Νίκος Γιαννόπουλος

Γονείς, εκπαιδευτικοί και μαθητές επιβεβαιώνουν ότι η συμπεριφορά της εν λόγω, που κορυφώθηκε με την εξώθηση μαθητών σε αναγκαστικές χειρονακτικές εργασίες, είναι τουλάχιστον προβληματική, εκτίμηση που έφτασε μέχρι το Υπουργείο Παιδείας (το οποίο διέταξε ΕΔΕ και τελικά απομακρύνθηκε από τη θέση της).

• Το 2022, επί Υπουργίας Νίκης Κεραμέως, οι επικεφαλής των σχολικών μονάδων επιλέχθηκαν μ’ ένα καινοφανές σύστημα στο οποίο πολύ μεγάλο ρόλο έπαιζε η προσωπική, προφορική συνέντευξη των υποψηφίων.

Τα συνδικάτα ξεσηκώθηκαν, οι σχετικές ανακοινώσεις έβγαιναν σε ρυθμό πολυβόλου, η δημοσιογραφική έρευνα κατέγραφε μία “ασυνήθιστη” κατάσταση με υποψηφίους χωρίς πολλά τυπικά προσόντα να αναλαμβάνουν τελικά τις θέσεις επειδή αρίστευσαν στη συνέντευξη αλλά η κατάσταση έμεινε ως είχε.

Ακόμα και για “ασύλληπτο κομματισμό” κατηγορήθηκε τότε η κυβέρνηση με αφορμή ρεπορτάζ που αποδείκνυαν ότι οι νέοι επικεφαλής είχαν με το έναν ή τον άλλο τρόπο σχέση με το κυβερνών κόμμα και με τη συνδικαλιστική του συνιστώσα αλλά και πάλι τίποτα δεν άλλαξε. Οι αλλαγές έγιναν κανονικά.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, έρχεται ο λογαριασμός. Και δεν αναφερόμαστε προφανώς μόνο στο περιστατικό του Χαλανδρίου αλλά στην εδραιωμένη, πλέον, πεποίθηση ότι οι διευθυντές και οι διευθύντριες που δεν είναι κατάλληλοι/κατάλληλες γι’ αυτή τη δουλειά είναι, πλέον, περισσότεροι/ες από ποτέ.

“Πάντα υπήρχε ένα ποσοστό 2-3% των επικεφαλής των σχολικών μονάδων που παρουσίαζαν περίεργη συμπεριφορά η οποία φανέρωνε την ουσιαστική ανικανότητά τους να διευθύνουν ένα δημόσιο σχολείο, ωστόσο αυτό το ποσοστό δείχνει να αυξάνεται πολύ τα τελευταία χρόνια” τόνισε καλά πληροφορημένη εκπαιδευτική πηγή στο Libre.

H ίδια πηγή αναφέρει ότι σε περιφέρειες της χώρας το σχετικό ποσοστό ανέρχεται πλέον περίπου στο 15% με ότι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα του μάνατζμεντ (ας το πούμε έτσι) στα δημόσια σχολεία στις ημέρες. Και όλα αυτά ενώ ο σχετικός νόμος της κυβέρνησης δίνει υπερεξουσίες στους διευθυντές, χαρίζοντάς τους τη δυνατότητα να αποφασίζουν πρακτικά μόνοι τους για τα πάντα. Ακόμα και χορηγίες μπορεί να φέρει στο δημόσιο σχολείο σήμερα ένας διευθυντής αν το επιθυμήσει (και διαθέτει το σχετικό δίκτυο γνωριμιών).

“Στο δημόσιο σχολείο” τονίζει η εκπαιδευτική πηγή του Libre, “λαμβανόταν πάντα υπόψη η γνώμη των εκπαιδευτικών για τις επιλογές των διευθυντών. Στις τελευταίες επιλογές όμως οι εκπαιδευτικοί εξωβελίστηκαν από τη διαδικασία. Ισως τελικά έπαιξε και αυτό το ρόλο του”.

Το παραπάνω ζήτημα δεν έχει να κάνει μόνο με τη δημοκρατία η οποία προφανώς πρέπει να υπάρχει στο ελληνικό δημόσιο σχολείο του 21ου αιώνα. Σχετίζεται και με κάτι πιο πρακτικό. Αυτοί που συναναστρέφονται κάθε μέρα τους συναδέλφους τους και γνωρίζουν, την ίδια ώρα, τις ανάγκες του σχολείου τους, έχουν καλύτερα τεκμηριωμένη άποψη από αυτούς που λαμβάνουν την προσωπική συνέντευξη των υποψηφίων.

Με το παραπάνω δεδομένο, είναι να απορεί κανείς γιατί ο τρόπος επιλογής άλλαξε τόσο ριζικά (και μάλιστα μετά από μία περίοδο κατά την οποία η εκπαίδευση βρέθηκε στη στενωπό της αντιμετώπισης της πανδημίας, δηλαδή μίας κατάστασης πρωτοφανέρωτης).

Οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι τα τελευταία προβληματικά περιστατικά με πρωταγωνιστές διευθυντές σχολείων καταδεικνύουν την ανάγκη να αλλάξει το σύστημα της επιλογής και να γίνει τουλάχιστον περισσότερο αντικειμενικό. 

• Δεν είναι δυνατόν η προσωπική συνέντευξη, με τον υποκειμενισμό που κρύβει, να θεωρείται το αποφασιστικό κριτήριο για την επιλογή κάποιου ή κάποιας για ένα τόσο νευραλγικό πόστο όπως αυτό του επικεφαλής της κάθε σχολικής μονάδας.

Την τελική απόφαση φυσικά θα την πάρει το Υπουργείο Παιδείας, αρκετά σύντομα μάλιστα. Θα χρειαστεί μάλιστα να έχει κατά νου και ένα σημαντικό στοιχείο. Οι εκπαιδευτικοί λιγοστεύουν μέρα με τη μέρα ενώ η πλειοψηφία όσων βρίσκονται στις αίθουσες είναι από 50 ετών και πάνω.

“Ολοένα και λιγότεροι ενδιαφέρονται να ακολουθήσουν το επάγγελμα του εκπαιδευτικού. Λογικό. Ποιος θέλει να γυρίσει για δύο-τρία χρόνια όλη την Ελλάδα με μισθό 800 ευρώ ως αναπληρωτής και στη συνέχεια να μονιμοποιηθεί για να φτάσει να παίρνει μετά από 20 χρόνια υπηρεσίας 1200 ευρώ;” αναρωτιέται στο Libre εκπαιδευτικός που επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του.

Δύσκολο να αντιτάξει κανείς κάτι ουσιαστικό στο παραπάνω επιχείρημα. Δεν νομίζετε;

Χαρακτηριστικό είναι πως μόλις σήμερα η Ομοσπονδία των νοσοκομειακών γιατρών (ΟΕΝΓΕ) δημοσιοποίησε το εξώδικο που απέστειλε στη Μίνα Γκάγκα, «για παράνομη προκήρυξη για 126 συντονιστές διευθυντές του ΕΣΥ αφού αυτή εκδόθηκε εν μέσω εκλογών», όπως αναφέρει.

Οι αλλαγές που έκανε η Μίνα Γκάγκα

Παρότι με βάση το επιχείρημα του υπουργείου Υγείας, «ο τομέας της Υγείας εξαιρείται από προσλήψεις για την κάλυψη των κενών στα νοσοκομεία και στις μονάδες υγείας», η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας άλλαξε την ημερομηνία της προκήρυξης.

Ωστόσο, τονίζεται ότι πρόκειται για αναβάθμιση θέσεων, άρα μεταβολή που απαγορεύεται από τον νόμο και όχι για κάλυψη κενών, αφού υπάρχοντες διευθυντές τμημάτων μπορούν να αναβαθμιστούν σε συντονιστές-διευθυντές με τη συγκεκριμένη προκήρυξη.

Η έννοια της προκήρυξης όμως φαίνεται ότι «σώζει» νομικά τουλάχιστον τη συγκεκριμένη ενέργεια, έστω κι αν δεν κρίνεται ηθική και πολιτικά ορθή εν μέσω προεκλογικής περιόδου.

Γι’ αυτό άλλωστε και θεωρήθηκε τόσο από τους νοσοκομειακούς γιατρούς όσο και από την αξιωματική αντιπολίτευση ως ρύθμιση «ρουσφέτι».

Όμως λίγες ημέρες πριν τις εκλογές και μετά την θύελλα των αντιδράσεων η αναπληρώτρια υπουργός τροποποιεί την προκήρυξη και πλέον ορίζει ως ημερομηνία λήξης των καταθέσεων των δικαιολογητικών την 30ή Ιουνίου.

Ημερομηνία που θεωρείται ότι είναι μετά τις πρώτες εκλογές και δεν μπορεί να θεωρηθεί ως παράκαμψη του νόμου του υπουργείου Εσωτερικών για την απαγόρευση της μεταβολής των εργασιακών θέσεων στο Δημόσιο.

Ταυτόχρονα οι θέσεις που προκηρύσσονται μειώνονται κατά μία και πλέον η διευκρινιστική απόφαση μιλά για 125 Συντονιστές Διευθυντές.

Να σημειωθεί ότι πως πρόκειται για τη δεύτερη υποχώρηση Γκάγκα μέσα σε λίγες ημέρες, καθώς πριν λίγα 24ωρα η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας υποχρεώθηκε να αλλάξει ακόμη απόφαση, η οποία αφορούσε στο σύστημα εφημεριών στα νοσοκομεία, η οποία επίσης ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων στους γιατρούς.

Η απόφαση για τις εφημερίες όριζε πως όλοι οι γιατροί ενός Τομέα ανεξάρτητα από την ειδικότητά τους θα εφημερεύουν για να καλύψουν τα περιστατικά όποια και να είναι αυτά και με όποια πάθηση.

Αναλυτικότερα, στην απάντησή του, το γραφείο Τύπου του υπουργείου Παιδείας αναφέρει ότι η Νέα Δημοκρατία, με τον νόμο 4823/2021, «θέσπισε ένα δίκαιο και πολυσυλλεκτικό πλαίσιο προσόντων επιλογής, και, μαζί με την ψηφιοποίηση της διαδικασίας, από την ηλεκτρονική υποβολή των αιτήσεων, των δικαιολογητικών, των ενστάσεων, ως την καταχώριση και ανάρτηση της μοριοδότησης και της βαθμολόγησης της συνέντευξης, υπηρετείται η διαφάνεια, η αντικειμενικότητα, καθώς και η επιτάχυνση της διαδικασίας».

Σημειώνεται, επίσης, ότι ο νέος νόμος δίνει βαρύτητα «στα αντικειμενικά επιστημονικά και διοικητικά κριτήρια, τη βάση ευρωπαϊκών και διεθνών προτύπων, στην προσμέτρηση όλων των προσόντων των υποψηφίων, ώστε να μην αδικηθεί κανείς, στη μείωση της μοριοδότησης της συνέντευξης σε 20%, στη δυνατότητα των υποψηφίων να ελέγχουν και να ενημερώνονται για τη μοριοδότησή τους και στην, με πλήρη διαφάνεια και αξιοκρατία, επιλογή των μελών των συμβουλίων επιλογής, τα οποία ορίστηκαν με βάση την υπηρεσιακή τους κατάσταση».

Αντίθετα, όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, επί ημερών ΣΥΡΙΖΑ ίσχυαν -ενδεικτικά- τα εξής:

– 2015, επιλογή Διευθυντών Σχολικών Μονάδων: βασικό κριτήριο ήταν η αποτύπωση ανώνυμης ψηφοφορίας του Συλλόγου Διδασκόντων, αδιαφορώντας για την επιστημονική και διοικητική κατάρτιση των υποψηφίων. Αποτέλεσμα ήταν να αποκλειστούν εκπαιδευτικοί με πολλά επιστημονικά προσόντα, ενώ επελέγησαν εκπαιδευτικοί χωρίς ιδιαίτερα προσόντα. Οι σχέσεις μεταξύ των μελών στους συλλόγους διδασκόντων οξύνθηκαν και διαταράχθηκε η εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων.

– 2016, επιλογή Διευθυντών Πρωτοβάθμιας ή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: γινόταν ψηφοφορία μεταξύ Διευθυντών και Υποδιευθυντών Σχολείων

– 2017, επιλογή Διευθυντών Σχολικών Μονάδων: επικράτησε και πάλι ακραίος κομματισμός. Η επιλογή των Διευθυντών Σχολικών Μονάδων πραγματοποιήθηκε με καθοριστική βαρύτητα στις απόψεις των εκπαιδευτικών, που καταγράφονταν σε πρακτικό του Συλλόγου Διδασκόντων και συνεκτιμώνταν από το συμβούλιο επιλογής. Η συνέντευξη των υποψηφίων κατείχε ποσοστό 25% στη συνολική μοριοδότηση.

– 2018, επιλογή Συντονιστών Εκπαιδευτικού Έργου, οι ανακατατάξεις μετά τη συνέντευξη ήταν ακραίες – οι έσχατοι ήρθαν πρώτοι και αντίστροφα, κατά το δοκούν.

«Οι κρίσεις στερούνταν αντικειμενικότητας και αξιοπιστίας, διότι η επιστημονική κατάρτιση των υποψηφίων ήταν δευτερεύουσας σημασίας για τον ΣΥΡΙΖΑ», σημειώνεται και επισημαίνεται ότι ο νόμος 4547/2018, «ουσιαστικά τιμωρούσε την εκπαιδευτική εμπειρία από την άσκηση καθηκόντων ευθύνης, με αποτέλεσμα στελέχη με μακροχρόνια άσκηση καθηκόντων ευθύνης να μοριοδοτούνται με χαμηλότερη βαθμολογία από εκείνη που θα είχαν αν δεν είχαν ασκήσει ποτέ διοικητικό ή καθοδηγητικό έργο».

Επιπλέον, υποστηρίζει ότι ανατρέχοντας στους τελικούς πίνακες μετά τη συνέντευξη, μπορεί κανείς να διαπιστώσει τις μικρές αποκλίσεις ως προς το ποσοστό τροποποίησης των αρχικών πινάκων μοριοδότησης.

Εν τέλει, καταλήγει στην απάντησή του το γραφείο Τύπου: «Παρά τα έργα του ΣΥΡΙΖΑ επί των ημερών του, τώρα διαμαρτύρεται με θράσος, γιατί τέθηκαν αντικειμενικά, μετρήσιμα και πολύ αναλυτικά κριτήρια για την επιλογή Διευθυντών, όπως επιμορφωτικές δράσεις, ερευνητικό έργο, ξένες γλώσσες με μεγαλύτερη βαρύτητα.Δεν αποτελεί έκπληξη η στάση του, σε συνέχεια όσων υποστηρίζει περί κατάργησης της αξιολόγησης, της αξιοκρατίας, του κάθε προαπαιτούμενου για την αναβάθμιση της εκπαίδευσης. Είναι η ίδια στάση που δημιουργεί τεχνητά εμπόδια και εντάσεις σε κάθε προσπάθεια αναβάθμισης της εκπαίδευσης στη χώρα μας. Οι πολίτες θυμούνται και θα τον κρίνουν στην κάλπη».

Υπενθυμίζεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ σε ανακοίνωσή του είχε αναφέρει ότι «υπάρχουν συγκεκριμένα παραδείγματα όπου οι αρεστοί στην κυβέρνηση ανεβαίνουν στον σχετικό πίνακα μέχρι και 67 θέσεις αφού πήραν “άριστα” στην συνέντευξη». «Κεραμέως και Μητσοτάκης παίρνουν άριστα στο ρουσφέτι», ανέφερε και σημείωσε ότι «οι ρουσφετολογικές τοποθετήσεις θα ακυρωθούν έτσι ώστε να υπάρξει δικαιοσύνη και στην τοποθέτηση στελεχών στην εκπαίδευση».