Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο δείπνο που διοργάνωσαν το Πανεπιστήμιο Πειραιά και το Πάντειο Πανεπιστήμιο στο πλαίσιο του 3rd Maritime Security Conference, παρουσίασε την Ελλάδα ως παράδειγμα για το πώς η Ευρώπη μπορεί να απαντήσει ταυτόχρονα σε παλιές εκκρεμότητες και σε νέες κρίσεις.

Στο κέντρο της ομιλίας του βρέθηκαν τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία χαρακτήρισε «σημείο ασφυξίας» για την παγκόσμια οικονομία. Επικαλούμενος τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας Fatih Birol, ανέφερε ότι αν τα Στενά δεν ανοίξουν γρήγορα, η σημερινή κρίση μπορεί να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, στις πετρελαϊκές κρίσεις του 1973 και του 1979 η απώλεια έφτανε συνολικά τα 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ σήμερα η απώλεια υπολογίζεται σε 13 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Αντίστοιχα, στο φυσικό αέριο, η μείωση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ήταν 75 δισ. κυβικά μέτρα σε ετήσια βάση, ενώ τώρα, με βάση την αναγωγή των τρεχουσών απωλειών, φτάνει τα 110 δισ. κυβικά μέτρα.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η επίπτωση δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο. Από τα Στενά επηρεάζονται επίσης τα λιπάσματα, τα πετροχημικά προϊόντα και άλλες κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, ενώ η πίεση είναι ήδη ορατή στις τιμές των καυσίμων σε Ευρώπη και ΗΠΑ.

Για την ευρωπαϊκή απάντηση, ο κ. Πιερρακάκης παρέπεμψε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα μέτρα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων. O υπουργός τόνισε πως η Ευρώπη έχει πλέον τα μαθήματα του 2022 και γνωρίζει ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν πρέπει να συγκρούεται με τη νομισματική, στέλνοντας το μήνυμα ότι η στήριξη παραμένει στο τραπέζι, αλλά όχι με οριζόντιες παρεμβάσεις χωρίς όρια. Η διάρκεια της κρίσης, το βάθος των επιπτώσεων και η κατάσταση που θα διαμορφωθεί μετά το άνοιγμα των Στενών θα κρίνουν τον χώρο και το είδος των παρεμβάσεων.

Στο δεύτερο σκέλος της ομιλίας του, ο κ. Πιερρακάκης έβαλε στο τραπέζι την ανάγκη ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής στρατηγικής. Ανέφερε ως παράδειγμα το 5G, λέγοντας ότι η Ευρώπη είχε μπροστά της τη δυνατότητα να χτίσει ισχυρούς ευρωπαϊκούς πρωταθλητές γύρω από εταιρείες όπως η Ericsson και η Nokia, αλλά εγκλωβίστηκε σε 27 διαφορετικές στρατηγικές, 27 δημοπρασίες φάσματος και 27 ρυθμιστικές αρχές.

Σε αντιδιαστολή, αναφέρθηκε στο ελληνικό μοντέλο με το Ταμείο «Φαιστός», όπου το 25% των εσόδων από τη δημοπρασία του 5G χρησιμοποιήθηκε για τη χρηματοδότηση εφαρμογών, ενώ δόθηκε δωρεάν πρόσβαση στο φάσμα σε startups και πανεπιστήμια. Κατά τον υπουργό, ένα αντίστοιχο πανευρωπαϊκό μοντέλο θα μπορούσε να αποτελέσει πραγματική ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική.

Από εκεί πέρασε στα πέντε διδάγματα που, όπως είπε, μπορεί να αντλήσει η Ευρώπη από την Ελλάδα.

Το πρώτο αφορά τη δημοσιονομική διαχείριση και τη δυνατότητα μιας χώρας να περάσει από την κρίση σε πρωτογενή πλεονάσματα, με αποκλιμάκωση χρέους και υψηλότερη ανάπτυξη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Το δεύτερο αφορά τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους. Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα, την οποία περιέγραψε ως μία από τις πιο γραφειοκρατικές χώρες της Ευρώπης, παρέχει πλέον πάνω από 2.200 ψηφιακές υπηρεσίες, ενώ τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης θα επιτρέψουν την ψηφιοποίηση και άλλων κρίσιμων λειτουργιών του Δημοσίου.

Το τρίτο αφορά την ενέργεια. Ο υπουργός στάθηκε στη μεταμόρφωση της ΔΕΗ, η οποία, όπως είπε, βρισκόταν σχεδόν σε κατάσταση χρεοκοπίας το 2019, ενώ σήμερα εξελίσσεται σε ευρωπαϊκό πρωταθλητή. Παράλληλα, συνέδεσε την απεξάρτηση από τον λιγνίτη, την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών και τον κάθετο διάδρομο LNG με την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας και της Ευρώπης.

Το τέταρτο δίδαγμα αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης και τον τρόπο με τον οποίο η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μπορεί να συνδεθεί με μεταρρυθμίσεις και συγκεκριμένες επενδυτικές προτεραιότητες. Το πέμπτο αφορά τη νοοτροπία της δημοσιονομικής πειθαρχίας, την οποία ο κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε πλέον «καθεστώς» στην Ελλάδα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην εκλογή του στην προεδρία του Eurogroup, την οποία παρουσίασε ως σύμβολο της αλλαγής που έχει συντελεστεί στη χώρα. Όπως είπε, η Ελλάδα του υψηλού χρέους και των ελλειμμάτων είναι πλέον η χώρα με πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ, ταχεία αποκλιμάκωση χρέους και ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Κλείνοντας, ο υπουργός επανέφερε τη συζήτηση στα «προφανή» που πρέπει να κάνει η Ευρώπη. Έβαλε στην ίδια εξίσωση την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το ψηφιακό ευρώ, την τραπεζική ένωση και την ένωση κεφαλαιαγορών, λέγοντας ότι, σύμφωνα με το ΔΝΤ, τέτοιες κινήσεις μπορούν να προσθέσουν 5 έως 7 μονάδες ανάπτυξης ετησίως για κάθε κράτος-μέλος.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Ωστόσο, όπως εξήγησε ο καθηγητής στην ομιλία του με θέμα: «Covid-19: Διδάγματα και βήματα μπροστά», «ο ιός έχει μια ισχυρή δυναμική μεταλλάξεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι υπάρχουν πάνω από 300 υπότυποι του στελέχους Όμικρον, ενώ ο Sars-Cov-2 κάνει μέσα σε τρεις μήνες τόσες αλλαγές όσες κάνει ο ιός της γρίπης μέσα σε δύο χρόνια!».

«Αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη δεν πάμε καλά, παρουσιάζεται αύξηση των κρουσμάτων. Δεν γνωρίζουμε ακόμα εάν θα υπάρξει κάποια δραστική αλλαγή στον ιό, όπως υπήρξε από τη Δέλτα στην Ομικρον, γιατί πρέπει να αναφέρουμε ότι οι μεταλλάξεις της Ομικρον ήταν δραματικά διαφορετικές από ότι ήταν της Δέλτα».

Οι πανδημίες μέρος της ζωής μας

«Οι πανδημίες έχουν γίνει πλέον μέρος της ζωής μας και θα πρέπει οι χώρες να προετοιμάζονται για αυτό. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ από το 1979 μέχρι το 2000 δεν εμφανίστηκε καμία επιδημία, από το 2000 έως σήμερα έχουν καταγραφεί τέσσερις: sars, mers, γρίπη των χοίρων, covid 19», επεσήμανε ο Δρ. Μυλωνάκης.

«Για να μπορέσουμε να περάσουμε σε μία διαχειρίσιμη κατάσταση, όπου νόσος Covid θα είναι μέρος της ζωής μας χωρίς να μας επηρεάζει κοινωνικά και χωρίς να επηρεάζει τις ευάλωτες ομάδες, θα πρέπει να έχουμε πολιτική εμβολίων, αλλά και μία αποτελεσματική πολιτική διαχείρισης της νόσου, όπως επίσης πρέπει να έχουμε και γνώση για την παθογένεια και για τις συνεπειες που προκαλεί ο ιός, την οποία γνώση η επιστημονική κοινότητα δεν την έχει αυτή τη στιγμή», παραδέχτηκε ο κ. Μυλωνάκης.

Τα διδάγματα της Covid-19

«Γνωρίζουμε έως τώρα ότι η νόσος έχει συστηματικό χαρακτήρα, δεν είναι νόσος μόνο των πνευμόνων. Σε πολλούς ασθενείς, επηρεάζει τα αγγεία, τον εγκέφαλο και πολλά άλλα όργανα του σώματος, χωρίς να γνωρίζουμε ποιες ομάδες ασθενών θα επηρεάσει περισσότερο. Μερικές ομάδες ξέρουμε ότι είναι πιο ευπαθείς (όπως αυτοί που έχουν ανοσοκαταστολή, οι ηλικιωμένοι και τα λοιπά). Όμως, έχουμε και πολύ νέους ανθρώπους, χωρίς κανένα συνοδό νόσημα, οι οποίοι παρουσιάζουν μία μεγάλη αντίδραση στον ιό».

«Το ιικό φορτίο που έχουμε στο αίμα έχουμε δει ότι ίσως είναι το καλύτερο εργαστηριακό εύρημα για να μας δείξει αρχικά πόσο θα επιβαρυνθεί ο ασθενής. Από ένα σημείο και μετά όμως, είναι η ανοσολογική αντίδραση η οποία καθορίζει την εξέλιξη της νόσου. Για αυτό τα αντιικά που έχουμε μέχρι τώρα ‘δουλεύουν’ αν τα δώσουμε νωρίς (στην αριχκή φάση ή μπει ο ασθενής στο νοσοκομείο). Εάν έχει περάσει καιρός, πλέον, έχει φανεί ότι τα μόνα φάρμακα που ίσως λειτουργούν είναι αυτά τα οποία αλλάζουν την ανοσολογική αντίδραση (όπως τα κορτικοστεροειδή κλπ). Η Covid ξεκινά σαν ίωση και δεν ξέρουμε σε ποιον θα εξελιχθεί σοβαρά. Για αυτό και χρειάζεται και προσοχή και εξέταση του συστηματικού χαρακτήρα της νόσου. Πρόσφατα, έχουμε πλέον καταλάβει ότι κάνει μικρές θρομβώσεις σε όλο τον οργανισμό, με αποτελέσματα που μπορεί να είναι δραματικά», ανέφερε ο Καθηγητής Ιατρικής Μικροβιολογίας και Ανοσολογίας.

Ένας στους δύο ανεμβολίαστους με πολλαπλές λοιμώξεις θα παρουσιάσει long covid.

Ο Δρ. Μυλωνάκης τόνισε, επίσης, τη μεγάλη σημασία των εμβολίων που προστατεύουν όχι μόνο από την νοσηλεία και το θάνατο, αλλά και από τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της νόσησης.

«Είναι περισσότερα από 50 τα συμπτώματα του συνδρόμου long covid, για το οποίο ακόμα η επιστήμη δεν γνωρίζει αρκετά πράγματα. Ξέρουμε ωστόσο ότι όσες περισσότερες φορές νοσήσει κάποιος, τόσο πιο πιθανόν είναι να παρουσιάσει μακροχρόνια συμπτώματα ενώ στην ομάδα των ανεμβολίαστων ένας στους δύο, με πολλαπλές λοιμώξεις, θα εμφανίσει το σύνδρομο», κατέληξε ο καθηγητής.

Γιατί «ξέφυγε» η Covid

Αναφερόμενος ο Δρ. Μυλωνάκης στις αρχικές αποφάσεις και πολιτικές, πολλές από τις οποίες ευθύνονται για την πορεία της πανδημίας Covid-19 τους πρώτους μήνες του 2020, επεσήμανε τις κυριότερες ‘αστοχίες’:

Ελλάδα έχει από τα πιο χαμηλά ποσοστά θνητότητας στην Ευρώπη

Μία ακόμα σημαντική διαπίστωση που αποτελεί και το συμπέρασμα μελέτης που παρουσιάστηκε από τον Δρ Ελευθέριο Μυλωνάκη αφορούσε τις καλές επιδόσεις της χώρας μας στη διαχείριση της πανδημίας που είχε από τα χαμηλότερα ποσοστά θνητότητας στην Ευρώπη.

Όπως επεσήμανε ο καθηγητής παρά το γεγονός ότι υπήρξε αποτυχημένη διαχείριση στην αντιμετώπιση της πανδημίας παγκοσμίως, η Ελλάδα είχε εντυπωσιακά χαμηλή θνητότητα. «Μελέτη μας έδειξε ότι η Ελλάδα είχε τα ίδια ή και καλύτερα ποσοστά θανάτων σε σχέση με χώρες, με πιο ισχυρά συστήματα υγείας, όπως είναι η Γερμανία και η Ολλανδία», είπε χαρακτηριστικά.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο Δρ. Ελευθέριος Μυλωνάκης, είναι ο Έλληνας γιατρός που ανακάλυψε, πριν λίγα χρόνια, δύο νέα αντιβιοτικά, που ανήκουν στην κατηγορία συνθετικών αντιβιοτικών, ικανών να καταστρέψουν τα ανθεκτικά στα αντιβιοτικά βακτήρια του χρυσίζοντος σταφυλόκοκκου (MRSA), που ευθύνεται για χιλιάδες θανάτους νοσηλευόμενων κυρίως. Οι δύο ουσίες (CD437 και CD1530) είναι οι πρώτες που έχουν άμεσο και ουσιαστικό αποτέλεσμα ενάντια στα κρυφά και επίμονα κύτταρα του MRSA.

Επιπλέον, σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις, οι ουσίες έχουν χαμηλά επίπεδα τοξικότητας για το ήπαρ και τα νεφρά, ενώ, είναι μάλλον απίθανο οι παθογόνοι μικροοργανισμοί να αναπτύξουν ανθεκτικότητα και στις δύο νέες ουσίες.

Ο Δρ. Μυλωνάκης αποφοίτησε το 1990 από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου πήρε και το διδακτορικό του το 1994. Μετά την εμπειρία του στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός», έφυγε στις ΗΠΑ, όπου εργάσθηκε στα νοσοκομεία Μίριαμ (του πανεπιστημίου Μπράουν) και Γενικό Μασαχουσέτης (της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ). Η έρευνά του εστιάζεται στην μικροβιακή παθογένεση και γενικότερα στις λοιμώδεις νόσους.
Το συνέδριο συνεχίζεται και σήμερα, Σάββατο 8/10 με διακεκριμένους ομιλητές, ολοκληρώνοντας τις εργασίες του, μέσα στην ημέρα. Υπάρχει, τέλος, η δυνατότητα διαδικτυακής παρακολούθησης του συνεδρίου.