Επιπλέον, στο στόχαστρο βρέθηκαν κυρίως οι περικοπές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον επόμενο προϋπολογισμό (2028-2034), καθώς και η εμπορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και χωρών του μπλοκ Mercosur.

Από τις πρώτες πρωινές ώρες, δεκάδες τρακτέρ άρχισαν να καταφθάνουν στη Μαδρίτη, σχηματίζοντας πέντε φάλαγγες με συμμετοχές από σχεδόν όλες τις αυτόνομες κοινότητες της Ισπανίας.

Όπως ανέφερε εκπρόσωπος της καταλανικής οργάνωσης Uniò de Pagesos στην εφημερίδα ABC, η μετάβαση από την Καταλονία μέχρι την πρωτεύουσα αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολη: τα τρακτέρ μεταφέρθηκαν με φορτηγά έως τη Γκουανταλαχάρα και από εκεί, νωρίς το πρωί, ξεκίνησαν οδικώς για τη Μαδρίτη. Τελικός προορισμός ήταν η Πλατεία Κολόν, όπου είχαν ήδη συγκεντρωθεί χιλιάδες διαδηλωτές που έφτασαν με λεωφορεία από διάφορες περιοχές της χώρας.

Λίγο πριν το μεσημέρι, η πορεία άρχισε να κατευθύνεται προς το υπουργείο Γεωργίας. «Δεν φεύγουμε», δήλωσε ένας από τους εκπροσώπους στους αστυνομικούς, εκφράζοντας ταυτόχρονα παράπονα για την «περιορισμένη» παρουσία της αστυνομίας στη διαδρομή, προκειμένου να διευκολυνθεί η ταχύτερη κίνηση της αυτοκινητοπομπής. Η κινητοποίηση εξελίχθηκε χωρίς εντάσεις, ακολουθώντας τις λεωφόρους Πασέο ντελ Πράδο και Ρεκολέτος, με ενδιάμεση στάση μπροστά από το Κογκρέσο των Αντιπροσώπων.

Σύμφωνα με την αστυνομία, τουλάχιστον 16 μέλη της τραυματίστηκαν, ενώ 13 πρόσωπα προσήχθησαν κατά τη διάρκεια της κινητοποίησης, στην οποία είχε καλέσει ο δεξιός πρώην πρωθυπουργός, δεσπόζουσα μορφή της αντιπολίτευσης, ο Σαλί Μπερίσα, ιστορικός αντίπαλος των σοσιαλιστών του νυν πρωθυπουργού Έντι Ράμα.

Υποστηρικτές του κ. Μπερίσα είχαν ήδη συμμετάσχει σε κινητοποίηση στα τέλη του περασμένου μήνα, το Σάββατο 24η Ιανουαρίου. Και εκείνη είχε σημαδευτεί από συγκρούσεις ανάμεσα σε οπαδούς του και αστυνομικούς.

Με πλακάτ στα χέρια στα οποία διάβαζε κανείς συνθήματα όπως «Αλβανία, μονοκομματική χώρα», ή παρατηρούσε φωτογραφίες του κ. Ράμα και της αντιπροέδρου της κυβέρνησής του, που κατηγορείται για διαφθορά, υποστηρικτές της αντιπολίτευσης συγκεντρώθηκαν χθες βράδυ στο κέντρο της αλβανικής πρωτεύουσας.

Γρήγορα ξέσπασαν επεισόδια καθώς μερίδα των συγκεντρωμένων πέταξε κοκτέιλ μολότοφ, πέτρες και καπνογόνα στις έδρες της κυβέρνησης και της Βουλής, που φρουρούσαν ισχυρές δυνάμεις της αστυνομίας.

Ο κ. Μπερίσα κατήγγειλε χθες το βράδυ ότι βουλευτής της παράταξής του τραυματίστε και εισήχθη σε νοσοκομείο.

Ο υπουργός Εσωτερικών Αλμπάνα Κότσιου κατηγόρησε τους διαδηλωτές που πυροδότησαν τα επεισόδια πως ανήκουν στο «οργανωμένο έγκλημα».

Η αλβανική πολιτική ζωή χαρακτηρίζεται επί δεκαετίες από εντάσεις, συγκρούσεις, ακόμη και μέσα στη Βουλή, και δηλητηριώδεις αλληλοκατηγορίες ανάμεσα στα δυο κόμματα εξουσίας, της κεντροδεξιάς και της κεντροαριστεράς, για διαφθορά και σχέσεις με το οργανωμένο έγκλημα.

Ο κ. Μπερίσα, 81 ετών, είχε κατηγορηθεί προσωπικά για παράνομες αναθέσεις δημοσίων συμβάσεων, κάτι που είχε διαψεύσει κατηγορηματικά.

Η κυβέρνηση του κ. Ράμα πλήττεται επίσης από σκάνδαλα. Την Παρασκευή, το Συνταγματικό Δικαστήριο επιβεβαίωσε την απομάκρυνση από το αξίωμα της αντιπροέδρου της κυβέρνησης Μπελίντας Μπαλούκου, στενής συνεργάτιδας του πρωθυπουργού Ράμα, εξαιτίας του φερόμενου ρόλου της σε υπόθεση διαφθοράς, που και σε αυτή την περίπτωση συνδέεται με αναθέσεις κρατικών συμβάσεων.

Ο Σαλί Μπερίσα ήδη κάλεσε σε νέα συγκέντρωση την 20ή Φεβρουαρίου.

«Οι Ιρανοί αξιωματούχοι απάντησαν βίαια στις ειρηνικές διαδηλώσεις, με βιαιοπραγίες, από μαζικές δολοφονίες στους δρόμους έως επιθέσεις εναντίον τραυματιών και νοσοκομείων», κατήγγειλε σε ένα βιντεοσκοπημένο μήνυμα ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ.

Ως απάντηση, το υπουργείο επιβάλλει μια νέα σειρά οικονομικών κυρώσεων σε βάρος ιρανικών συμφερόντων.

Ειδικότερα, οι αμερικανικές αρχές βάζουν στο στόχαστρό τους τον Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής του κορυφαίου οργανισμού ασφάλειας στο Ιράν, καθώς κατέχει τη θέση του γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Ασφαλείας της χώρας.

Ο Λαριτζανί «συντονίζει την απάντηση στις διαδηλώσεις εξ ονόματος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν και δημοσίως καλεί τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας να προσφύγουν στη βία για να καταστείλουν τις ειρηνικές διαδηλώσεις», εξηγεί το υπουργείο σε ένα δελτίο Τύπου.

Επιπλέον, επιβάλλονται κυρώσεις σε τέσσερις αξιωματούχους ασφαλείας που επιχειρούν σε περιφερειακή κλίμακα στο Ιράν.

«Το μήνυμά μας στον ιρανικό λαό είναι σαφές: οι διεκδικήσεις σας είναι νόμιμες. Διαδηλώνετε για έναν ευγενή σκοπό», δήλωσε ο υπουργός Μπέσεντ στο βίντεο.

«Το μήνυμά μας προς την ιρανική ηγεσία είναι επίσης ξεκάθαρο», συνέχισε.

«Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών γνωρίζει πως, όπως οι αρουραίοι που το σκάνε από ένα πλοίο που βυθίζεται, θα μεταφέρετε φρενιασμένα τα κεφάλαια που κλέψατε από τις ιρανικές οικογένειες προς τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε ολόκληρο τον κόσμο. Να είστε βέβαιοι πως θα σας εντοπίσουμε και μαζί με εσάς αυτά τα χρήματα».

Οι αμερικανικές κυρώσεις έχουν ως αποτέλεσμα το «πάγωμα» του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων που διαθέτουν στις ΗΠΑ τα πρόσωπα και οι οντότητες που στοχοθετούνται.

Επιπλέον, απαγορεύουν σε κάθε εταιρεία ή Αμερικανό υπήκοο να συνδιαλέγεται με αυτά τα πρόσωπα ή τις οντότητες, υπό τον κίνδυνο να πληγούν με τη σειρά τους από κυρώσεις.

“Μας ανησυχούν βαθύτατα οι πληροφορίες που κάνουν λόγο για βία που διαπράττουν οι ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας και καταδικάζουμε απερίφραστα τη δολοφονία διαδηλωτών”, έγραψαν οι ηγέτες της Γαλλίας, της Βρετανίας και της Γερμανίας, καλώντας τις ιρανικές αρχές να “απόσχουν από τη βία και να σεβαστούν τα θεμελιώδη δικαιώματα των Ιρανών πολιτών”, ενώ κύμα διαμαρτυρίας αμφισβητεί τις τελευταίες ημέρες το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που κυβερνά από το 1979.

“Οι ιρανικές αρχές έχουν την ευθύνη να προστατεύουν τον λαό τους και οφείλουν να εγγυώνται την ελευθερία της έκφρασης και την ειρηνική συνάθροιση χωρίς φόβο αντιποίνων”, πρόσθεσαν ο Γάλλος πρόεδρος, ο Βρετανός πρωθυπουργός και ο Γερμανίδα καγκελάριος σε αυτή την κοινή δήλωση.

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ προειδοποίησε σήμερα ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα “υποχωρήσει” απέναντι σε αυτό το κύμα διαδηλώσεων, που λαμβάνει διαστάσεις και διαρκεί εδώ και 13 ημέρες.

Τουλάχιστον 51 διαδηλωτές, μεταξύ των οποίων εννέα παιδιά, έχουν σκοτωθεί και εκατοντάδες άλλοι έχουν τραυματιστεί σε όλο το Ιράν από την έναρξη των διαδηλώσεων στις 28 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με την καταμέτρηση που ανακοίνωσε σήμερα η ΜΚΟ Iran Human Rights, η οποία έχει την έδρα της στη Νορβηγία.

“Είμαι πολύ ανήσυχος για τις πληροφορίες σχετικά με βία κατά τις εθνικές διαδηλώσεις του Ιράν τις 13 τελευταίες ημέρες, μεταξύ των οποίων για θανάτους και καταστροφή περιουσιών, ανέφερε σε μια ανακοίνωση, ζητώντας τον σεβασμό του δικαιώματος των πολιτών να διαδηλώνουν ειρηνικά που “κατοχυρώνεται στο διεθνές δίκαιο”.

“Μια ταχεία, ανεξάρτητη και διαφανής έρευνα πρέπει να διεξαχθεί. Οι υπεύθυνοι για παραβιάσεις δικαιωμάτων πρέπει να λογοδοτήσουν σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες και τα πρότυπα”, πρόσθεσε.

Ο Τουρκ εξέφρασε επίσης ανησυχία για τη διακοπή του διαδικτύου στη χώρα. “Τέτοιες ενέργειες διαβρώνουν την ελευθερία της έκφρασης και την πρόσβαση στην πληροφόρηση, και επηρεάζουν την εργασία όσων τεκμηριώνουν τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και την πρόσβαση στις απαραίτητες υπηρεσίες και στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης”, επέμεινε.

Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ προειδοποίησε σήμερα ότι η χώρα του “δεν θα υποχωρήσει” απέναντι στο κύμα της αμφισβήτησης που διευρύνεται και αποτελεί σοβαρή πρόκληση στην Ισλαμική Δημοκρατία που ιδρύθηκε το 1979.

Μη κυβερνητικές οργανώσεις κατηγόρησαν τις αρχές ότι άνοιξαν πυρ εναντίον των διαδηλωτών, προκαλώντας τον θάνατο δεκάδων ανθρώπων αφότου ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις στις 28 Δεκεμβρίου.

Παρά τις υποσχέσεις της κυβέρνησης για οικονομικές μεταρρυθμίσεις και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της διαφθοράς, οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν.

Το Al Jazeera συνόψισε 5 πράγματα που θα έπρεπε να ξέρουμε για το νέο κύμα διαδηλώσεων στο Ιράν.

Η οικονομική κρίση

Το Ιράν είναι ανάμεσα στις χώρες στις οποίες έχουν επιβληθεί οι περισσότερες κυρώσεις. Λόγω των διεθνών περιορισμών η Τεχεράνη πασχίζει να έχει πρόσβαση στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και τα «παγωμένα» περιουσιακά στοιχεία. Η αυξανόμενη εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές επιδεινώνει την κατάσταση και τροφοδοτεί τον πληθωρισμό.

Την Κυριακή, το ιρανικό ριάλ υποχώρησε στα 1,42 εκατ. έναντι του δολαρίου και η αξία του έχει καταγράψει πτώση 56% το τελευταίο εξάμηνο. Η κατακόρυφη πτώση του νομίσματος τροφοδοτεί τον πληθωρισμό και οι τιμές των τροφίμων έχουν αυξηθεί 72% κατά μέσο όρο σε σύγκριση με πέρυσι.

Διαμαρτυρίες σε όλη τη χώρα

Ξεκίνησε ως διαμαρτυρία για την κατάρρευση της οικονομίας από καταστηματάρχες στο μεγάλο παζάρι της Τεχεράνης την Κυριακή, αλλά εξαπλώθηκε σε 17 από 31 επαρχίες του Ιράν έως την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, με τη συμμετοχή φοιτητών και όλης της κοινωνίας.

Χιλιάδες άνθρωποι έχουν κινητοποιηθεί σε όλη τη χώρα και σε κάποιες περιπτώσεις οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν «απαντήσει» με βία. Την Πέμπτη, το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars μετέδωσε ότι τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν σε συγκρούσεις στο Λορντεγκάν, στο νοτιοδυτικό Ιράν. Άλλοι τρεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Άζνα και ένας στο Κουζντάστ, περιοχές του κεντρικού Ιράν.

Δύσκολο να προβλεφθεί η αντίδραση της κυβέρνησης

Στο παρελθόν η σκληρή αντίδραση της Τεχεράνης σε διαδηλώσεις έχει αφήσει πίσω της νεκρούς διαδηλωτές. Μέχρι στιγμής, παρότι έχουν καταγραφεί νεκροί σε μεμονωμένες συγκρούσεις διαδηλωτές με τις δυνάμεις ασφαλείας, η κυβέρνηση έχει αποφύγει την άμεση καταστολή και φαίνεται έτοιμη να ακούσει τα «λογικά αιτήματα» των διαδηλωτών.

Σε μια προσπάθεια να απαντήσει στις ανησυχίες των πολιτών, η κυβέρνηση διόρισε την Τετάρτη νέο διοικητή της κεντρικής τράπεζας. Ο Αμπντολνασέρ Χεμάτι δεσμεύθηκε να αποκαταστήσει την οικονομική σταθερότητα.

Την Τρίτη, το υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης απομάκρυνε τους διευθυντές ασφαλείας τριών μεγάλων πανεπιστημίων, ανάμεσά τους εκείνο της Τεχεράνης. Σύμφωνα με τοπικά ΜΜΕ, ο λόγος ήταν «παραπτώματα» και ότι δεν υπήρξε «σωστή διαχείριση» των πρόσφατων φοιτητικών διαμαρτυριών.

Μιλώντας σε εκδήλωση στην Τεχεράνη την Πέμπτη, ο Πεζεσκιάν τόνισε τη δέσμευση της κυβέρνησής του για οικονομικές μεταρρυθμίσεις και την αντιμετώπιση της διαφθοράς.

Έχουν ξαναγίνει μαζικές διαμαρτυρίες στο Ιράν

Το 2022 ξέσπασε κύμα διαμαρτυριών στο Ιράν μετά τον θάνατο της 22χρονης Μασά Αμινί, έπειτα από τη σύλληψή της επειδή δεν φορούσε σωστά το χιτζάμπ της.

Η βίαιη αντίδραση σε εκείνο το κίνημα περιελάμβανε τις αυθαίρετες συλλήψεις δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, την εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων, τη χρήση πραγματικών πυρών και- σύμφωνα με οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα- τους θανάτους εκατοντάδων ανθρώπων.

Έρευνα του 2024 από εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ κατέληξε ότι οι ενέργειες της ιρανικής κυβέρνησης ισοδυναμούσαν με «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας», κατηγορία που απέρριψε η Τεχεράνη.

Η λεγόμενη αστυνομία Ηθών ανεστάλη τον Δεκέμβριο του 2022, μετά τις διαδηλώσεις, αλλά επαναλειτούργησε την επόμενη χρονιά. Έκτοτε, η επιβολή του ενδυματολογικού κώδικα φέρεται να έχει γίνει πιο χαλαρή, ωστόσο πολλές γυναίκες εξακολουθούν να φοβούνται.

Οι διαμαρτυρίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν κλιμάκωση

Την Πέμπτη ο Ντόναλντ Τραμπ παρενέβη και μέσω ανάρτησης προειδοποίησε πως «εάν το Ιράν πυροβολήσει και σκοτώσει βίαια ειρηνικούς διαδηλωτές, όπως συνηθίζει, οι ΗΠΑ θα σώσουν την κατάσταση. Έχουμε οπλίσει και είμαστε έτοιμοι».

Επίσης, σε λογαριασμό του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών του Χ στα φαρσί έχουν γίνει διαδοχικές αναρτήσεις υπέρ των διαδηλωτών. Σε μία από αυτές δημοσιεύθηκε σκίτσο με έναν ήλιο και ένα λιοντάρι- εμβλήματα του Ιράν πριν από την επανάσταση. Το λιοντάρι ακουμπά πάνω σε μία κλεψύδρα, όπου η άμμος πέφτει πάνω στη σημερινή σημαία του Ιράν και η λεζάντα αναφέρει «Η άνοδος των λιονταριών και των λεαινών του Ιράν για να πολεμήσουν το σκοτάδι. Το φως θριαμβεύει επί του σκότους».

Τον Ιούνιο, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν επιθέσεις στο Ιράν. Ο πόλεμος των 12 ημερών ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ τελείωσε με αυτό που η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε ως αποφασιστικό χτύπημα εναντίον των πυρηνικών της Τεχεράνης. Όμως, αυτή την εβδομάδα το Axios έγραψε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συζήτησαν περαιτέρω επιθέσεις στο Ιράν, όπως και το ενδεχόμενο να μπει στο στόχαστρο η σύμμαχος της Τεχεράνης στον Λίβανο, η Χεζμπολάχ.

Ο Πεζεσκιάν απάντησε γράφοντας στα social media: «Η απάντηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν σε όποια βάναυση επιθετικότητα θα είναι σκληρή και αποθαρρυντική».

Ο Αργεντινός βραχύσωμος γκαρντ της Ρεάλ Μαδρίτης, θεωρεί πως «είναι κρίμα», λίγες ώρες μετά τη σύλληψη πέντε ατόμων σε φιλο-παλαιστινιακή διαδήλωση που είχε ως επίκεντρο τον προγραμματισμένο αγώνα ανάμεσα στη Βαλένθια και τη Χάποελ Τελ Αβίβ, επί ισπανικού εδάφους και που με απόφαση της διοίκησης της Βαλένθια διεξήχθη κεκλεισμένων των θυρών προς αποφυγή επεισοδίων. 

Ο Φακούντο Καμπάτσο ξεκαθάρισε πως όσα δήλωσε δεν αφορούσαν προσωπική αξιολόγησή του για τις πολιτικές ρίζες των διαδηλώσεων, αλλά ότι μίλησε από τη θέση του ως επαγγελματίας παίκτης, θέλοντας να κατακρίνει το εχθρικό περιβάλλον που αναπτύσσεται στο ευρωπαϊκό μπάσκετ σε τέτοιες περιπτώσεις.

«Το πρώτο πράγμα είναι η ασφάλεια. Των παικτών, των φιλάθλων. Όταν αυτό αμφισβητείται ή διακυβεύεται, δεν έχει νόημα να παίζεις», είπε ο Καμπάτσο, αναφερόμενος στις διαδηλώσεις και τις διαμαρτυρίες για αγώνες που εμπλέκονται ισραηλινές ομάδες όπως η Μακάμπι Τελ Αβίβ και η Χάποελ Τελ Αβίβ στη Eurolegue.

«Είναι κρίμα που μιλάμε καν για αυτό. Κανείς δεν θέλει να παίζει σε αυτό το είδος περιβάλλοντος, πόσο μάλλον αν σκεφτεί κανείς ότι ερχόμαστε εδώ μόνο για να αγωνιστούμε και να κάνουμε τη δουλειά μας,» πρόσθεσε ο Καμπάτσο.

Οι διαδηλώσεις και οι διαμαρτυρίες στην Ισπανία έχουν ως στόχο ν’ ασκηθεί πίεση στη διοργανώτρια Αρχή Euroleague ν’ αποκλείσει τους δύο ισραηλινούς συλλόγους, λόγω των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.

Κεκλεισμένων των θυρών διεξήχθησαν δύο ακόμη ευρωπαϊκοί αγώνες ανάμεσα σε ισπανικές και ισραηλινές ομάδες. Τενερίφη και Μανρέσα αποφάσισαν να μην επιτρέψουν την παρουσία φιλάθλων στα ευρωπαϊκά ματς τους. Συγκεκριμένα, η Τενερίφη υποδέχτηκε άνευ φιλάθλων την Μπνέι Χερζλίγια για το Basketball Champions League την Τρίτη (14/10) και η Μανρέσα τη Χάποελ Ιερουσαλήμ για το Eurocup, την Τετάρτη (15/10).

• Οι άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι δεν είναι μόνοι

Ένας τρόπος με τον οποίο το κατεστημένο διατηρεί την εξουσία του είναι δημιουργώντας έναν κυρίαρχο λόγο από τον οποίο αποκλείονται οι απόψεις των διαφωνούντων.

Αν οι άνθρωποι σκέφτονται διαφορετικά, μπορεί να αισθάνονται απομονωμένοι, περιθωριοποιημένοι και ανίσχυροι.

Οι δημόσιες διαδηλώσεις και οι πορείες ενδυναμώνουν τους ανθρώπους δείχνοντάς τους ότι υπάρχουν χιλιάδες άνθρωποι που σκέφτονται τα ίδια πράγματα.

• Διαμαρτυρόμενοι, αλλάζουμε την ημερήσια διάταξη και ξεκινάμε μια συζήτηση

Όσοι βρίσκονται στην εξουσία μπορεί να προσπαθήσουν να μας αγνοήσουν, αλλά αν υπάρχουν αρκετοί διαδηλωτές, τότε θα νιώσουν την ανάγκη να βρουν λόγους για τους οποίους όλοι οι διαδηλωτές κάνουν λάθος.

Τότε είναι που ξεκινά η συζήτηση και η διαφωνία καθίσταται δυνατή.

• Σε μια εκλογική δημοκρατία, η διαμαρτυρία παρέχει μια ουσιαστική φωνή για τις μειονοτικές ομάδες

Οι κλασικοί θεωρητικοί της αντιπροσωπευτικής διακυβέρνησης αναγνώρισαν ότι η καθολική ψηφοφορία και η ψήφος της πλειοψηφίας απειλούν να επιβάλουν την «τυραννία της πλειοψηφίας» και να παρακάμψουν τα δικαιώματα των μειονοτήτων.

Οι διαμαρτυρίες αποτελούν ζωτική διόρθωση της κυριαρχίας της πλειοψηφίας.

• Μερικές φορές κερδίζουμε!

Αν υπάρχουν αρκετοί διαδηλωτές, οι πολιτικές όσων βρίσκονται στην εξουσία μπορεί να καταστούν μη εφαρμόσιμες.

Όταν η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου εισήγαγε τον ενιαίο κεφαλικό φόρο το 1990, τεράστιος αριθμός ανθρώπων διαμαρτυρήθηκε και αρνήθηκε να πληρώσει τον φόρο.

Έγινε σαφές ότι η δίωξη όλων όσων αρνούνταν θα ήταν αδύνατη, απειλήθηκε με χάος και η κυβέρνηση κατάργησε τον φόρο.

• Μερικές φορές κερδίζουμε με τρόπους που δεν είχαμε σχεδιάσει ή προβλέψει

Τα πολιτικά γεγονότα είναι απρόβλεπτα. Οι διαμαρτυρίες κατά των πυρηνικών πυραύλων κρουζ στο Greenham Common στο Ηνωμένο Βασίλειο τη δεκαετία του 1980 φάνηκαν να αποτυγχάνουν όταν εγκαταστάθηκαν οι πύραυλοι, αλλά οι διαμαρτυρίες ανάγκασαν τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου να δηλώσουν ότι έπρεπε να αναπτύξουν τους πυραύλους μόνο και μόνο επειδή η Σοβιετική Ένωση έκανε το ίδιο.

Όταν ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ ανέλαβε την εξουσία στη Σοβιετική Ένωση και δήλωσε ότι ήταν πρόθυμος να κάνει μια συμφωνία για την απόσυρση όλων των πυραύλων, οι δυτικές κυβερνήσεις δεν μπορούσαν να αναιρέσουν όσα είχαν πει.

Οι πύραυλοι αποσύρθηκαν και το Greenham Common είναι πλέον δημόσιο πάρκο.

• Μερικές φορές κερδίζουμε, αλλά χρειάζεται μια γενιά ή και περισσότερο

Εκείνη τη στιγμή μπορεί να νιώθει κανείς ότι δεν οδηγεί πουθενά· ότι όσοι βρίσκονται στην εξουσία έχουν κολλήσει σε μια συγκεκριμένη νοοτροπία και δεν μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο σκέψης τους.

Αλλά τότε μπορεί να έρθει μια νέα γενιά, απαλλαγμένη από τον τρόπο σκέψης του παρελθόντος, και να δει ότι οι απόψεις των διαδηλωτών ήταν απλώς κοινή λογική.

Σκεφτείτε την τεράστια μετατόπιση της στάσης απέναντι στους ομοφυλόφιλους σε διάστημα μερικών γενεών.

Πηγή: opendemocracy.net

*Σε συνεργασία με τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων CELS και INCLO, με την υποστήριξη της ACLU, που εξετάζει τη δύναμη της διαμαρτυρίας και τον θεμελιώδη ρόλο της στη δημοκρατική κοινωνία .

«Η δημοκρατία διατρέχει μεγάλο κίνδυνο», εξήγησε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Κάθι Βάλι, 73 ετών, η οικογένεια της οποίας επέζησε από το Ολοκαύτωμα. Πρόσθεσε πως αυτά που της αφηγούνταν οι γονείς της για την άνοδο του ναζισμού τα χρόνια του 1930 «πάνε να γίνουν εδώ».

«Η διαφορά με άλλους φασίστες (…) είναι πως ο Τραμπ είναι πολύ βλάκας για να είναι αποτελεσματικός κι η ομάδα του είναι διχασμένη», συμπλήρωσε πάντως.

Οι διαδηλωτές κατήγγειλαν ιδιαίτερα την αντιμεταναστευτική πολιτική του Λευκού Οίκου, καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο έδωσε εντολή να ανασταλούν οι απελάσεις μεταναστών δυνάμει νόμου του 1798 περί «αλλοδαπών εχθρών».

«Οι μετανάστες είναι ευπρόσδεκτοι εδώ», φώναζαν ρυθμικά διαδηλωτές συγκεντρωμένοι μπροστά στη μεγαλύτερη βιβλιοθήκη των ΗΠΑ στη Νέα Υόρκη, όχι μακριά από τον πασίγνωστο Trump Tower του μεγιστάνα.

Κόσμος συγκεντρώθηκε επίσης μπροστά στον Λευκό Οίκο, στην πρωτεύουσα Ουάσιγκτον, αν και ήταν λιγότερος από ό,τι στην προηγούμενη κινητοποίηση, την 5η Απριλίου, όταν είχαν συρρεύσει έξω από την προεδρία δεκάδες χιλιάδες πολίτες.

Η κυβέρνηση Τραμπ διεξάγει «επίθεση εναντίον του κράτους του δικαίου» και πρέπει να εμποδιστεί «να καταστρατηγήσει τα δικαιώματα κόσμου που ζει εδώ», είπε ο Μπέντζαμιν Ντάγκλας, 41 ετών.

Με παλαιστινιακή μαντίλα στον λαιμό, ο κ. Ντάγκλας κράταγε πλακάτ με το οποίο εξέφραζε υποστήριξη στον Μαχμούντ Χαλίλ, παλαιστίνιοι φοιτητή που συνελήφθη τον περασμένο μήνα και διατρέχει κίνδυνο να απελαθεί επειδή οργάνωσε κινητοποιήσεις εναντίον του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας.

Η ρεπουμπλικανική κυβέρνηση βάζει στο στόχαστρο αυτόν και άλλους όπως ο Μαχμούντ Χαλίλ «για να αυξήσει την ξενοφοβία και να υπονομεύσει κατοχυρωμένες νομικές προστασίες», υπογράμμισε.

Στο πολύ συντηρητικό Τέξας (νότια), έγινε διαδήλωσε στο Γκάλβεστον, πόλη περίπου 50.000 κατοίκων που βρέχεται από τον Κόλπο του Μεξικού.

«Αυτή είναι η τέταρτη διαδήλωση στην οποία κατεβαίνω», είπε η Πάτσι Όλιβερ, συγγραφέας 63 ετών. «Συνήθως θα περίμενα τις επόμενες εκλογές, αλλά πλέον δεν είναι δυνατό αυτό. Έχουμε ήδη χάσει τόσα πράγματα».

Στη δυτική ακτή, εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν σε πλατεία στο Σαν Φρανσίσκο για να γράψουν με πελώρια γράμματα «καθαίρεση».

Συγκεντρώσεις έγιναν επίσης έξω από τις αντιπροσωπείες της Tesla, της βιομηχανίας ηλεκτρικών αυτοκινήτων του Ίλον Μασκ, του δισεκατομμυριούχου στον οποίο ανέθεσε ο πρόεδρος Τραμπ την εφαρμογή δραστικών μέτρων περιστολής των δημοσίων δαπανών και κλεισίματος ομοσπονδιακών υπηρεσιών.

Την κινητοποίηση οργάνωσε συλλογικότητα που βαφτίστηκε 50501 — ο αριθμός σημαίνει πενήντα διαδηλώσεις και στις πενήντα πολιτείες στο πλαίσιο ενός (ή ενιαίου) κινήματος αντίστασης στον Ρεπουμπλικάνο δισεκατομμυριούχο.

Η κινητοποίηση αποτελούσε «αποκεντρωμένη» αντίδραση «στις αντιδημοκρατικές και παράνομες ενέργειες της κυβέρνησης Τραμπ και των πλουτοκρατών συμμάχων της», εξηγεί στον ιστότοπό της.

Σύμφωνα με την 50501, προβλέπονταν να γίνουν 400 διαδηλώσεις χθες. Εξέφραζε την ελπίδα να συμμετάσχουν εκατομμύρια Αμερικανοί.

Οι πραγματικοί αριθμοί είναι δύσκολο να εξακριβωθούν, καθώς διάφορες αστυνομικές υπηρεσίες αρνήθηκαν να κάνουν εκτιμήσεις για τη συμμετοχή.

Από τότε, η φιγούρα του Πίκατσου κάνει συχνά την εμφάνισή της σε διαδηλώσεις. Άλλοτε απεικονίζεται να κρατά την τουρκική σημαία σε σκίτσα, άλλοτε εμφανίζεται ως λούτρινο παιχνίδι ανάμεσα στους διαδηλωτές ή ακόμα και σε αφίσες με συνθήματα όπως: «Σε ψήφισα, Πίκατσου».

Το Πόκεμον εμφανίστηκε για πρώτη φορά την περασμένη εβδομάδα σε μια αντικυβερνητική συγκέντρωση στην παραλιακή πόλη της Αττάλειας. Πλάνα από την εκδήλωση έγιναν αργότερα viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Pikachu used Quick Attack… but the cops had Max Repel.
A protester in a full Pikachu costume was spotted sprinting from police during anti-Erdoğan protests in Turkey. Real-life Pokémon chase? Unlocked.#PikachuProtest #GottaRunFast #TurkeyProtests pic.twitter.com/FVpNPHIFiQ

— SIMONSAYSDRIP (@simonsaysdrip) March 27, 2025

«Ήθελα να κάνω τον κόσμο να γελάσει»

Οι διαδηλώσεις πυροδοτήθηκαν από τη σύλληψη του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, στις 19 Μαρτίου. Ο πολιτικός του CHP είναι αναμφισβήτητα ο πιο ισχυρός αντίπαλος του Ερντογάν. Η ενέργεια εναντίον του θεωρείται πολιτικά υποκινούμενη.

Ο Τασκάν παρατήρησε ότι και το κλίμα στην παρέα του ήταν το ίδιο καθώς οι φίλοι του ήταν συνεχώς αγχωμένοι: «Τα γεγονότα εξελίχθηκαν γρήγορα και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατακλύστηκαν από βίντεο. Όλοι οι φίλοι μου ήταν πολύ νευρικοί», δήλωσε στη Spiegel μέσω τηλεφώνου. Παρακολουθούσε τις διαμαρτυρίες από μακριά και είχε αποφασίσει αρχικά να μην συμμετάσχει σε αυτές.

Την όγδοη ημέρα των διαδηλώσεων, ωστόσο, ο Τασκάν αποφάσισε ότι ήρθε η ώρα να κάνει κάτι για να ελαφρύνει το κλίμα μεταξύ των διαδηλωτών. «Είχα την ιδέα να κάνω κάτι για να ηρεμήσω τους φίλους μου», είπε. «Έτσι αποφάσισα να ντυθώ Πίκατσου και να περπατήσω μέσα στο πλήθος στην Αττάλεια». Στόχος του, όπως είπε, ήταν να κάνει τον κόσμο να γελάσει.

«Επέλεξα τον Πίκατσου επειδή είναι χαριτωμένος και δημοφιλής»

«Δεν παρακολουθώ την πολιτική και δεν με ενδιέφερε ποτέ», δήλωσε ο 21χρονος Τασκάν, ο οποίος είναι influencer που ασχολείται με τη γυμναστική. Έχει περισσότερους από 120.000 ακόλουθους στο Instagram.

«Μου αρέσει να φτιάχνω βίντεο για πλάκα και να τα μοιράζομαι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», είπε. Ακόμη και ως φοιτητής, ονειρευόταν να κάνει καριέρα στο διαδίκτυο.

Mass protests break out in Turkey against President Erdogan– Pikachu joins in. During the demonstrations in Antalya, a protester dressed as Pikachu grabbed attention by outrunning the police.
As officers tried to break up the crowd using water cannons, the man in the Pokemon… pic.twitter.com/K3UVYGiwBz

— The Tatva (@thetatvaindia) March 28, 2025

Η επιλογή της στολής Πίκατσου για τη διαμαρτυρία στην Αττάλεια ήταν εύκολη γι’ αυτόν. «Επέλεξα τον Πίκατσου επειδή είναι πολύ χαριτωμένος και πολύ δημοφιλής», λέει ο Τασκάν. Η επιτυχία του τον επιβεβαιώνει ότι έχει δίκιο. Οι φωτογραφίες του Τασκάν με τη στολή έγιναν πρωτοσέλιδα σε όλο τον κόσμο και στην Τουρκία φαίνεται ότι πλέον έχει γίνει σύμβολο των διαμαρτυριών.

Ένας μιμητής εμφανίστηκε ακόμη και σε μια διαμαρτυρία μπροστά από την τουρκική πρεσβεία στο Παρίσι.

«Ποτέ δεν πίστευα ότι αυτό που έκανα θα προκαλούσε τέτοια αίσθηση. Νομίζω ότι έχει να κάνει πολύ με τον Πίκατσου», δήλωσε ο Τασκάν στο τηλέφωνο γελώντας.