Με την πρόσφατη επιστολή στον ΟΗΕ, και μόλις μία ημέρα αφού είχε οριστεί η ημερομηνία του νέου γύρου διερευνητικών επαφών, η Τουρκία συνδέει άμεσα την κυριαρχία των νησιών με την αποστρατιωτικοποίηση, επικαλούμενη, μάλιστα, διεθνείς συνθήκες (Παρισίων) που δεν έχει υπογράψει η ίδια.

Η προκλητική ρητορική της Τουρκίας, με αιχμή την αποστρατικοποίηση των νησιών του Αιγαίου και το casus belli για την επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια, αλλά και το μπαράζ παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου, όχι απλώς εξανεμίζει τις ελπίδες για εποικοδομητικό διάλογο, αλλά προκαλεί ανησυχία για το τι ακόμη θα επιδιώξει να βάλει η Άγκυρα στο τραπέζι.

Η ελληνική πλευρά δεν ήθελε για προφανείς λόγους να ακυρώσει τις διερευνητικές, αλλά προσέρχεται στη συζήτηση με ισχυρές επιφυλάξεις και με επιμονή στο διεθνές δίκαιο και ειδικότερα στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας.

Μετά το διάβημα στην Τουρκία την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση προχώρησε σε ένα μπαράζ διπλωματικών επαφών, θέλοντας να εκθέσει στη διεθνή κοινότητα, εταίρους και συμμάχους, το παράνομο και παράλογο της συμπεριφοράς της Άγκυρας.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε το ζήτημα και στη συνάντηση που είχε στο Μόναχο με την αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Καμάλα Χάρις, αλλά και στις επαφές του στις Βρυξέλλες με τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ηγέτες αφρικανικών χωρών. Συνάντηση, η οποία προκάλεσε αντιδράσεις από τον τουρκικό τύπο, μεταξύ άλλων καθώς προαναγγέλθηκε η ψήφιση της συμφωνίας για τις αμερικανικές βάσεις το προσεχές διάστημα. Και αυτό σε μία συγκυρία κατά την οποία η κρίση στην Ουκρανία αναδεικνύει την κρισιμότητα και χρησιμότητα για Αμερική και ΝΑΤΟ της βάσης στην Αλεξανδρούπολη.

Η Αθήνα θα συνεχίσει φυσικά τη διπλωματική πίεση στην Άγκυρα. Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας σήμερα θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, όπου επίσης αναμένεται να θέσει εκ νέου το ζήτημα της τουρκικής επιθετικότητας.

Την ίδια στιγμή πάντως η Αθήνα θέλει να κρατά ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας σε θέματα “χαμηλής πολιτικής”, δηλαδή στον οικονομικό και εμπορικό τομέα. Στο πλαίσιο αυτό, ο υφυπουργός Εξωτερικών για την Οικονομική Διπλωματία, Κώστας Φραγκογιάννης, θα έχει σήμερα συνάντηση εργασίας στην Αθήνα με τον Τούρκο ομόλογο του Σεντάτ Ονάλ.

Με ανοιχτό το μεγάλο “παγκόσμιο” μέτωπο του Ουκρανικού, η Αθήνα πιστεύει πως δεν υπάρχουν περιθώρια να στραφεί το ενδιαφέρον της ΕΕ και των ΗΠΑ στα ελληνοτουρκικά σε αυτή τη φάση.

H Aθήνα δεν έχει υψηλές προσδοκίες για θετικό αποτέλεσμα καθώς σύμφωνα με πληροφορίες υπάρχει πολύ μεγάλη ανησυχία στο υπουργείο Εξωτερικών για τις συνεχόμενες παραβιάσεις και υπερπτήσεις τουρκικών drones.

Κατά την πάγια τακτική της Αθήνας, το ΥΠΕΞ προχώρησε και σε διάβημα. Και ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, έστειλε αυστηρό μήνυμα προς τον κ. Τσαβούσογλου για τις δηλώσεις του σχετικά με το μεταναστευτικό, λέγοντας πως «δεν περιμένουμε μαθήματα από την Τουρκία για το πως θα διαχειριστούμε το μεταναστευτικό».

Το τελευταίο παράδειγμα είναι η επιστολή του Τούρκου Μονίμου Αντιπρόσωπου στα Ηνωμένα Έθνη, αναφορικά με το καθεστώς στρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου, επισήμανε και προσέθεσε ότι η τουρκική διαμαρτυρία συνιστά παράδειγμα οξύμωρου. «Η Τουρκία διαμαρτύρεται για την στρατιωτικοποίηση των νησιών, ενώ η ίδια η Τουρκία έχει παρατάξει απέναντι από τα νησιά αυτά τον μεγαλύτερο αποβατικό στόλο της Μεσογείου.

Αναστασιάδης: Η Τουρκία δεν θα διστάσει να επαναπροωθήσει μετανάστες για ανταλλάγματα

Και παράλληλα ζητά από την Ελλάδα να αφήσει τα νησιά ακάλυπτα σε κάθε εξωτερική απειλή» ανέφερε. Συνεχίζοντας στο ίδιο μήκος κύματος, απέρριψε στο σύνολό τους όλες τις αστήρικτες κατηγορίες που εκτοξεύει κατά ρυπάς η γείτονα Τουρκία και όλες τις παράνομες ενέργειες και διαμήνυσε:

«Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, αλλά και δεν εκφοβίζεται από παράνομες ενέργειες. Θα προστατεύσει την κυριαρχία της, θα προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα όπως αυτά πηγάζουν από το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας». Περαιτέρω, ζήτησε από την Τουρκία να απόσχει από έκνομες πράξεις που αποσταθεροποιούν την περιοχή, βάζουν σε κίνδυνο τη διεθνή ναυσιπλοΐα και δεν προσφέρουν απολύτως τίποτα στην Τουρκία, δεν προσφέρουν απολύτως τίποτα στην τουρκική κοινωνία.

Παραλήρημα από Ακάρ και Τσελίκ

Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Χουλουσί Ακάρ κατηγόρησε την Ελλάδα πως προσπάθησε με επιμονή να παραβιάσει περιοχές λίγα μίλια μακριά από την Κρήτη και ΝΔ της Κύπρου και παρά τις προειδοποιήσεις επιμένει στις παρενοχλήσεις και στις παραβιάσεις

Από την άλλη, ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος (ΑΚΡ) Ομέρ Τσελίκ αναφέρεται ξανά στην «Γαλάζια Πατρίδα» αναφέροντας ότι αποτελεί την κόκκινη γραμμή για την Τουρκία.

« Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της Μητέρας Πατρίδας » είπε ο Τσελίκ δηλώνοντας πως «θα κάνουμε τα πάντα και θα πληρώσουμε οποιαδήποτε τίμημα για να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα μας στη Γαλάζια Πατρίδα ».

Οι αντιπροσωπείες της Ελλάδας και της Τουρκίας θα πιάσουν το νήμα των διερευνητικών ως αφέθηκαν κατά τον 62ο γύρο που πραγματοποιήθηκε στις 16 Μαρτίου στην Αθήνα, προκειμένου να διερευνήσουν σημεία σύγκλισης για ενδεχόμενες μελλοντικές διαπραγματεύσεις αναφορικά με την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, βάσει του Διεθνούς Δικαίου.

Αναφερόμενος στις διερευνητικές σε δήλωσή του μετά τη συνάντησή του με τον Κύπριο ομόλογό του τη Δευτέρα, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας υπογράμμισε πως είναι απαράδεκτο που η Τουρκία με διαρκείς προκλήσεις και εμπρηστικές δηλώσεις προσπαθεί να υπονομεύσει το κλίμα αυτών των επαφών πριν καν λάβουν χώρα. Το τελευταίο παράδειγμα είναι η επιστολή του Τούρκου Μονίμου Αντιπρόσωπου στα Ηνωμένα Έθνη, αναφορικά με το καθεστώς στρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου, επισήμανε και προσέθεσε ότι η τουρκική διαμαρτυρία συνιστά παράδειγμα οξύμωρου. «Η Τουρκία διαμαρτύρεται για την στρατιωτικοποίηση των νησιών, ενώ η ίδια η Τουρκία έχει παρατάξει απέναντι από τα νησιά αυτά τον μεγαλύτερο αποβατικό στόλο της Μεσογείου. Και παράλληλα ζητά από την Ελλάδα να αφήσει τα νησιά ακάλυπτα σε κάθε εξωτερική απειλή» ανέφερε. Συνεχίζοντας στο ίδιο μήκος κύματος, απέρριψε στο σύνολό τους όλες τις αστήρικτες κατηγορίες που εκτοξεύει κατά ρυπάς η γείτονα Τουρκία και όλες τις παράνομες ενέργειες και διαμήνυσε: «Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, αλλά και δεν εκφοβίζεται από παράνομες ενέργειες. Θα προστατεύσει την κυριαρχία της, θα προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα όπως αυτά πηγάζουν από το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας». Περαιτέρω, ζήτησε από την Τουρκία να απόσχει από έκνομες πράξεις που αποσταθεροποιούν την περιοχή, βάζουν σε κίνδυνο τη διεθνή ναυσιπλοΐα και δεν προσφέρουν απολύτως τίποτα στην Τουρκία, δεν προσφέρουν απολύτως τίποτα στην τουρκική κοινωνία.

Αποκρυσταλλώνοντας τις προσδοκίες της Ελλάδας για τον σημερινό γύρο διερευνητικών, ο Νίκος Δένδιας, σε συνέντευξή του στην κυριακάτικη Real News, είπε: «Παρά το κλίμα έντασης που συνεχίζει να καλλιεργεί η Τουρκία, θεωρούμε σκόπιμη τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας. Αλλά δεν τρέφουμε ψευδαισθήσεις. Δεν αναμένουμε να προκύψει κάτι από αυτές τις άτυπες επαφές, καθώς, δυστυχώς, με την Τουρκία, επί του παρόντος τουλάχιστον, δεν φαίνεται να υπάρχει πεδίο έλλογης συνεννόησης. Όχι γιατί η επίλυση του ζητήματος που εξετάζεται, ήτοι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, δεν είναι δυνατή, αλλά γιατί η Τουρκία δεν αποδέχεται τους θεμελιώδεις κανόνες που προβλέπονται από την Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας».

Εκφράζοντας την πάγια ελληνική θέση, ο υπουργός Εξωτερικών διαμήνυσε πως πρεσβεύουμε, πάντοτε, διαχρονικά, όλες οι κυβερνήσεις, μια υπό όρους Διεθνούς Δικαίου και Δικαίου της Θάλασσας συνεννόηση με την Τουρκία και υπογράμμισε ότι αυτό είναι το συμφέρον μας, ότι αυτό είναι το συμφέρον της Τουρκίας, αλλά και η θέληση ενός μεγάλου μέρους της τουρκικής κοινωνίας, που προσβλέπει στην Ευρώπη, ως τον φυσικό και πολιτιστικό της χώρο.

Η ελληνική πλευρά έχει καταστήσει σαφές πως οι επαφές ήταν και παραμένουν διερευνητικές.

Η ιστορία των διερευνητικών

Η διαδικασία των εμπιστευτικών διερευνητικών επαφών συμφωνήθηκε τον Μάρτιο του 2002, στο πλαίσιο της ελληνο-τουρκικής προσέγγισης που εγκαινιάσθηκε το 1999 και αποτελούν άτυπες συνομιλίες και όχι διαπραγματεύσεις. Επισημαίνεται ότι κατά τις συνομιλίες δεν τηρούνται πρακτικά και ουδεμία πλευρά αναλαμβάνει υποχρεώσεις και δεσμεύσεις.

Στόχος τους είναι να διερευνηθεί εάν και κατά πόσον υπάρχει κοινός τόπος και αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την έναρξη διαπραγματεύσεων που θα μπορούσαν ενδεχομένως να καταλήξουν σε συμφωνία αναφορικά με την υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.

Σε περίπτωση που διαφανεί ότι δεν καθίσταται δυνατή η εξεύρεση κοινού εδάφους, πάγια θέση της Ελλάδας, η οποία συνάδει απολύτως με το Διεθνές Δίκαιο και έχει τεθεί και ως κριτήριο στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ, είναι η παραπομπή του ζητήματος στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ΔΔΧ).

Δεδομένου, όμως, ότι η Τουρκία δεν έχει αναγνωρίσει τη γενική υποχρεωτική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, απαιτείται ειδική συμφωνία (συνυποσχετικό) που θα αποτελέσει τη νομική βάση για τη δικαιοδοσία του ΔΔΧ.

Εκτός από την Αθήνα, η Ελλάδα έχει φιλοξενήσει τις διερευνητικές επαφές στο Ναύπλιο και στη Θεσσαλονίκη, ενώ η Τουρκία εκτός από την Άγκυρα, στην Κωνσταντινούπολη, στην Αλικαρνασσό (Bodrum), στο Τσεσμέ (Κρήνη) και στη Σμύρνη.

Στις περίπου δύο δεκαετίες που έχουν περάσει από την πρώτη συνάντηση, έχουν διεξαχθεί 62 γύροι επαφών, χωρίς ωστόσο η περιοδικότητά τους να είναι δεδομένη. Υπήρξαν χρονιές κατά τις οποίες έγιναν περισσότεροι από δέκα γύροι επαφών και άλλες που έγινε μόνον ένας, ενώ την πενταετία από το 2016 έως τον Ιανουάριο του 2021 δεν υπήρξε κανένας. Στις 23 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε ο 61ος γύρος στην Κωνσταντινούπολη, ύστερα από σχεδόν 5 χρόνια από τον προηγούμενο και περίπου δύο μήνες αργότερα, στις 16 Μαρτίου, έλαβε χώρα στην Αθήνα ο 62ος.

Χαρακτηριστικό είναι πως τα πρώτα χρόνια ήταν εντατικές, έως το τέλος του 2004 είχαν πραγματοποιηθεί 27 γύροι επαφών, στα τέλη του 2010 ανέρχονταν στους 48, έφτασαν τους 60 την 1η Μαρτίου του 2016, ενώ με τους δύο που προηγήθηκαν εντός του 2021 και με τον σημερινό ανεβαίνουν στους 63.

Επιβεβαιώνοντας τις πληροφορίες που ήθελαν τη διεξαγωγή τους να γίνεται την επόμενη εβδομάδα, τα δύο υπουργεία Εξωτερικών εξέδωσαν ανακοινώσεις στις οποίες κάνουν γνωστό πως ο 63ος γύρος των διερευνητικών επαφών θα λάβει χώρα στην Άγκυρα, στις 6 Οκτωβρίου 2021.

Aπό ελληνικής πλευράς, στη σύνθεση της ομάδας παραμένει μόνο ο πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, καθώς θα αντικατασταθούν τόσο ο πρέσβης Αλέξανδρος Κουγιού όσο και η διπλωμάτης Ιφιγένεια Καναρά, από τον Θεοχάρη Λαλάκο, που είναι ο γενικός διευθυντής Πολιτικών Υποθέσεων του ΥΠΕΞ, αλλά και η Ευαγγελία Γραμματίκα που είναι η διευθύντρια του γραφείου του γενικού γραμματέα του υπουργείου Εξωτερικών.

«Επικρατεί ένα χάος στην Ανατολική Μεσόγειο και δεν είναι σαφές ποιος κάνει τί και με ποιον. Δεν θα δώσουμε την ευκαιρία να προχωρήσει καμία διαδικασία χωρίς την Τουρκία και αυτό να γίνει αιτία να ζεσταθούν τα νερά. Η Τουρκία είναι πλέον σε θέση να παίρνει εκείνη τις αποφάσεις στην περιοχή. Επιθυμία μου είναι να ομαλοποιηθεί η κατάσταση χωρίς να ζήσουμε κάτι θερμό», τόνισε, σημειώνοντας παράλληλα ότι και το υπουργείο Εξωτερικών και το υπουργείο Άμυνας έχουν κάνει πολύ σημαντικές δηλώσεις για το θέμα αυτό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Πολιτικές διαβουλεύσεις μετά τις διερευνητικές – Οι εκτιμήσεις για τις ελληνοτουρκικές συζητήσεις

Ο Ερντογάν αναφέρθηκε επίσης στην προσέγγιση με το Κάϊρο και απευθυνόμενος κυρίως στο συναίσθημα του αιγυπτιακού λαού εξέφρασε την πεποίθηση ότι η οι δύο χώρες θα βρουν κοινό τόπο. «Αναφορικά με την Αίγυπτο, δεν νομίζω πως ο λαός της Αιγύπτου θα είναι εναντίον μας. Πιστεύω πως πρόκειται για ένα προσωρινό λάθος», είπε σχετικά με τις σημερινές κακές διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, ενώ πρόσθεσε ότι και η Σαουδική Αραβία έχει κάνει μία θετική στροφή προς την Τουρκία.

«Η Σαουδική Αραβία πραγματοποιεί κοινή άσκηση με την Ελλάδα, αλλά υπάρχει και μία νέα εξέλιξη, ζήτησε (οπλισμένα) drones από την Τουρκία», ανέφερε.

FAZ: Αμφιλεγόμενα τα κυριαρχικά δικαιώματα στην ανατολική Μεσόγειο

Η Τουρκία αισθάνεται παραγκωνισμένη από την αρχική συμφωνία Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας για τοποθέτηση υποθαλάσσιου καλωδίου που θα συνδέει τα δίκτυα ηλεκτρικής τους ενέργειας», γράφει η Frankfurter Allgemeine Zeitung σε άρθρο με τίτλο «Νέα διένεξη με την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο». Η γερμανική εφημερίδα γράφει, όπως μετέδωσε η DW:

«Η Άγκυρα απέστειλε διπλωματική νότα σε Ελλάδα και Ισραήλ καλώντας τις δύο χώρες να αποφύγουν περαιτέρω βήματα χωρίς άδεια της τουρκικής κυβέρνησης, μεταδίδει το πρακτορείο Anadolu. Η τουρκική παρέμβαση έρχεται μετά την ανακοίνωση προθέσεων των τριών χωρών την περασμένη εβδομάδα για τοποθέτηση καλωδίου 1.200 χιλιομέτρων μέσω του οποίου συνδέονται ισραηλινό και ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτροδότησης. Η κατασκευή της ενεργειακής γέφυρας που συγχρηματοδοτείται από την ΕΕ με 647 εκατομμύρια ευρώ θα μπορούσε να ολοκληρωθεί τέλη του 2023. Από την πλευρά της η Τουρκία θεωρεί ότι το έργο άπτεται των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στη περιοχή. Ισχυρίζεται ότι το καλώδιο θα περνά από την τουρκική υφαλοκρηπίδα και κατά συνέπεια μέσα από τουρκικά χωρικά ύδατα. Σύμφωνα με την Τουρκία οποιαδήποτε έρευνα στην περιοχή αυτή προϋποθέτει το πράσινο φως της Άγκυρας όπως προβλέπει το διεθνές δίκαιο. Η τουρκική κυβέρνηση θεωρεί συνεπώς ότι θα πρέπει να ενημερωθεί εκ των προτέρων για την πόντιση ενός υποθαλάσσιου καλωδίου».

Η εφημερίδα της Φρανκφούρτης καταλήγει: «Τα κυριαρχικά δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο είναι αμφιλεγόμενα. Η Τουρκία έχει χαρακτηρίσει μεγάλα τμήματα της ανατολικής Μεσογείου ως Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη χωρίς ωστόσο να διαπραγματευθεί πρώτα με χώρες της περιοχής, γεγονός που προκάλεσε την αγανάκτησή τους. Η όλη υπόθεση αφορά και υποθαλάσσια κοιτάσματα αερίου, στα οποία η Τουρκία επιδιώκει να αποκτήσει πρόσβαση».

Πηγή: sigmalive.com – DW

Οι δύο αντιπροσωπείες ξεκίνησαν τις διερευνητικές επαφές στις 10:30 το πρωί.

Ως είθισται, οι δύο αντιπροσωπείες θα ενημερώσουν τις ηγεσίες τους για τα διαμειφθέντα.

Οπως μεταδίδει το TRT Haber, αφορμή στάθηκε μνημόνιο που υπεγράφη στις 8 Μαρτίου και προβλέπει τη δημιουργία συνδέσεων ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.

Τουρκικές διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι «σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, εάν οι καλωδιακές δραστηριότητες απαιτούν μια προκαταρκτική ερευνητική μελέτη, θα πρέπει να ζητηθεί η άδεια της χώρας μας για τη διεξαγωγή αυτών στην υφαλοκρηπίδα μας. Εάν δεν απαιτείται προκαταρκτική εργασία, η χώρα μας πρέπει να ενημερωθεί για τις δραστηριότητες τοποθέτησης καλωδίων και το εύρος τους σε εύλογο χρονικό διάστημα».

Στην Αθήνα τώρα παραδίδεται σήμερα η σκυτάλη του νέου γύρου των διερευνητικών επαφών. Ενόψει της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ στις 25-26 Μαρτίου, κατά την οποία ο ύπατος εκπρόσωπός της Ζοζέπ Μπορέλ θα υποβάλει την έκθεσή του σχετικά με την πορεία των πολιτικών, οικονομικών και εμπορικών σχέσεων ΕΕ και Τουρκίας, καθώς και σχετικά μέσα και επιλογές, οι δύο αντιπροσωπείες συναντώνται το πρωί προκειμένου να συνεχίσουν τις διερευνητικες επαφές.

Ειδικότερα, πιάνουν το νήμα των συνομιλιών ως αφέθηκαν κατά τον 61ο γύρο, που διεξήχθη στις 25 Ιανουαρίου στην Κωνσταντινούπολη, προκειμένου να διερευνήσουν σημεία σύγκλισης για ενδεχόμενες μελλοντικές διαπραγματεύσεις αναφορικά με την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, βάσει του Διεθνούς Δικαίου.

Η ελληνική πλευρά έχει διαμηνύσει πως προσέρχεται στις διερευνητικές επαφές με αυτοπεποίθηση, «καλή τη πίστει», «μηδενική αφέλεια», πνεύμα συνεργασίας, εποικοδομητική διάθεση. Εξάλλου, επανειλημμένως έχει καταστήσει σαφές πως οι επαφές ήταν και παραμένουν διερευνητικές και σημειώνει πως είναι ένας άτυπος μη δεσμευτικός δίαυλος συζήτησης ανάμεσα στις δύο χώρες. Επίσης, έχει ξεκαθαρίσει ότι στις διερευνητικές επαφές δεν συζητείται θέμα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών και πως η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται οποιοδήποτε θέμα αφορά την εθνική κυριαρχία. Εξίσου, έχει διαμηνύσει πως η απόφαση για την επέκταση των χωρικών υδάτων της αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα της χώρας μας και ότι διατηρεί στο ακέραιο το δικαίωμα επέκτασής τους στα 12 ναυτικά μίλια οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Επισημαίνεται πως η θέση της Ελλάδας είναι σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Περαιτέρω, η Αθήνα έχει υπογραμμίσει πως η συμπεριφορά της Τουρκίας, εν γένει, έναντι της Ελλάδας και άλλων κρατών-μελών αφορά το σύνολο της ΕΕ και των ευρωτουρκικών σχέσεων και θα εξεταστεί συνολικά στο ερχόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις 26-26 Μαρτίου. Σε αυτό το πλαίσιο, τονίζει την ανάγκη η ευρωπαϊκή έκθεση που θα υποβληθεί από τους θεσμούς για την Τουρκία να είναι ισορροπημένη: «Πρέπει να έχει προτάσεις τόσο για θετική ατζέντα όσο και για προοπτική λήψης περιοριστικών μέτρων, στην περίπτωση που η γειτονική Τουρκία μπει ξανά στον πειρασμό να έχει παραβατική συμπεριφορά».

Παράλληλα, σημειώνεται πως ο 62ος γύρος διεξάγεται λίγες ημέρες μετά τις επικρίσεις του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν στην Άγκυρα για την παραβίαση του ελληνικού εναέριου χώρου και του Διεθνούς Δικαίου, αλλά και γενικότερα για τις προκλητικές ενέργειες στις οποίες έχει προβεί το τελευταίο διάστημα εναντίον της χώρας μας. Επίσης, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας επισήμανε πως παρακολουθεί με πραγματική ανησυχία τον τελευταίο χρόνο τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, έκανε ειδική αναφορά στις τουρκικές διεκδικήσεις και υπογράμμισε πως οι ΗΠΑ πρέπει να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο, συμβάλλοντας στην προώθηση της σταθερότητας στην περιοχή. Υπό αυτό το πρίσμα, είπε, πρέπει να γίνει σεβαστή η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα όλων των πλευρών στην Ανατολική Μεσόγειο και ξεκαθάρισε ότι η καταφυγή σε προκλητικές ενέργειες και στη χρήση στρατιωτικών μέσων δεν μπορεί να αποτελέσει βάση για την επίλυση των διαφορών, οι οποίες πρέπει να επιλύονται ειρηνικά και διπλωματικά.

Υπενθυμίζεται πως ο 61ος γύρος διεξήχθη σχεδόν πριν από δύο μήνες στον Ντολμά Μπαχτσέ στην Κωνσταντινούπολη, έπειτα από μια περίοδο τουρκικών προκλήσεων και παραβιάσεων και μετά τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ τον Δεκέμβριο, κατά την οποία επισημάνθηκε η «ανάγκη συνεχούς αποκλιμάκωσης ώστε να καταστούν δυνατές η ταχεία επανέναρξη και η ομαλή συνέχιση των άμεσων διερευνητικών επαφών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας».

Η ιστορία των διερευνητικών

Η διαδικασία των εμπιστευτικών διερευνητικών επαφών συμφωνήθηκε τον Μάρτιο του 2002, στο πλαίσιο της ελληνο-τουρκικής προσέγγισης που εγκαινιάσθηκε το 1999 και αποτελεί άτυπες συνομιλίες και όχι διαπραγματεύσεις. Επισημαίνεται ότι κατά τις συνομιλίες δεν τηρούνται πρακτικά και ουδεμία πλευρά αναλαμβάνει υποχρεώσεις και δεσμεύσεις.

Στόχος τους είναι να διερευνηθεί εάν και κατά πόσον υπάρχει κοινός τόπος και αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την έναρξη διαπραγματεύσεων που θα μπορούσαν ενδεχομένως να καταλήξουν σε συμφωνία αναφορικά με την υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.

Σε περίπτωση που διαφανεί ότι δεν καθίσταται δυνατή η εξεύρεση κοινού εδάφους, πάγια θέση της Ελλάδας, η οποία συνάδει απολύτως με το Διεθνές Δίκαιο και έχει τεθεί και ως κριτήριο στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ, είναι η παραπομπή του ζητήματος στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ΔΔΧ).

Δεδομένου, όμως, ότι η Τουρκία δεν έχει αναγνωρίσει τη γενική υποχρεωτική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, απαιτείται ειδική συμφωνία (συνυποσχετικό) που θα αποτελέσει τη νομική βάση για τη δικαιοδοσία του ΔΔΧ.

Εκτός από την την Αθήνα, η Ελλάδα έχει φιλοξενήσει τις διερευνητικές επαφές στο Ναύπλιο και στη Θεσσαλονίκη, ενώ η Τουρκία εκτός από την Άγκυρα, στην Κωνσταντινούπολη, στην Αλικαρνασσό (Bodrum), στο Τσεσμέ (Κρήνη) και στη Σμύρνη.

Στις περίπου δύο δεκαετίες που έχουν περάσει από την πρώτη συνάντηση, έχουν διεξαχθεί 61 γύροι επαφών, χωρίς ωστόσο η περιοδικότητά τους να είναι δεδομένη. Υπήρξαν χρονιές κατά τις οποίες έγιναν περισσότεροι από δέκα γύροι επαφών και άλλες που έγινε μόνον ένας, ενώ την πενταετία από το 2016 έως τον Ιανουάριο του 2021 δεν υπήρξε κανένας.

Χαρακτηριστικό είναι πως τα πρώτα χρόνια ήταν εντατικές, έως το τέλος του 2004 είχαν πραγματοποιηθεί 27 γύροι επαφών, στα τέλη του 2010 ανέρχονταν στους 48 και έφτασαν τους 60 την 1η Μαρτίου του 2016.

Την Τετάρτη, οι πολιτικές διαβουλεύσεις σε επίπεδο γενικών γραμματέων ΥΠΕΞ Ελλάδας – Τουρκίας

Μία ημέρα μετά, την Τετάρτη, θα διεξαχθούν, επιπλέον, στην Αθήνα και οι πολιτικές διαβουλεύσεις Ελλάδας – Τουρκίας, που πραγματοποιούνται σε επίπεδο υπηρεσιακών γενικών γραμματέων των υπουργείων Εξωτερικών των δύο χωρών. Από τη μια πλευρά του τραπεζιού θα καθίσει ο υπηρεσιακός γενικός γραμματέας του υπουργείου Εξωτερικών, πρέσβης Θεμιστοκλής Δεμίρης, και από την άλλη ο Τούρκος υφυπουργός Εξωτερικών, πρέσβης Σεντάτ Ονάλ. Οι τακτικές πολιτικές διαβουλεύσεις έχουν θεσμοθετηθεί μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, στις οποίες συμμετέχουν αντιπροσωπείες των δύο χωρών, με επικεφαλής, από την Ελλάδα, τον υπηρεσιακό γενικό γραμματέα του υπουργείου Εξωτερικών και από την Τουρκία, τον υφυπουργό Εξωτερικών.

Οι πολιτικές διαβουλεύσεις σε επίπεδο υπηρεσιακών γενικών γραμματέων των υπουργείων Εξωτερικών των δύο χωρών εντάσσονται στο πλαίσιο της διατήρησης ανοικτών διαύλων επικοινωνίας προς εξασφάλιση της αναγκαίας λειτουργικότητας στις διμερείς σχέσεις με τη γείτονα χώρα. Για την ελληνική πλευρά, οι επαφές με την τουρκική, σε όλα τα επίπεδα, διεξάγονται με βάση το Διεθνές Δίκαιο και ιδιαίτερα το Δίκαιο της Θάλασσας και με στόχο, πάντα, προς όφελος των δύο λαών, τη σταδιακή εξομάλυνση των διμερών σχέσεων, σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων, χωρίς καμία υποχώρηση σε θέματα εθνικής κυριαρχίας και κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.

Η τελευταία συνάντηση στο πλαίσιο των πολιτικών διαβουλεύσεων μεταξύ των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας πραγματοποιήθηκε στις 10 Ιανουαρίου του 2020, στην Άγκυρα, ανάμεσα στον υπηρεσιακό γενικό γραμματέα του υπουργείου Εξωτερικών, πρέσβη Θεμιστοκλή Δεμίρη, και τον υφυπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, πρέσβη Σεντάτ Ονάλ. Οι συνομιλίες καλύπτουν ζητήματα διμερούς, περιφερειακού και διεθνούς ενδιαφέροντος.

Η Hurriyet αναφέρει συγκεκριμένα ότι η ημερομηνία του 62ου γύρου των διερευνητικών επαφών μεταξύ των δύο χωρών έχει οριστεί.

Το τουρκικό Μέσο αναφέρει χαρακτηριστικά ότι οι συνομιλίες θα πραγματοποιηθούν στην Αθήνα το διήμερο 15-16 Μαρτίου.

Πρόκληση Τσελίκ: Οι Έλληνες δεν θα είναι ασφαλείς, αν δεν σεβαστούν την Τουρκία

Τουρκική αντίδραση λόγω της επίσκεψης του Νίκου Δένδια στο Κάιρο και τη διόρθωση της χάραξης θαλάσσιου οικοπέδου από την Αίγυπτο, μέσω του Ομέρ Τσελίκ. Ο εκπρόσωπος του κόμματος του Ταγίπ Ερντογάν, είπε ότι η χώρα του θα απαντήσει με τον δέοντα τρόπο.

Ο κ. Τσελίκ είπε σύμφωνα με την ΕΡΤ1: «Είμαστε βαθιά λυπημένοι που βλέπουμε ότι η Ελλάδα συνεχίζει τις δραστηριότητές της εναντίον της Τουρκίας παρά τις διερευνητικές συνομιλίες. Οι διερευνητικές συνομιλίες ξεκίνησαν στις 25 Ιανουαρίου και θα συνεχιστούν. Είπαμε στην ελληνική πλευρά να σταματήσει να χρησιμοποιεί το ίδιο στυλ, την ίδια ρητορική. Δυστυχώς, όμως, συνεχίζουν. Θα ήθελα να δηλώσω ότι καταγράφουμε τη δήλωση ικανοποίησης της Ελλάδας μετά την αντι-τουρκική δήλωση του Αραβικού Συνδέσμου. Ομοίως, όταν η Αίγυπτος επέτρεψε την εξερεύνηση για υδρογονάνθρακες στη Μεσόγειο, η Ελλάδα θορυβήθηκε και ξεκίνησε εκ νέου τις αντι-τουρκικές δραστηριότητες”.

Στη συνέχεια της δήλωσής του τόνισε ότι η Άγκυρα προκαλείται πάλι και πως «οι Έλληνες δεν θα είναι ασφαλείς, αν δε σεβαστούν την Τουρκία».

«H Eλλάδα δημιουργεί μια επιθετικότητα εναντίον της Τουρκίας με συμμαχίες τακτικής. Όμως οι Έλληνες πρέπει να ξέρουν πως τίποτα δεν θα τους κάνει να νιώθουν ασφαλείς, και να κοιτάξουν το μέλλον με ασφάλεια αν δεν έχουν μια δίκαιη συμφωνία με την Τουρκία. Μη νομίζει πως είναι μόνιμες οι συμμαχίες που εντάσσεται μαζί κάποιες άλλες χώρες οι οποίες έχουν στόχο να κάνουν μπρα ντε φερ με την Τουρκία. Εκείνες θα φύγουν και η Ελλάδα, στην περιοχή αυτή, θα μείνει μόνη της με την Τουρκία. Εκείνοι θα φύγουν. Γι’ αυτό η Ελλάδα θα πρέπει να ψάξει αποτέλεσμα στο τραπέζι των διαβουλεύσεων, σεβόμενη την Τουρκία και την ‘Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου᾽. είπε σύμφωνα με τον ΣΚΑΪ, ο Τσελίκ.

Ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας υπενθύμισε την πρόταση για μία διεθνή διάσκεψη για την ανατολική Μεσόγειο, τονίζοντας ότι ελπίζει να γίνει ευπρόσδεκτη η πρόταση και να συζητηθούν όλα τα θέματα.

Το παρασκήνιο των διερευνητικών στο Ντολμά Μπαχτσέ- Γιατί αιφνιδιάστηκε η ελληνική αποστολή- Ο ρόλος Καλίν

Ο Φατίχ Ντονμέζ ανέφερε επίσης ότι κάποια στιγμή θα αποφασίσουν και το πού θα διεξαγάγει τις νέες του γεωτρήσεις το γεωτρύπανο «Γιαβούζ», το οποίο είναι εδώ και μήνες αγκυροβολημένο στη Μερσίνα. «Πάντως θα είναι εντός της υφαλοκρηπίδας μας», ανέφερε.