάνι του Μανγκαλούρου, αλλά δεν έχουν αναφερθεί θύματα. Η επίθεση ήταν πολύ έξω από τη συνήθη περιοχή επιχειρήσεων για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη των Χούτι, περίπου 300 ναυτικά μίλια από τις ακτές της Ινδίας. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που οι ΗΠΑ κατηγόρησαν ευθέως το Ιράν ότι στοχεύει την εμπορική ναυτιλία από τότε που ξεκίνησε η κρίση.

Since Oct 7, Houthi militants in Yemen have been targeting commercial cargo ships in the Red Sea.

These attacks are pushing shipping companies to avoid the Red Sea, preventing access to the Suez Canal, through which nearly 12% of global maritime trade passes through. pic.twitter.com/gM2DUPOhsW

— Xavi Ruiz (@xruiztru) December 22, 2023

Η Ουάσινγκτον έχει δηλώσει προηγουμένως ότι οι μυστικές υπηρεσίες αποκάλυψαν ότι το Ιράν «συμμετείχε» στον σχεδιασμό επιθέσεων σε πλοία, συνεργαζόμενη στενά με τους αντάρτες Χούτι της Υεμένης για να προκαλέσει μια κρίση που οι ειδικοί φοβούνται ότι απειλεί ήδη την παγκόσμια οικονομία. Οι δυνάμεις των Χούτι λένε ότι στοχεύουν πλοία που συνδέονται με το Ισραήλ σε αντίποινα για τον πόλεμό του στη Γάζα.

Το βράδυ του Σαββάτου, δύο πολιτικά πλοία στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας σήμαναν συναγερμό ότι δέχονταν επίθεση. Το Blaamanen, ένα πλοίο με νορβηγική σημαία που μεταφέρει ένα τέταρτο του εκατομμυρίου τόνων ηλιελαίου, ανέφερε ότι είχε αποφύγει οριακά ένα επιθετικό drone, ενώ το υπό ινδική σημαία δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου Saibaba επιβεβαίωσε ότι είχε δεχθεί άμεσο χτύπημα.

Στην πρώτη του συνέντευξη από τότε που διορίστηκε υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον, δήλωσε στην Telegraph την Παρασκευή ότι η Δύση πρέπει να στείλει «ένα σαφές μήνυμα ότι αυτή η κλιμάκωση δεν θα γίνει ανεκτή» στην Τεχεράνη.

A few updates:

– Pentagon: One-way attack drone fired from Iran struck ship in the Indian Ocean
– 9 attacks since Op. Prosperity Guardian launched—5 yesterday
– Destroyer USS LABOON shot down 4 inbound drones
– Nearly 300 ships diverted from Red Sea
– Chinese warships shadow IKE https://t.co/P1mIiBU69p

— Ian Ellis (@ianellisjones) December 24, 2023

Μαζί με τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο είναι μία από τις λίγες χώρες που ενώνουν τις δυνάμεις τους με τις ΗΠΑ στο πλαίσιο της επιχείρησης Prosperity Guardian.

Πολλά δεξαμενόπλοια και φορτηγά πλοία που κανονικά διέρχονται μέσω της Διώρυγας του Σουέζ στον Ινδικό Ωκεανό επαναδρομολογούνται στην ήπειρο της Αφρικής, γεγονός που προσθέτει 14 έως 15 ημέρες κατά μέσο όρο στο θαλάσσιο ταξίδι τους.

Οι αλλαγές έχουν ήδη εκτοξεύσει τα ασφάλιστρα στα πλοία και έχουν συμβάλει στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου. Για τα εμπορικά πλοία που διέρχονται από τη ζωτικής σημασίας υδάτινη οδό που συνδέεται με τη Διώρυγα του Σουέζ, το κόστος ασφάλισης εκτινάχθηκε αυτήν την εβδομάδα από περίπου 0,1% με 0,2% στο 0,5% της αξίας του φορτίου. Δηλαδή ένα πλοίο 100 εκατομμυρίων δολαρίων πρέπει να πληρώσει περίπου 500.000 δολάρια ανά ταξίδι! Διαφορετικά θα πρέπει να διαλέξει το αυξημένο κόστος για το ταξίδι γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.

Η Ισπανία αρνείται να ενταχθεί στον στρατιωτικό συνασπισμό στην Ερυθρά Θάλασσα

Οι ισπανικές ένοπλες δυνάμεις δεν πρόκειται να συμμετάσχουν στον διεθνή συνασπισμό ο οποίος σχηματίστηκε για την προστασία των εμπορικών πλοίων που διασχίζουν την Ερυθρά Θάλασσα από τις επιθέσεις των σιιτών ανταρτών Χούθι της Υεμένης, πάντως η Μαδρίτη δεν θα εναντιωθεί στη συμμετοχή άλλων ευρωπαϊκών κρατών, στο πλαίσιο συγκεκριμένης αποστολής.

Έπειτα από αρκετές ημέρες δισταγμών κι εμφανούς αμηχανίας, η ισπανική κυβέρνηση συμμαχίας (κεντροαριστερά/αριστερά) διευκρίνισε, με ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας που δημοσιοποιήθηκε προχθές Σάββατο το βράδυ, πως αντιτίθεται στη διεύρυνση της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Αταλάντη», η οποία από το 2008 μάχεται κατά της πειρατείας στον Ινδικό Ωκεανό.

The Houthis’ reckless attacks on commercial shipping in the Red Sea threaten the free flow of commerce in the region’s vital water ways, endanger innocent ship workers, and are a flagrant affront to international law. Simply put, these attacks threaten global prosperity. pic.twitter.com/Of7gbadOYG

— Matthew Miller (@StateDeptSpox) December 20, 2023

Το υπουργείο θύμισε πως η «Αταλάντη», έχει περιοριστεί σε βαθμό που πλέον συμμετέχει μόνο μια χώρα (η Ισπανία), με μόλις ένα πλοίο (τη φρεγάτα Victoria), προειδοποιώντας ότι η αναζωπύρωση των πειρατειών στην περιοχή «απαιτεί» να γίνει η «μέγιστη επένδυση» στην αποστολή αυτή.

«Η φύση και οι σκοποί της αποστολής (…) δεν έχουν καμιά σχέση με αυτό που φιλοδοξείται να επιτευχθεί στην Ερυθρά Θάλασσα», επέμεινε.

Η κυβέρνηση του σοσιαλιστή πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ θεωρεί για τον λόγο αυτό «απαραίτητο» να δημιουργηθεί «νέα και συγκεκριμένη» αποστολή, αφιερωμένη στην προστασία της θαλάσσιας κίνησης στην Ερυθρά Θάλασσα.

Αυτή η ad hoc αποστολή θα πρέπει να έχει «πεδίο δράσης», τα προσήκοντα «μέσα» και «στόχους», που θα «αποφασιστούν από τους αρμόδιους οργανισμούς της ΕΕ», έκρινε το υπουργείο διαβεβαιώνοντας πως «η Ισπανία δεν θα πρόβαλε αντίσταση με κανέναν τρόπο στη δημιουργία της».

Ερωτηθείς σχετικά από το Γαλλικό Πρακτορείο χθες Κυριακή, εκπρόσωπός του σημείωσε μολαταύτα πως η Ισπανία «δεν θα συμμετείχε» σε τέτοια επιχείρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμη κι αν αποφασιζόταν. Το υπουργείο δεν εξήγησε τους λόγους της άρνησης της Μαδρίτης, που ανακοινώθηκε την επομένη τηλεφωνικής συνδιάλεξης του αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν με τον κ. Σάντσεθ.

Spain says that it would not join a US-led coalition to protect Red Sea shipping from attacks by Yemen's Huthi rebelshttps://t.co/9RKGXJtUOa pic.twitter.com/xgstkN5Omu

— AFP News Agency (@AFP) December 24, 2023

Ο Λευκός Οίκος ανέφερε στο δελτίο Τύπου που δημοσιοποίησε ότι κατά τη συνδιάλεξη εκφράστηκε η καταδίκη από πλευράς Ουάσιγκτον και Μαδρίτης «των συνεχιζόμενων επιθέσεων των Χούθι εναντίον εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα», ζήτημα που δεν έθιξε καν η ισπανική κυβέρνηση στη δική της ανακοίνωση για τη συνομιλία.

«Μέγιστη σύνεση»

«Εκτιμάμε στον υψηλότερο βαθμό την άρνηση της Ισπανίας να αφεθεί να παρασυρθεί από τα αμερικανικά και τα βρετανικά ψέματα για το ζήτημα της ναυσιπλοΐας», ανέφερε μέσω X ο Χουσέιν αλ Έζι, υφυπουργός Εξωτερικών των Χούθι.

Κατά δημοσιεύματα στον κυριακάτικο Τύπο της Ισπανίας, η άρνηση της Μαδρίτης να συμμετάσχει στον υπό αμερικανική διοίκηση συνασπισμό οφείλεται σε εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες.

Ο κ. Σάντσεθ συγκυβερνά με συμμαχία της ριζοσπαστικής αριστεράς, την παράταξη Sumar, που γενικά αντιμετωπίζει με εχθρότητα την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Σε συνέντευξή της σε ισπανικό ραδιοφωνικό σταθμό, η επικεφαλής της, η Γιολάντα Ντίας, η οποία είναι επίσης αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, είπε πως βρίσκει άκρως «υποκριτική» τη σπουδή δυτικών χωρών να προστατεύσουν τη διεθνή ναυσιπλοΐα, αντιπαραβάλλοντάς τη με την αδυναμία τους να προστατεύσουν τον άμαχο πληθυσμό στη Λωρίδα της Γάζας.

Η ίδρυση του στρατιωτικού συνασπισμού στην Ερυθρά Θάλασσα, που βαφτίστηκε «Φύλακας της Ευημερίας» (Prosperity Guardian), ανακοινώθηκε από τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, τον Λόιντ Όστιν, την περασμένη Δευτέρα στην Ουάσιγκτον.

Ο κ. Όστιν αρχικά ανέφερε πως θα συμμετείχαν στον συνασπισμό αυτόν δέκα χώρες, ανάμεσά τους και η Ισπανία. Σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο El Confidencial και την εφημερίδα El País, η ανακοίνωση αυτή προκάλεσε πολύ έντονη δυσαρέσκεια στην ισπανική κυβέρνηση, διότι δεν είχε υπάρξει διαβούλευση μαζί της εκ των προτέρων.

Η εκπρόσωπος της ισπανικής κυβέρνησης Πιλάρ Αλεγρία τόνισε χαρακτηριστικά πως η Ισπανία δεν θα συμμετάσχει «ποτέ» σε επιχείρηση που αποφασίζεται «μονομερώς» και θα επιδείξει «τη μέγιστη σύνεση».

Ο σχηματισμός αυτού του συνασπισμού αποτελεί επιπλέον αιτία εντάσεων στις σχέσεις της Μαδρίτης και της Ουάσιγκτον, που κλόνισε πρόσφατα υπόθεση κατασκοπείας: η Ισπανία απέλασε —διακριτικά— δυο αμερικανούς κατασκόπους που είχαν παρεισφρήσει στις ισπανικές μυστικές υπηρεσίες κι είχαν στρατολογήσει πράκτορες του εθνικού κέντρου πληροφοριών (CNI).

Στην ανακοίνωσή του, το υπουργείο Άμυνας διαβεβαιώνει πάντως ότι «η Ισπανία είναι και θα παραμείνει πάντα σοβαρός και αξιόπιστος εταίρος» στις στρατιωτικές αποστολές της ΕΕ, του NATO και του ΟΗΕ, κάτι που πιστοποιούν «οι 3.000 άνδρες και γυναίκες των ισπανικών ενόπλων δυνάμεων» που υπηρετούν το τρέχον διάστημα σε ειρηνευτικές αποστολές.

Η Maersk επανέρχεται στην Ερυθρά Θάλασσα

Η AP Moller-Maersk A/S, η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρία μεταφοράς κοντέινερ στον κόσμο, δήλωσε ότι ετοιμάζεται να ξαναρχίσει τις πλεύσεις μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, χάρη στην πολυεθνική ναυτική ομάδα δράσης για την προστασία των πλοίων από επιθέσεις ανταρτών Χούτι από την Υεμένη.

«Εργαζόμαστε επί του παρόντος σε σχέδια για τα πρώτα πλοία που θα πραγματοποιήσουν τη διέλευση και αυτό θα συμβεί όσο το δυνατόν συντομότερα επιχειρησιακά», ανέφερε η εταιρεία την Κυριακή σε σχετική ανακοίνωση. «Η διασφάλιση της ασφάλειας των εργαζομένων μας είναι υψίστης σημασίας και η νούμερο ένα προτεραιότητά μας για τον χειρισμό της δύσκολης κατάστασης στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας/Κόλπου του Άντεν», προσθέτει.

Η ανακοίνωση ήρθε μόλις δύο ημέρες αφότου η εταιρεία με έδρα την Κοπεγχάγη είπε ότι φοβόταν ότι το χάος στην Ερυθρά Θάλασσα – που προκαλείται από επιθέσεις με drone από τους Χούτι, αντιδώντας για τον πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς – θα συνεχιστεί για μήνες.

Στη δήλωσή της την Κυριακή, η Maersk είπε ότι η δημιουργία της Επιχείρησης Prosperity Guardian, μιας ναυτιλιακής ομάδας δράσης που συστάθηκε από τις ΗΠΑ και συμμαχικές χώρες, είναι «τα πιο ευπρόσδεκτα νέα για ολόκληρο τον κλάδο». Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους λένε ότι εξετάζουν πιθανή στρατιωτική δράση κατά των Χούτι, τους οποίους υποστηρίζει το Ιράν.

Εν μέσω ανησυχιών ότι ο πόλεμος Ισραήλ-Χαμάς μπορεί να εξελιχθεί σε περιφερειακή σύγκρουση, οι ΗΠΑ κατηγόρησαν το Ιράν αυτό το Σαββατοκύριακο ότι βρίσκεται πίσω από μια επίθεση σε δεξαμενόπλοιο στον Ινδικό Ωκεανό.

Εν τω μεταξύ, ευρωπαϊκές χώρες δήλωσαν ότι αρνούνται να τεθούν υπό αμερικανική διοίκηση στις επιχειρήσεις προστασίας των εμπορικών πλοίων από τις επιθέσεις των Χούτι στην Ερυθρά Θάλασσα, προκαλώντας σύγχυση στη διεθνή ναυτιλία.

Η Maersk τόνισε την Κυριακή ότι, ενώ επανέρχεται η διέλευση στην Ερυθρά Θάλασσα, «ο συνολικός κίνδυνος δεν εξαλείφεται στην περιοχή». Η εταιρεία είπε ότι «δεν θα διστάσει» να επανεκτιμήσει την κατάσταση ασφάλειας για τα πλοία και τους υπαλλήλους της.

Τις προηγούμενες εβδομάδες, οι επιθέσεις των Χούτι είχαν προκαλέσει ευρεία αποφυγή της Ερυθράς Θάλασσας από δεκάδες εμπορικά πλοία.

The moment the massive dust storm that hit Egypt on June 1 gets to the Suez Canal

[📹 Mohammed Saled: https://t.co/JX4VOrDfEZ]pic.twitter.com/Qx0tS4IV2M

— Massimo (@Rainmaker1973) June 4, 2023

Η λιμενική αρχή της διώρυγας του Σουέζ ανακοίνωσε αύξηση στα τέλη διέλευσης των πλοίων κατά 15% από τις αρχές του 2023. Όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της SCA, Osama Rabie, η αύξηση στα τέλη διέλευσης από το 2023 θα είναι για όλους τους τύπους πλοίων, ενώ στα bulk carriers και τα κρουαζιερόπλοια θα ανέλθει στο 10%.

Χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη απόφαση αναπόφευκτη και αναγκαία υπό το πρίσμα του παγκόσμιου πληθωρισμού που ξεπέρασε το 8% και που μεταφράζεται σε αυξημένο λειτουργικό κόστος των υπηρεσιών πλοήγησης που παρέχονται στη διώρυγα.

Ο Rabie πρόσθεσε ότι οι αυξανόμενες τιμές της ενέργειας και οι παγκόσμιοι ρυθμοί πληθωρισμού έχουν αντίκτυπο στην εξίσωση του υπολογισμού των διοδίων. Ο πρόεδρος της SCA επιβεβαίωσε τις συνεχείς προσπάθειες που καταβάλλει η αρχή της διώρυγας για την καλύτερη υποστήριξη των πελατών της και την απόκτηση της εμπιστοσύνης τους, καθώς και τη διατήρηση ενεργών διαύλων επικοινωνίας μαζί τους.

Η SCA αναμένει ότι τα ετήσια έσοδά της θα αυξηθούν κατά 700 εκατομμύρια δολάρια μετά την επιβολή των νέων τελών διαμετακόμισης το επόμενο έτος.

Αύξηση και σε Βόσπορο

Αυξήσεις στα τέλη διέλευσης του Βοσπόρου αναμένονται από τις 7 Οκτωβρίου του 2022. Ήδη η Ένωση Εφοπλιστών Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων (ΕΕΝΜΑ) έχει ζητήσει την παρέμβαση των υπουργείων Εξωτερικών και Ναυτιλίας προς τις τουρκικές αρχές, ενώ η απόφαση αφορά όλες τις κατηγορίες πλοίων. Ο πρόεδρος της Ένωσης Εφοπλιστών Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων, Χαράλαμπος Σημαντώνης, έχει αναφέρει ότι η αύξηση των τελών διέλευσης έγινε γνωστή μέσω e-mail στους Τούρκους πράκτορες και στη συνέχεια γνωστοποιήθηκε και προς τις ελληνικές εταιρείες.

Έκανε λόγο για μια αιφνιδιαστική και πρωτόγνωρη κίνηση που πλήττει την εύρυθμη λειτουργία του εμπορίου και κατ’ επέκταση τη ναυτιλία, χωρίς να έχει προηγηθεί κάποια διαβούλευση με τους φορείς της.

Σύμφωνα με στοιχεία ναυτιλιακών πρακτόρων αν υπάρξει αύξηση στην τιμή, η διέλευση ενός mini bulk carrier την ημέρα από τα 1.358,22 δολάρια θα αυξηθεί στα 7.009,44 δολ., στα πλοία handysize από τα 3.134,89 στα 15.863,04, στα πλοία supramax από τα 4.844,57 δολ. στα 24.176,64 και στα panamax από τα 6.384,28 στα 32.305,44 δολάρια.

Σημειώνεται ότι η κίνηση των πλοίων μέσω του Βοσπόρου αυξήθηκε το 2021, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα, καθώς η Τουρκία προχωρά σε ένα σχέδιο για μια εναλλακτική πλωτή οδό. Σύμφωνα με την εφημερίδα «Σαμπάχ», ο αριθμός των πλοίων το 2021, συμπεριλαμβανομένων των δεξαμενόπλοιων, που διήλθαν από το στενό που συνδέει τη Μαύρη Θάλασσα με τον Μαρμαρά και τη Μεσόγειο ανήλθε σε 38.551.

Συμφόρηση των πλοίων στην Ευρώπη λόγω αυξημένης ζήτησης άνθρακα

Σοβαρά προβλήματα συμφόρησης πλοίων στα ευρωπαϊκά λιμάνια προκαλεί η αυξημένη ζήτηση άνθρακα από πολλές επιχειρήσεις ηλεκτρισμού τους τελευταίους μήνες καθώς γίνεται προσπάθεια κάλυψης των ενεργειακών αναγκών ως αποτέλεσμα των επιπτώσεων από τον τον Ρωσο-ουκρανικό πόλεμο.

Σύμφωνα με έρευνα του οίκου αναλύσεων VesselsValue, o μέσος χρόνος αναμονής για τα bulk carriers στη Βορειοδυτική Ευρώπη κινήθηκε πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο το μεγαλύτερο διάστημα του τρέχοντος έτους. Στα τέλη Μαΐου και στις αρχές Ιουνίου αυξήθηκε ιλιγγιωδώς από τις 26 στις 45 ώρες και κορυφώθηκε στα τέλη Ιουλίου στις 52 ώρες.

Την ίδια ώρα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα έχει προκαλέσει η απεργία στο λιμάνι του Λίβερπουλ όπου περισσότεροι από 560 λιμενικοί και μηχανικοί συντήρησης πραγματοποιούν κινητοποιήσεις δύο εβδομάδων, με ορίζοντα λήξης στις 3 Οκτωβρίου.

Η διοίκηση του MDHC έχει προτείνει 8,3% αύξηση μισθών, κάτι όμως που δεν ικανοποιεί τους εργαζόμενους.

Σύμφωνα με τη γενική γραμματέα της ,Unite Sharon Graham, «το MDHC μπορεί κάλλιστα να αντέξει οικονομικά και να προσφέρει στους εργαζομένους του μια αξιοπρεπή αύξηση μισθών και πρέπει να το κάνει. Πρέπει επίσης να τηρήσει τη συμφωνία αμοιβών του 2021». Η ίδια ανέφερε ότι η εταιρεία που διαχειρίζεται το λιμάνι πραγματοποίησε κέρδη άνω των 30 εκατομμυρίων λιρών το 2021 και ανήκει στον όμιλο Peel – με έδρα το φορολογικό παράδεισο του Isle of Man.

Σε κινητοποιήσεις αναμένεται να μπουν και οι 1.900 λιμενεργάτες του Φελιξστόου από τις 27 Σεπτεμβρίου ζητώντας αυξήσεις μισθών.

Σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης, πολλές αποστολές containers θα εκτραπούν σε άλλα λιμάνια της Ευρώπης επιβαρύνοντας την κατάσταση στους τερματικούς του Μπρεμερχάβεν, του Αμβούργου, του Ρότερνταμ και άλλων μεγάλων λιμενικών κόμβων.

Σημειώνεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο επλήγη από μια οκταήμερη απεργία των λιμενεργατών στο Φελιξστόου, στα τέλη Αυγούστου 2022, ενώ ακολούθησε μια διήμερη απεργία σε πολλά λιμάνια διαχείρισης containers στη Γερμανία.

Ο Οσάμα Ράμπια, ο πρόεδρος της Αρχής της Διώρυγας του Σουέζ (SCA), δήλωσε πως 85 πλοία αναμένεται να περάσουν τη διώρυγα και από τις δύο πλευρές σήμερα. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα τελευταία 61 πλοία, εκ των 422 που είχαν σχηματίσει ουρές εν αναμονή διάπλου, όταν το πλοίο Ever Given αποκολλήθηκε τη Δευτέρα, πρόσθεσε ο ίδιος.

Οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού διαταράχθηκαν όταν το μήκους 400 μέτρων Ever Given προσάραξε στη ζωτικής σημασίας εμπορική αρτηρία στις 23 Μαρτίου. Ειδικές ομάδες διάσωσης χρειάστηκαν σχεδόν μία εβδομάδα για να το «απελευθερώσουν».

Μια έρευνα της SCA ξεκίνησε την Τετάρτη σχετικά με τα αίτια της προσάραξης του πλοίου στη Διώρυγα του Σουέζ, με αποτέλεσμα τον αποκλεισμό της για έξι ημέρες, είπε ο Ράμπια στο ιδιωτικό τηλεοπτικό δίκτυο MBC Masr χθες το βράδυ.

«Η έρευνα εξελίσσεται καλά και θα χρειαστούν δύο επιπλέον ημέρες, κατόπιν θα ανακοινώσουμε τα αποτελέσματα», πρόσθεσε ο ίδιος.

Πηγή: CNN

Πάνω από 400 πλοία περιμένουν να διασχίσουν την διώρυγα, μετέδωσε το Nile TV.

Η διαχειρίστρια εταιρία του Ever Given επιβεβαιώνει την επαναφορά του σε πλεύση στις 15.00 τοπική ώρα.

Η διαχειρίστρια εταιρία του πλοίου εμπορευματοκιβωτίων Ever Given επιβεβαίωσε ότι το πλοίο τέθηκε εκ νέου σε πλεύση στη Διώρυγα του Σουέζ στις 15.00 τοπική ώρα, σήμερα Δευτέρα, και ότι κατευθύνεται στη Μεγάλη Πικρή Λίμνη, όπου θα υποβληθεί σε πλήρη επιθεώρηση.

“Δεν υπήρξαν αναφορές για ρύπανση ή ζημιά του φορτίου και οι αρχικές έρευνες αποκλείουν οποιαδήποτε βλάβη στη μηχανή ή στον κινητήρα ως αιτία της γείωσης”, ανακοινωσε η Bernhard Schulte Shipmanagement (BSM).

Δεν είναι σαφές πότε θα αποκατασταθεί η κυκλοφορία στη ζωτικής σημασίας πλωτή οδό.

Ο πρόεδρος της Αρχής της Διώρυγας του Σουέζ, Οσάμα Ραμπία, τόνισε σήμερα ότι «είναι δύσκολο να προσδιοριστεί το πότε θα επιλυθεί το πρόβλημα με το φορτηγό πλοίο που μπλοκάρει τη διέλευση των πλοίων».

Μέχρι τώρα, σύμφωνα με τον κ. Ραμπία, 321 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στη Διώρυγα του Σουέζ, ελπίζοντας ότι θα επιτευχθεί η διάνοιξη από τις αμέσως επόμενες ημέρες.

Ήδη, 14 ρυμουλκά πλοία έχουν ριχτεί στον αγώνα αποκόλλησης του τεράστιου φορτηγού πλοίου «Ever Given» και όπως σημείωσε ο πρόεδρος της Αρχής της Διώρυγας του Σουέζ, «σημειώνεται πρόοδος στην όλη επιχείρηση», την οποία πάντως χαρακτήρισε «μία περίπλοκη και καθόλου εύκολη διαδικασία».

Την ίδια ώρα, προχωρούν εργασίες γεώτρησης στη θέση του πλοίου, ενώ μεγάλες εταιρείες διάσωσης συμμετέχουν στην προσπάθεια αποκόλλησης.

Πάντως, όπως τόνισε ο κ. Ραμπία, το πλοίο δεν προκάλεσε τραυματισμούς ή ρύπανση. Ενώ, επισήμανε πως αρκετές χώρες έχουν προσφέρει βοήθεια, τονίζοντας ότι η Αρχή της Διώρυγας του Σουέζ μελετά την αξιοποίησή τους ως εναλλακτικό σχέδιο.

Τέλος, να σημειωθεί ότι ο ίδιος αξιωματούχος είπε ότι το πρόβλημα δεν δημιουργήθηκε από αμμοθύελλα, μη δίνοντας όμως άλλες λεπτομέρειες.

Οι προσπάθειες για τη μετακίνηση του 400 μέτρων μήκους πλοίου, που είναι καθηλωμένο από την Τρίτη, μπορεί να χρειασθούν εβδομάδες εν μέσω κακοκαιρίας.

Η ιαπωνική ιδιοκτήτρια εταιρεία του πλοίου Shoei Kisen διέψευσε δημοσίευμα ότι σκοπεύει να το μετακινήσει το Σάββατο το βράδυ, αναφέροντας ότι οι προσπάθειες αποκόλλησής του συνεχίζονται. Ο Οργανισμός της Διώρυγας του Σουέζ καλωσόρισε την προσφορά των ΗΠΑ να βοηθήσουν.

Οι αναλυτές αναμένουν μία μεγαλύτερη αύξηση των ναύλων για τα μικρότερα τάνκερ και τα προϊόντα πετρελαίου, όπως τη νάφθα και τις εξαγωγές ορυκτών καυσίμων από την Ευρώπη στην Ασία, εάν η διώρυγα παραμείνει κλειστή για εβδομάδες.

“Η προμήθεια περίπου του 20% της ασιατικής νάφθας γίνεται από τη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα μέσω της διώρυγας του Σουέζ”, δήλωσε στέλεχος της FGE, προσθέτοντας ότι οι νέες διαδρομές που θα κάνουν τα πλοία, γύρω από το ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, μπορεί να αυξήσει κατά δύο εβδομάδες τον χρόνο τους και κατά πάνω από 800 τόνους την κατανάλωση καυσίμων των Suezmax τάνκερ. Τα καύσιμα είναι το μεγαλύτερο κόστος για τα πλοία, αντιστοιχώντας έως το 60% των συνολικών δαπανών.

Σύμφωνα με τον ναυτιλιακό σύμβουλο Γιώργο Ξηραδάκη, που μίλησε στον ΣΚΑΪ, από την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, θα επηρεαστεί πάρα πολύ το εμπόριο στην Ελλάδα κι εξήγησε: “Θα έχουμε έλλειψη κάποιων αγαθών που περιμένουμε ειδικά για την περίοδο του Πάσχα. Θα έχουμε μια μεγάλη πτώση στα φορτία που θα έρθουν στον Πειραιά. Πολλά από αυτά θα δρομολογηθούν, αν καθυστερήσει το άνοιγμα, θα πάνε γύρω γύρω από το Κέιπ Τάουν, θα πάνε σε άλλα λιμάνια, όπως είναι της δυτικής Ευρώπης“.