Προτού φτάσει στο Μόναχο, είχε κλείσει συναντήσεις όχι με την Αλις Βάιντελ, αλλά με τον καγκελάριο Μερτς, όπως και με την πρωθυπουργό της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν. Στο περιθώριο της διάσκεψης, ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε χθες συνάντηση με τον Κινέζο υπουργό Εξωτερικών Γουάνγκ Γι, με κύριο αντικείμενο την προετοιμασία της επίσκεψης Τραμπ στην Κίνα, η οποία έχει προγραμματιστεί για τον Απρίλιο.

Ο Ρούμπιο, σύμφωνα με τους Financial Times, ήταν προγραμματισμένο να συμμετάσχει σε συνάντηση με ηγέτες από τη Γερμανία, την Πολωνία, τη Φινλανδία και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το απόγευμα της Παρασκευής στο Μόναχο. Ωστόσο, ακύρωσε την τελευταία στιγμή λόγω «δυσκολιών» στο πρόγραμμά του.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι «ο υπουργός δεν θα παραστεί στη συνάντηση του Βερολίνου για την Ουκρανία, δεδομένου του μεγάλου αριθμού συναντήσεων που έχει την ίδια ώρα», τονίζοντας όμως ότι ο Ρούμπιο συνεχίζει να ασχολείται με το ρωσο-ουκρανικό ζήτημα σε πολλές άλλες συναντήσεις του στο Μόναχο.

Η ακύρωση της συνάντησης ερμηνεύεται από Ευρωπαίους αξιωματούχους ως «εξωφρενική», και προστίθεται σε μια σειρά από ενδείξεις ότι η αμερικανική κυβέρνηση απομακρύνεται από τους Ευρωπαίους συμμάχους και προσπαθεί να πιέσει την Ουκρανία να προχωρήσει σε συμφωνία με τη Ρωσία.

• Το περιστατικό ενδέχεται να σχετίζεται και με τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος πριν από λίγες ημέρες είχε προτρέψει τον Ουκρανό πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, να επιταχύνει τις διαπραγματεύσεις για συμφωνία με τη Ρωσία.

Η ετήσια Διάσκεψη άνοιξε χθες Παρασκευή την αυλαία της, με τη συμμετοχή 70 αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, 140 υπουργών και πολλών ανώτερων στρατιωτικών από τις δύο ακτές του Ατλαντικού και άλλες περιοχές του κόσμου. Στο τρέιλερ της φετινής διάσκεψης κυριαρχούσε μια παράξενη φιγούρα: ένας ελέφαντας με ασταθές βήμα και αμφίβολες διαθέσεις. «Αποφασίσαμε να μιλήσουμε απερίφραστα για τον ελέφαντα στο δωμάτιο, την αναθεώρηση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής», εξηγούσε ο πρόεδρος της Διάσκεψης και πρώην πρεσβευτής της Γερμανίας στις ΗΠΑ, Βόλφγκανγκ Ισινγκερ.

«Η παγκόσμια τάξη όπως τη γνωρίζαμε δεν υπάρχει πια», είπε στην εισαγωγική ομιλία του ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς αναφερόμενος στον κλονισμό των ευρωαμερικανικών σχέσεων κατά τη δεύτερη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ. Σε πιο διπλωματική γλώσσα, ουσιαστικά υιοθέτησε την εκτίμηση των οργανωτών, οι οποίοι στην εισηγητική τους έκθεση χαρακτήριζαν τον Αμερικανό πρόεδρο «τον προεξάρχοντα Demolition Man» (Κατεδαφιστή) της διεθνούς τάξης που είχε διαμορφωθεί μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Παρά τη μεγάλη διεύρυνση του χάσματος μεταξύ Ουάσιγκτον και Βερολίνου κατά τους τελευταίους μήνες, ιδίως μετά την κρίση της Γροιλανδίας, οι δύο πλευρές φαίνεται να συμφωνούν στη διάγνωση για το τελεσίδικο της ανατροπής. «Ο παλαιός κόσμος, ο κόσμος στον οποίο μεγάλωσα, αποτελεί παρελθόν και θα χρειαστεί όλοι μας να επανεξετάσουμε πώς διαγράφεται η νέα πραγματικότητα και ποιος θα είναι ο ρόλος μας σε αυτήν», δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο κατά την αναχώρησή του για το Μόναχο. «Νομίζω ότι διανύουμε μια κρίσιμη καμπή των διατλαντικών σχέσεων», εκτίμησε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.

Στην περυσινή διάσκεψη του Μονάχου, τις Ηνωμένες Πολιτείες είχε εκπροσωπήσει ο αντιπρόεδρος της χώρας Τζέι Ντι Βανς. Σε μια απροσδόκητα εμπρηστική ομιλία είπε στους Ευρωπαίους ότι με την εκλογή Τραμπ «υπάρχει νέος σερίφης στην πόλη» και κατηγόρησε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι προσπαθούν να φιμώσουν «πατριωτικές (ακροδεξιές) δυνάμεις», ενώ συναντήθηκε στο περιθώριο της διάσκεψης με την επικεφαλής της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), Αλις Βάιντελ.

Στη χθεσινή ομιλία του ο Μερτς απάντησε ετεροχρονισμένα, αλλά αιχμηρά στην κριτική Βανς. «Ο πόλεμος των πολιτισμών που κηρύσσει η MAGA δεν είναι ο δικός μας πόλεμος, εδώ στην Ευρώπη», τόνισε ο Γερμανός καγκελάριος, προσθέτοντας ότι «η ελευθερία της έκφρασης τελειώνει εκεί όπου θίγονται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και οι συνταγματικές αρχές μας».

Προσέθεσε, δε, ότι «δεν πιστεύουμε στους δασμούς και στον προστατευτισμό, αλλά στο ελεύθερο εμπόριο». Σε κάποιο σημείο άλλαξε τη γλώσσα από τα γερμανικά στα αγγλικά, για να απευθυνθεί με πιο άμεσο τρόπο στην αμερικανική αντιπροσωπεία και στο αγγλόφωνο κοινό: «Στην εποχή της αντιπαράθεσης μεγάλων δυνάμεων, ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι αρκετά ισχυρές για να τα βγάλουν πέρα μόνες τους», ήταν το μήνυμά του.

Η ομιλία Μερτς δεν απέπνεε νοσταλγία για την προηγούμενη τάξη πραγμάτων, αντίθετα ήταν κριτική έναντι των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων που αφέθηκαν να περιπέσουν σε «κατάσταση εξάρτησης» από την Αμερική και παραγνώρισαν την ανάγκη για ενίσχυση του στρατού τους. Επανέλαβε τη δέσμευσή του να μετατρέψει την Bundeswehr στον ισχυρότερο συμβατικό στρατό της Ευρώπης και ζήτησε να ενισχυθεί το άρθρο 42 των ευρωπαϊκών συνθηκών για «αμοιβαία βοήθεια» σε περίπτωση επίθεσης εναντίον ενός μέλους της Ενωσης – κάτι που προοιωνίζεται ένα ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ μέσα στο ΝΑΤΟ. Επιπλέον δήλωσε ότι έχει ξεκινήσει «εμπιστευτικές συζητήσεις» με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν για τη δημιουργία ευρωπαϊκής πυρηνικής δύναμης αποτροπής. «Δεν θέλουμε να υποκαταστήσουμε το ΝΑΤΟ, αλλά να δημιουργήσουμε έναν αυτοδύναμο, ισχυρό πυλώνα μέσα στη Συμμαχία», διευκρίνισε.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Στην Αθήνα θα βρίσκονται αυτό το διήμερο τέσσερις υπουργοί της κυβέρνησης Τραμπ, 25 υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ και 300 εκπρόσωποι μεγάλων εταιρειών από Ευρώπη, Αμερική, Αυστραλία συμμετέχοντας σε μια Σύνοδο που θα έχει στο επίκεντρο την ανάγκη απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο και την δυνατότητα της χώρας μας να είναι ενεργειακός κόμβος, προκειμένου το αμερικανικό φυσικό αέριο να εισέρχεται απρόσκοπτα στην Ευρώπη. 

Ήδη από χθες ο Κυριάκος Μητσοτάκης έσπευσε μέσα από τις συναντήσεις που είχε στο Μέγαρο Μαξίμου με τους Αμερικανούς υπουργούς Εσωτερικών Νταγκ Μπεργκαμ  και Ενέργειας, Κρις Ράιτ, τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών, Μάικλ Ρήγα και τη νέα πρέσβη των ΗΠΑ, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, να εκπέμψει το μήνυμα ότι “η Ελλάδα έχει την τύχη να βρίσκεται σε μία μοναδική γεωγραφική θέση και αποτελεί τη φυσική πύλη εισόδου του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη”. 

Σύμφωνα με την κ. Γκιλφόιλ, παραπάνω από 80 αξιωματούχοι της κυβέρνησης των ΗΠΑ έχουν καταφθάσει στην Αθήνα για την διάσκεψη P-TEC και αυτό, όπως είπε, είναι ρεκόρ για την Ελλάδα και για τις ΗΠΑ.

Από την πλευρά του ο κ. Μητσοτάκης κατά την συνάντηση που είχε χθές με τους υπουργούς των. ΗΠΑ έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο αμερικανικό ενδιαφέρον για ερευνητικές δραστηριότητες και χαρακτήρισε εκ νέου την ταυτόχρονη παρουσία της ExxonMobil και της Chevron στην Ελλάδα, “αμερικανική ψήφο εμπιστοσύνης”.

 “Καταλαβαίνω ότι αύριο θα γίνουν σημαντικές ανακοινώσεις ώστε, μετά από πολλές δεκαετίες, να πραγματοποιηθούν σύντομα οι πρώτες ερευνητικές γεωτρήσεις στην Ελλάδα”, ανέφερε μάλιστα χαρακτηριστικά, προϊδεάζοντας για ενδεχόμενες ανακοινώσεις όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα. 

Ο πρωθυπουργός θα μιλήσει στις 9 αύριο το πρωί στην Σύνοδο του Ζαππείου αναδεικνύοντας και από την δική του πλευρά τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου του υγροποιημένου φυσικού αερίου για ολόκληρη την περιοχή και την μετατροπή της, σταδιακά αλλά σταθερά, σε ενεργειακό κόμβο για τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ενεργειακή ασφάλεια πολλών χωρών της ευρύτερης περιοχής, έως και την Ουκρανία, σε μία συγκυρία όπου η ΕΕ απεξαρτάται βαθμιαία από ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές.

Όπως λένε συνεργάτες του, αξιοποιώντας τη γεωστρατηγική της θέση αλλά και τις ενεργειακές υποδομές υποδοχής, αποθήκευσης, αεριοποίησης και μεταφοράς που διαθέτει, η Ελλάδα έχει αναδειχθεί σε στρατηγικό εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών και σε σημαντική πύλη υποδοχής αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Οι υποδομές που έχει αναπτύξει, όπως οι τερματικοί σταθμοί LNG Ρεβυθούσας και Αλεξανδρούπολης, την μετατρέπουν, προσθέτουν, σε κόμβο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου και σε ενεργειακή πύλη μέχρι τη Μολδαβία και την Ουκρανία. 

Στην γλώσσα των αριθμών,  η αναβάθμιση της ενεργειακής σχέσης με τις ΗΠΑ  αντικατοπτρίζεται και στις αυξημένες εμπορικές συναλλαγές που καταδεικνύουν πως οι ΗΠΑ είναι πλέον ο κύριος πάροχος LNG στην Ελλάδα. 

Τα αμερικανικά φορτία LNG που παραδίδονταν στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν το 2019 σε λιγότερο από το 5% των συνολικών εισαγωγών και ισοδυναμούσαν με λιγότερες από 5 TWh, ενώ το πρώτο οκτάμηνο του φετινού έτους αντιστοιχούσαν σε άνω του 80% των εισροών και άγγιξαν τις 20 TWh.

Το 2020 χώρα μας εισήγαγε περίπου 6 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα  φυσικού αερίου αλλά εξήγαγε ελάχιστες ποσότητες, ενώ το 2024 οι εισροές ξεπέρασαν τα 17 bcm αερίου αλλά οι εκροές ανήλθαν στα 11 bcm.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι προωθήσεις γίνονται τόσο μέσω του αγωγού TAP, προς την Ιταλία, όσο και προς τη Βουλγαρία και την ευρύτερη νοτιοανατολική Ευρώπη, εξυπηρετώντας δηλαδή τον Κάθετο Διάδρομο.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός τόνισε ήδη από χθες ότι ο Κάθετος Διάδρομος είναι ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα και τις Ηνωμένες Πολιτείες και “προσβλέπουμε στην περαιτέρω ανάπτυξή του”.

Ο κ. Μητσοτάκης εξέπεμψε και γενικότερα το μήνυμα πως η  Ελλάδα είναι πυλώνας περιφερειακής σταθερότητας, παραδοσιακός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών και χώρα βαρύνουσας σημασίας στα σχήματα περιφερειακής συνεργασίας, όπως το σχήμα 3+1 (Ελλάδα, Ισραήλ, Κύπρος και ΗΠΑ), το οποίο αναθερμαίνεται και στο περιθώριο της Συνόδου του Ζαππείου αναμένεται να υπάρξει συνάντηση των τεσσάρων υπουργών Ενέργειας.Στην ατζέντα του πρωθυπουργού παραμένουν και τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, καθώς στις 12 το μεσημέρι θα συναντηθεί στο Μέγαρο Μαξίμου με την ύπατη εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Κάγια Κάλας, ενώ, όπως έγινε γνωστό, την χώρα μας θα επισκεφθεί μέσα στον Νοέμβριο, για δεύτερη φορά, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Χθες ο κ. Μητσοτάκης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπένζαμιν Νετανιάχου με επίκεντρο την πορεία εφαρμογής της πρώτης φάσης της ειρηνευτικής συμφωνίας για τη Γάζα.

Το Axios αναφέρει ότι προσκλήθηκε επίσης το Ιράν.

Το Ισραήλ δεν θα λάβει μέρος.

Ο πρέσβης Μοχάμεντ Ελ-Σενάουι, εκπρόσωπος Τύπου της αιγυπτιακής Προεδρίας, ανακοίνωσε ότι η «Σύνοδος Κορυφής για την Ειρήνη του Σαρμ Ελ-Σέιχ», τη Δευτέρα το απόγευμα, θα φιλοξενήσει ηγέτες από περισσότερες από 20 χώρες, υπό την συμπροεδρία του Προέδρου Αμπντέλ Φατάχ Ελ-Σίσι και του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Ο αμερικανικός ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios ανέφερε ότι έχουν αποσταλεί προσκλήσεις σε ηγέτες ή υπουργούς Εξωτερικών από τη Γερμανία, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Ιορδανία, την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και την Ινδονησία.

Δύο αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσαν στο CNN ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έχει προσκαλέσει παγκόσμιους ηγέτες να παραστούν στη σύνοδο κορυφής του Σαρμ Ελ-Σέιχ στην Αίγυπτο.

Ένας αξιωματούχος πρόσθεσε ότι ο Τραμπ και η ομάδα του εργάζονται για τη λίστα των συμμετεχόντων σε συνεργασία με την αιγυπτιακή πλευρά, η οποία διοργανώνει την εκδήλωση. Αναμένεται να παραστούν ηγέτες από τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία, εκτός από τους ηγέτες του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επεκτείνει σημαντικά τον κατάλογο των προσκεκλημένων, συμπεριλαμβάνοντας τις: Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Καναδά, Ιαπωνία, Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Τουρκία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ, Μπαχρέιν, Ιράν, Πακιστάν, Ινδία, Ινδονησία, Ισπανία, Κύπρο, Αζερμπαϊτζάν, Αρμενία, Ουγγαρία, Ελλάδα και Ελ Σαλβαδόρ.

Το Μέγαρο των Ηλυσίων ανακοίνωσε το Σάββατο ότι ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν θα ταξιδέψει στην Αίγυπτο τη Δευτέρα για να συμμετάσχει σε μια σύνοδο κορυφής για να συζητήσει την εφαρμογή του σχεδίου που πρότεινε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα.

Λίγες ώρες πριν από τη σύνοδο, ο Τραμπ θα αφιχθεί ο Ισραήλ και θα εκφωνήσει ομιλία στην Κνέσετ ενώ συναντήσει τις οικογένειες των ομήρων.

Το πρωί τη Δευτέρας αναμένεται να αρχίσει και η παράδοση των ομήρων από τη Χαμάς.

Της Συνόδου, που θα διεξαχθεί στο αιγυπτιακό θέρετρο στην Ερυθρά Θάλασσα, Σαρμ ελ Σέιχ, θα συμπροεδρεύσουν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φάταχ αλ Σίσι, ανακοίνωσε σήμερα το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών.

Ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντέλ-Άτι και ο Αμερικανός ομόλογός του Μάρκο Ρούμπιο συζήτησαν σε μια τηλεφωνική συνδιάλεξη τα σχέδια για τη Σύνοδο και τη συμμετοχή άλλων χωρών, πρόσθεσε το υπουργείο στην ανακοίνωση. Δεν δόθηκαν καμία συγκεκριμένη ημερομηνία της συνάντησης ή επιπλέον λεπτομέρειες σχετικά με αυτήν.

Ευρωπαίοι και Αραβες ηγέτες αναμένεται να παραστούν στη Σύνοδο, σύμφωνα με δημοσιεύματα.

«Μεταβαίνω στη Νέα Υόρκη», ανάφερε ο Κύπριος Πρόεδρος, «με ένα ξεκάθαρο στόχο: να δημιουργηθούν οι συνθήκες για επανέναρξη των συνομιλιών». Πρόσθεσε ότι δεν παραβλέπει τις δυσκολίες, τα προβλήματα και τις προκλήσεις. υπενθύμισε όμως πως, «όταν ξεκινήσαμε αυτή την προσπάθεια, ο κ. Τατάρ δεν αποδεχόταν καν να πραγματοποιηθεί μια κοινωνικής φύσεως συνάντηση, έθετε όρους και προϋποθέσεις για να γίνει μια συνάντηση υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών».

Και συμπλήρωσε: «Έγινε η πρώτη διάσκεψη, είχαμε διορισμούς, επαναδιορισμούς, έχουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση που δηλώνει το ενδιαφέρον της για ένα πρωταγωνιστικό ρόλο και μεταβαίνω στη Νέα Υόρκη με ένα και μόνο σκοπό. Με ενδιαφέρει πώς θα δημιουργηθούν οι συνθήκες για να οδηγηθούμε στην επανέναρξη των συνομιλιών, αξιοποιώντας το διαπραγματευτικό κεκτημένο, με ένα και μοναδικό στόχο: την επίλυση του Κυπριακού στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου».

Ερωτηθείς αν η ελληνοκυπριακή πλευρά θα υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για να σπάσει η τουρκική αδιαλλαξία, ο Νίκος Χριστοδουλίδης απάντησε: «έχω αρκετά εναλλακτικά σενάρια και για το πώς θα κινηθώ στο τραπέζι των συζητήσεων αναλόγως και της εξέλιξης της συζήτησης».

Οι διπλωματικές πηγές που μίλησαν στο Γαλλικό Πρακτορείο δεν έδωσαν περισσότερες διευκρινίσεις όσον αφορά το πρόγραμμα και το επίπεδο των συμμετεχόντων. Αρχικά, αναμενόταν να συμμετάσχουν πολλοί ηγέτες κρατών και κυβερνήσεων.

Στη διάσκεψη συμπροεδρεύουν η Γαλλία και η Σαουδική Αραβία.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε χθες να αναγνωριστεί το κράτος της Παλαιστίνης ταυτόχρονα από τη χώρα του και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ είπε ότι θα πρέπει «να δοθεί έμφαση» στην επίτευξη εκεχειρίας στη Λωρίδα της Γάζας.

Νίκος Γιαννόπουλος

Η ατάκα βρήκε σύμφωνους τους περισσότερους από τους θεατές. Λογικά το ερώτημα ήταν από αυτά που βρισκόταν στο μυαλό πολλών στην αίθουσα, απλά δεν είχαν όλοι το θάρρος να τη διατυπώσουν φωναχτά. “Αν όχι τώρα, πότε” λοιπόν;

Ειρήσθω εν παρόδω, ο κύριος που είχε την έμπνευση δεν είναι κάποιος τυχαίος. Οι μυημένοι στα ενός του ΣΥΡΙΖΑ τον αναγνώρισαν σχεδόν αμέσως. Ηταν ο Ηλίας Γρηγόρης, στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ από την Πάτρα, παλαιόθεν στο χώρο της ανανεωτικής Αριστεράς. Πρόσωπο που γνωρίζει καλά ο Αλέξης Τσίπρας.

Ο πρώην Πρωθυπουργός ήξερε ότι είχε όλα τα βλέμματα στραμμένα πάνω του. Χωρίς αμφιβολία οι ομιλητές στην εκδήλωσή του διαθέτουν τρομερό κύρος και παγκόσμια ακτινοβολία (Μπέρνι Σάντερς, Γιολάντα Ντίαθ κτλ), όμως οι πάντες περίμεναν να ακούσουν εκείνο. Το είπε και ο παρουσιαστής της εκδήλωσης Αιμίλιος Χειλάκης: “Ξέρουμε για ποιον ήρθατε εδώ απόψε”.

Στο κοινό πήρε θέση, όπως αναμενόταν άλλωστε, το μισό Υπουργικό Συμβούλιο της κυβέρνησης Τσίπρα: Σωκράτης Φάμελλος (πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ), Αλέξης Χαρίτσης (επικεφαλής Νέας Αριστεράς), Γιάννης Δραγασάκης, Αλέκος Φλαμπουράρης, Κώστας Γαβρόγλου, Εφη Αχτσιόγλου, Ολγα Γεροβασίλη, Χρήστος Σπίρτζης, Γιώργος Βασιλειάδης και άλλοι. Εννοείται ότι τον παρακολούθησαν οι εξ απορρήτων, πολύ στενοί συνεργάτες του, Βαγγέλης Καλπαδάκης και Μιχάλης Καλογήρου.

Γιάννης Ραγκούσης, Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, Παναγιώτης Κουρουμπλής, Οζγκιούρ Φερχάτ, Αθηνά Λινού, Ελενα Ακρίτα, Γιάννης Μπαλάφας, Γρηγόρης Θεοδωράκης, Θανάσης Θεοχαρόπουλος ήταν επίσης παρόντες. Οπως και προσωπικότητες σαν τον πρώην πρόεδρο της ΑΔΑΕ Χρήστο Ράμμο και τον πρώην πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου (και πρώην υπηρεσιακό Πρωθυπουργό) Ιωάννη Σαρμά.

Μα πάνω απ’ όλους βρέθηκαν ανώνυμοι προοδευτικοί πολίτες που αναζητούν μία πολιτική διέξοδο στο αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η κεντροαριστερή αντιπολίτευση.

Ο Τσίπρας μίλησε σαφώς, ανοιχτά. Οταν τόνισε ότι “χρειαζόμαστε λοιπόν ένα τέτοιο νέο όραμα και ένα τέτοιο νέο κίνημα.Μια ηθική, κοινωνική και πολιτική πρωτοβουλία που θα διατρέχει όλα τα προοδευτικά κόμματα, θα αγγίζει όσους έχουν γυρίσει τη πλάτη στο πολιτικό σύστημα, θα απαντά στην ακροδεξιά δημαγωγία και θα δίνει κίνητρο στους πολίτες να σηκωθούν από τον καναπέ” κατάλαβαν άπαντες ότι έδωσε, με τον τρόπο του, το σύνθημα για το ξεκίνημα μίας νέας προσπάθειας που θα επιχειρήσει να δώσει την απάντηση στη δεξιά ηγεμονία (στην Ελλάδα και την Ευρώπη).

Το περιεχόμενο που θα έχει αυτή η νέα προσπάθεια προς το παρόν παραμένει άγνωστο. Ο πρώην Πρωθυπουργός πάντως φρόντισε να κάνει μία ενδελεχή ανάλυση της παγκόσμιας κατάστασης, να στηλιτεύσει την άνοδο της ακροδεξίας σε ΗΠΑ και Ευρώπη και να ασκήσει ιδιαίτερα σκληρή κριτική στην κυβέρνηση χωρίς μάλιστα να αναφέρει ούτε μία φορά το όνομα του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ηταν σαν να εκμυστηρευόταν σε αυτούς που τον άκουγαν ότι γνωρίζει πολύ καλά το πεδίο στο οποίο θα κινηθεί αλλά και τα δεδομένα που υπάρχουν.

Ο Τσίπρας παρακολούθησε όλο το πρόγραμμα του μίνι συνεδρίου διάρκειας έξι ωρών. Από τη μία πλευρά είχε δίπλα του τον πρώην Πρωθυπουργό της Βόρειας Μακεδονίας και προσωπικό του φίλο Ζόραν Ζάεφ με τον οποίο τον συνδέει η εμβληματική Συμφωνία των Πρεσπών του 2018. Από την άλλη καθόταν η σύντροφός του Μπέτυ Μπαζιάνα.

Βράβευσε μαζί με τον Ζάεφ τους σκηνοθέτες του εξαιρετικού ντοκιμαντέρ για την κατάσταση στην Παλαιστίνη “No other land”, τον Ισραηλινό Γιουβάλ Αμπραχαμ και τον Παλαιστίνιο Μπασέλ Αντρά και άκουσε όλες τις ομιλίες από τις οποίες ξεχώρισε αυτή του γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς, του 84χρονου Αμερικανού ριζοσπάστη που παρά το προχωρημένο της ηλικίας του δεν το βάζει κάτω.

Ο Σάντερς, με μία σπάνια διαύγεια και μ’ ένα δυναμισμό πολύ νεαρότερου άνδρα, μίλησε ξεκάθαρα για όλα. Για τις ανισότητες που συνεχώς μεγαλώνουν στις ΗΠΑ και τον κόσμο, την τεχνητή νοημοσύνη και το πως οι ολιγάρχες επιχειρούν να την εκμεταλλετούν απλά για να αβγατίσουν τα κέρδη τους, τη γενοκτονία στη Γάζα χαρακτηρίζοντας μάλιστα εγκληματία πολέμου τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και την ανάγκη να ορίσει η προοδευτική πλευρά, επιτέλους, την ατζέντα.

Για την ακρίβεια, τμήματά της τα όρισε ο ίδιος μιλώντας για εργασιακό ωράριο 32 ωρών την εβδομάδα και την απολύτως λογική προσδοκία η τεχνολογία να προσφέρει καλύτερη και πιο ποιοτική ζωή στο σύνολο των ανθρώπων του πλανήτη. Πόσοι προοδευτικοί πολιτικοί μπορούν να μιλήσουν μ’ αυτήν την τόλμη σήμερα όταν τα πάντα τα επισκιάζει η βαριά σκιά της ακροδεξιάς ανόδου;

Από κομμάτια της ομιλίας Σάντερς (ο οποίος απάντησε στις ερωτήσεις των παρουσιαστών) “πιάστηκε” και ο Αλέξης Τσίπρας όταν έκανε λόγο για ισχυρούς που απλά αυξάνουν τα πλούτη του σε βάρος των πολλών και όταν ανέδειξε την τεράστια διαφορά που υπάρχει στην Ελλάδα μεταξύ της φορολογίας στη μισθωτή εργασία και στη φορολογία των μερισμάτων.

Μετά το τέλος της εκδήλωσης, τα χαμόγελα δεν έλειψαν. Οπως και τα πολλά πηγαδάκια που πάντα συνηθίζονται σ’ αυτές τις περιπτώσεις. Ενα κοινό συμπέρασμα ήταν ότι ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε ένα ξεκάθαρο μήνυμα επανάκαμψης ορίζοντας σε αχνές γραμμές και το ιδεολογικό πλαίσιο της προσπάθειας. Ο Νέος Πατριωτισμός είναι πια εδώ.

Η Διεθνής Διάσκεψη θα έχει τρεις θεματικές ενότητες και θα ολοκληρωθεί με την παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στις 8.15 το βράδυ.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ο Αλέξης Τσίπρας στην ομιλία του αναμένεται να καταγράφει τις αιτίες και το σχέδιο που φέρνουν στο προσκήνιο την Ακροδεξιά, θα κάνει εκτενείς αναφορές στο έργο του Μ.Σαντέλ, του Τ.Κόπσταϊν και του Μπ.Σάντερς και θα αναλύει τον καπιταλισμό της εποχής μας, τον οποίο και χαρακτηρίζει ως αυταρχικό και νεοφιλελεύθερο, με βασικά χαρακτηριστικά την ακραία περιστολή δημοκρατικών δικαιωμάτων και την εκτίναξη των ανισοτήτων.

Στην ομιλία του θα περιγράφει το σχέδιο της Αριστεράς και των προοδευτικών δυνάμεων απέναντι στη συντήρηση και την Ακροδεξιά.

Θα μιλήσει για την ανάγκη συντονισμού σε παγκόσμιο επίπεδο των προοδευτικών κινημάτων, προσωπικοτήτων και κομμάτων σε ένα σχέδιο αντιμετώπισης της Ακροδεξιάς, ανάκτησης της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Θα αναφερθεί επίσης στην ανάγκη ενός νέου οράματος που θα εμπνέει και θα κινητοποιεί. Ειδικότερα θα μιλήσει για ένα νέο εθνικό σχέδιο ανάταξης και ανασυγκρότησης με ορίζοντα πενταετίας, με στόχο την ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα, την ασφάλεια, τη δικαιοσύνη και τη δημοκρατία, καθώς και ενός νέου κινήματος για τη δικαιοσύνης, την αλληλεγγύη και την υπεράσπιση της δημοκρατίας.

Οι θεματικές της Διεθνούς Διάσκεψης

Η πρώτη θεματική καλείται να δώσει απαντήσεις στην κρίση της Δημοκρατίας. Τρεις πανεπιστημιακοί διεθνούς φήμης θα κληθούν να δώσουν τις δικές τους απαντήσεις πάνω στο ζήτημα.

Ο Μάικλ Σαντέλ καθηγητής πολιτικής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, όπου έχει γίνει ιδιαίτερα γνωστός για το μάθημά του περί «Δικαιοσύνης», το οποίο διδάσκει εδώ και δύο δεκαετίες με συζητητική μορφή και τεράστια απήχηση (το έχουν παρακολουθήσει πάνω από 15.000 φοιτητές, ενώ ο κύκλος μαθημάτων του 2005 προσφέρεται διαδικτυακά).

Ο Μάρσαλ Γκανζ, που είναι Αναπληρωτής Καθηγητής στην Ηγεσία, Οργάνωση και την Κοινωνία των Πολιτών του Harvard Kennedy School of Government.

Εισήχθη στην οργάνωση του Αμερικανικού κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα, εργάστηκε στο προσωπικό των United Farm Workers για 16 χρόνια, έγινε εκπαιδευτής και οργανωτής για πολιτικές εκστρατείες, συνδικάτα και μη κερδοσκοπικές ομάδες και επέστρεψε στο Harvard όπου απέκτησε το διδακτορικό του στη κοινωνιολογία (2000).

Είναι αυτός που ανέλαβε την επιτυχή οργάνωση βάσης και την εκπαίδευση για την νικηφόρα προεδρική εκστρατεία του Μπαράκ Ομπάμα το 2008. Eίναι ο ιδρυτής του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Leading Change Network.

Ο Τζέφ Κόπσταιν, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο University of California, στο Irvine.

Η έρευνά του επικεντρώνεται στην εθνοτική βία, στα πρότυπα ψήφου των μειονοτικών ομάδων, τον αντισημιτισμό και τις αντιφιλελεύθερες τάσεις στην κοινωνία των πολιτών.

Σημαντική είναι και η παρουσία του 22χρονου Σουηδού φοιτητή, Λέο Γκέρντεν, του ανθρώπου που τα έβαλε με τον Τραμπ. Ο Γκέρντεν ανήκει στους ξένους φοιτητές του Χάρβαρντ οι οποίοι βρίσκονται υπό διωγμό μετά τις εξαγγελίες του Αμερικανού Προέδρου για τη λειτουργία των πανεπιστημίων της χώρας.

Το δικό μου μήνυμα μέσω βίντε θα στείλει μια εμβληματική προσωπικότητα της Βραζιλίας, ο Ουμπέρτο Κόστα. Ακολούθησε το επάγγελμα της Ιατρικής και ασχολήθηκε από μικρή ηλικία με τον τομέα της δημόσιας υγείας.  Διετέλεσε Δήμαρχος, Αντιπρόσωπος της Πολιτείας, Αντιπρόσωπος στο Κογκρέσο και Γερουσιαστής της Πολιτείας του Pernambuco, οι νομοθετικές πρωτοβουλίες και τα νομοθετήματά του παρουσιάζουν το δημόσιο χαρακτήρα της υγείας από την πρωτοβάθμια φροντίδα έως πιο σύνθετες ειδικότητες.

Έχει εκλεγεί δύο φορές γερουσιαστής για την πολιτεία του Pernambuco και τώρα βρίσκεται στη δεύτερη του θητεία.

Από τη θεματική αυτή δεν θα μπορούσαν να λείπουν εκπρόσωποι από τη γειτονιά μας. O Γκάρο Παιλάν είναι πολιτικός από την Τουρκία και ένας από τους κορυφαίους ακτιβιστές για τη δημοκρατία στη χώρα. Ήταν ένας από τους λίγους Αρμένιους που εκλέχτηκαν στο Μεγάλη Εθνική Συνέλευση της Τουρκίας και υπηρέτησε για δύο διαδοχικές θητείες το 2015-2018 και το 2018-2023, εκπροσωπώντας την Κωνσταντινούπολη και το Ντιγιαρμπακίρ.

Είναι ιδρυτικό μέλος του Λαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος (HDP) και από το 2016 ήταν ο πρώτος Αρμένιος στην ιστορία της Δημοκρατίας της Τουρκίας που συζήτησε δημόσια την Αρμενική απέλαση του 1915 από το βήμα του τουρκικού κοινοβουλίου.

Είναι γνωστός για την ακτιβιστική του δράση υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων στην Τουρκία και έχει λάβει αρκετά βραβεία, όπως το Grand Vermeil Medal και έχει προταθεί δύο φορές για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

Δεύτερη συμμετοχή από την Τουρκία είναι της Ναζλί Ακιούζ:  Πρόεδρος Επιτροπής ΕΕ και Εξωτερικών Σχέσεων, Mέλος Συμβουλίου Μητροπολιτικού Δήμου Κων/πολης, ακαδημαϊκός, πολιτική επιστήμων, κατέχει PhD στις Πολιτικές Επιστήμες και τις Διεθνείς Σχέσεις από το Πανεπιστήμιο Bahcesehir.

Ο διάδοχος του Ζόραν Ζάεφ στη θέση του Προέδρου στο κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών της Βόρειας Μακεδονίας αποτελεί επίσης ξεχωριστή περίπτωση. Ο Βένκο Φιλίπτσε είναι νευροχειρουργός με παγκόσμια φήμη για την αριστεία και εντυπωσιακό ιστορικό 20 ετών επαγγελματικής εμπειρίας στον τομέα της νευροχειρουργικής, με περισσότερες από 4.000 νευροχειρουργικές επεμβάσεις (κρανιοσπονδυλικές) και περισσότερες από 200 ενδοαγγειακές επεμβάσεις.

Έχει μεγάλη εμπειρία στη χειρουργική αντιμετώπιση επεμβατικών και ανοικτών χειρουργικών επεμβάσεων για τη θεραπεία όγκων, διαταραχών της σπονδυλικής στήλης, επιληψίας, υδροκεφαλίας και άλλων νευρολογικών παθήσεων. Διατέλεσε με μεγάλη επιτυχία υπουργός Υγείας στην κυβέρνηση Ζάεφ.

Τελευταία παρουσία στη θεματική είναι αυτή της Χριστίνας Κουλούρη. Είναι Καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, Πρύτανις του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Έχει δημοσιεύσει βιβλία και άρθρα σχετικά με τη διδασκαλία της ιστορίας, τη συγκρότηση της ελληνικής εθνικής ταυτότητας και ιστορικής μνήμης, τη δημόσια ιστορία καθώς και την ιστορία του αθλητισμού και των Ολυμπιακών Αγώνων.

Έχει επιμεληθεί την έκδοση στα αγγλικά έξι τόμων βοηθητικού εκπαιδευτικού υλικού για τη διδασκαλία της ιστορίας σε όλες τις βαλκανικές χώρες, που έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά και σε άλλες δέκα γλώσσες.

Η δεύτερη θεματική

Η δεύτερη θεματική της Διάσκεψης έχει τίτλο «Δημοκρατία και Ψηφιακός Μετασχηματισμός», θέμα εξαιρετικά ενδιαφέρον αν για παράδειγμα αναλογιστεί κανείς την επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης και την ψηφιακή επανάσταση. Στην εν λόγω θεματική κυριαρχούν δύο καθηγήτριες της διασποράς οι οποίες θα μιλήσουν μέσω διαδικτύου.

Η Έμιλι Ταβουλαρέας είναι η Διευθύνουσα Σύμβουλος του Georgetown Initiative on Tech & Society — μια προσπάθεια ολόκληρου του πανεπιστημίου για τη δημιουργία νέων προσεγγίσεων για διεπιστημονική συνεργασία, έρευνα και εκπαίδευση.

Η Ελισάβετ Λινού, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Δημόσιας Διοίκησης (Public Policy and Management), με την επώνυμη έδρα Emma Bloobmerg και διευθύντρια του εργαστηρίου «The People Lab» στο Kennedy School του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.

Τρίτος ομιλητής, ο Χρήστος Πόριος. Είναι μηχανικός λογισμικού και ιδρυτής της Schema Labs, ενός οργανισμού που φτιάχνει τεχνολογίες για την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών, όπως το OpenCouncil.gr.

Σπούδασε πληροφορική στο Imperial College London και Public Policy στο Harvard Kennedy School. Έχει εργαστεί σε εταιρίες όπως η Google και η Palantir.

Προτελευταίος ομιλητής θα είναι ο Κωνσταντίνος Κακαβούλης, δικηγόρος  με εξειδίκευση στο δίκαιο νέων τεχνολογιών. Είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής Αθηνών και κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου στο Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο & τα Ανθρώπινα Δικαιώματα από το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης (Ολλανδία).

Ο κύκλος των ομιλητών της εν λόγω θεματικής ολοκληρώνεται με την παρουσία του Κωνσταντίνου Γαβρόγλου, υπουργού Παιδείας κατά την περίοδο της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.

Τρίτη θεματική

Στην τρίτη θεματική “Χτίζοντας ένα κίνημα για Δημοκρατία και Κοινωνική Δικαιοσύνη στις δύο πλευρές του Ατλαντικού” δεσπόζει η παρουσία του Μπέρνι Σάντερς.

Ο Αμερικανός πολιτικός που συνεχίζεται να μάχεται για μια διαφορετική Αμερική, υποψήφιος Πρόεδρος στο παρελθόν, θα μιλήσει μέσω Διαδικτύου.

Η Γιολάντα Ντίαζ, υπουργός Εργασίας στην κυβέρνηση των Σοσιαλιστών στην Ισπανία και αναπληρώτρια πρωθυπουργός. Προέρχεται από τους Podemos, των οποίων ο κύκλος έκλεισε μάλλον άδοξα, η ίδια ωστόσο δεν το έβαλε κάτω. Το 2023, προχώρησε στην ίδρυση της πολιτικής πλατφόρμας Sumar, επιδιώκοντας να ενώσει τον κατακερματισμένο προοδευτικό χώρο.

Η πρωτοβουλία της βρήκε απήχηση και στις εθνικές εκλογές του 2023, το Sumar εξελίχθηκε σε κρίσιμο κυβερνητικό εταίρο. Το 2024 ίδρυσε το κόμμα Movimiento Sumar, παραιτούμενη από την ηγεσία της συμμαχίας. Αποτελεί ζωντανό παράδειγμα για το πως μπορεί να ανασυνταχθεί ένας κατακερματισμένος προοδευτικός χώρος.

Ο Φρανσουά Ρουφέν, εκ των συνιδρυτών του Νέου Λαϊκού Μετώπου στη Γαλλία, ο οποίος θα μιλήσει διαδικτυακά στη Διάσκεψη. Ακτιβιστής, σκηνοθέτης, δημοσιογράφος, συγγραφέας και πολιτικός, ο Ρουφέν κατάφερε να κυριαρχήσει στην εκλογική περιφέρεια της Πικαρδίας, όπου κι εκλέγεται, έχοντας την υποστήριξη Σοσιαλιστών, Κομμουνιστών, Πράσινων, αλλά και του κόμματος του Μελανσόν.

Θα μιλήσει διαδικτυακά η συμπρόεδρος του Die Linke, Ινές Σβέρντνερ η οποία είναι δημοσιογράφος και έχει διατελέσει αρχισυντάκτρια της γερμανόφωνης έκδοσης του σοσιαλιστικού περιοδικού Jacobin από το 2019 έως το 2023.

Ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας Ενρίκο Λέττα θα μιλήσει διαδικτυακά, ενώ η νυν γραμματέας, Έλι Σλάιν θα έχει φυσική παρουσία στη Διάσκεψη.

Η τελευταία είναι η πρώτη γυναίκα και ανοιχτά LGBTQ+ ηγέτιδα του κόμματος. Το 2020 εξελέγη αντιπρόεδρος της περιφέρειας Εμίλια-Ρομάνια, με αρμοδιότητες στην κοινωνική ισότητα και την περιβαλλοντική πολιτική και το 2022 εξελέγη βουλευτής με το PD ως ανεξάρτητη υποψήφια. Ένα χρόνο μετά (2023) εξελέγη γραμματέας του Δημοκρατικού Κόμματος, με 53,75% των ψήφων.

Βράβευση

Η 2η Διάσκεψη περιλαμβάνει και την Απονομή του Βραβείου Ειρήνης των Πρεσπών από  τον Αλέξη Τσίπρα και τον Zoran Zaev στους σκηνοθέτες του Ντοκιμαντέρ No Other Land, Γιουβέλ Αμπραάμ και Μπασέλ Άντρα.

Ο πρώτος είναι Ισραηλινός δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και μεταφραστής από τα Αραβικά στα Εβραϊκά. Έγινε γνωστός διεθνώς όταν ήταν συν-σκηνοθέτης της ταινίας «No Other Land» (2024), ενός βραβευμένου με Όσκαρ ντοκιμαντέρ για τις Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας και τη βία των εποίκων στη Δυτική Όχθη, και έδωσε έναν λόγο υπέρ της ισότητας στο 74ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου.

Ο δεύτερος είναι Παλαιστίνιος σκηνοθέτης, δικηγόρος και δημοσιογράφος. Έχει καταγράψει τις προσπάθειες των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF) να εκδιώξουν τους Παλαιστίνιους χωρικούς από τη Δυτική Όχθη που έχει καταληφθεί και τη βία που διαπράττουν οι Ισραηλινοί εποικιστές.

Οι δύο πλευρές πάντως προς το παρόν αντί να καθίσουν στο τραπέζι των συνομιλιών ανταλάσσουν ύβρεις και χαρακτηρισμούς που έχουν πυροδοτήσει ένταση ενώ με νέα παρέμβαση ο αμερικανός πρέοδρος αναφέρει: «Τίποτα δεν πρόκειται να συμβεί μέχρι να συναντηθούμε εγώ και ο Πούτιν», δΗ δήλωση Τραμπ έγινε σε δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, λίγο πριν προσγειωθεί στο Ντουμπάι, τον τρίτο σταθμό της εν εξελίξει περιοδείας του στη Μέση Ανατολή.

Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα χαρακτήρισε σήμερα «κλόουν» και «αποτυχημένο» τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μετά τις επικρίσεις του για τη ρωσική αντιπροσωπεία που έχει σταλεί στην Κωνσταντινούπολη.

«Ποιος χρησιμοποίησε τη λέξη διακοσμητική; Ένας κλόουν; Ένας αποτυχημένος; Ένα άτομο χωρίς καμία εκπαίδευση», σχολίασε η Ζαχάροβα κατά τη διάρκεια της εβδομαδιαίας ενημέρωσης των δημοσιογράφων, λίγο μετά τις δηλώσεις Ζελένσκι. «Ποιος νομίζει ότι είναι;» διερωτήθηκε.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας δήλωσε στους δημοσιογράφους νωρίτερα σήμερα, κατά την άφιξή του στο αεροδρόμιο της Άγκυρας, ότι η ουκρανική πλευρά δεν ενημερώθηκε επισήμως για τη σύνθεση της ρωσικής αντιπροσωπείας που έστειλε η Μόσχα στην Κωνσταντινούπολη, αλλά πρόσθεσε ότι μοιάζει να είναι «διακοσμητικού χαρακτήρα» και αναρωτήθηκε «αν είναι σε θέση να λάβει αποφάσεις».

Από την πλευρά του ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ χαρακτήρισε τον Ζελένσκι «αξιολύπητο» επειδή απαίτησε από τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντιμίρ Πούτιν να συμμετάσχει αυτοπροσώπως στις απευθείας συνομιλίες μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.

«Πρώτα απ’ όλα, ο Ζελένσκι είπε ότι απαίτησε να έρθει ο Πούτιν αυτοπροσώπως. Λοιπόν, είναι αξιολύπητος», δήλωσε ο Λαβρόφ σε ομιλία του σε διπλωμάτες στη Μόσχα, η οποία μεταδόθηκε από την ιστοσελίδα του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών.

Δεν πάει Κωνσταντινούπολη ο Ζελένσκι

Μια ουκρανική αντιπροσωπεία θα συναντήσει τους Ρώσους διαπραγματευτές σήμερα στην Κωνσταντινούπολη για τις πρώτες άμεσες ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας εδώ και τρία χρόνια, δήλωσε ανώτατος, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος.

Ο ίδιος ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δεν θα ταξιδέψει στην Κωνσταντινούπολη και «επί του παρόντος αποφασίζει» ποιον θα στείλει, δήλωσε ο αξιωματούχος στο AFP.

Νωρίτερα, ανταποκριτής του AFP ανέφερε ότι οι συνομιλίες Ζελένσκι – Ερντογάν είχαν τελειώσει.

Οι ρωσικές προθέσεις είχαν φανεί νωρίτερα καθώς κυκλοφόρησε σε ρωσικά ΜΜΕ η πληροφορία ότι ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δεν βρίσκεται στην αποστολή.

Το ενδεχόμενο παρουσίας Πούτιν απομακρύνεται αν δεν εξαλείφεται μολονότι ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει εκδηλώσει την προθυμία να παραστεί σε απευθείας συνομιλίες. Εχει θέσει δε ως όρο την παρουσία του Ρώσου προέδρου για τη δική του συμμετοχή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Ο σύμβουλος της ουκρανικής προεδρίας Μιχαήλο Ποντολιάκ, τόνισε πως εάν ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν πάει στην Τουρκία, τότε είναι πιθανό ακόμη και να ματαιωθούν οι διαπραγματεύσεις.

Ο σύμβουλος του Γραφείου του Προέδρου της Ουκρανίας, Μιχαήλ Ποντόλιακ, δήλωσε ότι εάν ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν δεν συναντηθεί με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Κωνσταντινούπολη, οι διαπραγματεύσεις δεν θα διεξαχθούν σε επίπεδο ηγετών κρατών.

Ταυτόχρονα, άγνωστο παραμένει και το κατά πόσο θα προσέλθει ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, ο οποίος δήλωσε στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια της πτήσης του προς το Κατάρ ότι ακόμη εξετάζει αν θα παραστεί στη συνάντηση.

Υπογράμμισε ότι ο Πούτιν «θα ήθελε» να είναι εκείνος παρών και συμπλήρωσε: «Δεν ξέρω αν θα έρθει [ο Πούτιν] αν δεν είμαι εγώ εκεί. Θα το διαπιστώσουμε».

Ο Τραμπ έχει ζητήσει από τις δύο πλευρές να συμφωνήσουν σε κατάπαυση του πυρός διάρκειας 30 ημερών, πρόταση που στηρίζει το Κίεβο, ενώ η Μόσχα θέλει πρώτα να ξεκινήσουν οι συνομιλίες και στη συνέχεια να συζητηθούν οι όροι της εκεχειρίας.

Ρώσος βουλευτής δήλωσε ότι ενδέχεται να τεθεί στο τραπέζι και το ζήτημα μεγάλης ανταλλαγής αιχμαλώτων πολέμου.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι η διοίκησή του θα εκπροσωπηθεί στις συνομιλίες από τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον στενό του σύμβουλο Στιβ Γουίτκοφ και τον πρώην στρατηγό Κιθ Κέλογκ.

• Εάν τελικά ο Πούτιν παραστεί, θα πρόκειται για την πρώτη απευθείας συνάντηση μεταξύ του Ζελένσκι και του Ρώσου ομολόγου του από το 2019.

Η τελευταία επαφή μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας σε επίπεδο διαπραγματευτικών ομάδων είχε πραγματοποιηθεί στην Κωνσταντινούπολη τον Μάρτιο του 2022, λίγες εβδομάδες μετά τη ρωσική εισβολή.

Η ουκρανική πλευρά αναμένει ενώ πως δήλωσε διπλωματική πηγή: «Ολα θα εξαρτηθούν από το αν ο Πούτιν φοβάται να έρθει στην Κωνσταντινούπολη ή όχι. Με βάση την απόφασή του, θα καθορίσουμε και τις δικές μας κινήσεις».

Παρότι η Ρωσία έχει επιβεβαιώσει τη συμμετοχή της σε επίπεδο αντιπροσωπείας, δεν έχει αποσαφηνίσει ακόμη τη σύνθεσή της.

Ο απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε την Τετάρτη ότι ο ίδιος και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο θα ταξιδέψουν την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη για τις προγραμματισμένες συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Ντόχα, επιβεβαίωσε την παρουσία της αμερικανικής αντιπροσωπείας, χωρίς ωστόσο να μπορεί να πει με βεβαιότητα αν ο Πούτιν θα παραστεί στις συνομιλίες.

«Αυτό παραμένει ασαφές», σημείωσε, προσθέτοντας πως η Ουάσιγκτον θεωρεί κρίσιμο να διατηρηθεί το παράθυρο διαλόγου ανοιχτό, ανεξαρτήτως της τελικής σύνθεσης της ρωσικής αποστολής.