Σπύρος Σιδέρης

Οι κινήσεις αυτές αποτυπώνουν όχι μόνο την επιμονή της Τεχεράνης στη διπλωματική οδό, αλλά και τη βαθιά δυσπιστία της απέναντι στις άμεσες συνομιλίες με την Ουάσιγκτον, σε μια περίοδο όπου η ένταση παραμένει υψηλή και η προοπτική συμφωνίας εξαρτάται από εξαιρετικά λεπτές ισορροπίες.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής του γραφείου ιρανικών συμφερόντων στο Κάιρο, Μοτζταμπά Φερντουσί Πουρ, η επιστροφή του Αμπάς Αραγκτσί στο Πακιστάν, μετά την επίσκεψή του στο Ομάν, δεν είναι τυχαία. Αντιθέτως, εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική εντατικοποίησης των διπλωματικών προσπαθειών, με στόχο την προετοιμασία ενός νέου γύρου έμμεσων διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Το Ισλαμαμπάντ, όπως σημειώνει, δεν λειτουργεί πλέον απλώς ως ουδέτερος διαμεσολαβητής, αλλά ως ενεργός εταίρος, συμβάλλοντας με προτάσεις και πρωτοβουλίες σε συντονισμό με την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας.

Παράλληλα, ο ρόλος του Ομάν παραμένει καθοριστικός. Η Μουσκάτ θεωρείται από την Τεχεράνη αξιόπιστος μεσολαβητής, με μακρά παράδοση στη διευκόλυνση διαλόγου μεταξύ αντιμαχόμενων πλευρών. Η επίσκεψη του Αραγκτσί στον σουλτάνο Χάιθαμ μπιν Ταρίκ αλ Σαΐντ επιβεβαιώνει τη βούληση του Ιράν να ενισχύσει τη διπλωματική οδό και να αξιοποιήσει περιφερειακούς παράγοντες για την αποκλιμάκωση της κρίσης.

• Την ίδια στιγμή, η μετάβαση του Αραγκτσί στη Μόσχα και η συνάντησή του με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν υποδηλώνουν τη σημασία της ρωσικής στήριξης σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο. Αν και η Τεχεράνη βασίζεται κυρίως στις δικές της δυνατότητες, η συνεργασία με τη Ρωσία και την Κίνα ενισχύει τη διαπραγματευτική της θέση, ιδιαίτερα σε διεθνή φόρα όπως το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, η Τεχεράνη έχει ήδη καταθέσει νέες προτάσεις, περιμένοντας την απάντηση της Ουάσιγκτον. Όπως επισημαίνει ο Φερντουσί Πουρ, «η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο των ΗΠΑ», ενώ το Ιράν δηλώνει έτοιμο να προχωρήσει σε μια συμφωνία αντίστοιχη με εκείνη του 2015 με την ομάδα 5+1, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει πραγματική πολιτική βούληση.

• Ωστόσο, οι «κόκκινες γραμμές» του Ιράν παραμένουν σαφείς και αδιαπραγμάτευτες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πλήρης άρση των κυρώσεων, η αποδέσμευση των παγωμένων οικονομικών πόρων, ο σεβασμός στα πυρηνικά δικαιώματα της χώρας και η αναγνώριση του ρόλου της στη διαχείριση του Στενού του Ορμούζ. Παράλληλα, η Τεχεράνη απορρίπτει κατηγορηματικά ένα καθεστώς «ούτε πολέμου ούτε ειρήνης», απαιτώντας συνολική διευθέτηση της κρίσης και τερματισμό των εχθροπραξιών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επιλογή της Τεχεράνης να επιμείνει σε έμμεσες διαπραγματεύσεις. Όπως τονίζεται, η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τις ΗΠΑ —λόγω προηγούμενων εμπειριών κατά τις οποίες συμφωνίες δεν τηρήθηκαν— οδηγεί το Ιράν στην προτίμηση της διαμεσολάβησης, ώστε να υπάρχουν εγγυήσεις και μάρτυρες σε κάθε πιθανή συμφωνία.

• Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να τηρεί σκληρή στάση, δηλώνοντας ότι η Ουάσιγκτον «κρατά όλα τα χαρτιά», ενώ ακύρωσε πρόσφατη αποστολή απεσταλμένων στο Πακιστάν λόγω έλλειψης προόδου. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης διαλόγου, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα καταθέσει πιο ουσιαστικές και βελτιωμένες προτάσεις.

Στο μεταξύ, η ευρύτερη περιφερειακή αστάθεια επιβαρύνει το κλίμα, με εντάσεις στον Λίβανο και συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις. Το Ιράν επιδιώκει να συνδέσει τη διπλωματική διαδικασία με μια συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας στην περιοχή, χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις.

Συνολικά, οι κινήσεις του Αμπάς Αραγκτσί αποτυπώνουν μια σύνθετη και πολυεπίπεδη στρατηγική: από τη μία, διατήρηση της πίεσης μέσω περιφερειακών ισορροπιών και, από την άλλη, άνοιγμα διαύλων επικοινωνίας για μια πιθανή συμφωνία. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η Ουάσιγκτον θα ανταποκριθεί, οδηγώντας σε μια νέα διπλωματική συμφωνία, ή αν η διαδικασία θα παραμείνει εγκλωβισμένη σε έναν φαύλο κύκλο δυσπιστίας.

Σπύρος Σιδέρης

Σύμφωνα με άρθρο του Ιτάμαρ Άιχνερ στην εφημερίδα Yedioth Ahronoth, η επιδείνωση των σχέσεων με την Ευρώπη έχει φτάσει σε πρωτοφανές επίπεδο. Ο ίδιος σημειώνει ότι η ένταση δεν αφορά μόνο χώρες που παραδοσιακά τηρούν πιο επικριτική στάση απέναντι στο Ισραήλ, όπως η Γαλλία, η Ισπανία ή το Βέλγιο, αλλά επεκτείνεται και σε κράτη που μέχρι πρότινος θεωρούνταν στενοί εταίροι, όπως η Γερμανία και η Ιταλία. Το πρόβλημα, όπως τονίζει, δεν είναι πλέον η αδυναμία «εξήγησης της ισραηλινής θέσης», αλλά οι ίδιες οι επιλογές που ενισχύουν τη διπλωματική απομόνωση και υπονομεύουν την ευρωπαϊκή στήριξη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αντιπαράθεση που προκάλεσε ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς, όταν απάντησε με οξύ τρόπο στις γερμανικές επικρίσεις για την επέκταση των εποικισμών. Η στάση αυτή, σύμφωνα με τον Άιχνερ, δεν επιβάρυνε μόνο τις σχέσεις με το Βερολίνο, αλλά προκάλεσε και δημόσια δυσφορία ακόμη και εντός της ισραηλινής διπλωματίας, με τον πρέσβη στο Βερολίνο να αποστασιοποιείται ανοιχτά. Παράλληλα, η απόφαση της Ιταλίας να αναστείλει διμερή συμφωνία ασφάλειας με το Ισραήλ ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι η χώρα χάνει όχι μόνο επικριτές, αλλά και παραδοσιακούς συμμάχους, ακόμη και στον πυρήνα της ευρωπαϊκής δεξιάς.

• Την ίδια στιγμή, η εικόνα δεν είναι καλύτερη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε ανάλυσή της στην ίδια εφημερίδα (Yedioth Ahronoth), η Τσίπι Σμιλοβίτς επισημαίνει ότι η φθορά της ισραηλινής εικόνας στην αμερικανική κοινωνία αποτελεί αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας διαδικασίας, που εκτείνεται σε περίπου δύο δεκαετίες. Επικαλούμενη στοιχεία από το Pew Research Center, αναφέρει ότι ένα σημαντικό ποσοστό Αμερικανών πολιτών διατηρεί πλέον αρνητική άποψη για το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένου ενός αξιοσημείωτου τμήματος των Ρεπουμπλικάνων.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η μεταστροφή των νεότερων ηλικιακών ομάδων, όπου η αρνητική στάση εμφανίζεται ενισχυμένη. Αυτό σημαίνει ότι η φθορά δεν περιορίζεται στους Δημοκρατικούς ή στους φιλελεύθερους κύκλους, αλλά επεκτείνεται σε ένα ευρύτερο κοινωνικό φάσμα, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη μέχρι πρότινος δεδομένη διακομματική στήριξη προς το Ισραήλ – έναν από τους βασικούς πυλώνες της σχέσης του με τις ΗΠΑ.

Η ίδια αποδίδει σημαντικό μέρος της ευθύνης στον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, κατηγορώντας τον ότι συνέβαλε στη διάρρηξη αυτής της συναίνεσης, επιλέγοντας να ευθυγραμμιστεί με πιο ακραίες πολιτικές τάσεις και ηγεσίες, όπως εκείνη του Ντόναλντ Τραμπ. Αν και αυτή η στρατηγική απέφερε πρόσκαιρα οφέλη, εντούτοις, κατά την άποψή της, κατέστησε το Ισραήλ εξαρτώμενο από εύθραυστους πολιτικούς συσχετισμούς αντί για σταθερές θεσμικές σχέσεις.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η κρίση δεν μπορεί να αποδοθεί απλώς σε επικοινωνιακές αστοχίες ή σε ελλιπή δημόσια διπλωματία. Αντίθετα, οι εικόνες από τη Γάζα, τον Λίβανο και τη Δυτική Όχθη διαμορφώνουν μια πραγματικότητα που επηρεάζει άμεσα τη διεθνή κοινή γνώμη, περιορίζοντας τη δυνατότητα του Ισραήλ να διατηρήσει την παλαιότερη θετική του εικόνα στη Δύση.

• Από μια πιο βαθιά, ιδεολογική σκοπιά, ο Νταν Πέρι, γράφοντας στην εφημερίδα Maariv, επιχειρεί να ερμηνεύσει τις ρίζες της κρίσης. Υποστηρίζει ότι ορισμένα ιστορικά διδάγματα που υιοθετήθηκαν μετά το Ολοκαύτωμα —όπως η πεποίθηση ότι η χώρα δεν μπορεί να βασιστεί σε κανέναν άλλο, ότι δεν οφείλει να απολογείται και ότι δεν χρειάζεται να εξηγεί τις πράξεις της— έχουν εξελιχθεί σε μια πολιτική φιλοσοφία που ενισχύει τη διεθνή απομόνωση.

Κατά τον Πέρι, αυτή η νοοτροπία οδηγεί σε συγκρουσιακή στάση απέναντι στη διεθνή κοινότητα και υπονομεύει τόσο την ηθική όσο και την πολιτική βάση του κράτους. Επισημαίνει ότι το Ισραήλ, ως μικρό κράτος με οικονομία που εξαρτάται από τις εξαγωγές και τη διεθνή συνεργασία, δεν έχει την πολυτέλεια της απομόνωσης. Αντιθέτως, η απομάκρυνση από τους εταίρους του μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή γεωπολιτική αποδυνάμωση.

Επιπλέον, ασκεί κριτική στον τρόπο με τον οποίο το Ισραήλ επικοινωνεί με τον έξω κόσμο, τονίζοντας ότι τα μηνύματά του απευθύνονται ολοένα και περισσότερο στο εσωτερικό ακροατήριο, ενώ έχει σχεδόν εγκαταλείψει την προσπάθεια πειθούς της διεθνούς κοινής γνώμης. Η υποτίμηση της Ευρώπης, παρά το γεγονός ότι αποτελεί βασικό εμπορικό εταίρο, και η υπερβολική εστίαση σε μεμονωμένες πολιτικές προσωπικότητες, θεωρούνται ενδεικτικά μιας στρατηγικής που ενισχύει τη διπλωματική αποξένωση.

• Συνολικά, οι τρεις αυτές παρεμβάσεις συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι το Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπο με μια ευρύτερη κρίση διεθνών σχέσεων, η οποία υπερβαίνει την επικοινωνιακή διάσταση και αγγίζει τον ίδιο τον προσανατολισμό της εξωτερικής του πολιτικής. Η απώλεια συμμάχων στην Ευρώπη, η σταδιακή φθορά της στήριξης στις ΗΠΑ και η εσωτερική ιδεολογική στροφή προς μια πιο συγκρουσιακή γραμμή συνθέτουν μια εικόνα αυξανόμενης απομόνωσης.

Υπό αυτό το πρίσμα, η συζήτηση που διεξάγεται εντός του Ισραήλ δεν αποτελεί απλώς μια καταγραφή προβλημάτων, αλλά μια σαφή προειδοποίηση για τις συνέπειες των σημερινών επιλογών. Η πορεία προς τη διπλωματική αποξένωση δεν παρουσιάζεται ως αναπόφευκτη, αλλά ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών αποφάσεων, οι οποίες, αν δεν αναθεωρηθούν, ενδέχεται να μεταβάλουν ριζικά τη θέση της χώρας στο δυτικό σύστημα συμμαχιών.

Οι υπουργοί Εξωτερικών από τις τρεις περιφερειακές δυνάμεις προσγειώθηκαν στο αεροδρόμιο του Ισλαμαμπάντ για τις συνομιλίες, καθώς το Ιράν προειδοποίησε τις ΗΠΑ να μην εξαπολύσουν χερσαία επίθεση και οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου εκτοξεύτηκαν εν μέσω συνεχιζόμενων συγκρούσεων μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ.

Οι χώρες που συναντώνται στο Πακιστάν έχουν υποβάλει προτάσεις στην Ουάσινγκτον σχετικά με τη θαλάσσια κυκλοφορία και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, δήλωσαν στο Reuters πέντε πηγές που γνωρίζουν το θέμα, στο πλαίσιο ευρύτερων προσπαθειών για τη σταθεροποίηση των ροών πλοίων.

Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διερχόταν καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά το Ιράν ουσιαστικά απέκλεισε τις ροές των πλοίων από εκεί ως απάντηση στις αμερικανοϊσραηλινές αεροπορικές επιθέσεις που ξεκίνησαν πριν από ένα μήνα.

Προτάσεις για το άνοιγμα του Ορμούζ

Το Πακιστάν, το οποίο όπως και η Τουρκία συνορεύει με το Ιράν, έχει αξιοποιήσει τους στενούς δεσμούς του τόσο με την Τεχεράνη όσο και με την Ουάσινγκτον για να αναδειχθεί βασικός διπλωματικός δίαυλος στη σύγκρουση, ενώ η Άγκυρα και το Κάιρο έχουν επίσης διαδραματίσει ρόλο.

JUST IN: 🇮🇳 Two LPG tankers headed to India pass through Strait of Hormuz safely. pic.twitter.com/nTYt29w2s4

— BRICS News (@BRICSinfo) March 29, 2026

Πηγή από το Πακιστάν δήλωσε ότι προτάσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από την Αίγυπτο, είχαν διαβιβαστεί στον Λευκό Οίκο από το Πακιστάν πριν από τη σημερινή συνάντηση και περιελάμβαναν τέλη τύπου Διώρυγας του Σουέζ. Δύο άλλες πακιστανικές πηγές ανέφεραν ότι η Τουρκία, η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία θα μπορούσαν να σχηματίσουν μια κοινοπραξία για τη διαχείριση των ροών πετρελαίου μέσω της πλωτής οδού και ζήτησαν από το Πακιστάν να συμμετάσχει.

Η πρόταση για μια κοινοπραξία διαχείρισης έχει συζητηθεί με τις ΗΠΑ και το Ιράν, ανέφεραν οι πηγές. Η πρώτη πακιστανική πηγή ανέφερε ότι ο αρχηγός του στρατού της χώρας, Ασίμ Μουνίρ, βρίσκεται σε τακτική επαφή με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς.

Τα υπουργεία Εξωτερικών της Αιγύπτου και του Πακιστάν δεν απάντησαν σε αίτημα για σχολιασμό. Το γραφείο Τύπου της σαουδαραβικής κυβέρνησης και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησαν αμέσως σε αίτημα σχολιασμού.

Egypt is set to import at least 1 million barrels a month of Libyan oil to compensate for a halt in Kuwaiti crude supplies caused by the effective closure of the Strait of Hormuz. https://t.co/TPVEvqcNih

— Bloomberg (@business) March 29, 2026

Μια τουρκική διπλωματική πηγή ανέφερε ότι προτεραιότητα της Άγκυρας είναι η διασφάλιση εκεχειρίας.

«Η διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης των πλοίων θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως σημαντικό μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης σε αυτό το θέμα», δήλωσε το πρόσωπο αυτό, ζητώντας να μην κατονομαστεί.

Νωρίτερα σήμερα, ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν Ισάκ Νταρ είχε ξεχωριστές κατ’ ιδίαν συναντήσεις με τους Τούρκους και Αιγύπτιους ομολόγους του, τονίζοντάς τους τον διάλογο και τη διαρκή διπλωματική εμπλοκή, ανέφερε το υπουργείο Εξωτερικών.

Ξεχωριστά, ο Νταρ ανέφερε σε μια ανάρτηση στο X ότι το Ιράν συμφώνησε να επιτρέψει σε 20 ακόμη πλοία με πακιστανική σημαία να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ.

Έχοντας βομβαρδιστεί δύο φορές από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη οι συνομιλίες, η Τεχεράνη θα δυσκολευτεί να εμπιστευτεί την Ουάσινγκτον, σύμφωνα με τον Σανάμ Βακίλ, διευθυντή του προγράμματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής στο Chatham House.

«Οι Ιρανοί, θα είναι εξαιρετικά επιφυλακτικοί», δήλωσε ο Βακίλ στο CNNi.

Το Ιράν θα θέλει «αξιόπιστες διαβεβαιώσεις» ότι δεν θα δεχθεί επίθεση ούτε από τις ΗΠΑ ούτε από το Ισραήλ, πρόσθεσε.

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, έχει δηλώσει ότι στους όρους του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου παριλαμβάνεται αποζημίωση για τις καταστροφές. Το Ιράν έχει επίσης δηλώσει ότι δεν θα παραιτηθεί από τα πυραυλικά και μη επανδρωμένα οπλοστάσια ή τη βιομηχανία του, τα οποία ο Τραμπ είχε δεσμευτεί να καταστρέψει.

Εκμετάλλευση της ελπίδας για διπλωματία

Όπως αναφέρει το CNNi επικαλούμενο τουρκική διπλωματική πηγή, κάποιοι εκμεταλλεύονται τις αμυδρές προοπτικές για διπλωματία. Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, έχει μιλήσει με το Ιράν και την Αίγυπτο, καθώς και με τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, για τον τερματισμό του πολέμου.

Εν τω μεταξύ, το Πακιστάν δηλώνει «έτοιμο να φιλοξενήσει συνομιλίες» μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Πηγές δήλωσαν στο CNNi ότι ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς θα μπορούσε να παραστεί στις προτεινόμενες συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ αυτή την εβδομάδα.

Ωστόσο, το Ισραήλ δεν δείχνει πολλά σημάδια ότι θέλει να τερματίσει τον πόλεμο – είτε εναντίον του Ιράν είτε εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Μια ισραηλινή πηγή δήλωσε ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν δεν είναι «απτή αυτή τη στιγμή».

«Οι επιθέσεις στο Ιράν και τα πλήγματα από πυραύλους και drone- καμικάζι (από την Τεχεράνη) σε γειτονικές χώρες του Κόλπου έχουν τροφοδοτήσει την αστάθεια», δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος.

«Μέσω της διπλωματίας με στόχο την ειρήνη, κάνουμε εντατικές προσπάθειες για την επίλυση ζητημάτων στο διαπραγματευτικό τραπέζι», συμπλήρωσε.

Σήμερα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, συνάντησε τον ειδικό απεσταλμένο της Ουάσινγκτον για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, σύμφωνα με πληροφορίες του Guardian. Επίσης, συνομίλησε με τη Βρετανίδα ομόλογό του, Ιβέτ Κούπερ.

Στο Λονδίνο καταγράφεται σπάνια σύμπλευση από κυβέρνηση και αντιπολίτευση: από την ηγεσία των Συντηρητικών έως τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες και το Reform, ακόμη και φωνές που θεωρούνται πολιτικά κοντινές στον Τραμπ απορρίπτουν τη λογική της κίνησης.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, προαναγγέλλει δασμό 10% “σε οποιαδήποτε και όλα τα αγαθά” που εξάγονται στις ΗΠΑ από το Ηνωμένο Βασίλειο, με έναρξη την 1η Φεβρουαρίου 2026 και κλιμάκωση στο 25% από την 1η Ιουνίου 2026, εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία για το ζήτημα της Γροιλανδίας. Το ίδιο πλαίσιο αφορά και σειρά ευρωπαϊκών χωρών.

Η Ντάουνινγκ Στριτ απάντησε σε υψηλούς τόνους. Ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαρακτηρίζει την απειλή δασμών προς συμμάχους «εντελώς λάθος» και επαναλαμβάνει ότι η Γροιλανδία αποτελεί μέρος του Βασιλείου της Δανίας, με το μέλλον της να αφορά τους Γροιλανδούς και τους Δανούς. Παράλληλα, συνδέει την Αρκτική με τη συλλογική ασφάλεια του ΝΑΤΟ και προαναγγέλλει ότι το Λονδίνο θα θέσει το θέμα απευθείας στην αμερικανική κυβέρνηση.

Διακομματική συσπείρωση: ”όχι στους δασμούς”

Στο εσωτερικό της Βρετανίας η αντίδραση είναι αξιοσημείωτα ομοιόμορφη. Η ηγέτιδα των Συντηρητικών, Κέμι Μπάντενοκ, καταδικάζει την απόφαση ως «εντελώς λάθος» και επισημαίνει το κόστος για επιχειρήσεις και καταναλωτές. Ο ηγέτης των Φιλελευθέρων Δημοκρατών, Εντ Ντέιβι, κάνει λόγο για «τιμωρία» εις βάρος του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ ο επικεφαλής του Reform, Νάιτζελ Φάρατζ, δηλώνει ότι οι δασμοί «θα πλήξουν» τη χώρα – μια τοποθέτηση που ξεχωρίζει, δεδομένης της φιλικά προσκείμενης σχέσης του με τον Τραμπ.

Η πρωτοφανής σύγκλιση ενισχύει το επιχείρημα της κυβέρνησης ότι το ζήτημα δεν αντιμετωπίζεται ως τυπική εμπορική διαφορά, αλλά ως εργαλειοποίηση του εμπορίου για γεωπολιτικό στόχο, με άμεσες συνέπειες στη συνοχή της Δύσης και στη λειτουργία των συμμαχιών.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Daily Mail, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ φέρεται να δέχεται πιέσεις να ακυρώσει την επίσημη επίσκεψη του βασιλιά Καρόλου στις Ηνωμένες Πολιτείες, που –όπως αναφέρεται– είναι προγραμματισμένη για την άνοιξη, ως απάντηση στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία και την επιβολή δασμών.

Την ίδια ώρα, η υπουργός Πολιτισμού Λίζα Νάντι, μιλώντας το πρωί σε εκπομπή του BBC, τόνισε ότι η Γροιλανδία «δεν είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης», υπογραμμίζοντας πως το ζήτημα αφορά τη διεθνή τάξη και όχι διμερείς συναλλαγές.

Η Κίνα αναμένεται να μειώσει τους δασμούς στο καναδικό έλαιο κανόλας από 85% σε 15% έως την 1η Μαρτίου, ενώ η Οτάβα συμφώνησε να φορολογήσει τα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα με τον συντελεστή του πλέον ευνοούμενου έθνους, 6,1%, δήλωσε ο Κάρνι στους δημοσιογράφους.

Ο Σι χαιρέτισε τη νέα τροπή στις διμερείς σχέσεις, μετά από χρόνια τεταμένων σχέσεων και αντιπαραθέσεων, η οποια αποτελεί επίσης νίκη για τον Κάρνι, τον πρώτο Καναδό ηγέτη που επισκέπτεται την Κίνα εδώ και σχεδόν μια δεκαετία.

Ο Καναδός ηγέτης προσπαθεί να διαφοροποιήσει το καναδικό εμπόριο μακριά από τις ΗΠΑ, τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της χώρας του, μετά την αβεβαιότητα που προκαλείται από τους δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ. Η συμφωνία θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε περισσότερες κινεζικές επενδύσεις στον Καναδά, στην «πίσω πόρτα» δηλαδή της Αμερικής.

Ο ίδιος ο Κάρνι φάνηκε να υπαινίσσεται ότι αυτό ήταν αποτέλεσμα των δασμών του Τραμπ, οι οποίοι έχουν πλέον ωθήσει έναν από τους βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ προς τον μεγαλύτερο αντίπαλό του. Δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η σχέση του Καναδά με την Κίνα ήταν πιο «προβλέψιμη» τον τελευταίο μήνα και ότι θεώρησε τις συνομιλίες με το Πεκίνο «ρεαλιστικές και σεβαστές».

Ξεκαθάρισε επίσης ότι η Οτάβα δεν συμφωνεί με το Πεκίνο σε όλα, προσθέτοντας ότι στις συζητήσεις του με τον Σι κατέστησε σαφείς τις «κόκκινες γραμμές» του Καναδά, συμπεριλαμβανομένων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των ανησυχιών για παρεμβάσεις στις εκλογές και της ανάγκης για «προστατευτικά κιγκλιδώματα».

Οι παρατηρητές πιστεύουν ότι η επίσκεψη του Κάρνι θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα για άλλες χώρες σε όλο τον κόσμο που επίσης αισθάνονται τον πόνο από τους δασμούς της Ουάσινγκτον. Αντιθέτως, ο Σι προσπαθεί να δείξει ότι η Κίνα είναι ένας σταθερός παγκόσμιος εταίρος και έχει ενθαρρύνει πιο ρεαλιστικούς δεσμούς – σύμφωνα με τα λόγια του Πεκίνου, σε μία πραγματικότητα «win-win» για όλους.

Ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας και ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας έχουν επισκεφθεί και οι δύο το Πεκίνο τις τελευταίες εβδομάδες. Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου αναμένεται να το επισκεφθεί σύντομα, όπως επίσης και ο Γερμανός Καγκελάριος. Ο Κάρνι είπε ότι «ο κόσμος έχει αλλάξει δραματικά» και ο τρόπος με τον οποίο ο Καναδάς τοποθετείται «θα διαμορφώσει το μέλλον μας για τις επόμενες δεκαετίες», πρόσθεσε.

Νωρίτερα κατά την τριήμερη επίσκεψή του, είχε δηλώσει ότι η εταιρική σχέση Καναδά-Κίνας προετοιμάζει τις δύο χώρες για μια «νέα παγκόσμια τάξη». Αργότερα πρόσθεσε ότι το πολυμερές σύστημα είχε «διαβρωθεί, για να χρησιμοποιήσουμε έναν ευγενικό όρο, ή υπονομευτεί».

Καθώς οι κινεζικές και καναδικές αντιπροσωπείες κάθισαν στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού την Παρασκευή, ο Σι δήλωσε: «Η υγιής και σταθερή ανάπτυξη των σχέσεων Κίνας-Καναδά ευνοεί την παγκόσμια ειρήνη, τη σταθερότητα, την ανάπτυξη και την ευημερία».

Οι δασμοί αποτελούσαν βασικό σημείο τριβής μεταξύ των δύο πλευρών. Το 2024, ο Καναδάς επέβαλε δασμούς 100% στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, ακολουθώντας παρόμοιους περιορισμούς των ΗΠΑ. Πέρυσι, το Πεκίνο ανταπέδωσε με δασμούς σε καναδικά γεωργικά και διατροφικά προϊόντα αξίας άνω των 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, όπως σπόρους και λάδι κανόλας. Ως αποτέλεσμα, οι κινεζικές εισαγωγές καναδικών προϊόντων μειώθηκαν κατά 10% το 2025.

Η Κίνα είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Καναδά, καταγράφοντας περισσότερα από 85 δισεκατομμύρια δολάρια σε διμερές εμπόριο εμπορευμάτων το 2024. Οι οικονομικοί δεσμοί με την Κίνα αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τον Κάρνι, ο οποίος δήλωσε πριν από την επίσκεψή του ότι ο Καναδάς επικεντρώνεται στην οικοδόμηση μιας «πιο ανταγωνιστικής, βιώσιμης και ανεξάρτητης οικονομίας» ενόψει της «παγκόσμιας αναστάτωσης του εμπορίου».

Ο τελευταίος Καναδός πρωθυπουργός που επισκέφθηκε την Κίνα ήταν ο Τζάστιν Τριντό, ο οποίος συναντήθηκε με τον Σι στο Πεκίνο το 2017.

Η Γροιλανδία αποτελεί αυτοδιοικούμενο τμήμα της Δανίας, η οποία είναι πλήρες μέλος τόσο της Ευρωπαϊκή Ένωσης όσο και του ΝΑΤΟ. Αν και το αρκτικό νησί δεν ανήκει θεσμικά στην ΕΕ, καλύπτεται από τις εγγυήσεις συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας μέσω της δανικής συμμετοχής, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε αμερικανική κίνηση εξαιρετικά ευαίσθητη.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν μέχρι στιγμής υπερασπιστεί με σαφήνεια την κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης της Γροιλανδίας και της Δανίας. Ωστόσο, απουσιάζει μια ξεκάθαρη κοινή στρατηγική για το πώς μπορεί να αποτραπεί ο Τραμπ – ή πώς θα πρέπει να αντιδράσουν ΕΕ και ΝΑΤΟ σε περίπτωση που οι απειλές μετατραπούν σε πράξη.

Σύμφωνα με ανάλυση του Guardian, τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι κινούνται σε τέσσερις βασικούς άξονες:

Ο δρόμος της διπλωματίας

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται να συναντηθεί με τους ομολόγους του από τη Δανία και τη Γροιλανδία, ενώ ήδη ο Δανός πρέσβης στην Ουάσιγκτον και ο εκπρόσωπος της Γροιλανδίας έχουν ξεκινήσει συντονισμένες επαφές με μέλη του Κογκρέσου.

Στόχος των διπλωματικών πρωτοβουλιών είναι να απαντηθούν οι αμερικανικές ανησυχίες για την ασφάλεια, υπενθυμίζοντας ότι η αμερικανο-δανική αμυντική συμφωνία του 1951, η οποία επικαιροποιήθηκε το 2004, επιτρέπει ήδη σημαντική επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο νησί, ακόμη και με νέες βάσεις.

Παράλληλα, όπως έχει τονίσει η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν, μια επίθεση των ΗΠΑ κατά της Γροιλανδίας θα ισοδυναμούσε με «το τέλος του ΝΑΤΟ», καθώς θα σήμαινε σύγκρουση μεταξύ συμμάχων.

Οικονομικές κυρώσεις

Θεωρητικά, η ΕΕ διαθέτει τεράστια οικονομική ισχύ ως αγορά 450 εκατομμυρίων πολιτών. Θα μπορούσε να απειλήσει με αντίποινα, από εμπορικούς δασμούς έως την ενεργοποίηση του λεγόμενου «εργαλείου κατά του εξαναγκασμού», γνωστού και ως «εμπορικό μπαζούκα».

Το εργαλείο αυτό θα επέτρεπε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποκλείσει αμερικανικά προϊόντα και υπηρεσίες, να παγώσει επενδύσεις ή να αφαιρέσει δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Ωστόσο, η εφαρμογή του απαιτεί πολιτική συναίνεση των κρατών-μελών, κάτι που μέχρι στιγμής θεωρείται απίθανο, καθώς πολλές κυβερνήσεις φοβούνται οικονομικό αντίκτυπο και ρήξη με την Ουάσιγκτον, ειδικά εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία.

Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η Ευρώπη παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τις αμερικανικές τεχνολογικές και αμυντικές υποδομές, γεγονός που περιορίζει την αξιοπιστία μιας τέτοιας απειλής.

Επενδύσεις στη Γροιλανδία

Η οικονομία της Γροιλανδίας στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις ετήσιες επιδοτήσεις της Δανίας, ύψους περίπου 530 εκατ. ευρώ, που καλύπτουν σχεδόν το μισό του δημόσιου προϋπολογισμού του νησιού.

Απέναντι στις υποσχέσεις Τραμπ για «επενδύσεις δισεκατομμυρίων», η ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, ώστε να περιοριστεί η οικονομική επιρροή των ΗΠΑ. Πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει ακόμη και διπλασιασμό της ευρωπαϊκής στήριξης, φέρνοντάς την στο επίπεδο των δανικών επιχορηγήσεων.

Παρά τα αμερικανικά κεφάλαια, πολλοί Γροιλανδοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στις ΗΠΑ, φοβούμενοι απώλεια του σκανδιναβικού μοντέλου κοινωνικής πρόνοιας, ειδικά σε ένα μελλοντικό σενάριο ανεξαρτησίας.

Αποστολή στρατευμάτων

Το πιο δραστικό –και αμφιλεγόμενο– σενάριο αφορά την ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία, σε συμφωνία με την Κοπεγχάγη και το Νουούκ. Αναλυτές του think tank Bruegel υποστηρίζουν ότι η ΕΕ οφείλει να προστατεύσει το νησί από «αμερικανικό επεκτατισμό», ενεργοποιώντας την ικανότητα ταχείας ανάπτυξης δυνάμεων της Ένωσης.

Πρόκειται για έναν μηχανισμό που επιτρέπει την αποστολή έως και 5.000 στρατιωτών υπό ενιαία ευρωπαϊκή διοίκηση. Αν και μια τέτοια κίνηση δεν θα απέτρεπε από μόνη της μια αμερικανική προσάρτηση, θα καθιστούσε το εγχείρημα πολιτικά και θεσμικά εξαιρετικά δαπανηρό για τις ΗΠΑ.

Ήδη, κυβερνητικοί αξιωματούχοι σε χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρωπαϊκής αποτροπής, ενώ ο Γερμανός ευρωβουλευτής Σεργκέι Λαγοντίνσκι προειδοποίησε ότι μια αμερικανική στρατιωτική κίνηση κατά ευρωπαϊκού εδάφους θα είχε καταστροφικές συνέπειες για τη διεθνή αξιοπιστία των ΗΠΑ.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν όλα αυτά αρκούν για να κάνουν τον Τραμπ να το σκεφτεί δεύτερη φορά – ή αν η Γροιλανδία θα εξελιχθεί στο επόμενο μεγάλο τεστ συνοχής για τη Δύση.

Σύμφωνα με Παλαιστίνιους αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters, ο Τραμπ έβαλε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου μετά από συνάντηση στον Λευκό Οίκο, να ζητήσει από τον πρωθυπουργό του Κατάρ συγγνώμη για την ισραηλινή αεροπορική επίθεση στη Ντόχα, που στόχευε στελέχη της Χαμάς, μεταξύ αυτών και τον διαπραγματευτή Χαλίλ αλ-Χάγια.

Η διαχείριση της κρίσης αυτής —και το γεγονός ότι ο Τραμπ απαίτησε δημόσια να μη συμβούν ξανά παρόμοιες επιθέσεις— ενίσχυσε την εμπιστοσύνη της Χαμάς ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είναι διατεθειμένος να «σταθεί απέναντι» στο Ισραήλ και να προωθήσει μια εκεχειρία που θα αντέξει.

Η ριψοκίνδυνη απόφαση

Με τη νέα εκεχειρία που συνήφθη την Τετάρτη υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, η Χαμάς συμφώνησε να απελευθερώσει τους ομήρους της χωρίς αντάλλαγμα την πλήρη αποχώρηση του ισραηλινού στρατού. Παλαιστίνιοι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι πρόκειται για ένα επικίνδυνο στοίχημα, το οποίο βασίζεται στην υπόθεση ότι ο Τραμπ έχει επενδύσει πολιτικά τόσο πολύ στη συμφωνία, ώστε δεν θα επιτρέψει την αποτυχία της.

Οι ηγέτες της Χαμάς γνωρίζουν, ωστόσο, ότι το ρίσκο είναι τεράστιο: αν το Ισραήλ επαναλάβει τις επιχειρήσεις του μετά την απελευθέρωση των ομήρων, όπως συνέβη μετά την εκεχειρία του Ιανουαρίου, η απόφαση θα αποδειχθεί ολέθρια.

Παρά τις ανησυχίες, η παρουσία ανώτερων συμβούλων του Τραμπ, όπως ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και περιφερειακών δυνάμεων όπως το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Τουρκία, στις διαπραγματεύσεις του Σαρμ ελ-Σέιχ καθησύχασε την οργάνωση. Ο Τραμπ τηλεφώνησε τρεις φορές κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, επιδεικνύοντας προσωπικό ενδιαφέρον.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε το τέλος ενός πολέμου που δεν είχε τελειώσει

Σε αντίθεση με το κλασικό διπλωματικό εγχειρίδιο -όπου οι τεχνοκράτες εργάζονται αθόρυβα στα παρασκήνια και οι ηγέτες εμφανίζονται μόνο στο τέλος για τη φωτογραφία της συμφωνίας -ο Τραμπ έκανε την διαδικασία …ανάποδα.

Όταν οι μεσολαβητές στο Σαρμ Ελ Σέιχ της Αιγύπτου εξακολουθούσαν να παζαρεύουν χάρτες, λίστες κρατουμένων και γραμμές αποχώρησης στρατευμάτων, εκείνος δήλωνε ήδη από τον Λευκό Οίκο ότι ο πόλεμος είχε τελειώσει, ενώ στην πραγματικότητα αυτό δεν ίσχυε απόλυτα, αναφέρει το αμερικανικό ΜΜΕ.

Trump’s announcement that he ended the two-year war in Gaza rested on an unorthodox strategy of declaring victory first and forcing others to fill in the details and make it a reality https://t.co/XFdigdjnfb

— The Wall Street Journal (@WSJ) October 10, 2025

Το «τέχνασμα» του Τραμπ βασίστηκε στην αρχή ότι κανείς δεν θα τολμούσε να διαψεύσει δημόσια τον Αμερικανό πρόεδρο και να πάει κόντρα. Ούτε η Χαμάς, ούτε το Ισραήλ, ούτε οι Άραβες μεσολαβητές. Ο ίδιος στοιχημάτισε ότι η αναπόφευκτη πίεση της δημοσιότητας θα ανάγκαζε όλους να κινηθούν προς τη συμφωνία, ώστε να μη φανεί κανείς ως ο παράγοντας της συνέχισης του πολέμου.

Καμία γραπτή εγγύηση

Η συμφωνία, που τέθηκε σε ισχύ την Παρασκευή, δεν περιλαμβάνει γραπτές εγγυήσεις ή ρήτρες επιβολής. Η Χαμάς αποδέχθηκε προφορικές διαβεβαιώσεις από τις ΗΠΑ, την Αίγυπτο, το Κατάρ και την Τουρκία ότι ο Τραμπ θα επιβλέψει την εφαρμογή της και δεν θα επιτρέψει στο Ισραήλ να ξαναρχίσει τις επιχειρήσεις μετά την απελευθέρωση των ομήρων.

«Για εμάς, αυτή η συμφωνία σημαίνει το τέλος του πολέμου», δήλωσε ανώτατο στέλεχος της Χαμάς. Ωστόσο, πολλοί μέσα στην οργάνωση φοβούνται ότι η κίνηση μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ, καθώς το Ισραήλ θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί την αδυναμία της Χαμάς μετά την απελευθέρωση των κρατουμένων.

Η δυσπιστία της Χαμάς πηγάζει από το προηγούμενο του Ιανουαρίου, όταν, κατά τη διάρκεια μιας φάσης ανταλλαγής ομήρων, ο Τραμπ απαίτησε αιφνιδίως την άμεση απελευθέρωση όλων, απειλώντας να «αφήσει την κόλαση να ξεσπάσει» αν η Χαμάς δεν συμμορφωνόταν. Το αποτέλεσμα ήταν η κατάρρευση της συμφωνίας και η αναζωπύρωση των συγκρούσεων, που στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 16.000 Παλαιστίνιους, σύμφωνα με τις αρχές της Γάζας.

Παρά το παρελθόν αυτό, οι φετινές συνθήκες μοιάζουν διαφορετικές. Όπως σημειώνει Παλαιστίνιος αξιωματούχος, «οι Ισραηλινοί ήρθαν με διάθεση να βρεθεί λύση, ενώ η πίεση από τις ΗΠΑ, το Κατάρ, την Αίγυπτο και την Τουρκία φαίνεται να αποδίδει».

Ο ρόλος του Κατάρ και της Τουρκίας

Οι διαπραγματεύσεις είχαν βαλτώσει μέχρι την Τρίτη, καθώς Ισραήλ και Χαμάς δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν στον ρυθμό και την έκταση της αποχώρησης των ισραηλινών δυνάμεων. Η κατάσταση ξεμπλόκαρε όταν ο Πρωθυπουργός του Κατάρ Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι ταξίδεψε προσωπικά στο Σαρμ ελ-Σέιχ, ενώ ο Τούρκος επικεφαλής της ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν συμμετείχε ενεργά, αξιοποιώντας τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Χαμάς.

Ο Καλίν είχε προηγουμένως συναντηθεί με τον Τραμπ, μετά από αίτημα του Αμερικανού προέδρου προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να συμβάλει στην πίεση προς τη Χαμάς, ώστε να δεχθεί το σχέδιο.

Το αμερικανικό σχέδιο 20 σημείων, που ο Τραμπ παρουσίασε στις 29 Σεπτεμβρίου, προβλέπει σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και ανταλλαγή ομήρων με Παλαιστίνιους κρατουμένους, αλλά δεν θέτει ακόμη ζήτημα παλαιστινιακού κράτους. Το αίτημα να αφοπλιστεί η Χαμάς παραπέμφθηκε για μεταγενέστερη φάση.

Pro-Palestine protests take place in London after the ceasefire between Hamas and Israel in Gaza went into effect.

LIVE updates: https://t.co/hngcyGzWxC pic.twitter.com/FOHfdJdHuL

— Al Jazeera English (@AJEnglish) October 11, 2025

Η συμφωνία αφήνει έτσι και τις δύο πλευρές χωρίς πλήρη ικανοποίηση: το Ισραήλ διατηρεί στρατιωτική παρουσία στη μισή Γάζα, ενώ η Χαμάς εξακολουθεί να υπάρχει ως οργάνωση. Αυτή η «ισορροπία ατελειών», σύμφωνα με Αμερικανούς αναλυτές, ενδέχεται να διευκολύνει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.

”Θεατρικός αλλά αποτελεσματικός”

Αναλυτές εκτιμούν ότι η προσωπική εμπλοκή του Τραμπ έπαιξε καθοριστικό ρόλο. Ο Παλαιστίνιος αξιωματούχος στη Γάζα υπενθυμίζει την εντολή του Προέδρου των ΗΠΑ προς το Ισραήλ και το Ιράν να σταματήσουν τις εχθροπραξίες τον Ιούνιο, κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου, όταν ο Τραμπ έγραψε δημόσια στο Truth Social:«Τα ισραηλινά αεροσκάφη να κάνουν στροφή και να επιστρέψουν».

«Μπορεί να είναι θεατρικός, αλλά κάνει αυτό που λέει», πρόσθεσε ο αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι αυτή η στάση έπεισε τη Χαμάς πως ο Τραμπ μπορεί να επιβάλει την τήρηση της εκεχειρίας.

Αν και τίποτα δεν είναι βέβαιο για τις επόμενες φάσεις του σχεδίου, η τρέχουσα εκεχειρία φαίνεται να έχει ισχυρή διεθνή στήριξη. Ο Αιγύπτιος πρόεδρος Άμπντελ Φατάχ αλ-Σίσι έχει προσκαλέσει τον Τραμπ στο Κάιρο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να αναμένεται να ταξιδέψει στην περιοχή τις επόμενες ημέρες για να επισημοποιήσει τη συμφωνία — μια κίνηση που, σύμφωνα με διπλωμάτες, θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη σταθερότητά της.

Όπως παραδέχθηκε ένας ανώτερος αξιωματούχος της Χαμάς: «Είναι ένα στοίχημα. Ίσως αποτύχει. Αλλά αυτή τη στιγμή, πιστεύουμε ότι ο Τραμπ είναι ο μόνος που μπορεί να το κρατήσει ζωντανό».

Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα

«Αν ο Τραμπ περίμενε να λυθούν όλες οι λεπτομέρειες, θα μιλούσαμε για εβδομάδες ή και μήνες χωρίς αποτέλεσμα», σημειώνει ο πρώην Ισραηλινός πρέσβης Ντάνιελ Σεκ. «Αντί γι’ αυτό, ανακοίνωσε το αποτέλεσμα και άφησε τους άλλους να βρουν τρόπο να το κάνουν να ισχύσει», επισημαίνει στην Wall Street Journal.

Η μέθοδος αυτή απέδωσε, τουλάχιστον στην πρώτη φάση. Οι ΗΠΑ πέτυχαν την έγκριση μιας αρχικής κατάπαυσης του πυρός, με ανταλλαγή ομήρων και σταδιακή αποχώρηση ισραηλινών στρατευμάτων.

Ωστόσο, τα δυσκολότερα ζητήματα, όπως ο αφοπλισμός της Χαμάς και η εισαγωγή διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης στη Γάζα, παραμένουν ανοιχτά και εξαιρετικά ευαίσθητα, καθώς αφορούν την μεταπολεμική πορεία του παλαιστινιακού θύλακα και εκεί οι «κόκκινες γραμμές» αποτελούν πραγματικό διπλωματικό στοίχημα για όποιον επιδιώξει να τις υπερκεράσει.

Συγκεκριμένα, σε συνέντευξή του στο τουρκικό κρατικό δίκτυο TRT, ο Χακάν Φιντάν δήλωσε:

«Μετά την ανάληψη των καθηκόντων μου (ως υπουργός Εξωτερικών), είπα στους συνεργάτες μου ότι υπάρχουν τομείς που πρέπει να προωθηθούν μέσω της διπλωματίας. Δηλαδή, το ζήτημα της Παλαιστίνης, η δημιουργία ενός πλαισίου περιφερειακής ασφάλειας, η επίλυση των συγκρούσεων, η εξεύρεση νέων αγορών, η εξεύρεση νέων πηγών ενέργειας, και δεκάδες άλλα θέματα. Ένα από τα πιο σημαντικά από αυτά είναι οι ορατές και αόρατες περιοχές από τις οποίες περικυκλώνεται η Τουρκία. Οι ορατές περιοχές περικύκλωσης είναι περιοχές συμμαχιών που έχουν δημιουργηθεί εις βάρος της Τουρκίας.

Υπάρχουν περιοχές συμμαχιών που γίνεται προσπάθεια να δημιουργηθούν στη Μεσόγειο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Τις βλέπουμε και αναπτύσσουμε διπλωματικά μέτρα για αυτές. Αν δεν μπορέσεις να αναπτύξεις διπλωματικά μέτρα για συγκεκριμένα θέματα, τότε παραπέμπεις το θέμα στον στρατό σου, στα όργανα ασφαλείας, και συμβαίνουν περισσότερα πράγματα. Δηλαδή, πρέπει να λάβετε εκ των προτέρων τα διπλωματικά μέτρα που μπορείτε να λάβετε».

Σε άλλο σημείο της συνέντευξής του ο Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι υπάρχει η σχέση μεταξύ των προέδρων της Τουρκίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και Ντόναλντ Τραμπ, η οποία βρήκε πεδίο εφαρμογής στο Παλαιστινιακό και συγκεκριμένα στην εκεχειρία με τη Χαμάς. «Χθες, όπως γνωρίζετε, ο κ. Τραμπ ζήτησε να καλέσει τον πρόεδρο μας και τον κάλεσε. Επικαλούμενος τη φιλία τους, δήλωσε βέβαιος ότι ο πρόεδρος μας έχει ήδη προσφέρει κάθε δυνατή βοήθεια, αλλά τον παρακάλεσε να δείξει και πάλι το ενδιαφέρον του για το θέμα αυτό, από τη δική του πλευρά».

Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας είπε ότι έξι με επτά ώρες μετά τη συνομιλία αυτή, η Χαμάς απάντησε θετικά στο σχέδιο του Τραμπ με μια ανακοίνωση. «Τώρα, αν οι δύο ηγέτες βλέπουν ότι η συνεργασία τους είναι πραγματικά χρήσιμη τόσο για την επίλυση των προβλημάτων μεταξύ των δύο χωρών, όσο και για την προώθηση των συμφερόντων των δύο χωρών, αλλά και για την επίλυση των περιφερειακών προβλημάτων, τότε αυτή είναι μια πραγματικά αποδοτική σχέση. Πιστεύω ότι αυτή η σχέση μπορεί να οδηγήσει σε πολύ πιο επωφελή αποτελέσματα» τόνισε ο Τούρκος ΥΠΕΞ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ