Όταν ο χειμώνας πλησιάζει, τα φύλλα πέφτουν και ο παγετός καλύπτει τα πάντα, πολλοί από εμάς σπεύδουμε να ανεβάσουμε τη θερμοκρασία στο σπίτι. Βγαίνοντας έξω, φοράμε κασκόλ και σκούφους, προσπαθώντας απεγνωσμένα να κρατηθούμε ζεστοί. Ωστόσο, το να νιώθουμε λίγο κρύο ίσως είναι το κλειδί για καλύτερη υγεία και απώλεια βάρους.

Ο λόγος βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερο είδος λίπους, το καφέ λίπος. Σε αντίθεση με το λευκό λίπος που συσσωρεύεται σε μηρούς, μέση και γοφούς, το καφέ λίπος καίει θερμίδες μετατρέποντάς τες σε θερμότητα όταν κάνει κρύο. Αν ενεργοποιηθεί σωστά, ίσως μας βοηθήσει να αδυνατίσουμε. Θεωρητικά, για να το ενεργοποιήσουμε αρκεί ένα κρύο ντους ή η κατανάλωση πικάντικων τροφών και καφεΐνης.

Πριν όμως βιαστείτε να βουτήξετε σε παγωμένη λίμνη ή να πιείτε τον τέταρτο καφέ σας, αξίζει να εξετάσουμε αν ο ενθουσιασμός γύρω από το καφέ λίπος ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Τι είναι το καφέ λίπος;

Με τη γέννησή μας διαθέτουμε άφθονα αποθέματα καφέ λίπους, που λειτουργεί ως εσωτερική «θερμάστρα». Τα βρέφη δεν έχουν αρκετή μυϊκή μάζα για να τρέμουν από το κρύο, οπότε στηρίζονται στο καφέ λίπος για τη μετατροπή σακχάρων και λιπών σε θερμότητα.

Τα κύτταρα του καφέ λίπους έχουν πολύ περισσότερα μιτοχόνδρια – τα «εργοστάσια» παραγωγής ενέργειας των κυττάρων. Όμως, αντί να παράγουν ATP (ενέργεια που χρησιμοποιεί το σώμα), περιέχουν την πρωτεΐνη θερμογενίνη (UCP1) που επιτρέπει τη μετατροπή των θερμίδων απευθείας σε θερμότητα. «Όταν ενεργοποιείται, το καφέ λίπος παράγει έως και 300 φορές περισσότερη θερμότητα ανά μονάδα μάζας από οποιονδήποτε άλλο ιστό ή όργανο», σημειώνει ο Michael Symonds, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Nottingham.

Οι γνώσεις μας για το καφέ λίπος προέρχονται κυρίως από μελέτες σε μικρά θηλαστικά όπως ποντίκια και αρουραίους, που διαθέτουν μεγάλες ποσότητες για να αντέχουν το χειμώνα. «Για τους προγόνους μας ή μικρά ζώα όπως τα ποντίκια, οι χαμηλές θερμοκρασίες ήταν απειλή επιβίωσης. Έτσι ήταν πλεονέκτημα η ύπαρξη ιστού που μετατρέπει ενέργεια σε θερμότητα», εξηγεί ο Paul Cohen, αναπληρωτής καθηγητής στο The Rockefeller University.

Το καφέ λίπος στους ενήλικες

Για δεκαετίες πιστεύαμε πως το καφέ λίπος εξαφανίζεται μετά την εφηβεία, καθώς οι ενήλικες βρίσκουν άλλους τρόπους να ζεσταθούν – θέρμανση, κουβέρτες ή ζεστά ρούχα. Έτσι θεωρήθηκε ότι δεν παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία πέρα από τη βρεφική ηλικία.

Αυτό άλλαξε το 2009, όταν ερευνητές στη Φινλανδία και τη Σουηδία απέδειξαν πως οι ενήλικες διατηρούν καφέ λίπος, που ενεργοποιείται σε θερμοκρασίες κάτω των 16°C απορροφώντας γλυκόζη και λιπαρά από το αίμα.

Παρατηρήθηκε επίσης σαφής συσχέτιση ανάμεσα στα αποθέματα καφέ λίπους και στο σωματικό βάρος: οι αδύνατοι είχαν περισσότερο, οι παχύσαρκοι λιγότερο. Επιπλέον, όσοι είχαν περισσότερο καφέ λίπος εμφάνιζαν υψηλότερο μεταβολισμό στο κρύο. Αυτό υποδηλώνει ότι θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.

Σύνδεση με μεταβολική υγεία

Το 2021, μελέτη της ομάδας του Cohen στο The Rockefeller University ανέλυσε περισσότερες από 52.000 PET-αξονικές τομογραφίες. Διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν ενεργό καφέ λίπος εμφάνιζαν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακών νοσημάτων, εγκεφαλικών επεισοδίων και υπέρτασης.

Επιπλέον, όσοι διέθεταν μεγαλύτερα αποθέματα είχαν χαμηλότερη γλυκόζη και τριγλυκερίδια στο αίμα, καλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη και υψηλότερα επίπεδα HDL («καλής» χοληστερόλης) – όλα δείκτες υγιούς μεταβολισμού.

Καφέ λίπος και απώλεια βάρους: Μύθος ή πραγματικότητα;

Δεν είναι σαφές αν το ίδιο το καφέ λίπος ευθύνεται για αυτά τα οφέλη. Η αλήθεια είναι πως στους ανθρώπους υπάρχουν ελάχιστα αποθέματα – μόλις 0,02 έως 300 γραμμάρια ή λιγότερο από 0,5% της συνολικής μάζας σώματος. «Ενώ το λευκό λίπος μπορεί σχεδόν απεριόριστα να αυξηθεί (υπάρχουν άνθρωποι με πάνω από 100 κιλά λευκού λίπους), το καφέ περιορίζεται στα εκατοντάδες γραμμάρια», λέει ο Cohen.

Παρότι δεν φαίνεται ικανό να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια βάρους, ίσως βελτιώνει τη μεταβολική υγεία βοηθώντας στην καλύτερη διαχείριση της γλυκόζης ή εκκρίνοντας ορμόνες που αυξάνουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη.

«Το καφέ λίπος μάλλον δεν παίζει τόσο μεγάλο ρόλο στην συνολική ενεργειακή δαπάνη όσο στα ποντίκια», σχολιάζει ο Cohen. «Η ενεργοποίησή του δύσκολα θα οδηγήσει σε ουσιαστική απώλεια βάρους στους ανθρώπους». Ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν ότι μπορεί να μειώσει τη γλυκόζη αίματος και να βελτιώσει τον μεταβολισμό – κάτι σημαντικό για τις επιπλοκές της παχυσαρκίας και της γήρανσης.

Πώς μπορούμε να ενεργοποιήσουμε το καφέ λίπος;

Ένας τρόπος είναι η έκθεση στο κρύο – έστω κι αν είναι δυσάρεστη εμπειρία. Παγωμένα μπάνια, χειμερινή κολύμβηση ή συνεδρίες κρυοθεραπείας (σε ειδικούς θαλάμους με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες) μπορούν να προκαλέσουν σοκ στον οργανισμό. Αυτό πυροδοτεί την παραγωγή νοραδρεναλίνης που δεσμεύεται στα κύτταρα του καφέ λίπους και τα ενεργοποιεί.

Η Susanna Søberg, ιδρύτρια του Søberg Institute στη Δανία, έχει μελετήσει την επίδραση της χειμερινής κολύμβησης στον ανθρώπινο οργανισμό. Σε έρευνά της παρακολούθησε άνδρες που έκαναν τακτικές βουτιές σε παγωμένες σκανδιναβικές λίμνες συγκριτικά με όσους δεν ακολουθούσαν αυτή την πρακτική.

Οι συμμετέχοντες κατανάλωσαν ένα ποτήρι νερό με ζάχαρη· δύο ώρες αργότερα μετρήθηκαν τα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης τους. Οι χειμερινοί κολυμβητές απομάκρυναν τη γλυκόζη από το αίμα ταχύτερα και παρουσίασαν καλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη. Μόλις δύο-τρεις φορές έκθεση σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες εβδομαδιαίως για μερικά λεπτά αρκούσαν για ενεργοποίηση του καφέ λίπους και μείωση του στρες.

Ωστόσο, όσοι κάνουν συχνά τέτοιες δραστηριότητες πιθανώς ασκούνται γενικότερα περισσότερο – κάτι που ίσως εξηγεί μέρος των ωφελειών τους. Η ομάδα του Cohen εξετάζει αν τα ίδια αποτελέσματα παρατηρούνται στους χειμερινούς κολυμβητές στις παγωμένες λίμνες της Μινεσότα στις ΗΠΑ.

“Ψυχρή” καθημερινότητα: άλλοι τρόποι ενίσχυσης του καφέ λίπους

Aλλες έρευνες δείχνουν πως ακόμα και δροσερές – αλλά όχι παγωμένες – συνθήκες βοηθούν: Σε μελέτη του 2014 πέντε άνδρες κοιμήθηκαν επί ένα μήνα σε δωμάτιο στους 19°C με λεπτά σεντόνια. Μετά την περίοδο αυτή είχαν αυξήσει τον όγκο του καφέ τους λίπους κατά 42%, ενώ η αντίσταση στην ινσουλίνη μειώθηκε αισθητά. Όταν η θερμοκρασία ανέβηκε στους 24°C, τα αποθέματα εξαφανίστηκαν ξανά.

Στην Ολλανδία, εθελοντές εκτέθηκαν έξι ώρες την ημέρα σε περιβάλλον 15-16°C για δέκα ημέρες. Η δραστηριότητα του καφέ λίπους αυξήθηκε ενώ μειώθηκε η ένταση του τρέμουλου· παράλληλα δήλωσαν πως ανέχονται καλύτερα το κρύο μετά τη δοκιμή.

Η ομάδα Cohen, εξετάζει αν η χρήση ειδικού “ψυχρού γιλέκου” για τρεις ώρες ημερησίως έχει παρόμοια αποτελέσματα – χωρίς όμως ο χρήστης να τρέμει αλλά φτάνοντας κοντά στο όριο τρεμούλου πριν ανεβάσουν λίγο τη θερμοκρασία.

Μελέτες δείχνουν ότι ακόμα και ένα σύντομο ντους με κρύο νερό μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη ή να μειώσει τις ημέρες ασθενείας στη δουλειά· αρκούν μόλις 30 δευτερόλεπτα έκθεσης σε πολύ κρύο νερό καθημερινά. Παρόλα αυτά πρόκειται για απαιτητική συνήθεια για τους περισσότερους ανθρώπους.

Kαφές & πιπεριές: μπορούν να βοηθήσουν;

Έρευνες του Symonds δείχνουν ότι η καφεΐνη, ειδικά μέσω του καφέ, μπορεί να διεγείρει το καφέ λίπος ώστε να αρχίσει να «καίει» γλυκόζη παράγοντας θερμότητα. Όμως άλλοι επιστήμονες εκτιμούν ότι απαιτούνται ποσότητες αντίστοιχες με 100 φλιτζάνια καφέ ημερησίως, κάτι ανέφικτο στην πράξη.

Η καψαϊκίνη, η ουσία που δίνει στις πιπεριές τσίλι τη χαρακτηριστική κάψα τους, έχει αποδειχθεί ότι ενεργοποιεί το καφέ λίπος στα ποντίκια ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει αντίστοιχη δράση στον άνθρωπο. Σε μια δοκιμή διάρκειας έξι εβδομάδων δέκα άνδρες λάμβαναν καθημερινά χάπι με καψαϊκίνη· στο τέλος παρουσίασαν μεγαλύτερη ενεργοποίηση του καφέ τους λίπους όταν εκτέθηκαν στο κρύο συγκριτικά με πριν ξεκινήσει η δοκιμή.

Aλλαγές στον τρόπο ζωής παραμένουν βασικές

Άρα πρέπει όλοι να “αγκαλιάσουμε” περισσότερο το κρύο;

Ίσως ναι, αλλά αν αναζητάτε σίγουρο τρόπο βελτίωσης της υγείας σας υπάρχουν άλλες προτεραιότητες: ισορροπημένη διατροφή φιλική προς την καρδιά· τακτική άσκηση· έλεγχος χοληστερίνης, αρτηριακής πίεσης και σακχάρου· διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους είναι πιο κρίσιμα σύμφωνα με τον Cohen.

Πριν δοκιμάσετε χειμερινή κολύμβηση ή σοβαρή έκθεση στο κρύο συμβουλευτείτε τον γιατρό σας: δεν είναι ασφαλές ή κατάλληλο για όλους. Ο Symonds θεωρεί πως η ενεργοποίηση του καφέ λίπους μπορεί να βοηθήσει μόνο συνδυαστικά με άλλες αλλαγές στον τρόπο ζωής που προάγουν την υγεία και την απώλεια βάρους.

“Όταν δημοσιεύσαμε τη μελέτη μας σχετικά με τον ρόλο της καφεΐνης στην ενεργοποίηση του καφέ λίπους”, λέει ο Symonds, “πολλοί μου έγραφαν ‘πίνω δέκα φλιτζάνια την ημέρα κι όμως έχω πρόβλημα βάρους’. Δεν σημαίνει ότι όσο περισσότερη καφεΐνη τόσο μεγαλύτερη απώλεια κιλών.” Η ουσία είναι ένας υγιεινός τρόπος ζωής – σωστή διατροφή, σωματική δραστηριότητα και αποφυγή επεξεργασμένων τροφών – όχι κάποιο μαγικό συστατικό ή τεχνική.

Aυτό το άρθρο παρέχεται μόνο ως γενική πληροφόρηση και δεν υποκαθιστά τις συμβουλές επαγγελματία υγείας. Πάντα συμβουλευτείτε τον προσωπικό σας ιατρό για ζητήματα υγείας σας.

Μία από τις πιο συνηθισμένες ερωτήσεις προς τους αιωνόβιους είναι: «Ποιο είναι το μυστικό σας;» Οι απαντήσεις τους συχνά σχετίζονται με το φαγητό. Η Μαρία Μπράνιας Μορέρα, που έζησε 117 χρόνια, απέδιδε τη μακροζωία της στην κατανάλωση τριών γιαουρτιών την ημέρα. Η Ζαν Καλμάν, που έφτασε τα 122, πίστευε πως το λάδι, η σοκολάτα και ένα ποτηράκι πόρτο ήταν τα μυστικά της μακροημέρευσης.

Τι τρώμε έχει τεράστια σημασία για την υγεία – και η καλή υγεία είναι προϋπόθεση για μεγάλη διάρκεια ζωής. Ίσως όμως το κλειδί δεν είναι τι τρώμε, αλλά τι δεν τρώμε.

Ο Λαρς Φάντνες, από το Πανεπιστήμιο του Μπέργκεν στη Νορβηγία, ανέλυσε μαζί με την ομάδα του τα δεδομένα της μεγάλης παγκόσμιας έρευνας Global Burden of Disease, δημιουργώντας ένα μοντέλο «δίαιτας μακροζωίας»: Η τυπική δυτική διατροφή –πλούσια σε επεξεργασμένα δημητριακά, ζάχαρη, κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας, και φτωχή σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς και ψάρια– συνδέεται με περίπου 11 εκατ. πρόωρους θανάτους ετησίως.

Όταν οι ερευνητές υπολόγισαν τι θα συνέβαινε αν κάποιος άλλαζε διατροφή, τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά:

Μια 20χρονη Αμερικανίδα, πχ, που ακολουθεί σήμερα τη συνηθισμένη δυτική δίαιτα, μπορεί να ζήσει ως τα 80. Αν όμως στραφεί σε μια πιο φυτοκεντρική διατροφή, με δημητριακά ολικής, φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς και ψάρια, το προσδόκιμο ζωής της ανεβαίνει στα 89 – σχεδόν μια 10ετία. Ανάλογα κέρδη παρατηρούνται και για τους άνδρες.

Ακόμα κι αν τα 20 σου χρόνια έχουν περάσει, δεν είναι αργά: Μια 60χρονη γυναίκα θα μπορούσε να προσθέσει πάνω από επτά χρόνια ζωής, ενώ ακόμη και στα 80 η αλλαγή προσφέρει μικρό αλλά υπαρκτό όφελος.

Η Ζάολι Ντάι-Κέλερ από το Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας μελέτησε χιλιάδες ανθρώπους άνω των 95 ετών στην Ασία, την Αυστραλία και την Ευρώπη. Οι περισσότεροι ακολουθούσαν ισορροπημένη διατροφή με φρούτα, λαχανικά, ψάρια, λευκό κρέας και όσπρια, ενώ ελάχιστοι έπιναν αλκοόλ. Ένα κοινό στοιχείο ξεχώρισε: Η χαμηλή κατανάλωση αλατιού – σημαντικός παράγοντας πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων, της πρώτης αιτίας θανάτου παγκοσμίως.

Παρόμοια ευρήματα προέκυψαν και από έρευνα του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, που παρακολούθησε 105.000 ανθρώπους για τρεις δεκαετίες.

Μόνο το 10% κατάφερε να φτάσει τα 70 χωρίς χρόνιες ασθένειες, σωματικά ενεργό και πνευματικά οξύ. Το κοινό τους χαρακτηριστικό; Μια σταθερή, μεσογειακού τύπου διατροφή. Αντίθετα, όσοι κατανάλωναν συχνά λιπαρά, αλμυρά φαγητά και κρέατα, σπάνια διατήρησαν καλή υγεία στα γηρατειά.

Η μακροζωία όμως δεν εξαρτάται μόνο από το τι τρώμε, αλλά και από το πόσο. Η παχυσαρκία σπάνια συνοδεύεται από μεγάλη διάρκεια ζωής, αν και ένα ήπια αυξημένο βάρος φαίνεται να βοηθά στη διατήρηση λειτουργικότητας στην καθημερινότητα. Η αυστηρή θερμιδική στέρηση –που έχει αποδειχθεί ότι παρατείνει τη ζωή σε πειραματόζωα– παραμένει αβέβαιη στους ανθρώπους και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη φυσική αντοχή.

Συνολικά, όμως, αν υπάρχει ένα μυστικό για να ζήσουμε περισσότερο και καλύτερα, βρίσκεται στο πιάτο μας: λιγότερο κρέας και ζάχαρη, περισσότερο ψάρι, όσπρια, φρούτα, λαχανικά και μέτρο σε όλα.

Οι επιστήμονες παρακολούθησαν σχεδόν 2.500 ηλικιωμένους ενήλικες και ανακάλυψαν ότι όσοι ακολουθούσαν τις πιο ανθυγιεινές δίαιτες – πλούσιες σε κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας, όπως μπέικον και μπιφτέκια, και ανθρακούχα ποτά – εμφάνισαν εγκεφαλικές και καρδιακές παθήσεις με ταχύτερο ρυθμό από τους συνομηλίκους τους.

Αντιθέτως, τα άτομα που ακολούθησαν μια μεσογειακή διατροφή, πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς, όσπρια και υγιή λίπη, κατέληξαν με σημαντικά λιγότερες χρόνιες παθήσεις από εκείνα που ακολουθούσαν τη φτωχότερη διατροφή.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Aging, σύμφωνα με τη DailyMail, παρακολούθησε συμμετέχοντες από τη Σουηδική Εθνική Μελέτη για τη Γήρανση και τη Φροντίδα στο Κουνγκσόλμεν. Η μέση ηλικία των ερωτώμενων αρχικά ήταν τα 71 χρόνια και στη συνέχεια το όριο ηλικίας κατέβηκε.

Οι ενήλικες παρακολουθήθηκαν για έως και 15 χρόνια, με την ποιότητα της διατροφής ν’ αξιολογείται επανειλημμένα χρησιμοποιώντας ερωτηματολόγια τροφίμων.

Η μελέτη δεν έθεσε τους συμμετέχοντες σε συγκεκριμένα διατροφικά πλάνα. Αντίθετα, οι ερευνητές εξέτασαν τις συνήθεις δίαιτες των συμμετεχόντων και τους βαθμολόγησαν ανάλογα με το πόσο πολύ έμοιαζαν με διάφορα αναγνωρισμένα υγιεινά πρότυπα.

Η μεσογειακή διατροφή, παραδοσιακή στη νότια Ευρώπη, επικεντρώνεται στα λαχανικά, τα φρούτα, τα δημητριακά ολικής αλέσεως, τα φασόλια, τους ξηρούς καρπούς, το ψάρι και το ελαιόλαδο, με λίγο κόκκινο κρέας ή επεξεργασμένα τρόφιμα. 

Παρόλα αυτά σε μεγάλο βαθμό έχει εγκαταλειφθεί ακόμη και στη χώρα μας, είτε για καθαρά οικονομικούς είτε ακόμη και για πρακτικούς λόγους, καθώς πλέον οι νοικοκυρές δεν έχουν πολύ ελεύθερο χρόνο αλλά και επειδή γενικότερα οι διατροφικές συνήθειες άλλαξαν στο καθημερινό τραπέζι.

Όπως δήλωσε στον Alpha και την εκπομπή Happy Day, «έχασα 38-39 κιλά με το ελληνικό φαγητό». Μάλιστα, η αισθητή απώλεια του βάρους του πρέσβη ήταν σταθερή σε διάστημα 1,5 έτους.

“Τρώω παστίτσιο και μουσακά”, λέει και επισημαίνει πως τις περισσότερες μέρες τρώει σαλάτα, σούπα, ψάρι, κοτόπουλο, γαλοπούλα, φρούτα, λαχανικά ενώ πίνει και πολύ νερό.

Ωστόσο, έχει κόψει και δύο βασικά συστατικά από την διατροφή του, τη ζάχαρη και το αλεύρι ενώ τονίζει πως ως άσκηση έχει το περπάτημα.

«Οι γονείς μου στο χωριό δεν είχαν ρεύμα και νερό»
Ο πρέσβης στη συνέντευξη μίλησε και για τον πατέρα του, τον οποίο έχασε λέγοντας χαρακτηριστικά πως: «Ο μπαμπάς μου, μού μίλησε για το φιλότιμο και για τον τρόπο που πρέπει να συμπεριφερόμαστε». Διηγήθηκε επίσης πως οι γονείς του μεγάλωσαν σε ένα χωριό της ορεινής Ναυπακτίας με πολλή φτώχεια, ένα χωριό μέσα στα «βουνά που δεν είχε ρεύμα και νερό».

Στόχος είναι η μετάβαση από μια γενική προσέγγιση με γενικές διατροφικές συστάσεις στο σύνολο του πληθυσμού σε πιο συγκεκριμένες συστάσεις που βασίζονται στα μοναδικά χαρακτηριστικά και το περιβάλλον κάθε ατόμου.

Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής) και Γιάννης Ντάνασης (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα νεότερα δεδομένα σχετικά με μια καινοτόμο έρευνα στον τομέα της «διατροφής ακριβείας» που πραγματοποιείται από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας (National Institutes of Health-NIH) των ΗΠΑ.

Η έρευνα «Nutrition for Precision Health» θα πραγματοποιηθεί σε 14 διαφορετικές περιοχές των ΗΠΑ με σκοπό να εντάξει 10.000 συμμετέχοντες με διαφορετικά κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά, ώστε να προσδιορίσει πώς το σώμα μας ανταποκρίνεται διαφορετικά στο φαγητό.
Στην έρευνα, θα μελετηθεί πώς μια σειρά παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των γονιδίων, του τρόπου ζωής, του ατομικού ιστορικού υγείας, του μικροβιώματος του εντέρου (η κοινότητα των μικροοργανισμών που ζουν στον ανθρώπινο γαστρεντερικό σωλήνα) και των κοινωνικών χαρακτηριστικών (οι συνθήκες στις οποίες οι άνθρωποι ζουν, εργάζονται και γηράσκουν), επηρεάζουν την ανταπόκριση κάθε ατόμου στη διατροφή.

Όλοι οι συμμετέχοντες στη μελέτη θα συμμετάσχουν στο πρώτο μέρος, ενώ ένα υποσύνολο θα λάβει μέρος και στις υπομελέτες.
-Στο πρώτο σκέλος της μελέτης, οι συμμετέχοντες θα κληθούν να συμπληρώσουν ερωτηματολόγια, να αναφέρουν την καθημερινή τους διατροφή και να παράσχουν δείγματα αίματος, ούρων και κοπράνων για εργαστηριακές εξετάσεις, συμπεριλαμβανομένης της ανάλυσης του μικροβιώματος.
-Στο δεύτερο μέρος της μελέτης, σε ένα υποσύνολο από τους συμμετέχοντες θα δοθούν διαιτολόγια επιλεγμένα από ερευνητές.
-Σε ένα άλλο υποσύνολο από τους συμμετέχοντες θα δοθούν επίσης διαιτολόγια επιλεγμένα από ερευνητές, αλλά θα τους ζητηθεί να διαμείνουν σε ένα ερευνητικό κέντρο ενώ λαμβάνουν το συγκεκριμένο διαιτολόγιο.

Συνολικά, όλοι οι συμμετέχοντες θα συμμετέχουν σε δοκιμασίες πρόκλησης γευμάτων για τον προσδιορισμό των βιολογικών αλλαγών αφού καταναλώσουν ένα τυποποιημένο γεύμα ή ποτό που παρέχεται από τη μελέτη.
Οι συμμετέχοντες θα λάβουν πληροφορίες σχετικά με την υγεία τους, συμπεριλαμβανομένου του ποσοστού σωματικού λίπους, της σύνθεσης του μικροβιώματος, του μεταβολισμού και της σύνθεσης της διατροφής.

Σύμφωνα με τη Δρ. Holly Nicastro, συντονίστρια της μελέτης, η κακή διατροφή είναι μια από τις κύριες αιτίες ασθενειών και θανάτου που μπορούν να προληφθούν σε όλο τον κόσμο. Εάν όλοι ακολουθούσαν τις οδηγίες υγιεινής διατροφής που έχουμε τώρα διαθέσιμες, μπορεί και πάλι να μην επιτύχουμε τη βέλτιστη υγεία επειδή το σώμα μας ανταποκρίνεται διαφορετικά στο φαγητό.

Η μελέτη θα χρησιμοποιήσει εφαρμογές που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη για να αναλύσει τις πληροφορίες που παρέχονται από τους συμμετέχοντες, προκειμένου να αναπτύξει αλγόριθμους που προβλέπουν αποκρίσεις σε διαφορετικά διατροφικά πρότυπα.

Δυνητικά τα ευρήματα της μελέτης μπορεί να χρησιμοποιηθούν μελλοντικά από παρόχους υγειονομικής περίθαλψης ώστε να προσφέρουν πιο εξατομικευμένες διατροφικές οδηγίες για τη βελτίωση της συνολικής υγείας κάθε ατόμου.

Οι ιατρικές συνέπειες της παχυσαρκίας θα κοστίσουν πάνω από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια μέχρι το 2025, και το δεδομένο αυτό δεν αποκαλύπτει μόνο την οικονομική επιβάρυνση στα συστήματα, αλλά κυρίως το μέγεθος της συννοσηρότητας που ακολουθεί τη νοσογόνο παχυσαρκία.

Ρούλα Σκουρογιάννη

«Γνωρίζουμε ότι οι ρίζες της παχυσαρκίας είναι βαθιές και ο μόνος τρόπος που μπορούμε να πετύχουμε κάποια πρόοδο είναι να εργαστούμε όλοι μαζί. Έχουμε όλοι την ευκαιρία να στηρίξουμε ένα παγκόσμιο συλλογικό κάλεσμα για αλλαγή»,επισημαίνει, μιλώντας στο libre ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης της Παχυσαρκίας, του Μεταβολισμού και των Διαταραχών Διατροφής (ΕΠΑΜΕΔΙ), Ειδικός Παθολόγος-Διατροφολόγος, Δρ Γεώργιος Πανοτόπουλος.

Η παχυσαρκία είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα!

Ωστόσο, διαφορετικές περιοχές αντιμετωπίζουν ξεχωριστές προκλήσεις και προτεραιότητες. Κάποτε, θεωρούνταν πρόβλημα για τις πιο ανεπτυγμένες χώρες, όμως, η παχυσαρκία αυξάνεται σε κάθε ήπειρο, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να σημειώνονται τώρα στη Νότια Ασία και σε μέρη της Αφρικής, περιοχές όπου προηγουμένως υπήρχε ελάχιστος επιπολασμός.

Έκρηξη της παιδικής παχυσαρκίας

Ακόμη πιο ανησυχητική από τη νόσο της παχυσαρκίας στους ενήλικες -που αυξάνεται σε κάθε ήπειρο- είναι η έκρηξη της παιδικής παχυσαρκίας, η οποία αναμένεται να αυξηθεί κατά 60% την επόμενη οκταετία, φτάνοντας τα 250 εκατομμύρια έως το 2030. Η πρόληψη και η δράση στην παιδική και εφηβική ηλικία είναι η μεγαλύτερη επένδυση για τις επόμενες γενιές. Η παιδική παχυσαρκία επηρεάζει τη σωματική και ψυχική υγεία, την αυτοεκτίμηση, την κοινωνική αποδοχή, τις επιδόσεις στις σπουδές και την ποιότητα ζωής παιδιών και εφήβων και συχνότατα  οδηγεί στην παχυσαρκία στην ενήλικη ζωή.

«Προς το παρόν, καμία χώρα δεν έχει πιθανότητες να επιτύχει τους στόχους της για την παχυσαρκία για το 2025.

Ποτέ πριν δεν υπήρξε τέτοια κατανόηση των βασικών αιτιών της παχυσαρκίας και τώρα είναι καιρός να μετατρέψουμε αυτή τη γνώση σε πράξη.

Ο καθένας έχει το ρόλο του να παίξει. Σε τοπικό επίπεδο, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι τα συστήματα υγείας, τα σχολεία και οι υπεύθυνοι στην εργασία έχουν τα εφόδια για να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης και τις επιπτώσεις της παχυσαρκίας.

·         Σε εθνικό επίπεδο, θα πιέσουμε τα θεσμικά όργανα και τους εκπροσώπους μας να δράσουν και να αντιμετωπίσουν τις δομικές ρίζες της παχυσαρκίας.

·         Σε παγκόσμιο επίπεδο, μπορούμε να συνεργαστούμε με παγκόσμιους ηγέτες, φορείς χάραξης πολιτικής και την ΠΟΥ για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας μέσω της ανάπτυξης ολοκληρωμένων σχεδίων δράσης, τη μείωση του στίγματος που αντιμετωπίζουν τα άτομα με παχυσαρκία και την τροποποίηση των συστημάτων που συμβάλλουν στην παχυσαρκία.

«Έχουμε συλλογική ευθύνη να αντιμετωπίσουμε αυτή την παγκόσμια επιδημία», τονίζει ο πρόεδρος της ΕΠΑΜΕΔΙ.

Άμεση κινητοποίηση και ολοκληρωμένη δράση

Η ΕΠΑΜΕΔΙ με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας υπενθυμίζει στους κυβερνητικούς φορείς τη δέσμευσή τους να λάβουν επείγοντα μέτρα. 

«Υπάρχουν τρείς τομείς για να δράσουν άμεσα και χωρίς καθυστέρηση κυβερνήσεις, πάροχοι υπηρεσιών υγείας και ασφαλιστικά ταμεία», υπογραμμίζει ο κ. Πανοτόπουλος και αναφέρει αναλυτικά τα όσα πρέπει να γίνουν από την πολιτεία. 

-Κατάλληλες ιατρικές υπηρεσίες υγείας για την αντιμετώπιση των ατόμων με παχυσαρκία

«Πρέπει να υπάρξει ουσιαστική αλλά και τυπική αποδοχή ότι η παχυσαρκία είναι νόσος. Έτσι, το άτομο που πάσχει από παχυσαρκία θα γνωρίζει ότι πρέπει να απευθυνθεί σε γιατρό για να βοηθηθεί στη νόσο του (την παχυσαρκία) και να εκτιμήσει πλήρως ο γιατρός τις επιπλοκές της και τη συννοσηρότητα. Αυτή τη στιγμή, όλα εξαρτώνται από το αν ο γιατρός ο όποιος παρακολουθεί έναν ασθενή με παχυσαρκία για άλλο λόγο -για το διαβήτη του, για την πίεση του κλπ- του εξηγήσει ότι πίσω από όλα αυτά κρύβεται η νόσος της παχυσαρκίας. Ή να του δώσει ένα διαιτολόγιο. Αυτό δεν αρκεί. Πρέπει να ασχοληθούμε σοβαρά με την παχυσαρκία γιατί είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Χρειάζεται η αποδοχή ότι για το υπερβάλλον βάρος ενός ατόμου ενοχοποιούνται πολλοί παράγοντες, όπως τα γονίδια, η ψυχολογία, η έλλειψη άσκησης, η ποιότητα του φαγητού, και όλα αυτά οδηγούν σε σοβαρές επιπλοκές. Πρέπει και οι δομές να είναι κατάλληλα εξοπλισμένες να παρέχουν φροντίδα και σε ασθενείς με παχυσαρκία. Δεν γίνεται να λέγεται σε ασθενή ότι «το μηχάνημα του αξονικού δε σε χωράει…» ή «δεν μπορούμε να πάρουμε σωστά την πίεση γιατί δεν έχουμε την κατάλληλη περιχειρίδα…».

-Έγκαιρη παρέμβαση σε πρώιμο στάδιο της νόσου για καλύτερα αποτελέσματα στη θεραπεία

Συνήθως, μετά τη δεκαετία των 40 και των 50, κάποιος που έχει σοβαρό πρόβλημα βάρους θα πάει στο γιατρό. Μέχρι τότε, έχει πάει σε διαιτολόγους, έχει ταλαιπωρηθεί και από μόνος του δοκιμάζοντας διάφορες ‘ειδικές δίαιτες’ για απώλεια βάρους. Όταν πάει πολύ αργά στο γιατρό, έχουν γίνει ήδη πολλές αλλαγές στο σώμα και στο μεταβολισμό του, έχουν ήδη σημειωθεί αρκετά προβλήματα υγείας εξαιτίας της παχυσαρκίας. Θέλουμε τα άτομα που έχουν παχυσαρκία να προσέρχονται νωρίτερα στο γιατρό, να βοηθηθούν εγκαίρως. Γιατί από ένα σημείο και μετά, μόνο παρηγορητική είναι η οποία θεραπεία!».

-Πρόληψη στους νεότερους για να μειωθεί η ανάγκη για θεραπεία παχυσαρκίας

Έτσι, λοιπόν, το πρώτο που χρειάζεται είναι κατάλληλες δομές υγείας για να περιθάλψουν τα άτομα που πάσχουν από παχυσαρκία. Το δεύτερο είναι να έρθουμε έγκαιρα κοντά στους πάσχοντες από παχυσαρκία και το τρίτο είναι να δουλέψουμε σωστά την πρόληψη. Η πρόληψη γίνεται στην παιδική και εφηβική ηλικία. Εννοείται ότι είναι αυξημένης σοβαρότητας και ευθύνης ο ρόλος του παιδιάτρου. Σοβαρό είναι και το θέμα της άσκησης που δεν πρέπει να νομίζουμε ότι αρκούν μία-δύο ώρες την εβδομάδα στο σχολείο. Ο τρόπος που ζούμε στις πόλεις εμποδίζει τη σωματική δραστηριότητα και την άσκηση. Είναι ακόμα και θέμα και του σχεδιασμού της πόλης να μπορέσει να κάνει ασφαλή και προσιτή την άσκηση σε όλα τα παιδιά και να δείξουμε, να διδάξουμε ότι η άσκηση είναι τρόπος ζωής. Όταν κάνουμε δίαιτα χωρίς άσκηση, χάνουμε μυς… Είναι απαραίτητη η σωματική δραστηριότητα, η άσκηση σε όλους μας. Ένας λόγος παραπάνω για τα άτομα που πάσχουν από παχυσαρκία».

Περισσότερος σεβασμός. Καλύτερη φροντίδα. Τολμηρές πολιτικές. Πραγματική δράση. Μαζί, μπορούμε να δώσουμε σε όλους την ευκαιρία να ζήσουν πιο ευτυχισμένοι, πιο υγιείς και περισσότερα χρόνια», καταλήγει ο κ. Πανοτόπουλος.

Μεταξύ των όρων είναι η κοινή επιμέλεια των τεσσάρων παιδιών τους -ηλικίας από 3 έως 9 ετών- ενώ ο Κάνιε Γουέστ θα καταβάλλει διατροφή ύψους 200.000 δολαρίων τον μήνα στην Κιμ Καρντάσιαν για τα παιδιά. Θα μοιράζονται εξίσου τα έξοδά τους για την ασφάλεια, την ιατρική περίθαλψη, και το ιδιωτικό σχολείο τους.

To πρώην ζευγάρι χώρισε επίσημα μετά από οκτώ χρόνια τον Μάρτιο αλλά δεν είχαν βρει λύση σε θέματα περιουσιακά και επιμέλειας. Είχαν συνάψει προγαμιαίο συμβόλαιο και σε μεγάλο βαθμό οι περιουσίες τους ήταν διαχωρισμένες.

Ήταν ο τρίτος γάμος για την Κιμ και ο πρώτος για τον ράπερ.

Σημαντικά στοιχεία για τις καταναλωτικές συνήθειες των πολιτών δίνει η τελευταία έρευνα του ΙΕΛΚΑ (Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών) που πραγματοποιήθηκε από τις 9 έως τις 11 Νοεμβρίου.

Όπως διαπιστώνεται, οι καταναλωτές έχουν προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές, το τελευταίο διάστημα, στις καταναλωτικές τους συνήθειες σε διάφορες περιοχές συμπεριφορών, οι οποίες αποδίδονται σε μεγάλο βαθμό στις ανατιμήσεις προϊόντων και υπηρεσιών.

Η έρευνα του ΙΕΛΚΑ

• Η συνεχιζόμενη πληθωριστική κρίση επηρεάζει τις αγοραστικές συνήθειες των καταναλωτών
• 8 στους 10 καταναλωτές ακυρώνουν δαπάνες διασκέδασης
• 2 στους 3 έχουν μειώνουν την κατανάλωση ρεύματος και αναβάλουν εργασίες συντήρησης-επισκευής
• 1 στους 2 μειώνουν τις αγορές τους για βασικά καταναλωτικά είδη π.χ. διατροφή
• Η χρηματική δαπάνη αποτελεί πλέον το βασικό κριτήριο για την επιλογή τροφίμων (για 2 στους 3 καταναλωτές)

Στο προσεχές 13ο Συνέδριο ΙΕΛΚΑ: The agile retail Era: Doing business in extreme environment, που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου 2022 μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας (www.ielkaconference.gr) θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα 5 νέων ερευνών μεταξύ των οποίων και η κυλιόμενη έρευνα Καταναλωτών του ΙΕΛΚΑ.
Το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) πραγματοποιεί κυλιόμενη έρευνα καταναλωτών σε σχέση με θέματα της επικαιρότητας, με δείγμα 1.000 καταναλωτές. Η τελευταία έρευνα πραγματοποιήθηκε την εβδομάδα 9-11 Νοεμβρίου 2022 και αφορούσε ανάμεσα σε άλλα θέματα και την αντιλαμβανόμενη επίδραση των ανατιμήσεων, του πολέμου στην Ουκρανία και της πανδημίας COVID-19 στις καταναλωτικές συνήθειες στην Ελλάδα. Μέρος των αποτελεσμάτων θα παρουσιαστούν στο προσεχές 13ο Συνέδριο ΙΕΛΚΑ: The agile retail Era: Doing business in extreme environment, που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου 2022 μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας (www.ielkaconference.gr).
Όπως καταγράφεται στο σχήμα 1, υπάρχουν σημαντικές αλλαγές το τελευταίο διάστημα στις καταναλωτικές συνήθειες σε διάφορες περιοχές συμπεριφορών, οι οποίες αποδίδονται σε μεγάλο βαθμό στις ανατιμήσεις προϊόντων και υπηρεσιών.
Καταρχάς είναι ξεκάθαρη μία τάση των καταναλωτών για εξοικονόμηση χρημάτων για τις αγορές βασικών αγαθών και υπηρεσιών και δευτερευόντως διαχείρισης χρημάτων. Όπως φαίνεται μεγαλύτερη είναι η πίεση στη μείωση των δαπανών για βασικές υπηρεσίες και λιγότερο για βασικά αγαθά.

Συγκεκριμένα:
• Το 80% του κοινού δηλώνει ότι έχει ακυρώσει δαπάνες διασκέδασης όπως είναι η εστίαση, οι διακοπές, τα ταξίδια κ.α.
• Το 66% δηλώνει ότι έχει μειώσει την κατανάλωση ρεύματος.
• Το 62% του κοινού δηλώνει ότι έχει αναβάλει εργασίες συντήρησης και επισκευής, π.χ. στο σπίτι ή στο αυτοκίνητο.
• Το 55% δηλώνει ότι έχει μειώσει συνολικά τις αγορές σε είδη τροφίμων και είδη παντοπωλείου.
• Το 25% δηλώνει ότι έχει χρησιμοποιήσει χρήματα από τις αποταμιεύσεις του προκειμένου να καλύψει τις αγορές του.
• Το 20% έχει αναβάλει την πληρωμή λογαριασμών ή έχει προχωρήσει σε στάση πληρωμής των υποχρεώσεων του.
• Το 15% δηλώνει ότι έχει αυξήσει τον χρόνο εργασίας ή έχει βρει δεύτερη εργασία προκειμένου να αυξήσει το εισόδημα του.
• Το 10% έχει αυξήσει τη χρήση πιστωτικών καρτών για να καλύψει τις αγορές του.
Μόλις 9% του κοινού δηλώνουν ότι δεν έχουν λάβει κανένα απολύτως μέτρο για την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων.

Το πόσο έντονη είναι η στροφή του αγοραστικού κοινού στην εξοικονόμηση χρημάτων αποτυπώνεται στο σχήμα 2. Στο σχήμα καταγράφει διαχρονικά την προτεραιότητα που δίνουν οι καταναλωτές την τελευταία 4ετία σε σχέση με την επιλογή τροφίμων.

Συνολικά τον τελευταίο χρόνο από τον Ιούλιο και μετά, η χρηματική δαπάνη αποτελεί το βασικό κριτήριο, αλλά ειδικά στις τελευταίες μετρήσεις η ένταση είναι εντυπωσιακή.

Ενώ τα προηγούμενα χρόνια το ποσοστό του αγοραστικού κοινού που αγόραζε βασικό κριτήριο τα χρήματα κινούταν περί το 30% και σε ίδια επίπεδα με τα ποιοτικά κριτήρια, σήμερα το ποσοστό αυτό ξεπερνάει το 60%. Το στοιχείο αυτό δείχνει πόσο έντονη είναι η ανησυχία του κοινού και την αλλαγή στην αγοραστική συμπεριφορά.

Συγκεκριμένα. με απόφαση του το Μονομελές Πρωτοδικείο Χανίων ανατρέπει όλα όσα ξέραμε μέχρι σήμερα σχετικά με την υποχρέωση καταβολής διατροφής από τον πατέρα στο παιδί. Το δικαστήριο, παρότι διατήρησε το αίτημα της μητέρας να είναι εκείνη που θα έχει την αποκλειστική επιμέλεια του παιδιού των αντιδίκων, χορήγησε αυξημένη επικοινωνία στον πατέρα σε σχέση με αυτό που ζητούσε η μητέρα.

Συγκεκριμένα έκρινε πως και ο πατέρας, γνωστός ξενοδόχος των Χανίων, θα επικοινωνεί από κοντά με το παιδί του τέσσερις φορές την εβδομάδα εν απουσία της μητέρας του, ορίζοντας ακόμη και καθημερινή επικοινωνία μέσω τηλεφώνου ή άλλης διαδικτυακής εφαρμογής.

Επιπλέον, έκρινε ότι ο πατέρας, δεν έχει υποχρέωση καταβολής διατροφής διαλαμβάνοντας μεταξύ άλλων στο σκεπτικό του ότι «το δικαστήριο μπορεί ανάλογα με την περίπτωση:

α) να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της στα κατ` ιδίαν θέματα ή να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα γονέα ή σε τρίτο,
β) να διατάξει πραγματογνωμοσύνη ή τη λήψη οποιουδήποτε άλλου πρόσφορου μέτρου,
γ) να διατάξει διαμεσολάβηση ή την επανάληψη διακοπείσας διαμεσολάβησης, ορίζοντας συγχρόνως τον διαμεσολαβητή.

Για τη λήψη της απόφασής του το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του τέκνου για την άσκηση της γονικής μέριμνας».

Το παραπάνω περιλαμβάνεται στο σκεπτικό της απόφασης με την οποία κρίθηκε, μεταξύ άλλων, ότι η διατροφή του ανήλικου τέκνου μπορεί να καλυφθεί εξ ολοκλήρου από τη μητέρα και δεν επιδίκασε διατροφή στον πατέρα, παρότι η μητέρα κατά δήλωση της αποκερδαίνει 500 ευρώ μηνιαίως και ο αντίδικος ήταν μεγαλοεπιχειρηματίας ξενοδόχος.

Ο δικηγόρος Μανώλης Βαμβουνάκης που χειρίστηκε την υπόθεση δήλωσε τα εξής: «Είναι η πλέον πρωτοποριακή απόφαση της ελληνικής δικαιοσύνης, αφού η αντίδικος έπεσε στην παγίδα που η ίδια νόμιζε ότι έστηνε στο δικαστήριο, λέγοντας ότι δήθεν δεν επιθυμούσε την διατροφή που αρχικώς ζητούσε για το παιδί δηλαδή να καταβάλλονται 1.350€ μηνιαίως, κάτι το οποίο ως παράλογο κρίθηκε απαράδεκτο.

Το δικαστήριο, χωρίς να υπεισέλθει στην ουσία των ψευδέστατων καταγγελιών ενδοοικογενειακής βίας, τα οποία κατασκεύασε η αντίδικος για να φύγει και να πάρει το παιδί εν μία νυκτί, δέχτηκε ότι ο εντολέας μου δεν υποχρεούται πια να καταβάλει διατροφή μεταρρυθμίζοντας έτσι την πρώτη απόφαση προσωρινής διαταγής που του επέβαλε διατροφή 500 ευρώ το μήνα.

Τα επιχειρήματα της αντιδίκου ότι δήθεν λαμβάνει μόνο 500 ευρώ από την δουλειά της, ενώ αποδείξαμε με τον συνάδελφο μου κ. Παντελάκη, ότι διαμένει σε ενοίκιο με θέα την θάλασσα έναντι τιμήματος 650 ευρώ, το οποίο κάλυπτε από την διατροφή που έδινε ο πατέρας, είμαι βέβαιος ότι έπαιξαν μεταξύ άλλων καθοριστικό ρόλο στην απόφαση αυτή. Το γεγονός ότι μιλάμε για έναν επιτυχημένο επαγγελματία στον τομέα του τουρισμού δεν συνεπάγεται για την ελληνική δικαιοσύνη και την προσωπική, ηθική και οικονομική του αφαίμαξη».

Πηγή: protothema.gr