Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στον απόηχο της επιτυχούς εκτόξευσης των πρώτων ελληνικών θερμικών δορυφόρων, μια εξέλιξη που, όπως επισημαίνεται, δίνει για πρώτη φορά στη χώρα τη δυνατότητα εντοπισμού και παρακολούθησης πυρκαγιών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, ενισχύοντας ουσιαστικά την Πολιτική Προστασία και την ασφάλεια των πολιτών. Στο ίδιο πλαίσιο, το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων αποτυπώνει μια συστηματική επένδυση στη γνώση, την καινοτομία και τις εθνικές δυνατότητες, με στόχο τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου διαστημικού οικοσυστήματος.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης παρουσιάστηκε το επιχειρησιακό σύστημα δορυφορικής ανίχνευσης και παρακολούθησης δασικών πυρκαγιών που αναπτύσσεται στην Ελλάδα, αξιοποιώντας δεδομένα από θερμικούς δορυφόρους και επιτρέποντας συνεχή επιτήρηση και έγκαιρο εντοπισμό εστιών.

Η ανάπτυξη του συστήματος αυτού αποτυπώνει μια ευρύτερη μετατόπιση στον τρόπο διαχείρισης των φυσικών καταστροφών, καθώς για πρώτη φορά μια χώρα αποκτά πρόσβαση σε έναν εξειδικευμένο δορυφορικό στόλο σχεδιασμένο για συνεχή παρακολούθηση πυρκαγιών, δημιουργώντας ένα νέο πρότυπο αξιοποίησης διαστημικών τεχνολογιών για την προστασία πολιτών, οικοσυστημάτων και οικονομίας.

Οι νέοι δορυφόροι παρέχουν επίσης υψηλής ακρίβειας πληροφορίες για τη θερμοκρασία των θαλάσσιων υδάτων, των παράκτιων περιοχών και των εσωτερικών υδάτινων σωμάτων (λίμνες και ταμιευτήρες) της χώρας, καθώς και για ποικίλες κατηγορίες χρήσεων γης — από αγροτικές και δασικές εκτάσεις έως αστικό ιστό και υγροτόπους. Με τον τρόπο αυτό συμβάλλουν καθοριστικά στη συστηματική παρακολούθηση κρίσιμων περιβαλλοντικών και κλιματικών παραμέτρων, ενισχύοντας την ικανότητα της χώρας για τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων σε τομείς όπως η προστασία του θαλάσσιου και παράκτιου περιβάλλοντος, η διαχείριση υδάτινων πόρων, η αγροτική παραγωγή και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Η ανάπτυξη των σχετικών υποδομών και η συνεργασία με καινοτόμες εταιρείες του ιδιωτικού τομέα αποτελούν βασικούς άξονες της εθνικής διαστημικής στρατηγικής, με έμφαση σε εφαρμογές άμεσου δημόσιου οφέλους, όπως η πολιτική προστασία.Η ανάπτυξη των σχετικών υποδομών και η συνεργασία με καινοτόμες εταιρείες του ιδιωτικού τομέα αποτελούν βασικούς άξονες της εθνικής διαστημικής στρατηγικής, με έμφαση σε εφαρμογές άμεσου δημόσιου οφέλους, όπως η πολιτική προστασία.

Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε σε συνεργασία με την ιταλική εταιρεία μεταξιού Taroni και είχε ως βασικό στόχο να μεταφέρει στο κοινό το λεγόμενο overview effect — το έντονο συναίσθημα δέους που περιγράφουν οι αστροναύτες όταν παρατηρούν τον πλανήτη μας από το Διάστημα.

Παράλληλα, η αποστολή επιδίωξε να αναδείξει τη σύνδεση ανάμεσα στην καλλιτεχνική δημιουργία και την επιστημονική έρευνα, καλώντας το κοινό να επανεξετάσει τη σχέση του με τον κόσμο και τον τρόπο με τον οποίο η ανθρώπινη παρέμβαση επηρεάζει την αντίληψή μας για τη ζωή και το περιβάλλον.

Οι εμπνευστές του πρότζεκτ επισημαίνουν ότι κατά την περίοδο της Αναγέννησης η τέχνη και η επιστήμη λειτουργούσαν ως δύο άρρηκτα συνδεδεμένα πεδία. Μέσα από τη Mission Taroni επιχειρούν να επαναφέρουν αυτόν τον δημιουργικό διάλογο στη σύγχρονη εποχή.

Για τις ανάγκες της αποστολής κατασκευάστηκε ένα ελαφρύ ανδρείκελο, το οποίο τυλίχθηκε με μετάξι και συνδέθηκε με μετεωρολογικό μπαλόνι από βιοδιασπώμενο λάτεξ. Η πτήση καταγράφηκε με κάμερα Insta360, ενώ το σύστημα προστατεύτηκε θερμικά ώστε να αντέξει την έντονη ηλιακή ακτινοβολία και τις εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες.

Το μπαλόνι έφτασε σε ύψος περίπου 30 χιλιομέτρων, δηλαδή σχεδόν στο ένα τρίτο της απόστασης προς το όριο του Διαστήματος. Το συνολικό βάρος της κατασκευής, μαζί με τα μεταξωτά υλικά, δεν ξεπερνούσε τα 700 γραμμάρια.

Το πλήρωμα της Artemis II, που ταξιδεύει με την κάψουλα Orion από την εκτόξευσή του στη Φλόριντα την περασμένη εβδομάδα, αναμένεται να προσθαλασσωθεί ανοιχτά της Νότιας Καλιφόρνιας το βράδυ της Παρασκευής, αφού έφτασε στη Σελήνη νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.

Οι αστροναύτες ακολούθησαν τροχιά που τους οδήγησε πέρα από τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη απόσταση που έχει διανύσει ποτέ άνθρωπος από τη Γη.

Κατά την επιστροφή τους, θα φτάσουν ταχύτητες έως και 38.365 χλμ/ώρα κατά την είσοδο στην ατμόσφαιρα της Γης, μια φάση υψηλού κινδύνου που θα δοκιμάσει την αντοχή της θερμικής ασπίδας της Orion, καθώς θα δέχεται έντονη τριβή.

«Σκέφτομαι την επανείσοδο ήδη από τις 3 Απριλίου 2023, όταν μας ανατέθηκε αυτή η αποστολή», δήλωσε ο πιλότος της αποστολής Βίκτορ Γκλόβερ.

«Υπάρχουν τόσες πολλές εικόνες, τόσες ιστορίες και ακόμη δεν έχω προλάβει να συνειδητοποιήσω τι έχουμε ζήσει. Έχουμε ακόμα δύο ημέρες μπροστά μας και η εμπειρία του να ταξιδεύεις μέσα σε μια “πύρινη σφαίρα” είναι κάτι το συγκλονιστικό».

Ο Γκλόβερ, μαζί με τους αστροναύτες της NASA Ριντ Γουάιζμαν και Κριστίνα Κοχ, καθώς και τον Καναδό αστροναύτη Τζέρεμι Χάνσεν, αποτελούν την πρώτη ομάδα σε μια σειρά αποστολών δισεκατομμυρίων δολαρίων στο πλαίσιο του προγράμματος Artemis, το οποίο στοχεύει στην επιστροφή ανθρώπων στη Σελήνη έως το 2028 — πριν από την Κίνα — και στη δημιουργία μόνιμης αμερικανικής παρουσίας, με στόχο και μελλοντικές αποστολές στον Άρη.

Η Κοχ περιέγραψε το πρόγραμμα ως «σκυταλοδρομία», λέγοντας στους δημοσιογράφους ότι «έχουμε ακόμη και σκυτάλες για να το συμβολίσουμε».

«Σκοπεύουμε να τις παραδώσουμε στο επόμενο πλήρωμα και κάθε τι που κάνουμε το έχουμε στο μυαλό μας», πρόσθεσε.

Τι περιλαμβάνει η επόμενη αποστολή

Η επόμενη αποστολή, Artemis III, θα περιλαμβάνει δοκιμή σύνδεσης σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη μεταξύ της κάψουλας Orion και των σεληνιακών οχημάτων προσεδάφισης που θα χρησιμοποιηθούν σε μελλοντικές αποστολές.

Η Artemis IV, που προγραμματίζεται για το 2028, θα είναι η πρώτη επανδρωμένη προσελήνωση του προγράμματος και η πρώτη από την εποχή της αποστολής Apollo 17 το 1972.

Στη Γη, δεκάδες επιστήμονες που μελετούν τη Σελήνη βρίσκονται συγκεντρωμένοι σε χώρους κοντά στο Κέντρο Ελέγχου της NASA στο Χιούστον, καταγράφοντας δεδομένα και αναλύοντας σε πραγματικό χρόνο αλλά και ηχογραφημένες επικοινωνίες του πληρώματος.

Προσθαλάσσωση

Το πλήρωμα αναμένεται να επιστρέψει στη Γη την Παρασκευή γύρω στις 20:00, προσθαλασσωνόμενο ανοιχτά του Σαν Ντιέγκο, ολοκληρώνοντας μια αποστολή διάρκειας σχεδόν 10 ημερών. Τη Δευτέρα, οι τέσσερις αστροναύτες έφτασαν σε απόσταση περίπου 252.000 μιλίων από τη Γη, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ της αποστολής Apollo 13, που κρατούσε επί 56 χρόνια.

Ο διοικητής της αποστολής Ριντ Γουάιζμαν δήλωσε ότι κάθε μέλος του πληρώματος είχε δύο σύντομες επικοινωνίες με την οικογένειά του κατά τη διάρκεια της αποστολής.

«Το να ακούς τους συναδέλφους σου να γελούν, να συγκινούνται και να μιλούν με τους δικούς τους ανθρώπους από τόσο μακριά — η οικογένεια είναι πολύ σημαντική για όλους μας», είπε.

Σε ραδιοφωνικό μήνυμα προς το Κέντρο Ελέγχου στο Χιούστον, καθώς πλησίαζαν τη Σελήνη, ο Χάνσεν πρότεινε να δοθεί το όνομα «Κάρολ» σε έναν νέο κρατήρα, προς τιμήν της εκλιπούσας συζύγου του Γουάιζμαν, που πέθανε από καρκίνο το 2020.

Ο Γουάιζμαν ανέφερε ότι η ιδέα είχε προταθεί από τους συναδέλφους του ήδη από την περίοδο της καραντίνας πριν την εκτόξευση.

«Ήταν μια πολύ συγκινητική στιγμή για μένα», είπε. «Τους απάντησα “Φυσικά, θα το ήθελα πολύ”… αλλά δεν μπορώ να μιλήσω γι’ αυτό. Δεν μπορώ να το περιγράψω».

«Αναστέλλουμε το έργο Gateway υπό την παρούσα μορφή του και επικεντρωνόμαστε στη δημιουργία μιας υποδομής που θα μας επιτρέψει να διασφαλίσουμε τη βιώσιμη παρουσία μας στην επιφάνεια της Σελήνης» ανέφερε κατά τη διάρκεια μιας εκδήλωσης στην έδρα της NASA στην Ουάσιγκτον.

Η ανακοίνωση αυτή έρχεται να προστεθεί στις προηγούμενες που ανέτρεψαν το πρόγραμμα Artémis, το οποίο προβλέπει την επιστροφή των Αμερικανών στη Σελήνη και τη μόνιμη παρουσία ανθρώπων στον δορυφόρο της Γης, ενόψει της προετοιμασίας των μελλοντικών αποστολών στον Άρη. Σε αυτό το φιλόδοξο εγχείρημά της η NASA συνεργαζόταν με πολλούς διεθνείς εταίρους –μεταξύ των οποίων είναι και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA)– που αναπτύσσουν κυρίως θαλαμίσκους του Gateway.

«Παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε με κάποιον από τον υπάρχοντα εξοπλισμό, η NASA θα επαναχρησιμοποιήσει το αξιοποιήσιμο υλικό και θα βασιστεί στις δεσμεύσεις των διεθνών εταίρων ότι θα στηρίξουν» τους άλλους στόχους του προγράμματος Artemis, διαβεβαίωσε ο Άιζακμαν.

Η εγκατάλειψη του φιλόδοξου σχεδίου Gateway δεν προκάλεσε έκπληξη: το σχέδιο είχε ήδη χαρακτηριστεί «οικονομική σπατάλη», σε σύγκριση με άλλα. Η NASA προέβλεπε παράλληλα να κατασκευάσει μια μικρή βάση κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης, όπου έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη νερού σε μορφή πάγου.

Λόγω των αλλεπάλληλων καθυστερήσεων, της αύξησης του κόστους και της πίεσης που ασκεί η Κίνα –η οποία φιλοδοξεί επίσης να στείλει επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη και να δημιουργήσει μια βάση εκεί– η NASA επέλεξε να απλοποιήσει τα δικά της σχέδια.

Το βίντεο, που κατέγραψε η εταιρία SEN, προέρχεται από τις κάμερες 4K που έχει εγκαταστήσει στον Διαστημικό Σταθμό, προσφέροντας μια μοναδική θέα της γης από ύψος 400 χιλιομέτρων. Στις εικόνες, η Κρήτη ξεχωρίζει με το χαρακτηριστικό της σχήμα, τα παράλια φωτισμένα και τις πόλεις να σχηματίζουν λαμπερά σημεία πάνω στο βαθύ μπλε.

Η στιγμή που ο ISS περνά πάνω από το νησί είναι πραγματικά μαγευτική και αποτελεί μια ακόμη υπενθύμιση της ομορφιάς του τόπου, που φαίνεται εξίσου εντυπωσιακή και από το διάστημα. Η Κρήτη, φωτεινή και περήφανη, αποδεικνύει για ακόμη μια φορά γιατί την αποκαλούν «το στολίδι της Μεσογείου».

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Το διάστημα είναι πολύ κουλ (@cool.spacecraft)

Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι η Μόσχα εκπονεί εκτεταμένα σχέδια για την εξερεύνηση του βαθέως διαστήματος, τα οποία περιλαμβάνουν μελλοντικές αποστολές τόσο στη Σελήνη όσο και στον Άρη.

«Έχουμε μεγάλα σχέδια με την Κίνα για συνεργασία στον τομέα του διαστήματος, ενδιαφέροντα, καλά και μεγαλεπήβολα», είπε ο Πούτιν κατά τη διάρκεια συνάντησης με φοιτητές από το Κρατικό Τεχνικό Πανεπιστήμιο Bauman Moscow.

Επίσης, ο Πούτιν είπε ότι πολλές χώρες ενδιαφέρονται να συνεργαστούν με τη Ρωσία.