Σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ σήμερα πραγματοποιήθηκε το οικονομικό κλείσιμο του διαγωνισμού για την Εγνατία Οδό, με την παραχώρηση του αυτοκινητοδρόμου στο σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-Egis να ξεκινάει τα μεσάνυχτα.

Συγκεκριμένα, τα διόδια τέλη στον οδικό άξονα που ενώνει την Ηγουμενίτσα με τους Κήπους Έβρου και τους κάθετους άξονές του, θα αναπροσαρμοστούν σε 0,04 ευρώ ανά χιλιόμετρο (συν ΦΠΑ). Παράλληλα, οι δωρεάν διελεύσεις θα ισχύουν, για χρονικό διάστημα δύο ετών, αποκλειστικά και μόνο για όσους είναι μόνιμοι κάτοικοι εντός των ορίων των γεωγραφικών περιοχών της Εγνατίας Οδού.

Οι νέες τιμές

Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξασφάλισε το ΑΠΕ-ΜΠΕ, το συνολικό κόστος διέλευσης για ένα Ι.Χ. όχημα από την Ηγουμενίτσα έως τους Κήπους Έβρου, μέσω όλων των μετωπικών σταθμών, θα διαμορφωθεί σε 30,45 ευρώ από 24,45 ευρώ σήμερα. Σημειώνεται ότι παύουν να ισχύουν τα εκπτωτικά συνδρομητικά προγράμματα της υπηρεσίας EgnatiaPass.

Αναλυτικά, οι τιμές ανά μετωπικό και πλευρικό σταθμό διοδίων θα διαμορφωθούν ως εξής:

Επενδύσεις 3,8 δισ. ευρώ

Με δεδομένο ότι σήμερα ο αυτοκινητόδρομος βρίσκεται σε ιδιαίτερα κακή κατάσταση, ο παραχωρησιούχος της Εγνατίας Οδού, το σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-Egis Projects, πρόκειται να θέσει σε ισχύ προσωρινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, κατά προτεραιότητα, στα μη αδειοδοτημένα από τη Διοικητική Αρχή Σηράγγων τούνελ με στόχο την ασφαλή διέλευση των οδηγών.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες, στις εξής σήραγγες μήκους άνω των 500 μέτρων θα «κλείνει» η μία λωρίδα κυκλοφορίας: Βασιλικού, Σ2 Μεσοβουνίου & Σ3 Γκρίκας, Νεοχωρίου, Σ1 Σέλιανης & Σ2 Παραμυθιάς, Σ1Ν Αγ. Νικολάου, Σ2 Σελλών – Αγ. Αναστασίου, Δωδώνης, Δρίσκου, Τ8 Δεματίου, Ανθοχωρίου, Βοτονοσίου, Δύο Κορυφών, Κρημνού, Καλαμιών, Ανηλίου, Μετσόβου, Κωσταράκου, Σ1 Παναγιάς, Σ2 Συρτού, Σ2 Αγναντερού & Σ3 Πριόνια, Σ4 Βελανιδιών, Σ8 Κοιλώματος, Σ9 Καρατζά, Σ1 Βενέτικου, Σ13 Πολυμύλου, Σ12, Σ11, Σ10 Βερμίου, Σ1 Βέροιας, Συμβόλου, Ιεροπηγής, Κρυσταλλοπηγής.

Παράλληλα, όλες οι σήραγγες εντάσσονται σε ειδικό καθεστώς αυξημένων και εντατικών περιπολιών με οχήματα περιπολίας αποκλειστικά και μόνο για τα παραπάνω τμήματα, ενώ ομάδες επιφυλακής πυρασφάλειας θα είναι σταθμευμένες σε ειδικές θέσεις στις εσόδους των σηράγγων έτοιμες να διαχειριστούν άμεσα κάθε συμβάν.

Όπως αναφέρουν ενημερωμένες πηγές, δεδομένου ότι οι εργασίες ανάταξης και βαριάς συντήρησης θα πραγματοποιηθούν με τον αυτοκινητόδρομο σε πλήρη λειτουργία, βασικός γνώμονας των στοχευμένων κυκλοφοριακών ρυθμίσεων είναι η μεγιστοποίηση της ασφάλειας των διελεύσεων και η μείωση, κατά το δυνατόν, της όχλησης προς τους οδηγούς.

Κατά την πρώτη πενταετία της παραχώρησης ο παραχωρησιούχος θα υλοποιήσει έργα ανάταξης και αναβάθμισης ύψους άνω των 820 εκατ. ευρώ, ενώ καθ’ όλη τη διάρκεια της παραχώρησης θα πραγματοποιήσει επιπλέον συνολικές επενδύσεις της τάξεως των 3 δισ. ευρώ.

Οι επενδύσεις αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, εκτεταμένες εργασίες αναβάθμισης σε επιλεγμένα τμήματα του άξονα, ώστε να αποκτήσουν σύγχρονη και ασφαλή διατομή με δύο λωρίδες κυκλοφορίας και Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ) ανά κατεύθυνση, καθώς και εργασίες για την κατασκευή 12 αμφίπλευρων Σταθμών Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών και 19 χώρων Προσωρινής Στάθμευσης (parking).

Παράλληλα, προβλέπεται η αντικατάσταση των παλαιού τύπου μεταλλικών στηθαίων ασφαλείας με νέα, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΝ 1317, καθώς και εκτεταμένες παρεμβάσεις στις σήραγγες του έργου για την ανάταξη των υφιστάμενων συστημάτων και την υλοποίηση πρόσθετων έργων που προκύπτουν από τις Μελέτες Ανάλυσης Κινδύνων Σηράγγων για σήραγγες μήκους άνω των 500 μέτρων. Οι σήραγγες αποτελούν κρίσιμη υποδομή με ιδιαίτερες απαιτήσεις οδικής ασφάλειας για κάθε αυτοκινητόδρομο και ιδίως για την Εγνατία Οδό, η οποία διαθέτει 73 δίδυμες σήραγγες συνολικού μήκους 100 χιλιομέτρων, σε μήκος αυτοκινητοδρόμου 500 χιλιομέτρων. Αυτό σημαίνει ότι περίπου το 7% του συνολικού μήκους του οδικού άξονα διέρχεται από σήραγγες.

Γεωργία Κριεμπάρδη

Αναλυτικά, από 1.1.2024 η αύξηση στις τιμές είναι 7,6% – 7,7%, ενώ κυβέρνηση και επιχειρηματικοί όμιλοι συμφώνησαν η προσαύξηση του 2023 (12%), που δεν εισπράχθηκε, να μοιραστεί σε τρεις δόσεις έως το 2026 και οι έμποροι των δρόμων να απορροφήσουν ένα μέρος αυτής. Για το 2023 ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 1,65% σε σχέση με το 2022.

• Σε αυτήν την αύξηση θα προστεθεί το ήμισυ της αύξησης από το 2021 στο 2022, που ήταν 12%, δηλαδή 6%. Έτσι προκύπτει η αύξηση κοντά στο 8%. Όπως προανήγγειλαν εταιρείες και κυβέρνηση, οι αυξήσεις θα συνεχιστούν και το 2025 και το 2026!

Οι νέες τιμές διαμορφώνονται ως εξής:

• Για τη διαδρομή Αθήνα – Θεσσαλονίκη στα 33,55 ευρώ, από 31,35 το 2023
• Για τη διαδρομή Αθήνα – Ιωάννινα στα 41 ευρώ, από 38,25 το 2023
• Για τη διαδρομή Αθήνα – Καλαμάτα στα 15 ευρώ, από 13,95 το 2023
• Για τη διαδρομή Αθήνα – Πάτρα στα 12,6 ευρώ, από 11,8 το 2023
• Για τη διαδρομή Αθήνα – Τρίκαλα στα 19,35 ευρώ, από 17,95 το 2023

Είναι λογικοφανές η αρχή των νέων τιμών να είναι η 1^η ενός μήνα, εν προκειμένω η 1^η Ιανουαρίου. Ωστόσο, υπάρχει και κάτι ακόμα σημαντικό σ’ αυτή την ημερομηνία, που κάνει την επιλογή της να μην είναι και τόσο… τυχαία: Πρωτοχρονιά. Αυτό σημαίνει ότι η κίνηση είναι αυξημένη.

• Οι περισσότεροι εγκαταλέιπουν το κλείνον άστυ αυτές τις ημέρες, επιλέγοντας να γιορτάσουν στα χωριά τους, στα εξοχικά τους ή περιορίζονται ακόμα και σε μικρές αποδράσεις έξω από τις πόλεις.

Είδαν και βίωσαν δηλαδή τις αυξήσεις «με το καλημέρα» του νέου χρόνου. Ακόμα και οι μη παρατηρητικοί, ωστόσο, που δεν κοιτάζουν τις αποδείξεις, και ίσως δεν κατάλαβαν τις όποιες αυξήσεις, στα διόδια βρίσκονταν αυτές τις μέρες μέλη του ΚΚΕ, που μοίραζαν ενημερωτικό φυλλάδιο. Κάνοντας τη δεύτερη μέρα του χρόνου τη διαδρομή Αθήνα-Κιάτο, φυλλάδιο βρέθηκε και στα δικά μου χέρια.

Η συμφωνία κυβερνήσης-επιχειρηματικών ομίλων

Η ιδιωτικοποίηση πάντως του οδικού δικτύου της χώρας έχει κάνει τους πολίτες να βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη. Η πολιτική των συμβάσεων παραχώρησης φέρνουν ολοένα και πιο συχνά νέες αυξήσεις στις τιμές των διοδίων σε κεντρικούς άξονες της χώρας.

• Σύμφωνα με το υπάρχον πλαίσιο, το οποίο ψήφισαν και διατήρησαν οι κυβερνήσεις ΝΔ – ΠΑΣΟΚ – ΣΥΡΙΖΑ, μεγάλο μέρος των αυτοκινητόδρομων της χώρας έχει δοθεί με συμβάσεις παραχώρησης σε εταιρείες, οι οποίες έχουν την ευθύνη της λειτουργίας και συντήρησής τους.

Για παράδειγμα, η σύμβαση παραχώρησης της Αττικής Οδού υπογράφηκε την περίοδο της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ το 1996, ανάμεσα στο ελληνικό Δημόσιο και την Αττική Οδός ΑΕ, και συμπληρώθηκε το 2000 με τη σύμβαση που υπογράφηκε με την εταιρεία Αττικές Διαδρομές ΑΕ (μέτοχοι των δύο εταιρειών είναι οι ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις ΑΕ, ΑΒΑΞ ΑΕ, ΕΤΕΘ ΑΕ και EGIS).

ΕΥΝΟΪΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ:

• Το 2020 όσο και το 2021 όταν η κυβέρνηση είχε επιβάλλει περιορισμό της κυκλοφορίας των οχημάτων λόγω πανδημίας, οι μεγάλοι αυτοκινητόδρομοι της χώρας αποζημιώθηκαν για τα… μειωμένα έσοδα που είχαν.
• Το α΄ εξάμηνο του 2020 με αντίστοιχες αποφάσεις του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών είχε καθοριστεί αποζημίωση ύψους περίπου 40 εκατ. ευρώ στους διαχειριστές πέντε αυτοκινητοδρόμων («ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.», «ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.» «ΝΕΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.» «ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Α.Ε. ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ» «ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε.»).
• Το β΄εξάμηνο του 2020 οι συνολικές αποζημιώσεις που δόθηκαν από το κράτος στους διαχειριστές των αυτοκινητοδρόμων αυτών ξεπερνούσαν τα 26 εκατ. ευρώ. Αντίστοιχα ποσά δόθηκαν και το 2021.

Και επί ΣΥΡΙΖΑ, όμως, παχυλά ποσά είδαν από το κράτος οι ιδιώτες που διαχειρίζονται τους αυτοκινητόδρομους της χώρας. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είχε καταβάλει πάνω από 870 εκατ. ευρώ στους επιχειρηματικούς ομίλους από τα τέλη του 2016 για την επανεκκίνηση των έργων στους μεγάλους αυτοκινητόδρομους. Για την ιστορία των ιδιωτικοποιήσεων, να θυμίσουμε πως η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ξεκίνησε τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης του τελευταίου μεγάλου κρατικού αυτοκινητόδρομου, την Εγνατία Οδό. Αυξήσεις στα διόδια είχαμε δει και επί εκείνης της κυβέρνησης.

Η επικρατούσα άποψη πάντως ότι οι ιδιωτικοποιήσεις φέρνουν ανάπτυξη, αναβάθμιση, εκσυγχρονισμό… κόλλησε μάλλον άγαρμπα τον Ιανουάριο του 2022 στην Αττική Οδό όταν εκατοντάδες αυτοκίνητα και οδηγοί είχαν εγκλωβιστεί για παραπάνω από ένα 24ωρο, όταν ξεκίνησαν οι πρώτες νιφάδες χιονιού.

Τα κέρδη

Αξίζει να δούμε τα κέρδη που έχουν οι επιχειρηματικοί όμιλοι την τελευταία σχεδόν δεκαετία. Στις τσέπες τους βάζουν ποσά με πολλά μηδενικά στο τέλος, τα οποία ολοένα και αυξάνουν.

Την περίοδο 2015 – 2019 οι όμιλοι για τους μεγάλους αυτοκινητόδρομους είχαν εισπράξει:

• Για την Ιόνια Οδό – που την εκμεταλλεύεται η «Νέα Οδός», κοινοπραξία της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και των, ισπανικών συμφερόντων, «Ferrovial» και ACS – απευθείας συμμετοχή του Δημοσίου, ύψους 330 εκατ. ευρώ.
• Για το τμήμα Μαλιακός – Κλειδί, που περιλαμβάνει τις σήραγγες Τεμπών, κρατική ενίσχυση 296 εκατ. ευρώ, δανεισμός με την εγγύηση του Δημοσίου 583 εκατ. ευρώ.
• Για τον οδικό άξονα Κόρινθος – Πάτρα που έχει αναληφθεί από την «Ολυμπία Οδό» (VINCI, «Hochtief», J&P ΑΒΑΞ, ΑΚΤΩΡ, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ) συνολικού κόστους 1,834 δισ. ευρώ, το 39% καλύφθηκε από κρατικά και κοινοτικά κονδύλια, το 29% από δάνεια με την εγγύηση του Δημοσίου και το 23% από έσοδα των διοδίων.

Η Αττική Οδός με διαφορά ο πλέον κερδοφόρος οδικός άξονας της χώρας

Από τα οικονομικά αποτελέσματα των εταιρειών παραχώρησης προκύπτει πως η Αττική Οδός είναι με διαφορά ο πλέον κερδοφόρος οδικός άξονας της χώρας, για το 2022, με την εταιρεία να παρουσιάζει το 2021 κέρδη μετά φόρων 56,37 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 15,6% έναντι του 2020. Η Αττική Οδός μοίρασε το 2022 συνολικό μέρισμα 84,4 εκατ. ευρώ στους μετόχους της (ΕΛΛΑΚΤΩΡ και ΑΒΑΞ) που είχαν ήδη λάβει προμέρισμα 30 εκατ.

Στα πιο πρόσφατα στοιχεία, σύμφωνα με ρεπορτάζ του insider.gr, για το α’ εξάμηνο του 2023, ο κύκλος εργασιών της εταιρείας διαχείρισης της Αττικής Οδού ξεπέρασε τα 104 εκατ. ευρώ, έναντι 94,2 εκατ. ευρώ στο α’ εξάμηνο 2022, δηλαδή σημείωσε άνοδο σχεδόν 10,6%. Τα κέρδη προ φόρων στο πρώτο μισό του 2023 ανήλθαν σε 54,7 εκατ. ευρώ (στα 35,7 εκατ. το 2022, άρα άνοδος σχεδόν 53%), ενώ τα καθαρά κέρδη έφτασαν στα 42,2 εκατ. ευρώ, έναντι 27,5 εκατ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο 2022, δηλαδή ενισχύθηκαν κατά 53,3%. Να σημειωθεί ότι εδώ και πολλά χρόνια ο δανεισμός είναι μηδενικός ενώ υπάρχει και ταμείο με κάτι λιγότερο από 200 εκατ. ευρώ.

• Η εταιρεία διαχειρίζεται τον μοναδικό αστικό αυτοκινητόδρομο με διόδια στην Ελλάδα και επωφελείται από τους όρους μιας παλαιάς σύμβασης η οποία λήγει τον Οκτώβριο του 2024. Ήδη το ΤΑΙΠΕΔ έχει προκηρύξει διαγωνισμό για τη νέα σύμβαση την οποία διεκδικούν οκτώ πανίσχυρα σχήματα από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Στη δεύτερη θέση από πλευράς εσόδων μεταξύ των εταιρειών παραχώρησης βρέθηκε η Νέα Οδός που ελέγχεται κατά 100% από τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και διαχειρίζεται την Ιόνια Οδό και το τμήμα Μεταμόρφωση – Σκάρφεια του άξονα Αθηνών – Θεσσαλονίκης (ΠΑΘΕ). Η Νέα Οδός είχε το 2021 έσοδα αποκλειστικά από διόδια και την εκμετάλλευση των Σταθμών Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (ΣΕΑ) που έφτασαν τα 124,5 εκατ. από 115,8 εκατ. ευρώ το 2020.

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο από τα αποτελέσματα της Νέας Οδού είναι η μεγάλη αύξηση των εισπράξεων διοδίων με πομποδέκτες, δηλαδή με ηλεκτρονικό τρόπο. Οι εισπράξεις της εταιρείας από ηλεκτρονικές διελεύσεις αυξήθηκαν το 2021 στα 62,68 εκατ. ευρώ από 41,13 εκατ. ευρώ το 2020.

Στην τρίτη θέση από πλευράς εσόδων μεταξύ των παραχωρησιούχων ήταν το 2021 η Ολυμπία Οδός που διαχειρίζεται τον οδικό άξονα Ελευσίνα – Κόρινθος – Πάτρα, ενώ ανέλαβε την κατασκευή και εκμετάλλευση και του τμήματος Πάτρα – Πύργος. Μέτοχοι της Ολυμπίας Οδού είναι η γαλλική Vinci, η ΑΒΑΞ, η γερμανική Hochtief, η ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Η Ολυμπία Οδός είχε έσοδα το 2021 115,3 εκατ. ευρώ έναντι 102,4 εκατ. το 2020. Τα έσοδα από διόδια έφτασαν τα 96,5 εκατ. από 88,4 εκατ. καθώς η Ολυμπία Οδός είχε και εισπράξεις από κατασκευές επί του οδικού άξονα που διαχειρίζεται.

Όσο για την «Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου» που διαχειρίζεται το τμήμα Μαλιακός – Κλειδί του ΠΑΘΕ είδε και αυτή αύξηση εσόδων από διόδια το 2021. Ο κύκλος εργασιών της εταιρείας, μεγαλύτερος μέτοχος της οποίας είναι η Hochtief, αυξήθηκε στα 81,3 εκατ. από 70,4 εκατ. ευρώ το 2020.

Το όχημα ήταν εν κινήσει επί της Εγνατίας Οδού, κοντά στο ύψος των διοδίων των Μαλακασίων, στην Καλαμπάκα. Σε λίγα λεπτά ξέσπασε φωτιά και ο οδηγός με γρήγορα αντανακλαστικά ακινητοποίησε το λεωφορείο και με τη χρήση πυροσβεστήρα πρόλαβε την επέκτασή της.

Όμως, οι δεκάδες επιβάτες που βρέθηκαν εκτεθειμένοι στα ακραία καιρικά φαινόμενα καταγγέλλουν ότι όταν ζήτησαν καταφύγιο από τα γραφεία των διοδίων, οι εργαζόμενοι τους αρνήθηκαν, με το πρόσχημα ότι απαγορεύεται εξαιτίας της πολιτικής της εταιρείας.

Ανάμεσα στους επιβάτες και η Μαρία, η οποία περιγράφει στο τοπικό μέσο τις συνθήκες κάτω από τις οποίες περίμεναν για πάνω από μια ώρα το επόμενο λεωφορείο, ώστε να τους παραλάβει.

«Είμαστε 40 άνθρωποι, εκ των οποίων οι τρεις είναι ηλικιωμένοι. Ζητήσαμε όπως και οι άνδρες της Ελληνικής Αστυνομίας που έφτασαν στο σημείο ένα καταφύγιο μέχρι να έρθει το επόμενο λεωφορείο να μας μαζέψει. Αρνήθηκαν. Αμέσως το πρώτο πράγμα που σκεφτήκαμε, είναι η απανθρωπιά. Πώς αφήνεις κάποιον εκτεθειμένο μέσα στη χιονοθύελλα, χωρίς τουαλέτα, χωρίς προστασία, χωρίς ζέστη. Νιώσαμε μόνοι, ενώ την ίδια στιγμή οι εργαζόμενοι μας κοιτούσαν μέσα από τα παράθυρα. Αν ήταν μαζί μας μικρά παιδιά και συνέβαινε κάτι, τότε τι θα γινόταν;» διερωτάται η επιβάτιδα και συνεχίζει: «Ο οδηγός του λεωφορείου απολογήθηκε για τις συνθήκες που περιμέναμε. Προσπάθησε μαζί με τις υπόλοιπες υπηρεσίες να τους πείσουν, αλλά δεν εισακούστηκαν. Τυλιχτήκαμε με τα κασκόλ μας, με ό,τι είχε ο καθένας, όμως η συμπεριφορά αυτή είναι απαράδεκτη. Δεν μας άφηναν να βρούμε ένα καταφύγιο».

Οι παραχωρησιούχοι έχουν υποβάλει αιτήματα αποζημιώσεων για τα διαφυγόντα κέρδη του 2023 και όλα δείχνουν ότι δύσκολα το υπουργείο θα αποφύγει να τα καταβάλει. Σύμφωνα με την εφημερίδα” Καθημερινή” πριν από λίγες μέρες οι δύο πλευρές οδηγήθηκαν σε συμφωνία και έτσι οι παραχωρησιούχοι πρόκειται μέσα στις επόμενες ημέρες να ενημερώσουν και τυπικά το υπουργείο Υποδομών για το ύψος της αύξησης που θα επιβληθεί από το 2024.

Οι ετήσιες αυξήσεις υπολογίζονται με βάση την αύξηση στον δείκτη τιμών καταναλωτή κάθε Σεπτέμβριο. Ο δείκτης αυξήθηκε το 2023 κατά 1,65% σε σχέση με το 2022. Σε αυτή την αύξηση θα προστεθεί το ήμισυ της αύξησης από το 2021 στο 2022, που ήταν 12%, δηλαδή 6%. Επομένως, η συνολική αύξηση που θα ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου θα είναι 7,63% (απομένει να φανεί εάν το ποσό θα στρογγυλοποιηθεί).

• Αν τελικώς επιβληθεί αύξηση 7,63% αυτό σημαίνει ότι η διαδρομή ενός ΙΧ από την Αθήνα στην Θεσσαλονίκη θα κοστίζει 33,75 ευρώ (έναντι 31,35 ευρώ) η διαδρομή Αθήνα- Ιωάννινα (μέσω γέφυρας Ρίου -Αντιρρίου) θα διαμορφωθεί στα 41,15 ευρώ (έναντι 38,25 ευρώ), η διαδρομή Αθήνα -Πάτρα στα 12,70 ευρώ (έναντι 11,80 ευρώ ) και η διαδρομή Αθήνα -Καλαμάτα στα 15 ευρώ (έναντι 13,95 ευρώ σήμερα).

Οι τιμές αυτές είναι ενδεικτικές καθώς το ύψος του διοδίου σε κάθε σταθμό στρογγυλοποιείται (συνήθως προς τα κάτω). Σε κάθε περίπτωση οι νέες τιμές ανά κατηγορία οχήματος θα ανακοινωθούν στα μέσα Δεκεμβρίου από τους παροχωρησιούχους (Ολυμπία Οδό, Νέα Οδό, Κεντρική Οδό, Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου, Μορέα , Γέφυρα Α.Ε).

Όσο για το υπόλοιπο 6% οι παραχωρησιούχοι συμφώνησαν να “απορροφήσουν” ένα μικρό μέρος (το 2%) και το υπόλοιπο να επιβαρύνει τα διόδια του 2025 και του 2026 ( θα προστίθεται 2% κάθε έτος στην αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή).

• Δηλώνει ότι είναι εφικτό να λειτουργήσει το Μετρό Θεσσαλονίκης εντός του 2024 και ότι το επόμενο βήμα είναι να συζητήσουμε για τις επεκτάσεις του.

Όσο για τα διόδια, σύμφωνα με τον κ. Ταχιάο οι παραχωρησιούχοι «με την αρχή του νέου έτους, θα έχουν θεμελιώσει το δικαίωμα της αύξησης που αφορά την τρέχουσα χρονιά».

Και όπως λέει χαρακτηριστικά «η αύξηση της τιμής των διοδίων είναι μια υποχρέωση η οποία προκύπτει από τις συμβάσεις παραχώρησης. Αυτή η υποχρέωση δεν μπορεί να αγνοηθεί».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κύριε υφυπουργέ, έχετε επισκεφτεί την Θεσσαλία, έχετε διαπιστώσει ποιες είναι οι ζημιές στην περιοχή. Πότε και πώς θα ξεκινήσει η αποκατάστασή τους;

Το διήμερο 3 και 4 Νοεμβρίου αποτέλεσε την τρίτη επίσκεψή μου στη Θεσσαλία. Η πρώτη ήταν κατά τη διάρκεια του φαινομένου Daniel. Η Κυβέρνηση και το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έδρασαν άμεσα για να σταθούμε δίπλα στους πληγέντες και να καταγράψουμε τις καταστροφές που άφηνε πίσω του αυτό το πρωτογενές φαινόμενο, κατά το οποίο 8 δισεκατομμύρια τόνοι νερού έπεφταν ακατάπαυστα μέσα σε λίγες μόνο ημέρες. Φαινόμενο το οποίο κατάφερε να πλήξει απέραντες εκτάσεις, να πλημμυρίσει σπίτια, να καταστρέψει οικοσυστήματα και υποδομές και δυστυχώς να προκαλέσει ανθρώπινες απώλειες.

Η δεύτερη φορά ήταν λίγες μέρες αργότερα, όταν σχηματίστηκαν τα πρώτα κλιμάκια του Υπουργείου που ξεκίνησαν πιο λεπτομερείς αυτοψίες. Ύστερα από επικοινωνία και με τοπικούς φορείς, ενημερωθήκαμε για τα μέρη με το μεγαλύτερο πρόβλημα και τα επισκεφτήκαμε και οι ίδιοι, με όλες τις αισθήσεις ενεργοποιημένες, για να κατανοήσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα τα ζητήματα που είχαν δημιουργηθεί και να προχωρήσουμε στη λύση τους.

Τώρα κάνουμε την  τρίτη επίσκεψη. Κατά τη διάρκειά της έχει γίνει σαφές ότι η λύση βρίσκεται ένα βήμα πιο κοντά. Η αποκατάσταση των ζημιών έχει ξεκινήσει και πρώτα από όλα με τη σωστή ενημέρωση. Ενημερώνουμε και ενημερωνόμαστε καθημερινά από τους τοπικούς φορείς για τις πληγείσες περιοχές και προχωράμε στην καταγραφή των ζημιών. Είμαστε σε άμεση επικοινωνία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς που θα συντελέσουν στην προσπάθειά μας να αποκαταστήσουμε τις υποδομές της Θεσσαλίας, κυρίως όμως να επαναφέρουμε το αίσθημα ασφάλειας στους πολίτες.

-Στα έργα που πρόκειται να γίνουν, θα έχει ρόλο η Περιφέρεια Θεσσαλίας; Εννοώ, τόσο στην απορρόφηση των κονδυλίων, όσο και στη διαχείριση των έργων;

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας θα έχει ρόλο όπως θα έχουν και οι Δήμοι. Πρώτα από όλα θα έχει βασικό ρόλο στον σχεδιασμό και αυτό είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό. Είναι οι τοπικές αρχές αυτές οι οποίες θα μας βοηθήσουν να προτεραιοποιήσουμε τα έργα.

Και φυσικά η Περιφέρεια δεν αποστερείται το σύνολο των αρμοδιοτήτων της. Τις διατηρεί σε ότι αφορά την αντιπλημμυρική προστασία, τον καθαρισμό των ρεμάτων και την διαχείριση των υδάτων, έως ότου συσταθεί ο σχετικός φορέας τον οποίο ήδη εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός και για τον οποίο ετοιμάζουμε μια πολύ σημαντική νομοθετική πρωτοβουλία.

-Υπάρχουν περιοχές της πόλης της Καρδίτσας που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με το δίκτυο ομβρίων. Προφανώς πρόκειται για ένα σημαντικό ζήτημα που ζητά το συντομότερο λύση. Τι θα γίνει σε αυτή την περίπτωση;

Το δίκτυο των ομβρίων δεν είναι μια αρμοδιότητα η οποία έχει περιέλθει στις αρμοδιότητες του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Προφανώς και μπορούμε να υποστηρίξουμε ωστόσο τους Δήμους όπου και όσο χρειαστεί, αλλά η σχετική αρμοδιότητα παραμένει σε αυτούς σε ότι αφορά στις αστικές περιοχές. Όσον αφορά στους πόρους που θα χρειαστούν, θα πρέπει να αναζητηθούν σε συνεργασία της τοπικής αυτοδιοίκησης με το Υπουργείο Εσωτερικών.

-Πάμε στο θέμα των διοδίων. Υπάρχει θέμα αύξησης τους; Η εικόνα που έχουμε είναι ότι θα παραμείνουν αμετάβλητα έως το τέλος το χρόνου. Για τη συνέχεια όμως δεν ξέρουμε…

Έχει δημιουργηθεί μια λάθος εντύπωση σχετικά με τα διόδια. Η αύξηση της τιμής των διοδίων είναι μια υποχρέωση η οποία προκύπτει από τις συμβάσεις παραχώρησης. Αυτή η υποχρέωση δεν μπορεί να αγνοηθεί. Αυτό το οποίο έχει ζητηθεί από τους παραχωρησιούχους είναι ότι σε ό,τι αφορά την περίοδο που υπάρχει αύξηση του πληθωρισμού, θα ήταν χρήσιμο να απορροφήσουν και οι ίδιοι ένα μέρος της αύξησης. Δυστυχώς, δεν μπορέσαμε να βρούμε λύση, καθώς μας πρόλαβαν τα γεγονότα της Θεσσαλίας, και από ότι φαίνεται φέτος δεν επέμειναν στην αύξηση. Ωστόσο είναι σίγουρο, ότι με την αρχή του νέου έτους, θα έχουν θεμελιώσει το δικαίωμα της αύξησης που αφορά την τρέχουσα χρονιά. Από την πλευρά μας, θα επανέλθουμε με κάποιες νέες προτάσεις οι οποίες θα συζητηθούν σοβαρά και πολύ πιο ώριμα και από τις δύο πλευρές.

–Η λειτουργία του Μετρό Θεσσαλονίκης θα ξεκινήσει τελικά το δεύτερο εξάμηνο του 2024; Είναι εφικτό;

Φυσικά και είναι εφικτό. Σίγουρα πολύ περισσότερο τώρα που έχει υπογραφεί η σύμβαση με τον ανάδοχο της λειτουργίας. Πρέπει να πούμε ότι για πρώτη φορά δοκιμάζεται στη Θεσσαλονίκη το σύστημα της λειτουργίας από Ιδιωτικό Φορέα, κάτι το οποίο είναι προϊόν ενός πρότυπου διαγωνισμού που έχει συσταθεί από την Ελληνικό Μετρό ΑΕ. Τις προδιαγραφές αυτού έχουν  ζητήσει από την Ελληνικό Μετρό και ξένες εταιρείες οι οποίες είναι κύριοι δικτύου. Η συζήτηση για το Μετρό της Θεσσαλονίκης για πρώτη φορά έχει αλλάξει κεφάλαιο και πλέον μιλάμε για την λειτουργία του. Αλλά για μένα το επόμενο βήμα είναι να συζητήσουμε για τις επεκτάσεις του Μετρό της Θεσσαλονίκης για τις οποίες θα έχουμε μια συνολική εικόνα στο τέλος της τρέχουσας χρονιάς.

• Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του euro2day.gr το οποίο επικαλείται πηγές του ΥΠΟΜΕ, δεν υπήρξε το προηγούμενο διάστημα καμιά παρέμβαση στο αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα των Παραχαρωσιούχων εταιρειών να προχωρήσουν στις νόμιμες αυξήσεις για το 2023, οι οποίες υπολογίζονται στο 12,2%. Υπήρξε ωστόσο παραίνεση για το διαμοιρασμό του αναμφίβολα υψηλού ποσοστού αύξησης, που προέκυψε από τον μαθηματικό τύπο που βασίζεται στο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του περασμένου Σεπτεμβρίου.

Ήδη, η απαίτηση αποζημίωσης των Παραχωρησιούχων για την αναστολή αύξησης των διοδίων σχηματίζεται στα 40-45 εκατ. ευρώ, τα οποία υπολογίστηκαν επί τη βάσει των διελεύσεων ανά αυτοκινητόδρομο. Πρόκειται προφανώς για υπολογίσιμο ποσό, το οποίο αφενός πρέπει να ικανοποιηθεί ως συμβατική υποχρέωση, αλλά αφετέρου αποτελεί ουσιώδη επιβάρυνση για τους χρήστες, εάν εφαρμοστεί μονομιάς.

Η ηγεσία του ΥΠΟΜΕ όπως εξάλλου έχουν παραδεχθεί και οι Παραχωρησιούχοι πρότεινε τη μείωση του ΦΠΑ στα διόδια (όπως έχει πράξει και για σειρά άλλων μεταφορικών υπηρεσιών), υπολογίζοντας πως θα επιβάρυνε τον κρατικό προϋπολογισμό κατά 69 εκατ. ευρώ. Υπάρχει δε και σχετικό «παράθυρο» μείωσης του ΦΠΑ σε εξαιρετικές περιπτώσεις στις συμβάσεις Παραχώρησης που αναθεωρήθηκαν το 2013.

Η πρόταση ωστόσο δεν κρίθηκε βέλτιστη, καθώς ως παρέμβαση δεν αποτυπώνεται στα μεγέθη των Παραχωρησιούχων και άρα δεν ανταποκρίνεται στο χρηματοοικονομικό τους μοντέλο και στις συμβάσεις που εκείνοι διατηρούν με τους πιστωτές τους. Σύμφωνα ωστόσο με εκτιμήσεις θα μπορούσε να υπάρξει σενάριο ταυτόχρονης μείωσης ΦΠΑ και δυνατότητας αύξησης διοδίων έως ενός ποσού. Κατά πληροφορίες, στο νέο κύκλο επαφών έδαφος κερδίζει το πορτογαλικό μοντέλο, όπου οι αυξήσεις του 2022 θα επιμεριστούν στις επόμενες χρονιές.

• Πάντως, τα σενάρια που παρουσιάστηκαν στην πρώτη φάση επαφών μεταξύ ΥΠΟΜΕ και εκπροσώπων των εταιρειών εκμετάλλευσης των αυτοκινητοδρόμων (μετά από μια σύντομη περίοδο «ψύχρας» τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου αποδείχθηκε πως δεν τελεσφόρησαν.

Οι επαφές ωστόσο επέφεραν ολιγοήμερη αναστολή αυξήσεων (υπήρξε πρόθεση εφαρμογής αυξήσεων από την 1η Σεπτεμβρίου) και τη δυνατότητα οι δύο πλευρές να καθίσουν και πάλι στο τραπέζι της συνεννόησης, καθώς επί του πρακτέου το ΥΠΟΜΕ και η ελληνική Πολιτεία δεν έχει τη συμβατική δυνατότητα να απαγορεύσει τις αυξήσεις, ιδίως μέσω δηλώσεων.

Ετσι, όπως προβλέπεται σε κάθε εθνικές εκλογές, δωρεάν θα είναι και φέτος η διέλευση των εκλογέων από όλα τα διόδια της χώρας.

Οι μπάρες των διοδίων θα σηκωθούν από τα ξημερώματα της Παρασκευής 19 Μαΐου, ενώ για τους δικαστικούς αντιπροσώπους θα παρέχεται δωρεάν διέλευση από τα ξημερώματα της Πέμπτης με την επίδειξη των σχετικών εγγράφων.

Το μέτρο θα διαρκέσει μέχρι τις 8:00 το πρωί της Δευτέρας 22 Μαΐου, την επομένη δηλαδή των εκλογών.

Σχετικά με το χρονικό διάστημα που ο καθένας θα μπορεί να περάσει από τα διόδια χωρίς να πληρώσει, σύμφωνα με πληροφορίες αυτό θα είναι για λίγο περισσότερο από δύο ημέρες, καθώς θα λήξει στις 08:00 το πρωί της Δευτέρας 22 Μαΐου, την επομένη δηλαδή των εκλογών.

Σημειώνεται ότι οι παραχωρησιούχοι που εκμεταλλεύονται τα διόδια, θα αποζημιωθούν από το κράτος για τις δωρεάν διελεύσεις. Βάσει των σχετικών συμβάσεων συμβάσεις που έχουν υπογραφεί μεταξύ της πολιτείας και των εν λόγω εταιρειών, το Δημόσιο έχει το δικαίωμα να ζητήσει από τους παραχωρησιούχους όποτε το επιθυμεί, να σταματήσουν την είσπραξη διοδίων. Κάθε φορά όμως που το πράττει, η ιδιωτική εταιρεία δικαιούται να ζητήσει από την πλευρά της επιστροφή των απολεσθέντων εσόδων του, σύμφωνα με τις καταγραφές που έχει για τον αριθμό των αυτοκινήτων που πέρασαν.

Σύμφωνα με την Τροχαία, τα αυτοκίνητα κινούνται με χαμηλές ταχύτητες αλλά υπάρχει σταθερή ροή. Στην Αθηνών-Κορίνθου η κίνηση είναι ιδιαίτερα αυξημένη από τα Μέγαρα έως τα διόδια Ελευσίνας, ενώ στην Αθηνών-Λαμίας παρατηρείται ανάσχεση 3 χιλιομέτρων στα διόδια των Αφιδνών.

Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της ΕΛΑΣ, από τις 6 το πρωί μέχρι τις 6 το απόγευμα συνολικά 71.140 οχήματα έχουν επιστρέψει στην Αττική. Συγκεκριμένα, 29.800 αυτοκίνητα μέσω της Αθηνών-Λαμίας και 41.340 μέσω της Αθηνών-Κορίνθου.

Αποτέλεσμα ήταν εκατοντάδες εκπαιδευτικοί, γιατροί, νοσηλευτές, διοικητικό προσωπικό του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών και άλλοι εργαζόμενοι του Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα να δουν μια αύξηση στα έξοδα μετακίνησής τους της τάξης των 50 ευρώ το μήνα ή 600 ευρώ το χρόνο.

Συγκεκριμένα βάσει της ανακοινωθείσας αύξησης στην εκπτωτική κάρτα, θα έπρεπε να πληρώνουν για 22 εργάσιμες ημέρες το μήνα το ποσό των 295 ευρώ (21,6% αυξημένο σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς), ενώ έως και το 2022 χρεώνονταν με 242 ευρώ.

Αναμενόμενες ήταν οι μεγάλες αντιδράσεις εκ μέρους των εργαζομένων και στους δύο νομούς, οι οποίες οδήγησαν και τον Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριο Φαρμάκη να στείλει επιστολή στον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Κώστα Καραμανλή, με την οποία του ζητούσε να παρέμβει στο θέμα καθώς οι εργαζόμενοι θα έφταναν στο σημείο να …επιδοτούν την εργασία τους.

«Παρακαλώ να εξετάσετε το σοβαρό ζήτημα που απασχολεί δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες πολίτες της περιοχής μας, (εργαζόμενοι σε ΕΚΑΒ, Νοσοκομεία, Σώματα Ασφαλείας, Εκπαιδευτικοί, υπάλληλοι ΟΤΑ, αυτοαπασχολούμενοι, κλπ) οι οποίοι ουσιαστικά, καλούνται να… επιδοτούν την εργασία τους ή – με άλλα λόγια – να μην μπορούν να καλύπτουν ούτε τις βασικές ανάγκες από το εισόδημά τους, μόνο και μόνο για να μπορούν να πηγαίνουν στην εργασία τους» ανέφερε ο κ. Φαρμάκης, καταλήγοντας πως η λύση στο πρόβλημα μπορεί να προέλθει είτε μέσω κάποιας συνεννόησης με την εταιρεία διαχείρισης του έργου, είτε μέσω κάποιας μορφής επιδότησης ή φορολογικής ελάφρυνσης.

Τελικά μειώνεται κατά 10 ευρώ

Κατόπιν των σφοδρών αντιδράσεων, η ηγεσία του υπουργείου παρενέβη και τελικώς σε συνεννόηση με τον παραχωρησιούχο η τιμή του εκπτωτικού πακέτου όχι μόνο δε θα αυξηθεί, αλλά θα μειωθεί και κατά 10 ευρώ.

Την εξέλιξη ανακοίνωσε ο υφυπουργός Υποδομών, Γιώργος Καραγιάννης από το βήμα της Βουλής απαντώντας σε σχετική ερώτηση που είχε υποβάλει ο βουλευτής Αιτωλοακρνανίας του Κινήματος Αλλαγής, Δημήτρης Κωνσταντόπουλος.

«Παρόλο που η συζήτηση με το υπουργείο αναφορικά με την τιμή των διοδίων αφορά την τιμή της μοναδικής διέλευσης και όχι τα εκπτωτικά πακέτα και την εμπορική πολιτική της κάθε εταιρίας, εντοπίσαμε αυτήν την αύξηση στο πακέτο των 42 – 44 διελεύσεων ανά μήνα. Είδαμε ότι από τη χρέωση των 242,56 ευρώ το 2022, η τιμή θα ανέβαινε στα 295 ευρώ. Μετά από επικοινωνία με την εταιρία, σήμερα λάβαμε την ενημέρωση ότι επρόκειτο για αβλεψία που θα διορθωθεί και το τίμημα θα μειωθεί στα 232,90 ευρώ, δηλαδή 10 ευρώ λιγότερα από όσο πλήρωναν πέρυσι», ανακοίνωσε ο κ. Καραγιάννης.

Από την πλευρά του ο κ. Κωνσταντόπουλος είχε επισημάνει ότι με τη συγκεκριμένη αύξηση, πολλοί εργαζόμενοι θα αναγκάζονταν να δίνουν για τα διόδια από και προς την εργασία τους το 1/3 του μισθού τους χωρίς να συνυπολογίζονται τα καύσιμα που καταναλώνουν. Κι αυτό την ώρα που για κάποιους είναι αδύνατο να μετακινούνται με τα ΜΜΜ εξαιτίας του κυλιόμενου ωραρίου τους.

Ο αγώνας δρόμου για να μην αυξηθούν τα διόδια προεκλογικά

Κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του, ο κ. Καραγιάννης υπενθύμισε τη δέσμευση της κυβέρνησης να παραμείνουν σταθερές οι τιμές των διοδίων τονίζοντας ότι ο πληθωρισμός το 2022 αναμένεται να κινηθεί περίπου στο 10%, αλλά κρίσιμος μήνας θεωρείται ο Σεπτέμβριος όταν και είχε φτάσει το 11,5%.

Να σημειωθεί ότι στα τέλη της προηγούμενης χρονιάς είχε ανακοινωθεί από το υπουργείο ότι οι παραχωρησιούχοι δε θα προχωρούσαν στην αύξηση του αντιτίμου των διοδίων από την Πρωτοχρονιά του 2023, όπως προβλέπεται από τις συμβάσεις παραχώρησης και εφαρμοζόταν μέχρι τώρα.

Έτσι, το ύψος των διοδίων αναμένεται να παραμείνει το ίδιο τουλάχιστον έως τις εκλογές. Άλλωστε οι παραχωρησιούχοι έχουν ήδη προχωρήσει σε ανακοινώσεις των νέων σημαντικά αυξημένων αντίτιμων, διευκρινίζοντας ότι αυτές δεν θα ισχύσουν από την 1η Ιανουαρίου 2023, όπως παραδοσιακά συνέβαινε.

Η κυβέρνηση και το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών κατάφεραν να αποτρέψουν την εφαρμογή των αυξήσεων – που το 2023 θα φτάσουν κατά περίπτωση έως και το 16% για …αργότερα και σίγουρα μετά τις εκλογές.

Ωστόσο δεδομένου ότι η τιμαριθμική αναπροσαρμογή των διοδίων προβλέπεται στις συμβάσεις παραχώρησης της Ολυμπίας Οδού, της Κεντρικής και της Νέας Οδού, της Γέφυρας, του Μορέα και του Αυτοκινητοδρόμου Αιγαίου και ο πληθωρισμός του 2022 έχει σκαρφαλώσει στο 11,26%, όπως ανέφερε σε παλαιότερη ανακοίνωσή της η Γέφυρα Α.Ε., γίνεται αντιληπτό ότι οι ανατιμήσεις δεν ξεχάστηκαν, αλλά πιθανότατα πήραν μια παράταση εφαρμογής.

Πηγή: Ethnos.gr