Ο πύραυλος εκτοξεύθηκε στις 20:02 ώρα Πεκίνου (15:02 ώρα Ελλάδας), μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua, προσθέτοντας ότι τα αίτια της αποτυχημένης εκτόξευσης αναλύονται.

Αυτόπτες μάρτυρες είπαν στο Reuters ότι είδαν μια φωτεινή λάμψη ψηλά στον νυχτερινό ουρανό μετά την εκτόξευση, ακολουθούμενη από αυτό που φαινόταν να είναι πολλά φωτεινά θραύσματα.

Η αποστολή είναι η πρώτη γνωστή αποτυχία του Long March 7A μετά την πρώτη πτήση του πυραύλου τον Μάρτιο του 2020. Ο πύραυλος επέστρεψε σε λειτουργία το 2021 και στη συνέχεια ολοκλήρωσε μια σειρά από επιτυχημένες αποστολές.

Το Hellenic Fire System, ένας αστερισμός τεσσάρων μικρών δορυφόρων χαμηλής τροχιάς με θερμικούς αισθητήρες, μετέδωσε τις πρώτες εικόνες στη Γη τον Ιούνιο. Το σύστημα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία τον Σεπτέμβριο, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η εκπαίδευση των στελεχών της Πυροσβεστικής για τη χρήση του.

Παρότι δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η επιχειρησιακή του ένταξη, το σύστημα ήδη παρέχει δεδομένα στις ελληνικές Αρχές, μεταξύ άλλων και για τις καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν τις τελευταίες εβδομάδες δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς και περιοχές της Αττικής.

«Έχουμε αναπτύξει τη λύση, όμως τώρα ξεκινά το πιο δύσκολο στάδιο, που είναι η ενσωμάτωσή της στην καθημερινή επιχειρησιακή λειτουργία», δήλωσε ο Δημήτρης Μπλιζιώτης, υπεύθυνος του προγράμματος Παρατήρησης της Γης στο Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.

Όπως εξήγησε, η Πυροσβεστική είναι εξοικειωμένη με τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα εργαλεία και πλέον απαιτείται εκπαίδευση ώστε να αξιοποιεί αποτελεσματικά τα νέα δεδομένα που παρέχουν οι δορυφόροι.

Εντοπισμός ακόμη και μικρών εστιών

Η τεχνολογία αναπτύχθηκε από τη γερμανική εταιρεία δορυφορικών εφαρμογών OroraTech σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛ.ΚΕ.Δ).

Οι δορυφόροι πραγματοποιούν συνεχείς διελεύσεις πάνω από τις ίδιες περιοχές, αναζητώντας τόσο ενεργές πυρκαγιές όσο και μικρές θερμικές εστίες που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε μεγάλες φωτιές.

Σύμφωνα με τον Ιωάννη Λαντούρη, επικεφαλής της OroraTech στην Ελλάδα, το σύστημα μπορεί να εντοπίσει πηγές θερμότητας διαστάσεων μόλις τεσσάρων επί τεσσάρων μέτρων. «Δεν περιορίζεται στη λήψη εικόνων. Η επεξεργασία γίνεται απευθείας πάνω στον δορυφόρο και στη συνέχεια αποστέλλονται στη Γη μόνο τα απαραίτητα δεδομένα», εξήγησε.

Στη συνέχεια, ειδικό λογισμικό αξιολογεί εάν το θερμικό σήμα αντιστοιχεί σε πραγματική πυρκαγιά ή σε ψευδή συναγερμό, ενώ συνδυάζει πληροφορίες για το ανάγλυφο του εδάφους και την ένταση της φωτιάς, προκειμένου να εκτιμήσει την πιθανή εξάπλωσή της.

Συχνότερη επιτήρηση των κρίσιμων περιοχών

Οι δορυφόροι χρησιμοποιούνται εδώ και αρκετά χρόνια για την παρακολούθηση δασικών πυρκαγιών. Ωστόσο, οι περισσότεροι δεν είχαν σχεδιαστεί αποκλειστικά για αυτόν τον σκοπό ούτε λειτουργούσαν ως μέρος ενός εξειδικευμένου δικτύου.

Ένας από τους βασικούς περιορισμούς των συστημάτων μέχρι σήμερα, ήταν ότι όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση ενός δορυφόρου από τη Γη, τόσο πιο αραιά μπορεί να παρακολουθεί την ίδια περιοχή, ενώ απαιτείται μεγαλύτερης έκτασης πυρκαγιά για να γίνει ευδιάκριτη.

Ο Τόμας Σμιθ, αναπληρωτής καθηγητής Περιβαλλοντικής Γεωγραφίας στο London School of Economics, εξηγεί ότι μέχρι σήμερα υπήρχε ένας αναπόφευκτος συμβιβασμός μεταξύ της συχνότητας των παρατηρήσεων και της δυνατότητας εντοπισμού μικρών εστιών.

Το Hellenic Fire System επιχειρεί να ξεπεράσει αυτόν τον περιορισμό, επιτρέποντας στην Ελλάδα να επιλέγει με μεγαλύτερη ευελιξία πότε και πού θα πραγματοποιείται η παρακολούθηση.

Καθώς οι τέσσερις δορυφόροι κινούνται συντονισμένα, όταν μια περιοχή παύει να βρίσκεται στο οπτικό πεδίο του ενός, εισέρχεται σχεδόν αμέσως σε εκείνο του επόμενου, επιτυγχάνοντας πολύ συχνότερες διελεύσεις χωρίς να μειώνεται η δυνατότητα εντοπισμού μικρών εστιών.

Όπως σημειώνει ο Δημήτρης Μπλιζιώτης, το σημαντικότερο πλεονέκτημα του συστήματος είναι ότι δίνει στις ελληνικές αρχές τη δυνατότητα να παρακολουθούν πολύ συχνότερα τις περιοχές υψηλού κινδύνου και στις χρονικές στιγμές που οι ίδιες κρίνουν απαραίτητες.

Θερμικοί αισθητήρες που «βλέπουν» μέσα από τον καπνό

Η OroraTech είχε ήδη θέσει σε τροχιά από πέρυσι έναν αστερισμό οκτώ δορυφόρων για την παγκόσμια παρακολούθηση δασικών πυρκαγιών.

Οι τέσσερις νέοι δορυφόροι που προορίζονται ειδικά για την Ελλάδα διαθέτουν εξελιγμένους θερμικούς αισθητήρες, οι οποίοι μπορούν να ανιχνεύουν πηγές θερμότητας ακόμη και μέσα από πυκνό καπνό, προσφέροντας στους πυροσβέστες σαφέστερη εικόνα όταν η ορατότητα είναι περιορισμένη.

«Αλλάζει συνολικά ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε και διαχειριζόμαστε τις δασικές πυρκαγιές», υπογραμμίζει ο Ιωάννης Λαντούρης. «Δεν χρειάζεται πλέον να περιμένει κανείς να ειδοποιήσει πρώτα την Πυροσβεστική. Το σύστημα μπορεί να εντοπίσει τα πρώτα σημάδια μιας φωτιάς και να τα αναλύσει πολύ ταχύτερα, επιτρέποντας ταχύτερη αντίδραση», καταλήγει.

Ο «Hyperion GR-1» είναι ο πρώτος από τους συνολικά επτά οπτικούς μικροδορυφόρους που κατασκευάζονται από την ελληνική εταιρεία Open Cosmos Aegean, με έδρα την Παλλήνη Αττικής. Με την αξιοποίησή του, η Ελλάδα αποκτά σημαντικές δυνατότητες παρατήρησης, χαρτογράφησης και συστηματικής παρακολούθησης της Γης, με εφαρμογές στη θαλάσσια επιτήρηση, στην προστασία κρίσιμων υποδομών, στην περιβαλλοντική παρακολούθηση, στη γεωργία ακριβείας, στην παρακολούθηση φυσικών καταστροφών και στην ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας.

Τα δεδομένα του θα ενσωματώνονται στον Κυβερνητικό Κόμβο Γεωπαρατήρησης, δημιουργώντας ένα ενιαίο περιβάλλον επιχειρησιακής πληροφόρησης για τη Δημόσια Διοίκηση.

Ο οπτικός μικροδορυφόρος διαθέτει δυνατότητα λήψης πολυφασματικών εικόνων υψηλής ανάλυσης, έως 90 εκατοστών, και θα παρέχει ακριβή και αξιόπιστα δεδομένα για την παρακολούθηση του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος.

Παράλληλα, ενσωματώνει προηγμένες δυνατότητες επεξεργασίας δεδομένων με Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), καθώς και δορυφορικές ζεύξεις (inter-satellite links), που επιτρέπουν τη συλλογή, την επεξεργασία και την ταχύτατη μετάδοση κρίσιμων πληροφοριών από το Διάστημα προς τη Γη.

Ο μικροδορυφός «Hyperion GR-1» εκτοξεύθηκε με πύραυλο της Space X

Τα δεδομένα του δορυφόρου θα αξιοποιούνται, μεταξύ άλλων, για την πρόληψη και διαχείριση φυσικών καταστροφών, την παρακολούθηση πυρκαγιών και πλημμυρών, την ταχύτερη αποτίμηση ζημιών μετά από ακραία φυσικά φαινόμενα, την προστασία δασών, υδάτινων πόρων και του φυσικού περιβάλλοντος, τη γεωργία και την υδατοκαλλιέργεια ακριβείας, τη θαλάσσια επιτήρηση, την παρακολούθηση πλοίων και τον εντοπισμό θαλάσσιας ρύπανσης, καθώς και τον αστικό σχεδιασμό, την παρακολούθηση μεγάλων έργων και κρίσιμων υποδομών.

Ο «Hyperion GR-1» εκτοξεύθηκε από το Cape Canaveral Space Force Station στη Φλόριντα των Ηνωμένων Πολιτειών, με πύραυλο της Space X. Στην ίδια αποστολή μεταφέρθηκε και ο δορυφόρος Posedònia, ο οποίος κατασκευάστηκε από την Open Cosmos στις εγκαταστάσεις της στην Ισπανία.

Επισημαίνεται ότι, με τη σημερινή εκτόξευση, η Ελλάδα διαθέτει πλέον 18 μικροδορυφόρους σε τροχιά, στο πλαίσιο του σχεδιασμού του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης για την ενίσχυση των διαστημικών δυνατοτήτων της χώρας.

Το «Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων» χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και υλοποιείται μέσω της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, με τη στήριξη του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ) και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA).

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ανάπτυξη του Hyperion GR-1 αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την ελληνική διαστημική βιομηχανία, καθώς η κατασκευή του πραγματοποιήθηκε με την ενεργό συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων και μηχανικών, ενισχύοντας την εγχώρια τεχνογνωσία και δημιουργώντας νέες προοπτικές για την ανάπτυξη και εξαγωγή ελληνικών διαστημικών τεχνολογιών.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, υπογράμμισε: «Η εκτόξευση του Hyperion GR-1 σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τη χώρα μας. Αποκτούμε ένα ακόμη ισχυρό εργαλείο που θα μας επιτρέπει να αξιοποιούμε δορυφορικά δεδομένα προς όφελος των πολιτών: να προστατεύουμε τα δάση και τις θαλάσσιες περιοχές μας, να στηρίζουμε τη γεωργία ακριβείας, να χαρτογραφούμε την εντός και εκτός σχεδίου δόμηση και να λαμβάνουμε ταχύτερες αποφάσεις σε περιόδους κρίσεων.

Η σημερινή εκτόξευση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου εθνικού σχεδιασμού, καθώς λίγες ημέρες πριν παρουσιάσαμε το νέο πρόγραμμα HELLAS-SPACE 2.0, ύψους 350 εκατ. ευρώ, που αποτελεί τη συνέχεια του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων. Στόχος μας είναι η τεχνολογία να κάνει το κράτος πιο αποτελεσματικό, τη χώρα πιο ανθεκτική και την καθημερινότητα των πολιτών καλύτερη».

Ο Αδριανός Γολέμης είναι ιατρός διαστημικών αποστολών και θα γίνει ο πρώτος Έλληνας ο οποίος θα είναι σε αποστολή στο διάστημα, στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Greece in Orbit – Η Ελλάδα στο Διάστημα: Η Επόμενη Ημέρα».

«Η Ελλάδα στο διάστημα στέλνει δορυφόρους. Σήμερα όμως ετοιμάζεται να στείλει και έναν Έλληνα» αναφέρει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο βίντεο σημειώνοντας ότι πρόκειται για ένα ιστορικό βήμα.

«Είναι μια αποστολή που μεταφέρει το όραμα μιας χώρας που κοιτάζει ψηλότερα από ποτέ. Στο άπειρο και ακόμα παραπέρα» λέει χαρακτηριστικά ενώ δεν παραλείπει να αστειευτεί με πλάνα από τον Buzz Lightyear από την ταινία Toy Story.

Ο Πρωθυπουργός μάλιστα λέει στον Αδριανό Γολέμη ότι «στο διάστημα δεν έχει πάει ακόμα και δεν προβλέπεται άμεσα».

Δείτε το βίντεο:

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Kyriakos Mitsotakis (@kyriakos_)

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης συζητήθηκαν τα σημαντικά οφέλη που θα έχει για την εγχώρια επιστημονική κοινότητα η απόφαση για την πρώτη εκπροσώπηση της χώρας μας στο πλήρωμα του ΔΔΣ. Ο Έλληνας αστροναύτης θα εκτελέσει πειράματα και τεχνολογικές επιδείξεις που έχουν προταθεί από δεκάδες ελληνικές ερευνητικές ομάδες, φορείς και πανεπιστήμια. Ελληνικές εταιρείες θα έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν καινοτόμες λύσεις σε συνθήκες διαστήματος, θα συλλεγούν πολύτιμα δεδομένα που θα αξιοποιηθούν για εφαρμογές και περαιτέρω έρευνα, ενώ παράλληλα υπάρχει δυνατότητα ανάπτυξης πολύτιμων συνεργασιών με διεθνείς εταίρους.

Η εκτόξευση αναμένεται να γίνει εντός της επόμενης διετίας και η αποστολή θα διαρκέσει έως τρεις εβδομάδες, αποτελώντας μέρος της νέας Εθνικής Στρατηγικής Διαστήματος, που έχει ως ορίζοντα το 2035.

Πέραν της ενίσχυσης της ελληνικής έρευνας και της προβολής ελληνικών τεχνολογιών, θα υλοποιηθούν προγράμματα που θα ενθαρρύνουν νέα παιδιά να ασχοληθούν με τις επιστήμες και την πρακτική εφαρμογή τους. Μεταξύ άλλων, εξετάστηκαν η διοργάνωση μαθητικού διαγωνισμού για την κατασκευή δορυφόρου, η διοργάνωση διαγωνισμών STEM και η αποστολή ερωτήσεων από μαθητές προς τους αστροναύτες που υπηρετούν στον ΔΔΣ.

Στη σύσκεψη έλαβαν μέρος ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου, ο γενικός γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων Κωνσταντίνος Καράντζαλος και ο εκπαιδευόμενος αστροναύτης και γιατρός διαστημικών αποστολών Αδριανός Γολέμης.

Συζήτηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Αδριανό Γολέμη, ιατρό διαστημικών αποστολών, στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Greece in Orbit – Η Ελλάδα στο Διάστημα: Η Επόμενη Ημέρα» του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ήδη, 11 μικροδορυφόροι έχουν τεθεί σε τροχιά, ενώ αρχές Μαΐου προγραμματίζεται η εκτόξευση τεσσάρων θερμικών μικροδορυφόρων, στο πλαίσιο της συνεργασίας με την εταιρεία OroraTech.

Με την αποστολή αυτή, η Ελλάδα κάνει ένα καθοριστικό βήμα, αποκτώντας για πρώτη φορά κυριαρχική πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα παρατήρησης της Γης σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, περιορίζοντας την εξάρτηση από τρίτες πηγές.

«Η εκτόξευση των τεσσάρων νέων θερμικών μικροδορυφόρων τον Μάιο, σηματοδοτεί ένα καθοριστικό βήμα για τη χώρα, καθώς για πρώτη φορά αποκτούμε δική μας, αξιόπιστη πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, ενισχύοντας ουσιαστικά την Πολιτική Προστασία και την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση», δηλώνει ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και αμέσως προσθέτει: «Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων, μια στρατηγική επένδυση για την ανάπτυξη και την καινοτομία, που υλοποιούμε με ταχύτητα και συνέπεια ως έργο-ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης.

Ώριμο και ανταγωνιστικό διαστημικό οικοσύστημα

Παράλληλα, η ενεργή μας παρουσία στην ESA και η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών και ακαδημαϊκών φορέων σε εμβληματικές αποστολές, όπως το PLATO, επιβεβαιώνουν ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον ένα ώριμο και ανταγωνιστικό διαστημικό οικοσύστημα, που φέρνει επενδύσεις, δημιουργεί θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και ενισχύει τη θέση της χώρας στο ευρωπαϊκό διαστημικό περιβάλλον».

Οι θερμικοί μικροδορυφόροι αποτελούν βασικό πυλώνα για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου εθνικού συστήματος παρακολούθησης πυρκαγιών. Παρέχουν δυνατότητες έγκαιρης ανίχνευσης εστιών φωτιάς, συνεχούς παρακολούθησης της εξέλιξής τους, ακριβούς αποτύπωσης καμένων εκτάσεων και εκτίμησης των επιπτώσεων, ενώ συμβάλλουν καθοριστικά στη λήψη επιχειρησιακών αποφάσεων από τις αρμόδιες αρχές. Μέσω των θερμικών δεδομένων καθίσταται δυνατός ο εντοπισμός θερμικών ανωμαλιών πριν εξελιχθούν σε ανεξέλεγκτα μέτωπα, ενισχύοντας την πρόληψη, την ετοιμότητα και την άμεση απόκριση.

Οι εφαρμογές των δορυφόρων εκτείνονται πέραν της Πολιτικής Προστασίας. Στον τομέα του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής, επιτρέπουν τη συστηματική παρακολούθηση θερμοκρασιών σε έδαφος και θάλασσα, την ανίχνευση θαλάσσιων καυσώνων και την εποπτεία ευαίσθητων οικοσυστημάτων και προστατευόμενων περιοχών.

Ο Κυβερνητικός Κόμβος Παρατήρησης της Γης

Παράλληλα, υποστηρίζουν τη γαλάζια οικονομία, με δεδομένα για υδατοκαλλιέργειες και θαλάσσιες συνθήκες, ενώ στις αστικές περιοχές συμβάλλουν στην ανάλυση φαινομένων, όπως οι θερμικές νησίδες και στον σχεδιασμό πολιτικών προσαρμογής στην κλιματική κρίση. Συνολικά, εντάσσονται σε ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών που καλύπτει γεωργία, δάση, υδάτινους πόρους, διαχείριση γης και ασφάλεια.

Τα δεδομένα των δορυφόρων θα ενσωματωθούν στον Κυβερνητικό Κόμβο Παρατήρησης της Γης, δημιουργώντας ένα ενιαίο επιχειρησιακό περιβάλλον για τη Δημόσια Διοίκηση. Η υποδομή αυτή θα επιτρέπει την ενοποίηση δεδομένων από όλους τους ελληνικούς δορυφόρους, την άμεση πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες και την αξιοποίηση προηγμένων αναλυτικών εργαλείων, ενισχύοντας ουσιαστικά τη λήψη αποφάσεων και τη διαχείριση κρίσεων.

Σημαντική είναι και η εγχώρια προστιθέμενη αξία του προγράμματος. Η OroraTech, έχει αναπτύξει πολυεπίπεδη παρουσία στην Ελλάδα. Μεταξύ άλλων, σε συνεργασία με ελληνικούς φορείς, έχει προχωρήσει στην ενσωμάτωση δεδομένων ενεργών πυρκαγιών στο επιχειρησιακό σύστημα της Πυροσβεστικής, ενώ πραγματοποιούνται εκπαιδεύσεις τελικών χρηστών και πιλοτικές λειτουργίες.

Παράλληλα, με την επιχειρησιακή ανάπτυξη του προγράμματος, η Ελλάδα ενισχύει και τη στρατηγική της παρουσία στο ευρωπαϊκό διαστημικό οικοσύστημα. Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Δημήτρης Παπαστεργίου, συνοδευόμενος από τον γενικό γραμματέα Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων. Κωνσταντίνο Καραντζάλο, πραγματοποίησε επίσκεψη εργασίας στο ESTEC (European Space Research and Technology Centre) της ESA στο Νόρτβεϊκ της Ολλανδίας, το μεγαλύτερο τεχνικό κέντρο της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας, με αντικείμενο τον συντονισμό των ενεργειών για την επιτυχή ολοκλήρωση του Ελληνικού Διαστημικού Προγράμματος.

Στο πλαίσιο της επίσκεψης πραγματοποιήθηκαν εκτενείς συσκέψεις με τη διοίκηση και τα τεχνικά κλιμάκια της ESA, με επίκεντρο την πορεία και την ομαλή ολοκλήρωση του τρέχοντος Ελληνικού Διαστημικού Προγράμματος, τη διαμόρφωση νέων προγραμμάτων και προοπτικών συνεργασίας, με έμφαση στην ενίσχυση της συμμετοχής της ελληνικής βιομηχανίας και του ακαδημαϊκού τομέα στα ευρωπαϊκά διαστημικά εγχειρήματα, καθώς και τη στρατηγική θέση της Ελλάδας στο εξελισσόμενο ευρωπαϊκό διαστημικό οικοσύστημα.

Ξενάγηση στις δομικές εγκαταστάσεις και τα εργαστήρια ελέγχων του ESTEC

Ο κ. Παπαστεργίου και η ελληνική αντιπροσωπεία ξεναγήθηκαν στις δομικές εγκαταστάσεις και τα εργαστήρια ελέγχων του ESTEC, τα οποία υποστηρίζουν οριζόντια το σύνολο των προγραμμάτων της ESA και αποτελούν υποδομές παγκόσμιου κύρους για την επιστήμη, τη διαστημική εξερεύνηση, την ανάλυση αντοχής υλικών σε ακραίες συνθήκες, τα ρομποτικά συστήματα και τις δοκιμές ελέγχου και ποιοτικής διασφάλισης.

Ιδιαίτερη σημασία είχε η επίσκεψη στα clean rooms του ESTEC, όπου πραγματοποιούνται οι τελικοί έλεγχοι και οι δοκιμές πριν από την εκτόξευση της αποστολής PLATO (PLAnetary Transits and Oscillations of stars), μίας από τις πλέον σημαντικές επιστημονικές αποστολές της ESA, η οποία αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά στην κατανόηση των πλανητικών συστημάτων και των συνθηκών που ευνοούν την εμφάνιση ζωής στο σύμπαν.

Ξεχωριστή έμφαση δόθηκε στην ελληνική συμμετοχή στην αποστολή PLATO, με ελληνικές εταιρείες και φορείς να συμβάλλουν στην ανάπτυξή της, αποτυπώνοντας την ωρίμανση και την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας διαστημικής βιομηχανίας, ενώ ελληνικά πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα θα συμμετάσχουν ενεργά και στην ανάλυση των επιστημονικών δεδομένων της αποστολής.

Ωστόσο, δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος σύγκρουσης με τη Γη για τουλάχιστον 100 χρόνια.

Ο αστεροειδής, που ονομάστηκε “Αποφίς” από τον αιγυπτιακό θεό του σκότους και του κακού, αναμένεται να περάσει κοντά από τη Γη στις 13 Απριλίου 2029.

Σύμφωνα με το skynews, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) στέλνει ένα διαστημικό σκάφος για να τον παρακολουθήσει καθώς πλησιάζει, ενώ η NASA έχει ανακατευθύνει το διαστημικό σκάφος OSIRIS για να ακολουθήσει τον αστεροειδή.

En 2029, Apofis, un asteroide de unos 370 metros de diámetro, pasará a tan solo 31 mil km de la Tierra.

Eso es aproximadamente 1/10 de la distancia a la Luna.

El riesgo de impacto es bajo, pero su paso muestra la necesidad de buscar otros planetas para asegurar la subsistencia… pic.twitter.com/VN3hpbpDZl

— Pascal (@beltrandelrio) April 5, 2026

Η NASA αναφέρει ότι είναι “πολύ σπάνιο” να πλησιάσει ένας τόσο μεγάλος αστεροειδής τόσο κοντά στη Γη: έχει μήκος τουλάχιστον 450 μέτρα (1.480 πόδια), δηλαδή περίπου το ύψος του Πύργου του Άιφελ.

Ωστόσο θα περάσει σε απόσταση 32.000 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης, καθιστώντας αυτή την προσέγγιση την πιο κοντινή που έχει παρατηρηθεί ποτέ για έναν αστεροειδή αυτής της κλίμακας, και μάλιστα οι επιστήμονες γνωρίζουν την ακριβή πορεία του από πριν.

Όπως επισημαίνει η NASA, “είναι πολύ απίθανο ένα τέτοιο γεγονός να έχει συμβεί ξανά στην καταγεγραμμένη ανθρώπινη ιστορία”.

“Αναμφίβολα, αυτή είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο, ενώ οι άνθρωποι διαθέτουν την τεχνολογία να το παρατηρήσουν”, προσθέτει η NASA.

Λίγα λόγια για τον αστεροειδή

Ο Αποφίς είναι ένας αστεροειδής που προέρχεται από τη βασική ζώνη αστεροειδών, μεταξύ Άρη και Δία, και αποτελεί κατάλοιπο από την πρώιμη μορφή του ηλιακού συστήματος πριν από περίπου 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια.

Η τροχιά του άλλαξε κατά τη διάρκεια εκατομμυρίων ετών, κυρίως λόγω της βαρυτικής επιρροής μεγάλων πλανητών όπως ο Δίας, με αποτέλεσμα να προσεγγίσει πιο κοντά στη Γη.

Ο Αποφίς ανακαλύφθηκε το 2004 από τους αστρονόμους Ρόι Τάκερ, Ντέιβιντ Θόλεν και Φαμπρίτσιο Μπερνάρντι στο αστεροσκοπείο Κιτ Πικ κοντά στην πόλη Τούκσον στην πολιτεία Αριζόνα των ΗΠΑ.

Ο Ντέιβιντ Θόλεν δήλωσε στη NASA ότι η ονομασία του αστεροειδούς από τον αιγυπτιακό θεό του κακού και της καταστροφής ήταν κατάλληλη, καθώς πρόκειται για έναν δυνητικά καταστροφικό αστεροειδή.

Το σκάφος του Ναυτικού USS John P. Murtha είναι έτοιμο να συνδράμει στην απομάκρυνση των αστροναυτών από την κάψουλα Orion και να τους παρέχει τις πρώτες ιατρικές οδηγίες.

Το πλήρωμα του Artemis II έχει ξεκινήσει τις τελικές προετοιμασίες για να ετοιμάσει το διαστημόπλοιο Orion για είσοδο στην ατμόσφαιρα.

Οι ειδικοί της αποστολής Κριστίνα Κοχ και Τζέρεμι Χάνσεν έχουν αποθηκεύσει αντικείμενα που δεν χρειάζονται πλέον για το υπόλοιπο της αποστολής και έχουν αφαιρέσει τα δίχτυα γύρω από το φορτίο και τα ντουλάπια.

Το πιο σημαντικό είναι ότι εγκαθιστούν και προσαρμόζουν τα καθίσματα του πληρώματος και βεβαιώνονται ότι όλα τα αντικείμενα στην καμπίνα είναι ασφαλισμένα πριν από την επιστροφή τους στη Γη.

Στη συνέχεια, το πλήρωμα θα εξετάσει την τελευταία ενημέρωση για τον καιρό και το χρονοδιάγραμμα εισόδου και θα επεξεργαστεί τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει μετά την προσγείωση. Οι προσωπικές συσκευές τους θα τους βοηθήσουν να διαχειριστούν όλες τις διαδικασίες εισόδου τους, σύμφωνα με το CNNi.

«Αυτά ήταν σίγουρα λάμψεις πρόσκρουσης στη Σελήνη. Και ο Τζέρεμι (Χάνσεν) μόλις είδε άλλη μία», ανέφερε τη Δευτέρα ο διοικητής της αποστολής Ριντ Γουάιζμαν, ενώ το σκάφος πετούσε γύρω από τη Σελήνη – το πρώτο τέτοιο ταξίδι ανθρώπων εδώ και πάνω από μισό αιώνα.

«Καταπληκτικό», απάντησε η Κέλσι Γιανγκ, επικεφαλής της σεληνιακής επιστημονικής ομάδας της αποστολής, παρακολουθώντας το σκάφος από τη Γη, σε απόσταση μεγαλύτερη από 400.000 χιλιόμετρα.

«Δεν μπορούσα να προβλέψω αν το πλήρωμα θα έβλεπε κάτι τέτοιο σε αυτή την αποστολή, οπότε πιθανότατα παρατηρήσατε την έκπληξη και το σοκ στο πρόσωπό μου», σχολίασε στη υνέντευξη του Τύπου την επόμενη μέρα.

Στο Χιούστον, επιστήμονες ξέσπασαν σε πανηγυρισμούς όταν το πλήρωμα περιέγραψε τις λάμψεις φωτός που προκλήθηκαν από τις προσκρούσεις μετεωριτών, ανέφερε η Γιανγκ.

Το φαινόμενο είναι «κάτι που δεν παρατηρούμε συχνά», δήλωσε στο AFP η Τζένι Γκίμπονς, αναπληρωματική αστροναύτης της συγκεκριμένης αποστολής. «Αποτελούσε προτεραιότητα για όλους εμάς, οπότε το γεγονός ότι είδαν τέσσερις ή πέντε ήταν πραγματικά εντυπωσιακό.»

Η ομάδα στο Χιούστον απηύθυνε αρκετές ερωτήσεις στους αστροναύτες για το σπάνιο θέαμα. «Κρατούσαν αρκετή ώρα; Παρατηρήσατε κάποιο χρώμα;», ρώτησε η Γιανγκ. «Ηταν σαν μια μικροσκοπική κουκκίδα φωτός», απάντησε ο Καναδός Χάνσεν. «Υποψιάζομαι ότι υπήρχαν κι άλλοι».

«Θα έλεγα ότι κρατούσαν ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου, σαν το πιο γρήγορο άνοιγμα και κλείσιμο του κλείστρου μιας κάμερας», παρατήρησε ο Γουάιζμαν, λέγοντας ότι οι λάμψεις ήταν «από λευκές έως γαλαζόλευκες».

Η ομάδα ανέφερε συνολικά έξι προσκρούσεις μετεωριτών στη σεληνιακή επιφάνεια.

Οι ομάδες εδάφους προσπαθούν τώρα να συσχετίσουν αυτές τις παρατηρήσεις με δεδομένα από έναν δορυφόρο που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, δήλωσε η Γιανγκ, προσθέτοντας ότι οι περισσότερες από τις παρατηρήσεις έγιναν κατά τη διάρκεια μιας ηλιακής έκλειψης.

«Προσωπικά… εκπλήσσομαι που είδαν τόσο πολλές, αν και είχαν εκπαιδευτεί να τις αναζητούν», δήλωσε ο Μπρους Μπετς, επικεφαλής επιστήμονας της Planetary Society.

Σύμφωνα με τον Μπετς, οι περιγραφές θα επιτρέψουν στους επιστήμονες να αποκτήσουν «μια εικόνα για τη συχνότητα των προσκρούσεων» καθώς και για το μέγεθος των σωμάτων που χτυπούν τη Σελήνη.

Ενα ερώτημα είναι τι μέγεθος πρέπει να έχει ένα αντικείμενο ώστε να δημιουργήσει μια λάμψη ορατή από τους αστροναύτες, είπε. «Δεν είναι ένα απλό σωματίδιο σκόνης, αλλά ούτε και ένας ογκόλιθος μεγέθους ενός μέτρου.»

Σύμφωνα με τη NASA είναι η πρώτη φορά στην ιστορία, που οι άνθρωποι βλέπουν και καταγράφουν τη, λεγόμενη, λεκάνη Orientale. Σε άλλη φωτογραφία φαίνεται η Γη από τη θέση του Orion.

Η αποστολή Artemis II είναι η πρώτη επανδρωμένη αποστολή πέρα από τη χαμηλή περιγήινη τροχιά μετά το Απόλλων 17 το 1972.

Συμμετέχουν οι αστροναύτες της NASA Ριντ Ουάιζμαν, Βίκτορ Γκλόβερ και Κριστίνα Κουκ και ο αστροναύτης της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας Τζέρεμι Χάνσεν. Έμειναν στη Σελήνη 7 ώρες και αναμένεται να επιστρέψουν στη Γη στις 11 Απριλίου.

Οι αστροναύτες είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν τη θέα της σεληνιακής επιφάνειας που δεν είχε ξαναδεί ανθρώπινο μάτι, με τον ήλιο να φωτίζει περίπου το 21% της μυστηριώδους αθέατης πλευράς της Σελήνης από τη θέση του πληρώματος.

Στο πλαίσιο της αποστολής τράβηξαν χιλιάδες φωτογραφίες που θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τη Σελήνη και την προέλευσή της, θέτοντας τις βάσεις για μελλοντικές αποστολές στην επιφάνεια της Σελήνης.